Πνευματικά

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ 


(Αρχιμανδρίτου Ιωάννου Καραμούζη) 

πηγή: http://www.apostoliki-diakonia.gr

Η Αγία Γραφή και η Ιερά Παράδοση φιλοξενούν πολυάριθμες μαρτυρίες σχετικά με την ύπαρξη και τη δράση των αγγέλων. Μετά από τη πτώση των πρωτοπλάστων άγγελοι φυλάσσουν το Παράδεισο, άγγελοι διδάσκουν στον Αδάμ τον τρόπο καλλιέργειας της γης, ενώ άγγελοι εμφανίζονται στον Αβραάμ, το Λωτ, κατά την έξοδο των Ισραηλιτών από την Αίγυπτο και σε πολλούς από τους προφήτες. Στο κείμενο της Καινής Διαθήκης οι άγγελοι μνημονεύονται σε πολλά χωρία, εκ των οποίων τα ενδεικτικότερα είναι κατά τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου και καθ΄ όλη τη πορεία του Ιησού από τη Γέννηση μέχρι και την Ανάληψή του. 

Δημιουργία και σκοπός ύπαρξης των αγγέλων

Οι άγγελοι δημιουργήθηκαν πριν από τον υλικό κόσμο, αφού στο βιβλίο της Π.Δ. «Ιώβ» παρουσιάζεται ο Θεός να μιλά και να ομολογεί ότι μόλις δημιούργησε τα άστρα, όλοι οι άγγελοι τον ύμνησαν με δοξολογίες.

Ενώ και ο Μ. Βασίλειος αναφέρει ότι πριν τη δημιουργία του υλικού κόσμου υπήρχε υπέρχρονη και πρεσβύτερη κατάσταση, που είναι ο κόσμος των αγγέλων.

Ο τρόπος με τον οποίο δημιουργήθηκαν από το Θεό δεν μας είναι γνωστός. Ωστόσο μπορούμε να λάβουμε μία εικόνα γι΄ αυτόν μέσα από την διδασκαλία του αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου, ο οποίος λέγει ότι οι αγγελικές δυνάμεις δημιουργήθηκαν μόλις ο Θεός συνέλαβε την ιδέα της δημιουργίας τους. Δηλ. η απόφαση του Θεού να δημιουργήσει τον αγγελικό κόσμο, σήμανε ταυτόχρονα και τη δημιουργία του.

Ο σκοπός της δημιουργίας των αγγέλων δεν έχει να κάνει με κάποια ανάγκη του Θεού. Δεν είναι δυνατό ο υλικός ή ακόμη και αυτός ο πνευματικός κόσμος να μπορεί να προσφέρει κάτι επιπλέον στη δόξα του Θεού. Ο σκοπός της δημιουργίας των αγγέλων φανερώνεται από τον άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο, ο οποίος λέγει ότι ο Θεός τους έδωσε ύπαρξη και ζωή γι΄ αυτούς τους ίδιους, με κίνητρο την «εκστατική» του αγάπη και αγαθότητα και με σκοπό να συμμεριστούν ως λογικά όντα τη μακαριότητά του. Μετέχουν στη Θεία μακαριότητα και τρέφονται με τη διαρκή θέα του προσώπου του Θεού. Ωστόσο αυτή η συμμετοχή στη θεία μακαριότητα ωθεί τις αγγελικές δυνάμεις σε μία συνεχή ανοδική πορεία, σε μία πορεία προς τη πνευματική τελειότητα. Φύση και Χαρακτηριστικά των αγγέλων

Ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός προσπαθώντας να δώσει έναν ορισμό περί των αγγέλων λέγει ότι είναι φύσεις νοερές, αεικίνητες, αυτεξούσιες, ασώματες. Υπηρετούν το θεό και είναι κατά χάριν αθάνατες. Η φύση των αγγέλων είναι πνευματική. Επειδή όμως απολύτως άϋλος και ασώματος νοείται μόνο ο θεός, γι΄ αυτό το αγγελικό σώμα νοείται ως αιθέριο, πυροειδές, ταχύτατο και πολύ λεπτότερο από τη γνωστή μας ύλη.

Οι άγγελοι ως προς τη προαίρεση είναι ελεύθεροι και τρεπτοί, έχοντας δυνατότητα να προκόπτουν στο αγαθό, αλλά και να τρέπονται στο κακό. Οι νοερές δυνάμεις διαθέτουν σύμφωνα με τον άγιο Γρηγόριο Παλαμά νου και λόγο, δίχως όμως «πνεύμα ζωοποιό» επειδή δεν έχουν σώμα. Γι΄ αυτό δεν συνάγουν τη θεία γνώση μέσα από τις αισθήσεις ή από αναλύσεις λογισμών, αλλά μένοντας καθαροί από κάθε υλικό στοιχείο συλλαμβάνουν τα νοητά νοερώς και αϋλως. Παρ΄ όλη τη καθαρότητα και απλότητα της αγγελικής φύσης, οι άγγελοι είναι δεκτικοί της κακίας. Έτσι μπορούν να επιλέξουν τη συνεχή προαγωγή στην άνωθεν Γνώση και τη κοινωνία της Αγάπης ή την άρνηση αυτής της Αγαθότητας. Αποτέλεσμα της ελευθερίας τους είναι και η πτώση του τάγματος του Εωσφόρου. Αυτό το αγγελικό τάγμα δεν αρκέστηκε στη θαυμαστή λαμπρότητά του, αρνήθηκε την ιεραρχημένη πρόοδο της θείας γνώσης και θέλησε τη πλήρη και άμεση εξομοίωσή του με το Θεό. Γι΄ αυτό το λόγο ηθελημένα δόθηκε στη κακία, στερήθηκε την αληθινή ζωή, την οποία μόνο του (το τάγμα των δαιμόνων) αρνήθηκε. Κατ΄ αυτό τον τρόπο έγιναν πνεύματα νεκρά αφού απέβαλαν την αληθινή ζωή και δεν αισθάνονται κόρο από την ορμή τους προς τη κακία προσθέτοντας με άθλιο τρόπο διαρκώς κακία επάνω στην ήδη υπάρχουσα.

Οι άγγελοι όμως που δεν ακολούθησαν τον Εωσφόρο στην αποστασία του, απέκτησαν το χάρισμα της τέλειας ατρεψίας και ακινησίας προς το κακό. Αυτό συνέβη με την ενανθρώπηση, τη σταυρική θυσία και την ανάσταση του Χριστού, αφού έμαθαν ότι ο δρόμος που οδηγεί στην ομοίωση με το Θεό δεν είναι η έπαρση, αλλά η ταπείνωση.

Η ακινησία των αγγέλων προς το κακό δεν σημαίνει ότι εξαφανίζεται το αυτεξούσιό τους, αλλά ότι εξαγιάζεται με τη χάρη του Αγίου Πνεύματος.

Οι άγγελοι έχουν μεγαλύτερες και ανώτερες γνωστικές ικανότητες από τους ανθρώπους. Βέβαια δεν είναι ούτε παντογνώστες, ούτε παντοδύναμοι όπως ο Θεός.

Δεν προγνωρίζουν τα μέλλοντα, παρά μόνο αν τους τα αποκαλύψει ο Θεός, ούτε γνωρίζουν τι ακριβώς κρύβεται στη καρδιά κάθε ανθρώπου. Δεν γνωρίζουν πότε θα γίνει η συντέλεια του κόσμου και η Δευτέρα παρουσία του Χριστού. Η μετακίνησή τους γίνεται ταχύτατα, αλλά δεν είναι πανταχού παρόντες. Κάθε φορά βρίσκονται σε συγκεκριμένο τόπο, δίχως να γνωρίζουν το τι συμβαίνει αλλού.

Δεν έχουν φύλο, γιατί η φύση τους είναι πνευματική, ενώ δεν χρειάζονται τροφή για να ζήσουν, ή ανάπαυση για να ξεκουραστούν, αλλά ούτε πεθαίνουν και ούτε πολλαπλασιάζονται. Η αθανασία τους δεν πηγάζει από τη φύση τους, αλλά επειδή μετέχουν «κατά χάριν» στην αγιότητα του Θεού. 

Διάταξη των αγγέλων

Ο αριθμός των αγγελικών όντων είναι ανυπολόγιστος και απροσμέτρητος. Ο ίδιος ο Ιησούς ομιλεί στη Γεσθημανή για περισσότερες από δώδεκα λεγεώνες αγγέλων, ενώ ο Ευαγγελιστής Ιωάννης μαρτυρεί ότι είδε και άκουσε γύρω από το Θεϊκό θρόνο χορωδία από μυριάδες μυριάδων και χιλιάδες χιλιάδων αγγέλων.

Όλοι αυτοί οι αναρίθμητοι άγγελοι είναι οργανωμένοι σε τάγματα ή αλλιώς σε τάξεις. Συγκεντρώνοντας τις αναφορές σε αυτό το θέμα του Προφήτη Ησαϊα, του προφήτη Ιεζεκιήλ, του αποστόλου Παύλου, του αγίου Διονυσίου του αρεοπαγίτη και του Οσίου Νικήτα Στηθάτου, μπορούμε να καταλήξουμε στα εξής:

Τα τάγματα των αγγέλων είναι εννέα, τα οποία ταξινομούνται σε τρεις τρίχορες ιεραρχίες ή ταξιαρχίες, κατά τον ακόλουθο τρόπο: Σεραφείμ, Χερουβείμ, Θρόνοι – Κυριότητες, Δυνάμεις, Εξουσίες – Αρχές, Αρχάγγελοι, ’γγελοι.

