Ανακοινώσεις

Ομιλία Μητρ. Σουηδίας Κλεόπα στην εορτή της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού

Αγαπητοί εν Χριστώ Αδελφοί,

Συναχθήκαμε επί τω αυτώ, στη σημερινή πανεπίσημη και λαμπρά αυτή ημέρα της Δεσποτικής εορτής της Παγκοσμίου Υψώσεως του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού, για να ομολογήσουμε την κοινή μας πίστη στο Ζωοδότη Χριστό και να μετέχουμε στο Ποτήριο της ζωής.

Στη σημερινή εορτή, η Εκκλησία μάς καλεί να ασπασθούμε τον Τίμιο Σταυρό, όπως και στον καιρό της Αγίας Ελένης, μετά την εύρεσή του, τον ύψωσε ο πατριάρχης Μακάριος ενώπιον του λαού κι εκείνος τον προσκύνησε.

Ένας από τους ύμνους της σημερινής ημέρας, καλεί όλους μας, κληρικούς και λαϊκούς, να ασπασθούμε τον Τίμιο Σταυρό με χαρά και με φόβο. Με δύο εσωτερικές καταστάσεις, από πρώτη άποψη αντίθετες, ο ιερός υμνογράφος της Εκκλησίας, μάς καλεί να σταθούμε μπροστά στο Σταυρό του Κυρίου. Με χαρά και με φόβο.

Με χαρά, αρχικά, γιατί ο Σταυρός έγινε αιτία της νίκης του Χριστού κατά των δαιμονικών δυνάμεων και του θανάτου, όμως ακόμα έγινε όργανο της λύτρωσης και της ελπίδας του ανθρωπίνου γένους. Αλλά ο ασπασμός του Σταυρού, θα πρέπει να γίνεται στη συνέχεια και μ’ ένα αίσθημα φόβου. Όμως, ο φόβος εδώ, έχει τη θεολογική του σημασία. Δεν αναφέρεται στο συναίσθημα που δημιουργείται από κάποιο κίνδυνο ή κάποια απειλή. Πρόκειται για το φόβο εκείνο, που καταλαμβάνει την ψυχή του ανθρώπου, όταν γεγονότα και περιστάσεις της ζωής, ξεπερνούν τις δυνατότητες και τα ανθρώπινα μέτρα και την κάνουν να καταλαμβάνεται από θαυμασμό, έκπληξη και δέος.

Και στο προκείμενο θέμα, ο υμνογράφος ζητά να προσεγγίσουμε το Τίμιο Σταυρό με δέος, γιατί πάνω σ’ αυτό το ατιμωτικό όργανο ποινής της εποχής εκείνης, ανέβηκε εκούσια ο αναμάρτητος Θεάνθρωπος Χριστός και υπέστη την πιο επώδυνη και περιφρονητική καταδίκη, για να ξεπλύνει τις δικές μας αμαρτίες. Δέχτηκε να υποστεί τον βαθύ αυτό πόνο, που ήταν κατάληξη και συνέπεια της ανθρώπινης αποτυχίας.

Το πάθος του δικαίου και ανεξίκακου Κυρίου, που γίνεται με τη θέλησή Του για τη σωτηρία του ανθρώπου, είναι πολύ φυσικό να δημιουργεί το αίσθημα του φόβου. Η ανθρώπινη ευαισθησία δεν μπορεί να ερμηνεύσει το μυστήριο της θυσίας του Θεανθρώπου, όπως και δεν μπορεί να κατανοήσει την κένωση και ταπείνωσή Του. Σε αυτό, λοιπόν, το μοναδικό γεγονός της Θείας συγκαταβάσεως και αγάπης, δεν απομένει τίποτε άλλο, παρά φόβος και δέος.

Ένα μέσο, που μάς βοηθάει για να συναισθανθούμε τη θαυμαστή προσφορά και δωρεά του Θεανθρώπου προς όλους μας, είναι οι ύμνοι της ημέρας, αλλά και η καθιερωμένη νηστεία, που θυμίζει τη Μεγάλη Παρασκευή. Με αυτό τον τρόπο, δημιουργείται ατμόσφαιρα ιδιαίτερης καταστάσεως, για να καταλάβει ο πιστός ότι η αυτοθυσία του Χριστού δεν είναι ένα συνηθισμένο γεγονός, ούτε μπορεί να ερμηνευθεί με τα ανθρώπινα δεδομένα.

Ο φόβος και η χαρά, αδελφοί μου, εκφράζουν και τη βαθύτερη σημασία του Σταυρού, που είναι το σύμβολο της χαρμολύπης. Εκείνης, δηλαδή, της πνευματικής κατάστασης, που είναι ή πρέπει να είναι το μόνιμο ήθος του Ορθοδόξου φρονήματος και της Ορθόδοξης αλήθειας. Ας μην ξεχνούμε, ότι ο Σταυρός μέσα στην Ορθόδοξη ζωή και πίστη, κατέχει εξέχουσα θέση. Αγιογραφείται, προβάλλεται και σχηματίζεται παντού.

Η επανάληψη του σημείου του Σταυρού στη διάρκεια των λατρευτικών μας συνάξεων δεν είναι ένα μηχανικός και ανούσιος τύπος. Αντίθετα, εκφράζει τις δύο εσωτερικές καταστάσεις που βιώνει ή που πρέπει να βιώνει ο κάθε πιστός. Η χαρμολύπη είναι το ήθος, η ζωή μας.

Ο Ἀγιος Σιλουανός έλεγε ότι, ο Σταυρός του Κυρίου χαρίζει την ελπίδα και τη δυνατότητα να ξεπεράσουμε την κόλαση της αποτυχίας, αφού ανοίγει προοπτικές να παρατηρούμε τη ζωή και να τη ζούμε, υπερβαίνοντας την κόλαση και τον άδη.