Ιδίωμα της πρώτης ιεραρχίας είναι η πύρινη σοφία και η γνώση των ουρανίων, ενώ έργο τους ο θεοπρεπής ύμνος του «γελ». Η δεύτερη ιεραρχία έχει ως ιδίωμα τη διευθέτηση των μεγάλων πραγμάτων και την διενέργεια των θαυμάτων, ενώ έργο τους είναι ο τρισάγιος ύμνος «’γιος, ’γιος, ’γιος». Τέλος ιδίωμα της τρίτης ιεραρχίας είναι να εκτελούν θείες υπηρεσίες και έργο τους αποτελεί ο ύμνος «Αλληλούϊα».

Πέρα από τα ονόματα των εννέα τάξεων, η Αγία Γραφή μας φανερώνει και τα προσωπικά ονόματα ορισμένων αγγέλων. Γνωρίζουμε το Γαβριήλ, που σημαίνει «ήρωας του Θεού», από την εμφάνισή του στο προφήτη Δανιήλ, στο προφήτη Ζαχαρία και στη Θεοτόκο. Γνωρίζουμε το Μιχαήλ, που σημαίνει «τις ως ο Θεός ημών», ενώ εμφανίζεται πολλές φορές στη Παλαιά Διαθήκη. Ο Ραφαήλ είναι ο τρίτος άγγελος που γνωρίζουμε, το όνομά του σημαίνει «ο Κύριος θεραπεύει» και εμφανίζεται στον Τωβίτ μεταφέροντας τις ανθρώπινες προσευχές στο θρόνο του Θεού. Τέλος γνωστός από την εβραϊκή παράδοση είναι και ο Ουριήλ. Έργο των αγγέλων

Οι άγγελοι πραγματοποιούν τριπλό έργο. Πρώτα απ΄ όλα δοξολογούν ακατάπαυστα το Θεό. Αυτή η δοξολογία δεν τους έχει επιβληθεί ως εντολή, αλλά είναι τελείως αυθόρμητη, που ξεπηγάζει από τους ίδιους, όταν αντικρύζουν το κάλλος του Θεϊκού προσώπου και τα μεγαλεία της δημιουργίας του. Τη νύχτα των Χριστουγέννων π.χ. εμφανίσθηκε πλήθος στρατιάς ουρανίου που αινούσε το Θεό για το γεγονός της θείας ενσαρκώσεως.

Το δεύτερο έργο τους είναι η διακονία στη Θεία Οικονομία. Νιώθουν τόση αγάπη και ευγνωμοσύνη προς το Πλάστη τους και σφοδρή επιθυμία για τη δική τους πρόοδο, ώστε να διακονούν τα μυστήρια της Θείας Οικονομίας. Τα αγγελικά τάγματα μεταδίδουν ιεραρχικά το φωτισμό και τη γνώση το ένα στο άλλο. Τις αποκαλύψεις του Θεού τις διδάσκουν οι ανώτερες τάξεις στις κατώτερες και όταν επιτρέψει ο Θεός να αποκαλυφθεί κάποιο μυστήριο σε νου αγίου ανθρώπου, αυτό θα γίνει ιεραρχικά.

Το τρίτο έργο των αγγελικών δυνάμεων αφορά τη σωτηρία των ανθρώπων. Με αυτό επιφορτίσθηκαν μετά την δημιουργία του ανθρώπου και το επιτελούν με ιδιαίτερη προθυμία και χαρά, αφού κάθε φορά που μετανοεί ένας άνθρωπος για τις αμαρτίες του, πανηγυρίζουν και χαίρονται στον ουρανό.

Στο αρχαιότατο έργο «ποιμήν» του Ερμά, γίνεται λόγος για τον προσωπικό φύλακα άγγελο κάθε ανθρώπου. Αυτός μάλιστα είναι τρυφερός, σεμνός, πράος, διδάσκει στην ανθρώπινη καρδιά τη δικαιοσύνη και το δρόμο προς το αγαθό. Και άλλοι πατέρες της εκκλησίας μας διδάσκουν ότι απαραίτητη προϋπόθεση παραμονής του φύλακα αγγέλου δίπλα στον άνθρωπο, είναι ο άγιος βίος, διαφορετικά απομακρύνεται εξ΄ αιτίας των πονηρών και αμαρτωλών έργων. Ο άγγελος αυτός παρηγορεί στις θλίψεις, βοηθά στους πόνους, συμπάσχει με τον άνθρωπο, τον οδηγεί στη μετάνοια και τον προστατεύει από ορατούς και αόρατους εχθρούς.

Εκτός όμως από το φύλακα άγγελο του κάθε ανθρώπου, υπάρχουν και οι φύλακες άγγελοι των εθνών, των πόλεων και των κατά τόπους εκκλησιών. Στη Παλαιά Διαθήκη στο βιβλίο του Δευτερονομίου ο Θεός διαμοιράζει τα έθνη και τοποθετεί τα όρια των εθνών σύμφωνα με τον αριθμό των αγγέλων του. Έπειτα ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος παρατηρεί ότι ο Θεός έχει εγκαταστήσει σε κάθε πόλη στρατόπεδα αγγέλων που αναχαιτίζουν τις επιθέσεις των δαιμόνων. Ενώ τέλος ο άγιος Ιππόλυτος είναι ιδιαίτερα σαφής, όταν παρομοιάζει την εκκλησία με πλοίο που έχει ναύτες τους αγγέλους. 

Τιμή των αγγέλων

Η ορθόδοξη εκκλησία τιμούσε πάντοτε τους αγγέλους. Η δε τιμητική τους προσκύνηση διακηρύχθηκε επίσημα από τη Ζ΄ οικουμενική σύνοδο σε αντιδιαστολή προς τη λατρεία που αφορά μόνο το πρόσωπο του Θεού.

Στον εβδομαδιαίο λειτουργικό κύκλο των ακολουθιών, η Δευτέρα αφιερώνεται στις αγγελικές δυνάμεις. Δύο παρακλητικοί κανόνες αφορούν το φύλακα άγγελο και τις επουράνιες Δυνάμεις.

Ο ετήσιος λειτουργικός κύκλος σηματοδοτείται από έξι εορτές αφιερωμένες στον αγγελικό κόσμο, με κυρίαρχη εκείνη της 8ης Νοεμβρίου, κατά την οποία εορτάζεται η σύναξη των αγγέλων υπό τον αρχάγγελο Μιχαήλ ως αντίσταση κατά της αποστασίας του Εωσφόρου.

Αλλά η κατεξοχήν τιμή των αγγέλων γίνεται στη Θεία Λειτουργία. Εκεί, ο λαός του Θεού στη γη και οι στρατιές του ουρανού με ένα στόμα, σε μία κοινή λειτουργική σύναξη προσφέρουν στο Θεό δοξολογία. Μαζί με τους ιερείς συνέρχονται στο θυσιαστήριο και συλλειτουργούν τη θεϊκή αγαθότητα. Μαζί κυκλώνουν την αγία Τράπεζα και τα τίμια δώρα, διά χειρός αγγέλου αναφέρονται εις οσμήν ευωδίας πνευματικής στο υπερουράνιο και νοερό θυσιαστήριο.

Ωστόσο, εκείνοι που τιμούν ιδιαίτερα τους αγγέλους είναι οι μοναχοί. Μέσα από την διαρκή προσευχή τους, την υπεράνθρωπη άσκησή τους, αγωνίζονται να ομοιάσουν στους αγγέλους και να αναπληρώσουν το εκπεσόν τάγμα των δαιμόνων. Γι΄ αυτό και η ακολουθία της μοναχικής κουράς φέρει το όνομα: «Ακολουθία του μεγάλου και αγγελικού Σχήματος».

Θεία Λειτουργία

Σάββατο 27/11/2021 Ιερά Πανήγυρις και προσκύνηση Ιερού Λειψάνου του Αγίου Ανδρέα πολιούχου της Ενορίας μας

Το Σάββατο 27 Νοεμβρίου 2021 στις 10:00 θα τελεστεί πανηγυρική Θεία Λειτουργία στον ναό S:ta Maria kyrka στο Μάλμε επί τη μνήμη του πολιούχου της ενορίας μας Αγίου Αποστόλου Ανδρέα και θα έχουμε τη μεγάλη ευλογία να τεθεί σε προσκύνηση Ιερό Λείψανο του Αγίου.

Μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας θα προσφερθεί νηστίσιμο γεύμα που θα παρασκευάσουν οι πιστοί της ενορίας.

På lördag 27 november 2021 kl.10:00 firar vi den heliga festen för S:t Andreas i vår församling i S:ta Maria kyrka i Malmö och vi kommer att dyrka den heliga reliken från den helige aposteln Andreas.

I slutet av den gudomliga liturgin bjuder måltid som församlingen medlemar.

Πνευματικά

Ο βιογράφος του οσίου Παϊσίου Ιερομ. Ισαάκ Σταυρονικητιανός (1937–3/7/1998)

Από άρθα που δημοσιεύτηκαν το 2016 στο Πεμπτουσία και το 2021 στο Ορθοδοξία-Ελληνισμός που αναδημοσιεύτηκε το 2021 στο Κύριος Ἰησοῦς Χριστός-Ὑπεραγία Θεοτόκος.

Ιερομόναχος Ισαάκ Σταυρονικητιανός, ο Λιβανέζος Αγιορείτης Πνευματικός (φωτ. μοναχού Γαβριήλ
Φιλοθεΐτου)

Γράφει ὁ Ἱερέας Μιλχὶμ Ἂλ Χαουρανὶ. 
Στὶς 16 Ἰουλίου τοῦ 1998 ἐκδήμησε εἰς Κύριον ἕνας ἀπὸ τοὺς ἁγιορεῖτες πατέρες ποὺ τιμᾶται ἰδιαίτερα στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία τῆς Ἀντιοχείας. Πρόκειται γιὰ τὸν ἱερομόναχο Ἰσαὰκ (Ἀτάλλα), ποὺ καταγόταν ἀπὸ τὸν Λίβανο, τὸν μαθητὴ τοῦ μεγάλου Ἁγίου τῶν ἡμερῶν μας, τοῦ Ὁσίου Παϊσίου τοῦ Ἁγιορείτη. Τὸ πρῶτο βιβλίο μὲ τὴν βιογραφία τοῦ γέροντα Παϊσίου, ποὺ ἔχει καταγράψει μεγάλη ἀπήχηση καὶ δημοτικότητα καὶ ποὺ ἔχει μεταφραστεῖ σὲ πολλὲς γλῶσσες, ἦταν κυρίως ἔργο τοῦ ἱερομόναχου Ἰσαάκ [1]. Ὅμως, γιὰ τὸν ἴδιο τὸν συγγραφέα δὲν γνωρίζουμε πολλὰ πράγματα*. Στὸν πρόλογο τοῦ βιβλίου γιὰ τὸν Ἅγιο Παΐσιο ὑπάρχουν, βέβαια, διάσπαρτες βιογραφικὲς ἀναφορές. Προτείνουμε στοὺς ἀναγνῶστες νὰ… καλύψουμε ἐν μέρει αὐτὸ τὸ κενό, μὲ ὑλικὸ ποὺ προέρχεται ἀπὸ ὁρισμένες προσιτὲς σὲ μᾶς ἀραβικὲς πηγές. Ὁ καμβὰς τοῦ κειμένου βασίζεται σὲ ἀναμνήσεις ποὺ διηγήθηκε ὁ ἀδελφός τοῦ πατέρα Ἰσαὰκ Ἀντώνιος, τὶς ὁποῖες κατέγραψε ὁ γαμπρός του, ὁ ἱερέας Μιλχὶμ Ἂλ Χαουρανί, ποὺ τώρα λειτουργεῖ στὴν ἐκκλησία τοῦ χωριοῦ Μχάϊντς, στὸ Ὅρος τοῦ Λιβάνου[2].

Ὁ ἱερομόναχος Ἰσαὰκ (κατὰ κόσμον Φαρὲς Ἀτάλλα) γεννήθηκε στὶς 12 Ἀπριλίου τοῦ 1937, ἀπὸ εὐσεβεῖς χριστιανούς, τοὺς Νεμὲρ καὶ Μάρθα, στὸ χωριὸ Ναμπάϊ, ποὺ βρίσκεται στὴν περιοχὴ Ματέν, στὴν περιφέρεια τοῦ Ὅρους τοῦ Λιβάνου. Ἦταν πρωτότοκος γιὸς ἀνάμεσα στὰ 10 παιδιὰ τῆς οἰκογένειας. Ὁ πατέρας του, ποὺ εἶχε ἐξαιρετικὴ φωνή, ἔψελνε στὴν ἐκκλησία καὶ ἀπὸ αὐτὸν ὁ γιὸς κληρονόμησε τὴν ἀγάπη του γιὰ τὴν Ἐκκλησία. Ὁ Φαρὲς ἀγαποῦσε τὴν μόνωση καὶ συχνὰ πήγαινε νὰ προσεύχεται σὲ ἔρημα μέρη. Μία φορὰ ἔφυγε γιὰ τὸ μοναστήρι τοῦ Προφήτη Ἠλία[3] μὲ τὴν ἐπιθυμία νὰ μείνει ἐκεῖ. Ὅμως, ἀναγκάστηκε νὰ ἐπιστρέψει σπίτι, ἐπειδὴ στὰ μοναστήρια δὲν δέχονταν τότε τοὺς πρωτότοκους, ἐπειδὴ ἐνδεχομένως θὰ χρειαζόταν νὰ φροντίζουν τοὺς γονεῖς τους.   Ὅταν ὁ Φαρὲς ἦταν 12 ἐτῶν, ἡ μητέρα του πέθανε καὶ ὁ πατέρας παντρεύτηκε ξανά. Ὁ νεαρὸς μαθήτευσε στὸ ἐπάγγελμα τοῦ ξυλουργοῦ καὶ βρῆκε δουλειὰ στὴν Βηρυτό. Ἐπέστρεφε σπίτι πολὺ ἀργὰ καὶ ὁ πατέρας τοῦ ἔκανε συχνὰ παρατηρήσεις γιὰ αὐτό. Σύντομα ἀποκαλύφτηκε ὅτι ἡ αἰτία τῶν καθυστερήσεων ἦταν ὅτι ὁ Φαρὲς παρακολουθοῦσε μαθήματα βυζαντινῆς μουσικῆς, τὰ ὁποία παρέδιδε ὁ πρωτοψάλτης τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἀντιόχειας, ὁ Μίτρι Ἂλ Μούρ. Πρὶν πάρει τὴν ἀπόφαση τῆς ζωῆς του, ὁ Φαρὲς γιὰ 2 χρόνια δούλευε ὡς μάγειρας σὲ ἑστιατόριο τοῦ πολυτελοῦς ξενοδοχείου τῆς Βηρυτοῦ «Phoenicia Intercontinental». Τὸ καλοκαίρι τοῦ 1962, παραιτήθηκε καὶ ἐπέστρεψε στὸ σπίτι. Ἀμέσως, παρέδωσε τὸ τραπεζικό του βιβλιάριο στὸν πατέρα του, λέγοντας: «Αὐτὸς εἶναι ἕνας λογαριασμὸς ταμιευτηρίου στὸ ὄνομά σου. Ὅταν λήξει ἡ χρονικὴ προθεσμία τῆς κατάθεσης, σὲ παρακαλῶ νὰ πάρεις τὰ χρήματα καὶ νὰ τὰ μοιραστεῖς ἰσόποσα μὲ τὰ ἀδέλφια μου. Ἐγὼ δὲν χρειάζομαι τίποτα. Φεύγω γιὰ τὸ μοναστήρι». Ὁ πατέρας ρώτησε: «Τί σοῦ λείπει στὴν ζωὴ καὶ τί μπορῶ νὰ κάνω γιὰ σένα γιὰ νὰ μὴν πᾶς σὲ μοναστήρι;». Ὁ Φαρὲς ἀπάντησε: «Ἀκόμα καὶ ἄν μοῦ δώσεις ὅλα τὰ πλούτη τοῦ κόσμου, αὐτὰ δὲν θὰ μὲ δελεάσουν. Ἡ θέση μου δὲν εἶναι ἐδῶ. Εἶναι στὸ μοναστήρι». Πικραμένος ὁ πατέρας κάλεσε τὰ ὑπόλοιπα παιδιὰ γιὰ νὰ μεταπείσουν τὸν ἀδελφό τους, ἀλλὰ ἡ πιὸ σημαντικὴ ἀπόφαση τῆς ζωῆς του ἤδη εἶχε παρθεῖ.   Τὴν ἴδια μέρα, ὁ Φαρές, μαζὶ μὲ τὸν ἀδελφό του Ἀντώνιο, ξεκίνησαν γιὰ τὴν Ἱερὰ Μονὴ Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου στὸ χωριὸ Μπκεφτὶν[4], ὅπου δὲν εἶχε ξαναπάει καὶ ἤξερε μόνο τὸ ὄνομα τῆς Μονῆς. Ὡστόσο, γνώριζε τὸν ἡγούμενο τῆς Μονῆς, τὸν Ἀρχιμανδρίτη Ἰωάννη (Μανσοὺρ) († 3 Ἀπριλίου 2018), τὸν μετέπειτα Μητροπολίτη Λατάκιας[5]. Ἡ Μονὴ ἐκεῖνο τὸν καιρὸ ἦταν σχεδὸν ἐρειπωμένη. Ἐκεῖ ἔμενε μόνο ἕνας ἡγούμενος μὲ ἕναν μοναχὸ (νῦν Ἀρχιμανδρίτη Ἰωάννη (Μααλούλι)). Ὅταν ἔφτασε στὶς πύλες τῆς Μονῆς, ὁ Φαρὲς γονάτισε καί, κάνοντας τὸ σημεῖο τοῦ σταυροῦ, εἶπε: «Σὲ εὐχαριστῶ, Κύριε! Τὸ ὄνειρό μου τώρα ἐκπληρώθηκε».   Τὸ βράδυ, ὁ Ἀντώνης ἐπέστρεψε σπίτι, ὅπου τὸν περίμενε μὲ ἀνυπομονησία ὅλη ἡ οἰκογένεια. «Ποῦ πῆγε ὁ Φαρές;» – ρώτησε ὁ πατέρας. «Στὴν Μονὴ Μπκεφτίν. Ἂν κρίνω ἀπὸ τὴν ἄθλια κατάσταση τῆς Μονῆς, σὲ διαβεβαιώνω ὅτι τὸ πολὺ σὲ δύο μέρες θὰ ἐπιστρέψει σπίτι, καθὼς εἶχε συνηθίσει στὶς συνθῆκες ζωῆς στὸ ξενοδοχεῖο τῆς Βηρυτοῦ». Ὁ Πατέρας ἀναστέναξε: «Ὄχι, ὅποιες δυσκολίες καὶ νὰ συναντήσει, δὲν θὰ ἐπιστρέψει». Ἔτσι καὶ ἔγινε.   Σὲ αὐτὸ τὸ μοναστήρι, ὁ Φαρὲς ἔμεινε γιὰ τρεῖς μῆνες περίπου. Στὴν συνέχεια, πῆγε στὴ Μονὴ Μπαλαμὰντ[6], ὅπου φοίτησε σὲ Ἱερατικὴ Σχολή. Πρόλαβε τὴν ἐποχὴ ποὺ καθηγούμενος ἐκεῖ ἦταν ὁ Ἐπίσκοπος Ἰγνάτιος (Χαζίμ), ὁ μετέπειτα Πατριάρχης Ἀντιοχείας (1979-2012).   Τὸ 1963, ὁ Φαρὲς χειροτονήθηκε διάκονος μὲ τὸ ὄνομα Φίλιππος, πρὸς τιμὴν τοῦ Ἁγίου Ἀποστόλου Φιλίππου. Ἡ χειροτονία πραγματοποιήθηκε στὴν Ἱερὰ Μονὴ τοῦ Ἁγίου Μάρτυρος Ἰακὼβ τοῦ Πέρσου, στὸ χωριὸ Ντέντε (ἐπαρχία Τρίπολης τοῦ Λιβάνου). Παρέμεινε, ὡστόσο, στὴν Μονὴ Μπαλαμάντ, ὅπου εἶχε τὸ διακόνημα τοῦ ταμία. Ὕστερα, πῆγε στὸ νησὶ τῆς Πάτμου ὅπου φοίτησε στὴν Πατμιάδα Σχολὴ καὶ πῆρε τὸ Ἀπολυτήριο Λυκείου. Ἀργότερα, σπούδασε Θεολογία στὸ Ἀριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, καὶ παράλληλα ὑπηρετοῦσε ὡς διάκονος στὸν καθεδρικὸ Ἱερὸ Ναὸ τοῦ Ἁγίου Μεγαλομάρτυρα Δημητρίου. Πολλοὶ πήγαιναν στὴν ἐκκλησία μὲ σκοπὸ νὰ ἀκούσουν τὶς δεήσεις στὰ ἑλληνικὰ καὶ στὰ ἀραβικά. Ἐκείνη τὴν περίοδο, γνώρισε τὸν ἁγιορείτικο μοναχισμὸ καὶ τὸν πνευματικὸ καθοδηγητή του, τὸν Γέροντα Παΐσιο.   Ὅταν ἐπέστρεψε στὸν Λίβανο, ὁ πατὴρ Φίλιππος χειροτονήθηκε πρεσβύτερος ἀπὸ τὸν Πατριάρχη Ἀντιοχείας Ἠλία Δ’ (1970-1979), στὴν Ἱερὰ Μονὴ Μπαλαμάντ. Τὸ 1973, ἐγκαταστάθηκε στὴν Ἱερὰ Μονὴ Ἁγίου Γεωργίου «Χαματούρα»[7], ἡ ὁποία γιὰ μεγάλο χρονικὸ διάστημα ἦταν ἐγκαταλελειμμένη. Μὲ τὶς ἄοκνες προσπάθειές του ἀναστήλωσε τὴν Μονή, ἡ ὁποία ἔγινε εὐρέως γνωστὴ ὡς χῶρος πνευματικῶν ἀναζητήσεων. Ἐκτὸς ἀπὸ αὐτό, διέθετε μεγάλο μέρος τῆς ἐνεργητικότητάς του καὶ τῶν δυνάμεών του γιὰ τὴν πνευματικὴ καθοδήγηση τῶν πιστῶν ἀπὸ τὶς γειτονικὲς περιοχές.   Τὸ 1975, στὸν Λίβανο ξέσπασε ἐμφύλιος πόλεμος καὶ ἡ Μονὴ βρέθηκε στὴν ζώνη τῶν πολεμικῶν συρράξεων. Ὁ πατὴρ Φίλιππος ἀναγκάστηκε νὰ φύγει ἀπὸ κεῖ καὶ πῆγε στὴν Θεσσαλονίκη. Ἐκεῖνο τὸν καιρὸ λειτουργοῦσε στὸν Ἱερὸ Ναὸ Ἁγίας Βαρβάρας καὶ ἦταν ὁ πνευματικὸς τῶν σπουδαστῶν τῆς Ἱερατικῆς Σχολῆς Μπαλαμὰντ (λόγω τῶν πολεμικῶν συρράξεων, ἡ Θεολογικὴ Σχολὴ Μπαλαμὰντ ἐκκενώθηκε καὶ μεταφέρθηκε στὴν Θεσσαλονίκη, τὸ 1975, καὶ λειτουργοῦσε ἐκεῖ ὡς τὸ 1979).