Στον καθημερινό αγώνα μας, ας ηχεί ο ξεκάθαρος και νικηφόρος λόγος του Κυρίου μας: “ἐν τῷ κόσμῳ θλίψιν ἔξετε, ἀλλά θαρσεῖτε, ἐγώ τόν κόσμον νενίκηκα” (Ἰωάν. 16,33). Εξάλλου, δεν πρέπει να ξεχνούμε ότι ακόμη και ο πιο απλός πιστός εκφράζει τα βιώματα της χαρμολύπης με το σημείο του Σταυρού.

Ταπεινώς, εύχομαι να χαρούμε πνευματικά με τη σημερινή εορτή, αφού άλλωστε ομολογούμε: “ἰδού γάρ ἦλθε διά τοῦ Σταυροῦ χαρά ἐν ὅλῳ τῷ κόσμῳ”, κι ας καυχόμεθα εν Χριστώ, όπως και ο Απόστολος Παύλος: “ἐμοί μή γένοιτο καυχᾶσθε, εἰ μή ἐν τῷ σταυρῷ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ” (Γαλ. 6,14).

Εδώ πρόκειται για μία καύχηση, όχι με αίσθημα εγωϊσμού και υπερηφάνειας, γιατί υπερέχουμε έναντι των άλλων, αλλά γιατί  ο ίδιος ο Σωτήρας Χριστός, ανερχόμενος στο Σταυρό, μάς προσκαλεί στη ζωή της ελευθερίας και της αγάπης κι εμείς, ασπαζόμενοι τον Τίμιο Σταυρό, ας αναφωνήσουμε: “Σταυρέ τοῦ Χριστοῦ, σῶσον ἡμᾶς τῇ δυνάμει σου”! Αμήν.

Ανακοινώσεις

Sermon by Metropolitan Cleopas of Sweden on the Exaltation of the Holy Cross

Beloved Brothers and Sisters in Christ,  

We gathered today, on this most solemn and radiant feast day of our Lord commemorating the Universal Exaltation of the Holy and Lifegiving Cross, so that we may jointly confess our common faith in Christ the Life-giver, and partake of the Cup of life. On today’s feast, the Church invites us to venerate the Holy Cross, as the faithful did during the time of St. Helen, who discovered it, and with the guidance of Patriarch Macarios, identified it so it could be exalted before the people, who gathered to venerate it.

One of the hymns in today’s feast calls upon all of us – clergy and laity alike – to venerate the Holy Cross with joy and fear. Relying on these two internal states, which appear to be opposites at first glance, the sacred hymnographer of the Church invites us to stand before our Lord’s Cross with feelings of elation and awe.

Initially with joy, because the Cross serves as the source of Christ’s victory over the demonic forces and death, while it also became the instrument of salvation and hope for the human race. However, the veneration of the Cross must also be conducted with a sense of fear. Here, the term fear holds a theological meaning. It doesn’t refer to the emotional state caused by some danger or threat. It refers to the fear that overcomes the human soul when events and circumstances in life surpass human limitations and capabilities, and cause the soul to be overcome with marveling, surprise, and awe.

Turning our attention back to aforementioned hymn, the hymnographer calls upon us to approach the Holy Cross with awe, because it was upon this instrument of punishment, which was thought to be shameful during that era, that Christ the God-man, Who is without sin, willingly affixed Himself and suffered the most anguishing and humiliating of condemnations so that He could wash away our sins. He willingly accepted to endure this deep pain, which was the end result and consequence of human failure.

The Passion of our just and forbearing Lord, which He voluntarily endured for the salvation of mankind, naturally evokes a sense of fear. Our mortal mind cannot interpret the mystery of the Incarnate Logos’ sacrifice, just as it cannot comprehend His kenosis or self-emptying as we term it in English, and His humility. Therefore, the only way to approach this singular event of Divine condescension and love is through fear and joy.

One medium that aids us in understanding Christ’s awesome contribution and gift to all humanity is today’s festal hymns, as well as the prescribed fast, which resembles that of Good Friday. In this manner, the appropriate climate is created to enable the faithful to come to the realization that Christ’s voluntary sacrifice of Himself is no ordinary event, nor can it be explained in human terms.

My dear brethren, fear and joy reveal the deeper meaning of the mystery of the Cross, which symbolizes the concept of χαρμολύπη, which can be loosely translated to mean sweet sorrow or happiness intermingled with sadness. It refers to the spiritual condition that reflects or should reflect the permanent ethos of the Orthodox Christian mentality and Orthodox Christian truth. Let us not forget that the Cross holds a prominent position in the life and faith of Orthodox Christians. It is depicted in our iconography, it is showcased in our churches, and it is formed by the faithful everywhere during prayer.

The frequent act of crossing of ourselves throughout all our worship services is not something we do mechanically, nor is it devoid of substance. On the contrary, it expresses the two internal states that every faithful Christian is experiencing or should be experiencing. Χαρμολύπη is our ethos, our life.

St. Silouan would say that the Cross of the Lord grants hope and the ability to overcome the hell of failure, because it opens up prospects for us to observe life and experience it, overcoming hell and Hades.

In our daily struggle, let the Lord’s words ring clearly and triumphantly: “In the world you shall have tribulation; but take heart, I have overcome the world” (John 16:33). Besides, we must not forget that even the simplest faithful Christian expresses the state of χαρμολύπη through the sign of the Cross.

I express the humble wish that we may all derive spiritual joy from today’s feast, since we all confess that: “behold, through the Cross joy has come to the entire world.” Let us all boast in Christ, as St. Paul the Apostle did: “but God forbid that I should boast except in the cross of our Lord Jesus Christ” (Gal. 6:14).

This is a boast that is made not with sentiments of egotism and pride over being superior to others, but because our Savior Jesus Christ Himself, Who went up on the Cross, calls us to a life and freedom and love. As we venerate the Holy Cross, let us reiterate the words of the sacred hymnographer, crying out: “O Cross of Christ, save us through your power!” Amen.