Τὸ 1978, ὁ πατὴρ Φίλιππος, μετὰ ἀπὸ σχετικὴ παράκληση, πῆρε ἄδεια ἀπὸ τὸν Μητροπολίτη τοῦ Ὅρους τοῦ Λιβάνου Γεώργιο (Χόντρ) γιὰ νὰ ἐνταχθεῖ στὴν μοναστικὴ κοινότητα τοῦ Ἁγίου Ὅρους. Στὸ Ἅγιον Ὅρος ἐκάρη μεγαλόσχημος Μοναχὸς μὲ τὸ ὄνομα Ἰσαάκ, πρὸς τιμὴν τοῦ Ὁσίου Ἰσαὰκ τοῦ Σύρου.

Το μοναχικό σχήμα του το έδωσε ο Γέροντας Παΐσιος. Διετέλεσε Πνευματικός των μαθητών της Αθωνιάδος Σχολής και πολλών ανθρώπων. Άφησε αγαθό παράδειγμα αγωνιστού στην ευλογημένη συνοδεία του Σταυρονικητιανού Κελλιού της Αναστάσεως του Κυρίου στην Κάτω Καψάλα.

Άνθρωπος ευφυής, γλυκομίλητος, φιλόπονος, φιλότιμος, ψάλλοντας θαυμάσια με την ωραία φωνή του. Υπήρξε αγαθός παρηγορητής Ελλήνων και Αράβων. Για τους δεύτερους είχε αρχίσει μεταφράσεις πατερικών βιβλίων προς πνευματική τροφοδοσία τους. Ευλαβής, σεμνός και με φόβο Θεού. Αγάπησε την προσευχή, την άσκηση, την ιεροσύνη, τον μοναχισμό, την αρετή και την ελεημοσύνη.

Ιερομόναχος Ισαάκ Σταυρονικητιανός, στην είσοδο του Κελλιού του.

Ὁ πατὴρ Ἰσαὰκ πῆγε ἀρχικὰ στὴν Ἱερὰ Μονὴ Σταυρονικήτα, ὅπου παρέμεινε γιὰ ἕνα χρόνο, ἀλλὰ συνέχιζε νὰ πηγαίνει γιὰ καθοδήγηση στὸν πνευματικό του πατέρα, τὸν Γέροντα Παΐσιο. Ἀργότερα, μετακινήθηκε στὸ Κελλὶ τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Κυρίου στὴν Καψάλα, κοντὰ στὶς Καρυές, τὸ διοικητικὸ κέντρο τοῦ Ἁγίου Ὅρους. Ἔκτισε, σχεδὸν ἀπὸ τὴν ἀρχή, ἕνα ἐρειπωμένο Κελλὶ καὶ ἔμεινε ἐκεῖ γιὰ 4 χρόνια μόνος του, ἀκολουθώντας ἀσκητικὸ τρόπο ζωῆς καὶ παλεύοντας πολλοὺς καὶ διάφορους πειρασμοὺς καὶ δοκιμασίες. Μία φορά, τὴν ὥρα ἑνὸς ἔντονου ἀγώνα μὲ τοὺς λογισμούς, εἶδε στὸ βάθος τοῦ δάσους ἕναν παλαιὸ τάφο. Σταμάτησε μπροστά του, προσευχήθηκε θερμὰ καὶ μονολόγησε: «Ἐδῶ θὰ πεθάνω» καὶ τότε οἱ λογισμοὶ ποὺ τὸν βασάνιζαν ἀμέσως ἐξαφανίστηκαν. Ἀκλουθώντας τὴν ἁγιορείτικη παράδοση, γιὰ νὰ ἔχει διαρκῶς τὴν μνήμη τοῦ θανάτου, ὁ πατὴρ Ἰσαὰκ ἔσκαψε τάφο γιὰ τὸν ἑαυτό του στὸν κῆπο, δίπλα στὸ Κελλί του, ὅπου κάθε μέρα θυμιάτιζε.  

Ὁ πατὴρ Ἰσαὰκ ἦταν γνωστὸς ἀγωνιστής, ἀσκητὴς καὶ εὐχέτης καὶ πολὺ αὐστηρὸς μὲ τὸν αὐτό του. Αὐτὸν τὸν προσανατολισμὸ στὴν πνευματική του πορεία τὸν εἶχε διδαχτεῖ ἀπὸ τὸν Ὅσιο Παΐσιο. Ἔδινε τὴν ἐντύπωση σκληροῦ, ἀλλὰ σύντομα ἀποκάλυπτε τὴν εἰλικρινῆ πατερικὴ φροντίδα σὲ ὅσους τὸν ἐπισκέπτονταν γιὰ πνευματικὴ βοήθεια. Ἰδιαίτερη προσοχὴ ἔδινε στὸ μυστήριο τῆς Ἐξομολόγησης καὶ καλοῦσε τοὺς πάντες νὰ προσέρχονται πιὸ συχνὰ στὴν Ἱερὴ Ἐξομολόγηση. Ἂν καὶ εἶχε ἀπομακρυνθεῖ ἀπὸ τὸν κόσμο, δὲν διέκοψε τὴν σχέση μαζί του. Ἦταν, ὅπως πολὺ εὔστοχα παρατήρησε ὁ Ὅσιος Παΐσιος, ἕνας ἀπὸ τοὺς «ἀσυρματιστὲς τοῦ Θεοῦ», οἱ ὁποῖοι μακριὰ ἀπὸ τὸν θόρυβο συντονίζονται στὴν κατάλληλη πνευματικὴ συχνότητα γιὰ νὰ πιάνουν σήματα καὶ νὰ τὰ στέλνουν πίσω στὸν κόσμο.  

Ἡ ἀδελφότητα, ποὺ εἶχε δημιουργήσει, ζοῦσε σὲ ἀκραῖες ἀσκητικὲς συνθῆκες: στὸ Κελλὶ δὲν ὑπῆρχε ἠλεκτρισμός, οὔτε φυσικὸ ἀέριο. Οἱ Μοναχοὶ δὲν χρησιμοποιοῦσαν ντοὺς καὶ σώματα θέρμανσης. Δὲν εἶχαν δικά τους χρήματα. Γιὰ τὸ μαγείρεμα καὶ τὴν θέρμανση ἀποθήκευαν ξύλα καὶ τὸ νερὸ τὸ ἔπαιρναν ἀπὸ στέρνες. Ἡ ἀδελφότητα ἀσχολούταν μὲ τὴν πνευματικὴ καθοδήγηση τῶν προσκυνητῶν, μὲ τὸ ἐργόχειρο καὶ μὲ τὶς ἐκδόσεις.

Ὁ πατὴρ Ἰσαὰκ μετέφραζε πνευματικὰ βιβλία ἀπὸ τὰ ἑλληνικὰ στὰ ἀραβικά. Ἐξέδωσε στὰ ἀραβικὰ τὴν μετάφραση τοῦ βιβλίου τοῦ Ὁσίου Ἰσαὰκ τοῦ Σύρου «Λόγοι Ἀσκητικοὶ» (ἡ πρώτη ἔκδοση κυκλοφορήθηκε τὸ 1983 στὸν Λίβανο), μὲ τὸν βίο του καὶ τὸ πλῆρες κείμενο τῆς ἀκολουθίας του καὶ μὲ αὐτὸ τὸν τρόπο ἀποκάλυψε τὸν πνευματικὸ κόσμο τοῦ Ἁγίου προστάτη του στοὺς ἀραβόφωνους χριστιανούς. Ἐπίσης, μετέφρασε καὶ ἐξέδωσε στὰ ἀραβικὰ τὴν «Κλίμακα» τοῦ Ὁσίου Ἰωάννου καὶ τὰ ἔργα τοῦ Ὁσίου Παϊσίου τοῦ Ἁγιορείτου: «Ἐπιστολές», τὸ βιβλίο «Ὁ Γέρων Χατζη-Γεωργης Ὁ Ἀθωνίτης», τὸν βίο τοῦ πνευματικοῦ του πατέρα, τοῦ Ρώσου Γέροντα Τύχωνα καὶ ἄλλα.

Ἡ μεγάλη προσφορὰ τοῦ πατέρα Ἰσαὰκ σὲ ὅλο τὸν ὀρθόδοξο κόσμο ἦταν ἡ πρώτη βιογραφία ποὺ ἔγραψε γιὰ τὸ Άγιο Παΐσιο τὸν Ἁγιορείτη, τὸν πνευματικὸ πατέρα του. Τὴν ἐργασία γιὰ αὐτὸ τὸ βιβλίο τὴν ἄρχισε 2 χρόνια μετὰ τὴν κοίμησή του. Ὁ πατὴρ Ἰσαὰκ δὲν ὁλοκλήρωσε ὁ ἴδιος αὐτὸ τὸ ἔργο (κοιμήθηκε 4 χρόνια μετὰ τὸν Ὅσιο Παΐσιο). Τὴν ἐργασία καὶ τὴν προετοιμασία γιὰ τὴν ἔκδοση τοῦ βιβλίου τὴν ὁλοκλήρωσε ὁ μαθητής του, ὁ πατὴρ Εὐθύμιος μαζὶ μὲ τὴν ἀδελφότητα τοῦ Κελλιοῦ τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ. Ἡ πρώτη ἔκδοση ἔγινε τὸ 2004 μὲ τὸ ὄνομα τοῦ ἱερομόναχου Ἰσαάκ.

Έγραφε ο παπα-Ισαάκ για τον Άγιο Παΐσιο στο ωραίο βιβλίο του Βίος Γέροντος Παϊσίου Αγιορείτου: «Τους Ασκητικούς Λόγους του αββά Ισαάκ τους είχε στο προσκέφαλό του και τους μελετούσε πάντοτε. Για μια περίοδο έξι ετών ήταν η μοναδική του πνευματική ανάγνωση. Έπαιρνε ένα στίχο και όλη την ημέρα τον επανέφερε συχνά στον νου του. τον μελετούσε βαθειά και πρακτικά, “όπως τα ζώα αναμηρυκάζουν την τροφή τους”, κατά την έκφρασή του. Μοίραζε ευλογία ένα απάνθισμα από τους λόγους του, για να παρακινήσει στη μελέτη τους. Πίστευε ότι “πολύ βοηθά η μελέτη στα Ασκητικά του αββά Ισαάκ, διότι και το βαθύτερο νόημα της ζωής δίνει να καταλάβει κανείς και κάθε είδους μικρό η μεγάλο κόμπλεξ και εάν έχει ο άνθρωπος που πιστεύει στον θεό, τον βοηθάει για να το διώξει. Η ολίγη μελέτη στον αββά Ισαάκ αλλοιώνει την ψυχή με τις πολλές της βιταμίνες”.

Συνιστούσε και στους λαϊκούς να τον διαβάζουν, αλλά λίγο-λίγο, για να τον αφομοιώνουν. Έλεγε ότι το βιβλίο του αββά Ισαάκ αξίζει ολόκληρη πατερική βιβλιοθήκη. Όχι μόνο τον μελετούσε ο Γέροντας, αλλά και πολύ τον ευλαβείτο και ιδιαιτέρως τον τιμούσε ως άγιο. Πάνω στη μικρή Αγία Τράπεζα της “Παναγούδας” η μία από τις πέντε-έξι εικόνες που είχε ήταν του οσίου Ισαάκ. Από αγάπη και ευλάβεια προς αυτόν έδωσε το όνομά του σε κάποιον, όταν τον έκανε μεγαλόσχημο…».

Σ’ έναν επισκέπτη του Κελλιού του, με πολλές ερωτήσεις, απάντησε σχετικά: «Το μόνο που έχει να επιδείξει η Ελλάδα στην Ευρώπη είναι η Ορθοδοξία. Φοβάμαι όμως, και αυτό το λέω με πόνο και θλίψη, ότι οι Έλληνες σήμερα δεν είναι σε θέση να αναλάβουν μια τέτοια αποστολή. Το ορθόδοξο κύτταρο μέσα τους υπολειτουργεί. Σκέφτομαι πόσο σε παλιές εποχές η θεολογία αποτελούσε ανάγκη βιοτική του λαού και πόσο σήμερα έχει αποξενωθεί από τα ενδιαφέροντά του».

Ιερομόναχος Ισαάκ Σταυρονικητιανός, ο Λιβανέζος Αγιορείτης Πνευματικός (φωτ. μοναχού Γαβριήλ Φιλοθεΐτου).