Ανακοινώσεις

Το χρονικό της προσκύνησης της δεξιάς του Αγίου Νεκταρίου στη Σκανδιναυΐα

Μετά πάσης εκκλησιαστικής τάξεως και λαμπρότητος, και με ιδιαίτερη χαρά και έκδηλη την συγκίνηση, το ποίμνιο της Μητρός Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως στη Σκανδιναυΐα υπεδέχθη την δεξιά χείρα του λαοφιλούς και θαυματουργού Αγίου Νεκταρίου Πενταπόλεως του εν Αιγίνη από την Πέμπτη, 1 Σεπτεμβρίου 2022 έως και την Κυριακή, 4 Σεπτεμβρίου 2022.

Το σεπτό λείψανο κομίσθηκε στον μακρινό βορρά, από τον Πανοσιολ. Αρχιμανδρίτη κ. Δαμασκηνό Μούρτζη, για την πνευματική ενίσχυση των εκείσε διαβιούντων, κατόπιν παρακλήσεως του Σεβ. Μητροπολίτου Σουηδίας και πάσης Σκανδιναυΐας κ. Κλεόπα προς τον Σεβ. Μητροπολίτη Ύδρας, Σπετσών και Αιγίνης κ. Εφραίμ και το Ηγουμενοσυμβούλιο της Ιεράς Μονής Παναγίας Τριάδος Αιγίνης. 

Την Πέμπτη, 1 Σεπτεμβρίου 2022 πραγματοποιήθηκε η υποδοχή της δεξιάς χειρός του Αγίου Νεκταρίου από τον Ποιμενάρχη κ. Κλεόπα στον Μητροπολιτικό Ναό Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Όσλο, όπου ετελέσθη η Θεία Λειτουργία και αγιασμός, με την ευκαιρία της αρχής της Ινδίκτου και της ενάρξεως του νέου εκκλησιαστικού έτους, χοροστατούντος του ιδίου, με τη συμμετοχή των  Πανοσιολ. Αρχιμανδριτών κ.κ. Δαμασκηνού Μούρτζη, Βαρθολομαίου Ιατρίδη και Αλεξάνδρου Λουκάτου και του Αιδ. Οικονόμου κ. Μaxime Lesage.

Tο απόγευμα της ιδίας ετελέσθη ευχέλαιο και παράκληση στον Άγιο Νεκτάριο με ομιλητή τον Πανοσιολ. Αρχιμανδρίτη κ. Δαμασκηνό Μούρτζη. Στις Ακολουθίες παρέστησαν η Εξοχ. Πρέσβυς της Ελλάδος στη Νορβηγία κ. Άννα Κόρκα με τους συνεργάτες της κ.κ. Κωνσταντίνο Δανασσή, Παναγιώτη Λυκοσκούφη και Λάμπρο Κοκονό.

Ο Ποιμενάρχης, κατά την παραμονή του στο Όσλο, είχε την ευκαιρία να γευματίσει, κατόπιν ευγενούς προσκλήσεως, με την Εξοχ. Πρέσβυ κ. Άννα Κόρκα και τους συνεργάτες της, συνοδευόμενος από τον π. Αλέξανδρο και να δειπνήσει μαζί με τους κληρικούς της συνοδείας του στην οικία της Εριτ. κ. Αγγελικής Kruse-Jensen, παλαιού μέλους της ενορίας, ενώ είχε τη δυνατότητα να επικοινωνήσει με ενορίτες του Όσλο και τα μέλη του Εκκλ. Συμβουλίου του ως άνω μητροπολιτικού ναού, τους οποίους ευχαρίστησε εγκαρδίως για την υποστήριξή τους στο έργο της τοπικής Εκκλησίας.

Την επομένη, Παρασκευή, 2 Σεπτεμβρίου 2022 το σεπτό λείψανο του αγίου υποδέχθηκαν στον ενοριακό ναό Αποστόλου Παύλου Ουψάλας οι πιστοί της ευρύτερης περιοχής, όπου ετελέσθη η ακολουθία του εσπερινού της εορτής της ανακομιδής των ιερών λειψάνων του Αγίου Νεκταρίου, χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου, με τη συμμετοχή των Πανοσιολ. Αρχιμανδριτών κ.κ. Σωσίπατρου Στεφανούδη, Δαμασκηνού Μούρτζη, Βαρθολομαίου Ιατρίδη και Αλεξάνδρου Λουκάτου, κατά την οποία την διακονία του λόγου ανέλαβε ο π. Αλέξανδρος Λουκάτος.

Το Σάββατο, 3 Σεπτεμβρίου 2022 πραγματοποιήθηκε η υποδοχή της δεξιάς του Αγίου Νεκταρίου στον Καθεδρικό Ναό Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης, όπου ετελέσθη Αρχιερατική Θεία Λειτουργία, προεξάρχοντος του Ποιμενάρχου, με τη συμμετοχή όλων των ως άνω κληρικών. Το θείο κήρυγμα ανετέθη στον Πανοσιολ. Αρχιμανδρίτη κ. Σωσίπατρο Στεφανούδη.

Στη Θεία Λειτουργία παρέστη ο Εξοχ. Πρέσβυς της Ελλάδος στη Σουηδία κ. Ανδρέας Φρυγανάς, τους δε ύμνους έψαλλαν οι Δρ. Ανδρέας Σελαμσής, Δρ. Γεώργιος Σιδηράς, κ. Ηλίας Γέργη και κ. Ηλιάνα Αντωνίου.

Το απόγευμα της ιδίας ετελέσθησαν το Μυστήριο του ιερού ευχελαίου και η παράκληση στον Άγιο Νεκτάριο, χοροστατούντος του Ποιμενάρχου, με τη συμμετοχή των Πανοσιολ. Αρχιμανδριτών κ.κ. Βαρθολομαίου Ιατρίδη και Αλεξάνδρου Λουκάτου.

Ακολούθησε η προβολή της ταινίας “Ο Άνθρωπος του Θεού”, στις εγκαταστάσεις του Καθεδρικού Ναού, όπου προλόγισαν η σκηνοθέτις της ταινίας Εριτ. κ. Yelena Popovic, η οποία ταξίδεψε εξ Αθηνών στη Στοκχόλμη με το σύζυγό της κ. Αλέξανδρο Potter, την οποία και αντιφώνησε ο Σεβασμιώτατος.