Ὁ Πατὴρ Ἰσαὰκ ἔζησε στὸ Ἅγιον Ὅρος 20 χρόνια καὶ κατὰ περιόδους ἔκανε μικρὰ ταξίδια στὸν Λίβανο, στὴν Συρία, στὴν Ἰορδανία καὶ τὴν Αἴγυπτο. Ἐπειδὴ ἦταν ὁ μοναδικὸς ἀραβόφωνος Μοναχός τοῦ Ἁγίου Ὅρους, ἐπισκέπτονταν τὸ Κελλὶ του ὅλοι οἱ ὀρθόδοξοι προσκυνητὲς ἀπὸ τὰ Πατριαρχεῖα Ἀντιοχείας, Ἱεροσολύμων καὶ Ἀλεξανδρείας. Χάρη στὸν πατέρα Ἰσαάκ, πολλοὶ ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς προσκυνητὲς ἔρχονταν σὲ ἐπαφὴ γιὰ πρώτη φορὰ μὲ τὴν ἁγιορείτικη μοναχικὴ παράδοση. Τὸ Κελλὶ τῆς Ἀναστάσεως ἀπέκτησε, ἀνάμεσα στοὺς ὀρθοδόξους Ἄραβες, τὸν ἄτυπο τίτλο «Πύλες τῆς Ἀντιοχείας στὸ Ἅγιον Ὅρος». Συχνά τούς ἔλεγε: «Εἶμαι ἐδῶ γιὰ ἐσᾶς καὶ γιὰ τὴν Ἐκκλησία τῆς Ἀντιοχείας».  

Ὁ πατὴρ Ἰσαὰκ κέρδισε τὴν ἀγάπη καὶ τὴν ἐκτίμηση πολλῶν ὀρθοδόξων στὴν Ἑλλάδα. Ὁ ἱερέας Μιλχίμ, ὁ γαμπρὸς τοῦ ἀδελφοῦ του, βεβαιώνει ὅτι στὰ σπίτια πολλῶν Ἑλλήνων, σὲ διάφορα μέρη τῆς χώρας, βρίσκει φωτογραφίες τοῦ «Γέροντα Ἰσαάκ», ὅτι στὸ Ἅγιον Ὅρος ἡ μνημόνευση τοῦ Λιβάνου εἶναι ὁπωσδήποτε συνδεδεμένη μὲ τὸ ὄνομά του καὶ ὅτι οἱ ἁγιορεῖτες τὸν τιμοῦν ὡς ἅγιο ἀσκητή.  

Στὶς ἀρχὲς τοῦ 1980, ὁ πατέρας του, ὁ Νεμὲρ Ἀτάλλα, ἀποφάσισε νὰ μοιράσει τὴν περιουσία του ἀνάμεσα στὰ παιδιά του. Ἐπιθυμοῦσε νὰ ἀναλάβει αὐτὴν τὴν ὑπόθεση ὁ μεγαλύτερός του γιός, ὁ πατὴρ Ἰσαάκ, ποὺ ἀσκήτευε στὸ Ἅγιον Ὅρος. Τὰ ἀδέλφια του ἔγραψαν γιὰ τὴν ἐπιθυμία αὐτὴν τοῦ πατέρα τους. Σύντομα ἔλαβαν ἀπάντηση, στὴν ὁποία ὁ πατὴρ Ἰσαὰκ τοὺς ρωτοῦσε: «Δὲν ἑτοιμάζετε γιὰ σᾶς ἔστω ἕνα μικρὸ κλῆρο στοὺς οὐρανούς, ἀντὶ νὰ μεριμνᾶτε γιὰ τὰ ὑλικὰ ἀγαθὰ αὐτοῦ τοῦ κόσμου;» Ἐπειδὴ ὁ πατὴρ Ἰσαὰκ δὲν πῆγε, ὁ πατέρας μόνος του ἀσχολήθηκε μὲ τὴν μοιρασιὰ τῆς κληρονομιᾶς, τὴν ὁποία μοίρασε ἰσόποσα ἀνάμεσα σὲ ὅλους, χωρὶς νὰ ἀποκλείσει καὶ τὸν μεγαλύτερο γιό. Μετὰ ἀπὸ λίγους μῆνες, ὁ πατὴρ Ἰσαὰκ βρέθηκε στὸ Λίβανο. Ἐπισκέφτηκε τὸν πατέρα καὶ ἐκεῖνος τὸν ἐνημέρωσε γιὰ τὴν μοιρασιὰ τῆς κληρονομιᾶς καὶ ὅτι ἔχει ἕνα μερίδιο γιὰ αὐτόν. Ἀφοῦ εὐχαρίστησε τὸν πατέρα γιὰ τὴν ἀγάπη του καὶ τὴν φροντίδα του, ὁ ἁγιορείτης ζήτησε νὰ μοιραστεῖ τὸ μερίδιό του σὲ ἴσα μέρη ἀνάμεσα στὰ ὑπόλοιπα ἀδέλφια του, ἐπειδὴ ὁ ἴδιος εἶχε ἀφιερώσει τὸν ἑαυτό του στὸν Θεό, μὲ τὴν ἐλπίδα νὰ κληρονομήσει ἔστω ἕναν ταπεινὸ κλῆρο στοὺς Οὐρανούς.  

Ἀρχὲς καλοκαιριοῦ τοῦ 1998, ἡ ὑγεία τοῦ πατρός Ἰσαὰκ ποὺ εἶχε ἤδη ἀρχίσει νὰ κλονίζεται, χειροτέρευσε καὶ ἔτσι ἀναγκάστηκε νὰ βγεῖ ἀπὸ τὸ Ἅγιον Ὅρος καὶ νὰ μεταβεῖ στὴν Θεσσαλονίκη γιὰ θεραπεία σὲ νοσοκομεῖο. Ἡ εἴδηση ἔφτασε καὶ στοὺς δικούς του. Ὁ πατὴρ Μιλχὶμ ἀναθυμᾶται τὸ γεγονὸς ὡς ἑξῆς:  

«Μὲ τὸν ἀδελφό του πατέρα Ἰσαὰκ Ἀντώνιο καὶ τὸν ἀνιψιὸ του Τζὸρτζ (γιὸ τοῦ ἀδελφοῦ του, τοῦ Ἰωσὴφ) ἀποφασίσαμε νὰ πᾶμε στὴν Ἑλλάδα γιὰ νὰ μάθουμε νέα του. Μόλις φτάσαμε στὴν Θεσσαλονίκη, πήγαμε κατευθείαν στὸ νοσοκομεῖο. Στὸ δωμάτιο τοῦ πατέρα Ἰσαὰκ δὲν ἐπέτρεπαν νὰ μποῦμε, ἀλλὰ ἡ Διοίκηση τοῦ νοσοκομείου, ὅταν ἔμαθαν ὅτι εἶχαν φτάσει οἱ συγγενεῖς, μᾶς ἐπέτρεψαν νὰ μποῦμε. Πρῶτος μπῆκε ὁ Ἀντώνιος. Ὅταν εἶδε τὸν ἀδελφό του σὲ τόσο σοβαρὴ κατάσταση, δὲν μπόρεσε νὰ συγκρατήσει τὰ δάκρυά του. Ἀλλὰ ὁ πατὴρ Ἰσαὰκ τὸν ὑποδέχτηκε μὲ χαμόγελο καὶ μίλησε πρῶτος: “Ἀδελφέ, τί σὲ ἔφερε ἐδῶ; Σοῦ εἶπαν ὅτι εἶμαι ἄρρωστος καὶ εἶναι καλὸ νὰ μὲ ἐπισκεφτεῖς; Σὲ σκεφτόμουν. Ἀσκήτευα μὲ προσευχὴ καὶ νηστεία γιὰ τὴν συνάντηση μὲ τὸν Κύριο καὶ τώρα νιώθω ὅτι εἶμαι ἕτοιμος γιὰ αὐτὴν τὴν εὐλογημένη στιγμή. Ὅμως, ἀνησυχῶ γιὰ σένα, ἀδελφέ, γιατί ὅλον τὸν χρόνο σου τὸν ἀφιερώνεις στὴν δουλειά. Κάνεις κάτι γιὰ νὰ προετοιμαστεῖς γιὰ αὐτὴν τὴν ὥρα; Εἶσαι ἕτοιμος γιὰ νὰ παρουσιαστεῖς ἐνώπιον τοῦ Κυρίου;”  

Κατὰ τὴν διάρκεια τῆς παραμονῆς τοῦ πατρός Ἰσαὰκ στὸ νοσοκομεῖο, μᾶς ἔμεινε ἀξέχαστο τὸ ἑξῆς περιστατικό. Ὅταν τὸ πνευματικὸ παιδί του, ὁ πατὴρ Εὐθύμιος (μετέπειτα Γέρων τοῦ Κελλιοῦ τῆς Ἀναστάσεως στὴν Καψάλα), διάβαζε προσευχές, σὲ μία ἀπὸ αὐτὲς μερικὲς φορὲς ἀκούστηκε ἡ λέξη “θάνατος”. Ὁ πατὴρ Εὐθύμιος ταράχθηκε, διέκοψε τὴν προσευχὴ καὶ δὲν μπόρεσε νὰ συνεχίσει τὸ διάβασμα. Ὁ πατὴρ Ἰσαὰκ τοῦ ζήτησε νὰ συνεχίσει τὴν προσευχὴ μὲ θάρρος, λέγοντάς του: “Γιατί νὰ φοβόμαστε; Μία ζωὴ ἐργαζόμουν γιὰ αὐτὴν τὴν ὥρα καὶ εἶμαι ἔτοιμος”.  

Μία ἀπὸ τὶς τελευταῖες μέρες τῆς παραμονῆς τοῦ Γέροντος Ἰσαὰκ στὸ νοσοκομεῖο, στὸ δωμάτιό του μπῆκε μία νοσηλεύτρια, τὴν ὁποία δὲν εἶχε δεῖ ποτὲ μέχρι τότε. Ἀπευθύνθηκε σὲ αὐτὴν μὲ ἐπιτιμητικὸ ὕφος καὶ τῆς εἶπε: “Εἶναι ντροπὴ νὰ ντρέπεσαι τὸ ὄνομά σου, Σουλτάνα!” Ἡ νοσηλεύτρια ἔμεινε σύξυλη, ποὺ ὁ Γέροντας, χωρὶς νὰ τὴν ρωτήσει, ἤξερε τὸ ὄνομά της καὶ τὸ πρόβλημα ποὺ τὴν ἀπασχολοῦσε. Καὶ συνέχισε ἐκεῖνος: “Γιατί ντρέπεσαι, κόρη μου; Ἐπειδὴ οἱ γονεῖς σου ἔδωσαν ξενόφερτο ὄνομα, ποὺ τὸ θεωρεῖς τούρκικο καὶ μὴ χριστιανικό; Ξέρεις ὅτι στὴ χώρα μου, τὸ Λίβανο, αὐτὸ εἶναι τὸ ὄνομα τῆς Δεσποίνης ἠμῶν Θεοτόκου, τὴν ὁποία ἀποκαλοῦμε Βασίλισσα[8] τῶν Οὐρανῶν; Νὰ χαίρεσαι τὸ μεγάλο ὄνομα ποὺ κουβαλᾶς καὶ νὰ εἶσαι ὑπερήφανη γιὰ αὐτό”. Ἡ νοσηλεύτρια ὑποκλίθηκε στὸν Γέροντα, τοῦ φίλησε τὸ χέρι καὶ βγῆκε, ὅταν τελείωσε τὶς νοσηλευτικές της ἐκκρεμότητες. Ἀπὸ ἐκείνη τὴν στιγμή, ἄρχισε νὰ ὑπηρετεῖ μὲ ζῆλο τὸν ξένο ποὺ εἶχε γίνει πολὺ δικός της ἄνθρωπος καὶ ποὺ τῆς εἶχε ἀποκαλύψει τὸ μυστικό της καὶ ποὺ τὴν θεράπευσε ἀπὸ τοὺς ψυχικοὺς πόνους. Ἦταν δίπλα του μέχρι τὸ τέλος τῆς παραμονῆς τοῦ Γέροντος στὸ νοσοκομεῖο. Μετὰ τὸ ἐξιτήριό του, ἔσπευσε νὰ πάει στὸ δωμάτιο ποὺ ἦταν ὁ Γέροντας γιὰ νὰ πάρει στὸ σπίτι της τὰ σεντόνια ἀπὸ τὸ κρεβάτι του. Ὅταν ἔγινε γνωστὴ ἡ κοίμηση τοῦ Γέροντος, ἡ Σουλτάνα κατάλαβε τί θησαυρὸς τῆς εἶχε ἀπομείνει ἀπὸ τὸν Λιβανέζο ἀσκητή. Ὅταν ἄνοιξαν τὴν ντουλάπα, ὅπου φυλάγονταν τὰ σεντόνια, τὸ δωμάτιο γέμισε εὐωδία. Μετὰ ἀπὸ αὐτό, καλοῦσε τούς ὀρθόδοξους Λιβανέζους ποὺ ἤξεραν καλὰ τὸν πατέρα Ἰσαάκ, νὰ προσκυνοῦν γιὰ εὐλογία αὐτὰ τὰ σεντόνια ποὺ εὐωδίαζαν.

Στο νοσοκομείο που τον επισκεφθήκαμε μας υποδέχθηκε και αποχαιρέτησε μ’ ένα ωραίο χαμόγελο, «τελειωθείς εν ολίγω επλήρωσε χρόνους μάκρους», κατά το γραφικό λόγιο. Η εξόδιος ακολουθία του έγινε στο Κελλί της Αναστάσεως. χοροστατούντος του φίλου του μητροπολίτου Ξάνθης Παντελεήμονος και πλήθους ιερομονάχων και μοναχών, την επομένη ημέρα. Αναπαύεται τώρα απολαμβάνοντας τους μισθούς των καμάτων του, μέσα στο φως και τη χάρη του Αναστάντος Χριστού, τον οποίο από μικρός αγάπησε και ακολούθησε με όλη τη θέρμη της καρδιάς του.

Λίγο πρὶν τὴν κοίμησή του, ἡ κατάσταση τοῦ πατρός Ἰσαὰκ καλυτέρεψε γιὰ λίγο καὶ ζήτησε νὰ τὸν μεταφέρουν ἀπὸ τὸ νοσοκομεῖο στὴν Ἱερὰ Μονὴ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου, στὴβ Μεταμόρφωση[9], ὅπου καὶ ἀποδήμησε εἰς Κύριον στις 3.7.1998 μετά από την μακρά και πολυώδυνη ασθένεια, η οποία τον καταταλαιπώρησε και την οποία υπέμεινε γενναία.

Ὁ ἱερομόναχος Ἰσαὰκ (Ἀτάλλα) ἔχει ἐνταφιαστεῖ στὸ Κελλὶ τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Κυρίου στὸ Ἅγιον Ὅρος, σὲ ἐκεῖνον τὸν τάφο ποὺ εἶχε ἑτοιμάσει ὁ ἴδιος γιὰ τὸν ἑαυτό του ἀπὸ καιρό.  

Μετά την κοίμηση του ένας Πνευματικός τον είδε και τον ρώτησε: «Πως είσαι»; Του απάντησε: «Καλά είμαι». Τον ρώτησε ξανά: «Ο Γέροντας Φανούριος πως είναι»; «Καλά», του απάντησε. Ο Γέροντας Ηρωδίων, «Καλά». Τον ρώτησε και για κάποιον άλλο και του είπε πως δεν είναι καλά. Δεν του είπε τ όνομά του. Σε έναν επισκέπτη του έλεγε: «Παλιά μιλούσαν μέσα στα μπακάλικα και τα καφενεία για αλήθειες δογματικές. Η θεολογία έγινε υπόθεση πανεπιστημιακή κι όχι κατάσταση βιωματική. Τρέφεται από τη λογοκρατία, ενώ θα έπρεπε να ζούσε από τον Λόγο. Το μεγαλύτερο κακό για τον σημερινό άνθρωπο είναι τ’ ότι μέσα στην κοινωνία δέχεται τόσα πολλά ερεθίσματα. ώστε του μένει ελάχιστος χρόνος για να σκεφθεί τον Θεό. Αυτοί που έχουν επιδοθεί στην προσπάθεια για την ένωση των Εκκλησιών δεν έχουν οι ίδιοι ενωθεί με το Άγιον Πνεύμα η δεν ένιωσαν την ανάγκη να ενωθούν με Αυτό».

Πηγές-Βιβλιογραφία:
Μωυσέως Αγιορείτου μοναχού, Ιερομόναχος Ισαάκ (1937-1998). Πρωτάτον 71/1998, σ. 79. Ισαάκ ιερομ., Βίος Γέροντος Παϊσίου του Αγιορείτου. Άγιον Όρος 2004. Γέρων Π αίσιος ο Αγιορείτης (1924-1994). Ο ασυρματιστής του στρατού και του Θεού. Άγιον Όρος 2005.

Ἱερέας Μιλχὶμ Ἂλ Χαουρανὶ   Ἀπὸ τὰ Ρωσικὰ στὰ Ἑλληνικὰ μετέφρασε ἡ Αναστασία Νταβίντοβα   Ἀπὸ τὰ Ἀραβικὰ στὰ Ρωσικὰ μετέφρασε καὶ ἑτοίμασε τὴν δημοσίευση ἡ Ἰουλία Πετρόβα   Greek Orthodox Patriarchate of Antioch and all the East Pravoslavie.ru

Πηγή: Μοναχού Μωυσέως Αγιορείτου, Μέγα Γεροντικό εναρέτων αγιορειτών του εικοστού αιώνος Τόμος Γ’ – 1956-1983, σελ. 1457-1460, Εκδόσεις Μυγδονία, Α΄ Έκδοσις, Σεπτέμβριος 2011.

[1] См. русское издание: Иеромонах Исаак. Житие старца Паисия Святогорца / пер. с греч. иеромон. Доримедонта (Сухинина). М.: Изд. дом «Святая Гора», 2006. (Πρόκειται γιὰ τὴ ρωσικὴ μετάφραση τοῦ βιβλίου τοῦ Ἱερομονάχου Ἰσαὰκ «Ὁ βίος τοῦ γέροντα Παϊσίου τοῦ Ἁγιορείτη» ἀπὸ τὰ ἑλληνικά).  

[2] الأب ملحم الحوراني. الأب إسحق (عطالله) الآثوسي: رسول أنطاكية // النشرة. تصدرها بطريركية أنطاكية وسائر المشرق. العدد 2، 2021. ص. 48–44.  