Την Κυριακή, 4 Σεπτεμβρίου 2022 στον Καθεδρικό Ναό ετελέσθη ο Όρθρος και η Θεία Λειτουργία, χοροστατούντος του Σεβ. Μητροπολίτου Σουηδίας κ. Κλεόπα, με τη συμμετοχή του ιερού κλήρου της Ιεράς Μητροπόλεως. Ομιλητής ήταν ο Πανοσιολ. Αρχιμανδρίτης κ. Δαμασκηνός Μούρτζης. Ο Ποιμενάρχης ομίλησε για τα παιδικά χρόνια του Αγίου Νεκταρίου στους μαθητές του κατηχητικού σχολείου της ενορίας.

Το βράδυ της ιδίας ετελέσθη αγρυπνία, αφιερωμένη στην 69η επέτειο της ανακομιδής των ιερών λειψάνων του Αγίου Νεκταρίου, χοροστατούντος του Μητροπολίτου Κλεόπα, με τη συμμετοχή των Πανοσιολ. Αρχιμανδριτών κ.κ. Αλεξάνδρου Λουκάτου και κ. Βαρθολομαίου Ιατρίδη, ο οποίος εκήρυξε τον θείο λόγο. 

Στις ομιλίες του, ο Ποιμενάρχης εξέφρασε πολλάκις την ευγνωμοσύνη του σε όλους όσοι συνετέλεσαν στην άρτια διοργάνωση των λατρευτικών εκδηλώσεων προς τιμήν του Αγίου Νεκταρίου, τους κληρικούς, τα εκκλησιαστικά συμβούλια και τους ιεροψάλτες.

Ευγνώμονες ευχαριστίες εξέφρασε, επίσης, προς τον Σεβ. Μητροπολίτη Ύδρας, Σπετσών και Αιγίνης κ. Εφραίμ και στην Καθηγουμένη και το ηγουμενοσυμβούλιο της Ιεράς Μονής Παναγίας Τριάδος Αιγίνης, για τη συγκατάθεσή τους για την ολόθυμη ανταπόκρισή τους στο αίτημα της Επαρχίας του, καθώς και στον κομίσαντα το ιερό λείψανο, Πανοσιολ. Αρχιμανδρίτη κ. Δαμασκηνό Μούρτζη, ο οποίος πολλάκις στο παρελθόν εξυπηρέτησε τις πνευματικές και λειτουργικές ανάγκες διαφόρων ενοριών στη Σκανδιναυΐα.

Ο Σεβασμιώτατος ευχαρίστησε, επίσης, την κ. Φωτεινή Μπατσέλα, Πρόεδρο της Φιλοπτώχου Αδελφότητος Κυριών του Καθεδρικού Ναού Στοκχόλμης για το δείπνο που προσέφερε προς τιμήν των επισκεπτών κληρικών και λαϊκών, που απετέλεσαν τη συνοδεία του Ποιμενάρχου, καθώς και τους κ. Χρήστο Μελέτη, επιχειρηματία, για τη προσφορά των γευμάτων, καθώς και τους ιδιοκτήτες του εστιατορίου “Κύπρος” στη Στοκχόλμη, για την προσφορά των δείπνων των κληρικών και των φιλοξενουμένων της Ιεράς Μητροπόλεως και τον κ. Νικόλαο Κίτσιο για την τεχνική κάλυψη στην παρουσίαση της ταινίας “Ο Άνθρωπος του Θεού” και τη ζωντανή αναμετάδοση των ιερών ακολουθιών και των ομιλιών.

Το φωτογραφικό υλικό είναι προσφορά των π. Βαρθολομαίου Ιατρίδη και π. Αλεξάνδρου Λουκάτου, των κ.κ. Μιχαήλ Μπίκουλη και Νικόλαου Κίτσιου και της Ιεράς Μητροπόλεως Σουηδίας.

Ανακοινώσεις

A Timeline of the Veneration of the Relic of St. Nectarios’ Right Hand in Scandinavia

STOCKHOLM – The faithful of the Mother Church of Constantinople in Scandinavia welcomed the relic of the right hand of the popular saint Nectarios of Pentapolis the Wonderworker with great joy and religious fervor from Thursday, September 1, 2022 through Sunday, September 4, 2022 amidst services and events that stood out for their ecclesiastical radiance and order.

The venerable relic was transported to the Ecumenical Patriarchate’s northernmost eparchy by the V. Rev. Archimandrite Fr. Damaskinos Mourtzis for the spiritual strengthening of the local flock, following the request of His Eminence Metropolitan Cleopas of Sweden and All Scandinavia to His Eminence Metropolitan Ephraim of Hydra, Spetses, and Aegina and the Monastic Council of the Holy Trinity Convent in Aegina.

On Thursday September 1st, Metropolitan Cleopas was on hand for the reception of St. Nectarios’ right hand at the Annunciation of the Theotokos Metropolitan Church in Oslo, where the Divine Liturgy was celebrated, along with a blessing of the water service marking the occasion of the feast of the Indiction and new ecclesiastical year. The Metropolitan presided over the services in chorostasia and was accompanied by the V. Rev. Archimandrites Frs. Damaskinos Mourtzis, Bartholomew Iatridis, and Alexandros Loukatos, as well as the Rev. Economos Fr. Maxime Lesage.

That same afternoon, the sacrament of Holy Unction was celebrated, along with a supplication service to St. Nectarios, with Fr. Damaskinos Mourtzis delivering the sermon. The services were attended by the Honorable Ambassador of Greece to Norway Ms. Anna Korka, along with embassy staff members Messrs. Konstantinos Danassis, Panagiotis Lykoskoufis, and Lambros Kokonos.

During his stay in Oslo, the Metropolitan joined Ambassador Korka and her aides for lunch at her invitation, accompanied by Fr. Alexandros. That evening, he dined with the clergy in his entourage at the home of longtime parishioner Mrs. Angeliki Kruse-Jense, while he also had the opportunity to interact with parishioners from Oslo and parish council members of the aforementioned metropolitan church, to whom he offered heartfelt thanks for their support of the local Church’s ministry.

The next day, Friday, September 2nd, St. Nectarios’ venerable relic was received at the St. Paul the Apostle Church in Uppsala by the faithful of the surrounding area, where the office of Vespers was held for the feast of the translation of the relics of St. Nectarios, with Metropolitan Cleopas presiding in chorostasia and accompanied by the V. Rev. Archimandrites Frs. Sosipatros Stefanoudis, Damaskinos Mourtzis, Bartholomew Iatridis, and Alexandros Loukatos. The sermon for the evening was delivered by Fr. Alexandros.

On Saturday, September 3rd, St. Nectarios’ venerable relic was received at the St. George Cathedral of Stockholm, where the archieratical Divine Liturgy was celebrated and presided over by Metropolitan Cleopas, who was assisted by the aforementioned clergy. Fr. Sosipatros Stefanoudis delivered the day’s sermon.

The Hon. Ambassador of Greece to Sweden Mr. Andreas Fryganas was in attendance, while the hymns were chanted by Dr. Andreas Selamsis, Dr. Georgios Sidiras, Mr. Ilias Gergi, and Ms. Eliana Antoniou.

That same afternoon, the sacrament of Holy Unction was celebrated, together with a supplication service to St. Nectarios, with the Metropolitan presiding in chorostasia and assisted by Frs. Bartholomew Iatridis and Alexandros Loukatos.

Afterwards, there was a screening of the film Man of God held on site at the Cathedral. The film’s director Mrs. Yelena Popovic, who traveled from Athens to Stockholm together with her husband Mr. Alexandros Potter, delivered opening remarks together with Metropolitan Cleopas.

On Sunday, September 4th, Matins and the Divine Liturgy were celebrated at the Cathedral, with Metropolitan Cleopas presiding in chorostasia and assisted by the Metropolis clergy. Fr. Damaskinos Mourtzis delivered the day’s sermon. Metropolitan Cleopas also spoke to the Sunday School students at the Cathedral and discussed St. Nectarios’ childhood years.

That evening, a vigil service was held, dedicated to the 69th anniversary of the translation of St. Nectarios’ relics. Metropolitan Cleopas presided over the service in chorostasia and was assisted by Frs. Alexandros and Bartholomew, with the latter delivering the sermon.

In his sermons, the Metropolitan frequently expressed his gratitude to all those who contributed to the successful organization of the holy services honoring St. Nectarios, including the clergy, parish council members, and chanters.

He also conveyed his gratitude to His Eminence Metropolitan Ephraim of Hydra, Spetses, and Aegina, as well as the Abbess and monastic council of the Holy Trinity Convent in Aegina for granting their permission and so graciously responding to the request of his eparchy regarding the veneration of St. Nectarios’ relic. Additionally, he thanked the V. Rev. Archimandrite Fr. Damaskinos Mourtzis for transporting the holy relic, and for ministering to the spiritual and liturgical needs of various parishes in Scandinavia on many occasions in the past.

Metropolitan Cleopas went on to thank Mrs. Fotini Batsela, President of the Ladies Philoptochos Society of the Cathedral, for the dinner she offered in honor of the visiting clergy and laypersons who accompanied the Metropolitan, as well as local businessman Mr. Christos Meletis for sponsoring the luncheons, the ownership of the Cypern Restaurant in Stockholm for providing dinners for the clergy and guests of the Holy Metropolis, and Mr. Nikolaos Kitsios for his technical assistance during the presentation of the film Man of God and the live streaming of the holy services and sermons.

###

Photo credits: Frs. Bartholomew Iatridis and Alexandros Loukatos, Messrs. Michael Bikoulis and Nikolaos Kitsios, Holy Metropolis of Sweden.

Ανακοινώσεις

Μητροπολίτης Σουηδίας Κλεόπας: Ο Άγιος Νεκτάριος υπέστη φθορά ή αφθαρσία;

Ομιλία στην υποδοχή της δεξιάς χειρός του Αγίου Νεκταρίου Πενταπόλεως

στον Καθεδρικό Ναό Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης

3 Σεπτεμβρίου 2022

Πανοσιολογιώτατοι,

Εξοχώτατε Πρέσβυ της Ελλάδος στη Στοκχόλμη κ. Ανδρέα Φρυγανά,

Μουσικολογιώτατοι,

Αγαπητοί εν Χριστώ Αδελφοί και προσκυνητές,

Η καρδιά της Ι. Μητροπόλεως Σουηδίας πάλλεται σήμερα από συναισθήματα πνευματικής χαράς και δοξολογίας προς τον Τριαδικό Θεό, καθώς η έδρα της Επαρχίας του Οικουμενικού Θρόνου στη Σκανδιναυϊα υποδέχεται σήμερα την δεξιά χείρα του Αγίου Νεκταρίου Πενταπόλεως.

Εισοδεύσαντες στον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης το ιερό σέβασμα της αμωμήτου πίστεώς μας, κλίνουμε γόνυ ψυχής και σώματος, για να λάβουμε χάριν από τον άγιο, τον καταξιωθέντα μεγάλων δωρεών και χαρισμάτων διαχρονικών.

Ο Άγιος Νεκτάριος, διακατεχόμενος από παιδικής ηλικίας από ιερό πόθο, αναζήτησε την πνευματική ζωή και αφοσιώθηκε σ’ Εκείνον που αγάπησε περισσότερο από κάθε τι άλλο στον κόσμο.

Όταν ιερουργούσε, κατά κοινή ομολογία, διακατεχόταν από ένα βλέμμα ανεξήγητης υφής και ποιότητος, πλήρες στοργικής αγάπης, που ασφαλώς αντικατόπτριζε αυτό που ίδιος βίωνε εσωτερικά. Ως γνήσιος μοναχός, εξασκώντας την εκούσια βία, κατόρθωσε το κατά φύσιν, ανερχόμενος δια της Θείας Χάριτος στο υπέρ φύσιν, προσευχόμενος υποστατικά, περιεκτικά και δεόμενος υπέρ των ζώντων και κεκοιμημένων αδελφών.