[3] Ἡ Ἱερὰ Σταυροπηγιακὴ Μονὴ τοῦ Προφήτου Ἠλιοῦ βρίσκεται κοντὰ στὸ χωριὸ Σουβέιρ, στὴν περιοχὴ Ματέν, ποὺ εἶναι 31 χιλιόμετρα μακριὰ ἀπὸ τὴν Βηρυτό. Τώρα ἐκεῖ εἶναι ἡ καλοκαιρινὴ κατοικία τοῦ Πατριάρχου Ἀντιοχείας.  

[4] Ἡ Περιοχὴ Κούρα τοῦ Βόρειου Λίβανου.  

[5] Τὸ μεγαλύτερο λιμάνι στὴν Συρία, στὶς ἀκτὲς τῆς Μεσογείου θάλασσας.  

[6] Ἡ Ἱερὰ Μονὴ Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου Μπαλαμὰντ βρίσκεται 16 χιλιόμετρα μακριὰ ἀπὸ τὴν πόλη τῆς Τρίπολης (τοῦ Λιβάνου). Εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ σημαντικότερα μοναστήρια τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας τῆς Ἀντιοχείας ποὺ ἔχει ἐξελιχθεῖ σὲ κέντρο ἀναφορᾶς γιὰ τὴν ὀρθόδοξη θεολογία καὶ ἐκπαίδευση.  

[7] Βρίσκεται στὸ χωριὸ Κουσμπά, τῆς περιοχῆς Κούρα (τόπος μαζικῆς διαμονῆς ὀρθόδοξου πληθυσμοῦ).  

[8] Μία ἀπὸ τὶς σημασίες τῆς λέξης «σουλτᾶν» στὴν ἀραβικὴ γλῶσσα εἶναι «κύριος, δεσπότης» (τὸ θηλυκὸ «Σουλτάνα» σημαίνει «κυρία, δέσποινα»).      

[9] Οἰκισμὸς στὴν Σιθωνία (Χαλκιδική, Ἑλλάδα).  

http://www.orthodoxia-ellhnismos.gr/2021/08/blog-post_5256.html#more

Ανακοινώσεις

Στις 23 Οκτωβρίου 2021 θα κάνουμε την εορτή του Αγίου Δημητρίου και θα διαβαστούν κόλλυβα

Το Σάββατο 23 Οκτωβρίου 2021, με την Θ.Λειτουργία στις 10:00, θα κάνουμε και την εορτή του Αγίου Δημητρίου και όποιος θέλει μπορεί να φτιάξει και να φέρει κόλλυβα για να τα διαβάσει ο ιερέας.

Lördagen den 23 oktober 202 kommer vi att fira högtiden Demetrius högtid och den som vill kan göra och ta med vete för prästen att läsa.
Gudomlig liturgi klockan 10:00.

Ανακοινώσεις · Θεία Λειτουργία

Κυριακή 13 Ιουνίου – Ακολουθία Ψυχοσάββατου

Την Κυριακή 13 Ιουνίου, μετά τη Θεία Λειτουργία, θα γίνει η ακολουθία του Ψυχοσάββατου της Πεντηκοστής, θα μνημονευθούν τα ονόματα των κεκοιμημένων και θα ευλογηθούν τα κόλλυβα. Να υπενθυμίσουμε ότι, σύμφωνα με τη νέα νομοθεσία και την σύσταση του Μητροπολίτη, στον ναό επιτρέπεται να παρευρίσκονται 50 άτομα, όλοι καθήμενοι. Θα πρέπει να τηρούνται οι αποστάσεις και όλοι να φέρουν μάσκες προστασίας προσώπου. Κατά δε την ώρα της Θείας Κοινωνίας να αποφεύγεται ο συνωστισμός.

Η παράβαση των μέτρων επιφέρει: α) πρόστιμο, β) προσωποκράτηση του ιερέως και γ) κλείσιμο του ναού μέχρι την άρση ισχύως των περιοριστικών μέτρων. Για όλους αυτούς τους λόγους θα πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί και τυπικοί.

Εκ του εκκλησιαστικού συμβουλίου

Θεία Λειτουργία

Θεία Λειτουργία Κυριακή 13 Ιουνίου 2021

Θεία Λειτουργία στον ναό S:ta Maria kyrka στο Μάλμε, την Κυριακή 13 Ιουνίου ώρα 10:00 πμ.

Gudomlig liturgi i S:ta Maria kyrka i Malmö, söndagen 13 juni klockan 10:00.

– Σύμφωνα με τη νέα πολιτειακή νομοθεσία, εντός του ναού δεν πρέπει να υπάρχουν περισσότερα των πενήντα (50) προσώπων, στα οποία περιλαμβάνονται οι Κληρικοί, οι ιεροψάλτες, οι επίτροποι, οι εθελοντές και οι πιστοί (στον αριθμό συμπεριλαμβάνονται και τα ανήλικα παιδιά).

– Θα πρέπει μεταξύ των προσώπων να υπάρχει απόσταση δύο (2) μέτρων.

– Θα πρέπει να υποδεικνύεται η διαθεσιμότητα των καθισμάτων, δηλαδή να υπάρχει σήμανση για το πού πρέπει να κάθεται ο κάθε πιστός.

– Οι πιστοί απαγορεύεται να είναι όρθιοι.

– Σεβόμενοι την πολιτειακή σύσταση, οι Κληρικοί, τα μέλη των εκκλησιαστικών συμβουλίων, οι εθελοντές και οι πιστοί, κατά την είσοδο και παραμονή τους εντός του ναού θα πρέπει να φέρουν μάσκα προστασίας προσώπου.

– Στη Θεία Λειτουργία, τα Ι. Μυστήρια και τις λοιπές ιερές ακολουθίες, θα πρέπει να επαληθεύουμε ότι δεν ξεπερνούμε όλοι συνολικά εντός του ναού τα πενήντα (50) πρόσωπα. Η μη εφαρμογή του μέτρου επιφέρει: α) πρόστιμο, β) προσωποκράτηση του Ιερέως και γ) κλείσιμο του ναού μέχρι την άρση ισχύος των περιοριστικών αυτών μέτρων, που συνεπάγεται και διασυρμό της τοπικής Εκκλησίας μας. Για όλους τους ανωτέρω λόγους, θα πρέπει να είστε ιδιαίτερα προσεκτικοί και τυπικοί.

– According to the new State Legislation, there should not be more than fifty (50) persons inside the church, including the Clergy, the chanters, the parish councils, the volunteers and the faithful (the number also includes children).

– There should be a distance of two (2) meters between the persons.

– The availability of the seats should be indicated, i.e. there should be a sign for where each faithful should sit.

– The faithful are forbidden to stand.

– Respecting the state recommendation, the Clergy, the members of the parish councils, the volunteers and the faithful, when entering and staying inside the church, should wear a face protection mask.

– In the Divine Liturgy, the Holy Sacraments and the other church services, we must verify that we do not all exceed fifty (50) persons in total inside the church. The non-implementation of the measure results in: a) a fine, b) detention of the Priest and c) closure of the church until the repeal of these restrictive measures, which implies the embarrassment of our local Church. For all of the above reasons, you need to be very careful and precise.

Ανακοινώσεις

Instructions to the Reverend Clergy of the Holy Metropolis of Sweden

Stockholm, May 14, 2021
Dearly Beloved Brethren in Christ and Reverend Clergy,

CHRIST IS RISEN!

Following My Episcopal Encyclical of April 22, 2021 and since our local Church, due to the outbreak of the pandemic, fully supports the decisions of the competent State Authorities regarding the taking of the necessary measures for the protection of public health, that is why we, the Clergy, as well as the members of our parish councils and the volunteers who assist in the work of our parishes, should apply with absolute precision and attention, everything pointed out below, concerning our parishes in Sweden, which will be valid from June 1, 2021.

– According to the new State Legislation, there should not be more than fifty (50) persons inside the church, including the Clergy, the chanters, the parish councils, the volunteers and the faithful (the number also includes children).

– There should be a distance of two (2) meters between the persons.

– The availability of the seats should be indicated, i.e. there should be a sign for where each faithful should sit.

– The faithful are forbidden to stand.

– Respecting the state recommendation, the Clergy, the members of the parish councils, the volunteers and the faithful, when entering and staying inside the church, should wear a face protection mask.

– In the Divine Liturgy, the Holy Sacraments and the other church services, we must verify that we do not all exceed fifty (50) persons in total inside the church. The non-implementation of the measure results in: a) a fine, b) detention of the Priest and c) closure of the church until the repeal of these restrictive measures, which implies the embarrassment of our local Church. For all of the above reasons, you need to be very careful and precise.

– Holy Communion, for reasons of economy, can be offered, after the end of the Divine Liturgy, to the pronaos/portico, together with the antidoron/blessed bread, so that the faithful are not forced to go through the whole church, and to avoid overcrowding.

– The same status, in terms of the number of participants – (50) persons – and the protection measures, applies to the Holy Sacraments, i.e. Weddings, Baptisms, funeral services.

– I urge you, for the precise observance of what is mentioned in this encyclical, to consult ahead of time with the members of our parish councils, to inform them accordingly, but also to avoid misunderstandings with the faithful.

– I urge you to post this Episcopal Encyclical on the social media of our parishes.

Clergy serving our parishes in other Nordic countries, please observe the local state sanitation measures in force.

Prayerfully and Brotherly Yours,

+ Metropolitan Cleopas of Sweden