Ένα από τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα που διέκριναν και καταξίωσαν πνευματικώς τον Άγιο Νεκτάριο ήταν η υπομονή του στη συκοφαντία, τα ψεύδη και τον διασυρμό που ο ίδιος αδίκως υπέστη.

Άραγε, ποιά ήταν τα πρόσωπα που εκίνησαν την πτέρνα κατά του ιεράρχου και ευεργέτου; Ασφαλώς όλοι εκείνοι, οι οποίοι εζήλεψαν και εφθόνησαν το σιωπηλό, αλλά καταλυτικό του έργο. Δεν πρέπει να ξεχνούμε ότι η ζήλεια και ο φθόνος είναι αιτία κάθε κακού.

Ας θυμηθούμε από την εκκλησιαστική μας ιστορία χαρακτηριστικά παραδείγματα προσώπων, τα οποία, διακατεχόμενα από τα ίδια συναισθήματα, προέβησαν σε ανίερες πράξεις. Από ζήλεια, ο Κάιν φόνευσε τον Άβελ, ο Ησαύ θέλησε να εξοντώσει τον Ιακώβ και ο Σαούλ κατεδίωξε το Δαβίδ. Επομένως, αντιλαμβανόμεθα ότι ο φθόνος αποτελεί το ρύπο της ψυχής μας, ο οποίος γεννιέται από υπερηφάνεια.

Ο θείος ιεράρχης, απολυθείς εν μιά νυκτί από το πατριαρχείο Αλεξανδρείας, από φθόνο συναδέλφων του, οι οποίοι στο περιβάλλον του τότε γέροντος πατριάρχου Σωφρονίου, κατάφεραν να τον πείσουν γι’ αυτό το ανοσιούργημα, της χωρίς απολογία εκδιώξεως του πανθομολογουμένως σεμνού και ρέκτου κληρικού της Εκκλησίας του Ευαγγελιστού Μάρκου.

Οι διώκτες του αγίου δεν αρκέστηκαν μόνο στη συκοφαντία, αλλά, κι όταν ο ίδιος ήλθε στην Εύβοια και μετά στην Αθήνα, συνέχισαν να τον πολεμούν με οποιονδήποτε τρόπο. Όμως, δεν πρέπει να ξεχνούμε, ότι άλλα οι άνθρωποι σκαρφιζόμαστε και πράττουμε κι άλλα ο Θεός κελεύει!

Γι’ αυτό και στην περίπτωση του Αγίου Νεκταρίου, όσο οι άνθρωποι πολεμούσαν, ονείδιζαν και συκοφαντούσαν και ταπείνωναν τον άγιο, τόσο ο Θεός τον ανύψωνε και τον καταξίωνε στα μάτια της ανθρωπότητος καθόλης.

Για το λόγο αυτό, αξιώθηκε να διευθύνει την εκκλησιαστική Ριζάρειο σχολή, η οποία από το ναδίρ που βρισκόταν προ του Αγίου Πενταπόλεως, επί των ημερών του, έγινε επίζηλο εκπαιδευτικό καθίδρυμα και μάλιστα παραγωγικό για την Εκκλησία και το έθνος.

Διακατεχόμενος ο άγιος από φιλομοναχικά αισθήματα και με την αρετή της ταπείνωσης, αξιώθηκε να οικοδομήσει την Ι. Μονή της Αγίας Τριάδος Αιγίνης και με τη σθεναρά και ακτινοβόλο προσωπικότητά του και με τον αγιασμό του στη συνέχεια, την κατέστησε ένα πανελλήνιο και παγκοσμίου ακτινοβολίας προσκύνημα, μία άλλη κολυμβήθρα του Σιλωάμ!

Όσοι, λοιπόν, πολέμησαν και εναντιώθησαν στον άγιο και τα φιλόθεα σχέδιά του, γνώρισαν τη φθορά, τον πνευματικό θάνατο και τον αφανισμό. Γιατί όλοι αυτοί, γενόμενοι όργανα του μισόκαλλου διαβόλου, ξέχασαν το νόμο του Θεού ότι, «ὑπερηφάνοις ἀντιτάσσεται, ταπεινοῖς δέ δίδωσι χάριν» (Ἰωάν. 4,6· Α΄ Πέτρ. 5,5).

Στην περίπτωση των συκοφαντών του, ταιριάζει και βρήκε απόλυτη εφαρμογή το απόσπασμα από την Γ΄ στάση του Ακαθίστου Ύμνου: «Χαῖρε ὅτι ἐμωράνθησαν οἱ δεινοί συζητηταί, χαῖρε ὅτι ἐμαράνθησαν οἱ τῶν μύθων ποιηταί»!

Αυτοί που προκάλεσαν τη φθορά στον άγιο, υπέστησαν οι ίδιοι φθορά και αφανίσθησαν. Ουδείς τους θυμάται σήμερα κι αν αναφερόμαστε κάποτε στους συκοφάντες του αγίου, το κάνουμε για να δείξουμε ότι είναι παράδειγμα προς αποφυγή.

Ο άγιος δεν εφθάρη, τουναντίον χαριτώθηκε από το Θεό, που του χάρισε την αθανασία, την αφθασία και την πνευματική προβολή σε όλο τον κόσμο. Σε κάθε δοκιμασία του, ύψωνε τους δακρύβρεκτους οφθαλμούς του προς τον ουρανό και έλεγε: “Οι ουρανοί θα με δικαιώσουν”!

Στις ελάχιστες φωτογραφίες που σώζονται με τον άγιο, τον παρατηρούμε στα μάτια & βλέπουμε την καθαρότητα της ψυχής του, βλέπουμε τον ίδιο τον ουρανό!

Η κακία των συκοφαντών του στόχευε στο να απομονώσει τον όσιο σ᾽ ένα ερειπωμένο μοναστηράκι του Σαρωνικού, για να μην ακούγεται πλέον, για να μείνει για πάντα αφανής και άσημος. Ο Θεός όμως τον προίκισε με πολλά χαρίσματα, όπως αυτά των θαυμάτων, της μυροβλυσίας και των απείρων εμφανίσεων, σε πρόσωπα ασθενικά και κοινωνικώς περιθωριοποιημένα, όπως ήταν και ο ίδιος εν ζωή.

Ο Άγιος Νεκτάριος, υπομένοντας αγόγγυστα και αδιαμαρτύρητα κάθε εμπαιγμό, κάθε συκοφαντία, δεν κατέφυγε στην ανθρώπινη δικαιοσύνη, για να τους κρίνει και να τους τιμωρήσει, αλλά άφησε την πράξη αυτή στο δικαιοκρίτη Θεό, στον οποίο και μόνο ανήκει η δικαιοσύνη.

Αποτέλεσμα αυτής της πνευματικής στάσεως του σήμερον τιμωμένου αγίου ήταν, οι μεν συκοφάντες, ραδιούργοι και αδικήσαντες αυτόν, να υποστούν ανεπανόρθωτη φθορά, πνευματικό αφανισμό ως τιμωρία, ο δε άγιος, με τη χάρη και τη δωρεά του Αγίου Πνεύματος, γνώρισε την αφθαρσία, έφθασε στον αγιασμό και το σκήνωμά του έγινε πηγή ιαμάτων και πάσης αντικειμένης δυνάμεως αποτρεπτικόν.

Ας δοξάσουμε, λοιπόν, Πατέρες και Αδελφοί μου, τον εν Τριάδι προσκυνούμενο Θεό, που μάς χάρισε στους ύστερους καιρούς έναν θαυματουργό άγιο, πρότυπο ποιμένος. Ας Τον ευχαριστήσουμε, επίσης, γι’ αυτή την ευκαιρία πνευματικού ανεφοδιασμού, που μάς χάρισε τις μέρες αυτές, καθώς αρχίσαμε το προσκύνημα του ιερού λειψάνου προχθές από το Μητροπολιτικό Ναό Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Όσλο, συνεχίσαμε χθες στην ενορία του Αποστόλου Παύλου Ουψάλας και καταλήξαμε σήμερα, ανήμερα της εορτής της ανακομιδής των ιερών λειψάνων του Αγίου Νεκταρίου, στον Καθεδρικό Ναό της Στοκχόλμης.

Παράλληλα, οφείλουμε ευγνώμονες ευχαριστίες προς τον Σεβ. Μητροπολίτη Ύδρας, Σπετσών και Αιγίνης κ. Εφραίμ, για την ολόθυμη ανταπόκρισή του στο αίτημά μας, στην Καθηγουμένη και το ηγουμενοσυμβούλιο της Ιεράς Μονής Παναγίας Τριάδος Αιγίνης, για τη συγκατάθεσή τους και στον πολλά κοπιάσαντα και κομίσαντα το ιερό λείψανο, Πανοσιολ. Αρχιμανδρίτη κ. Δαμασκηνό Μούρτζη, για την έμπρακτη πάντοτε στήριξή του στην παράκληση της ιεραποστολικής μας Μητροπόλεως, για την κάλυψη εφημεριακών κενών, ιδιαιτέρως κατά την Μ. Εβδομάδα.

Ασφαλώς, ιδιαίτερες ευχαριστίες στους εφημερίους των ενοριών μας, που φιλοξένησαν τον άγιο, για τους Πατέρες που κήρυξαν τον θείο λόγο, τα μέλη των εκκλησιαστικών τους συμβουλίων και τους εθελοντές μας, την «ραχοκοκαλιά» της τοπικής μας Εκκλησίας, με τον αλτρουϊσμό των οποίων οδηγείται σε αίσιο πέρας κάθε μας πρωτοβουλία.

Εν τέλει, ευχαριστούμε και όλους εσάς, τους ευλαβείς προσκυνητές για την ευμενή ανταπόκρισή σας στο κάλεσμα της τοπικής μας Εκκλησίας, για την πνευματική ενίσχυση και τον αναβαπτισμό μας, μέσα από την προσκύνηση της δεξιάς χειρός του αγίου Νεκταρίου, του οποίου η ευλογία εύχομαι, να επιδαψιλεύει την πνευματική μας οικογένεια, την κατά σάρκα οικογένεια ενός εκάστου, την ομογένειά μας και κάθε ψυχή θλιβομένη, καταπονουμένη και εξαιτουμένη το έλεος και τη χάρη του Κυρίου μας.

Προσκυνώντας την χαριτόβρυτη δεξιά του πολυθαυμάστου προστάτου και αγίου μας, ας αναφωνήσουμε, προσευχητικώ τω τρόπω: «Ὀρθοδοξίας τὸν ἀστέρα τὸν νεόφωτον, καὶ Ἐκκλησίας τὸ νεόδμητον προτείχισμα, ἐν εὐφροσύνῃ καί ἐν ἀγαλλιάσει τιμήσωμεν, λέγοντες, χαίροις Πάτερ Νεκτάριε!»

Ανακοινώσεις

Μητροπολίτης Σουηδίας Κλεόπας: “Σταυρός η μερίς του βίου μου”

Στην εποχή μας, ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που βασανίζουν το σύγχρονο άνθρωπο είναι οι ανθρώπινες σχέσεις. Ο τρόπος δηλαδή που επικοινωνούμε ή δεν καταφέρνουμε να επικοινωνήσουμε μεταξύ μας. Αναμφίβολα, διαπιστώνουμε ότι οι παλιοί δεσμοί που έδεναν στενά τους ανθρώπους μεταξύ τους, έχουν πλέον χαλαρώσει ή δεν υφίστανται πλέον.

Στις σχέσεις μεταξύ των συζύγων, μεταξύ γονέων και παιδιών, φίλων και γνωστών και πολύ περισσότερο μεταξύ αγνώστων, δεν υπάρχει πλέον η απλή, η αυθεντική και αυθόρμητη σχέση και επικοινωνία, που έδενε τους ανθρώπους, γέμιζε τη ζωή τους με νόημα και τους παρείχε το κίνητρο, να συνεισφέρουν στα κοινά, και ως συνέπεια της προσφοράς αυτής, να πετύχουν την πνευματική τους ωρίμανση και εν Χριστώ σωτηρία. Τώρα, ο καθένας αποξενώνεται από το στενό και ευρύτερο περιβάλλον του, κλείνεται στον εαυτό του και στηρίζεται αποκλειστικώς στις δικές του δυνάμεις και δυνατότητες.

Στο σημερινό Ευαγγέλιο, ο Ιησούς, με τη γνωστή παραβολή του “ὀφειλέτου δούλου”, θίγει μια βασική πτυχή του μεγάλου όντως προβλήματος των διαπροσωπικών σχέσεων. Η αφορμή, μάλιστα, δίνεται από τον απόστολο Πέτρο, που ρωτά: “Κύριε, ποσάκις ἁμαρτήσει εἰς ἐμέ ὁ ἀδελφός μου καί ἀφήσω αὐτῷ; ἕως ἑπτάκις;”

Ο Πέτρος – και μαζί του όλοι εμείς – δείχνουμε τη “μεγαλοψυχία” μας, λέγοντας ότι είμαστε έτοιμοι να συγχωρέσουμε “επτά φορές” και μετά την έβδομη, χάνουμε την υπομονή μας, ή νομίζουμε ότι δεν ισχύει πλέον ο νόμος της συγχώρησης.

Ο Κύριος δίνει μια απάντηση που μάς ξαφνιάζει και συγχρόνως μάς βοηθάει, να δούμε τις ανθρώπινες σχέσεις σε μια άλλη διάσταση, αυτήν της “οὐ ἕως ἑπτάκις ἀλλ’ ἕως ἑβδομηκοντάκις ἑπτά”.

Οι “εβδομήντα επτά” φορές μάς δίνουν έναν αριθμό, που ξεπερνά κάθε περιορισμό και μάς παρουσιάζει την απεριόριστη διάθεση του ανθρώπου, να συγχωρεί το συνάνθρωπό του. Άλλωστε, η συγχώρηση πρέπει να προσφέρεται, χωρίς καμιά αρίθμηση των οφειλών. Ο άνθρωπος που συγχωρεί μέσα από την καρδιά του, έχει ξεχάσει την αριθμητική!

Ο Χριστός, για να βοηθήσει τους μαθητές Του και όλους εμάς σήμερα, να καταλάβουμε το βαθύτερο νόημα της συγχώρεσης, διηγείται την παραβολή του αφεντικού, που ζητά λογαριασμό και ευθύνες από τους υπαλλήλους του. Ο πρώτος που παρουσιάστηκε βρέθηκε χρεωμένος με το υπέρογκο ποσό των 10.000 ταλάντων.

Ο άρχοντας έδωσε εντολή, να πουληθούν ο ίδιος, η οικογένειά του και η περιουσία του, για να εξοφλήσει ένα πολύ μικρό μέρος από το χρέος του. Ο οφειλέτης έπεσε στα γόνατα και παρακάλεσε τον κύριό του, “Μακροθύμησον ἐπ’ ἐμοί καί πάντα σοί ἀποδώσω”.

Τότε, συγκινήθηκε ο άρχοντας και πήρε μια δεύτερη απόφαση. Τον άφησε ελεύθερο και του χάρισε όλο του το χρέος. Η χαρά κι η ευγνωμοσύνη του οφειλέτη ήταν απερίγραπτη. Η διαγωγή του, όμως, ήταν ακατανόητη και υπερβολικά σκληρή. Βγαίνοντας έξω, συναντήθηκε με ένα συνάδελφό του, ο οποίος του χρωστούσε ένα πολύ μικρό ποσό, 100 δηνάρια. Μόλις τον είδε, τον έπιασε από το λαιμό και τον απείλησε, λέγοντάς του, “ἀπόδος μοι εἴ τι ὀφείλεις”.

Ο “σύνδουλός” του τότε, έπεσε στα γόνατα και τον παρακαλούσε, να κάνει υπομονή και του ποσχέθηκε ότι θα του πληρώσει με τον καιρό όσα του χρωστούσε. Αυτός, όμως, με απάνθρωπη σκληρότητα, ζήτησε να τον ρίξουν στη φυλακή πάραυτα, μέχρι να ξεπληρώσει τις οφειλές του προς αυτόν στο ακέραιο.

Ας προσεγγίσουμε το βαθύτερο νόημα της παραβολής. Είναι αδύνατο να παραστήσουμε με αριθμούς, όσα οφείλουμε στο Θεό. Κι ενώ γινόμαστε καθημερινά αποδέκτες των πολλών ευεργεσιών Του, εμείς Τον αρνούμαστε, Τον βγάζουμε από τη ζωή μας, τον αγνοούμε και απομακρυνόμαστε από κοντά Του. Όμως, ο Θεός, με μια αγάπη χωρίς όρια και απεριόριστη συμπόνοια, συγχωρεί τις αμαρτίες μας.

Σε αντίθεση προς τη θεϊκή συμπόνοια και συναντίληψη, επιδεικνύουμε τη δική μας απάνθρωπη σκληρότητα. Εγώ, ο άνθρωπος που έλαβα απ᾽ το Θεό τη συγχώρηση των αμαρτιών μου, έρχομαι σε επικοινωνία με το συνάνθρωπο, ο οποίος είναι “ο έτερος εγώ” και που με έβλαψε, με στενοχώρησε, με έβρισε, με συκοφάντησε και μού ζητά τώρα να τον συγχωρήσω.

Εγώ, όμως, του φέρομαι σκληρά. Δε δέχομαι τη μετάνοιά του και ζητώ επίμονα την τιμωρία και την καταδίκη του. Δε θέλω να φερθώ με αγάπη, αλλά ζητώ δικαιοσύνη. Ο καθένας μας πέφτει σε σφάλματα. Όποιος, όμως, συναισθάνεται τις αμαρτίες του και βιώνει εντός του τη συγχώρηση που του χαρίζει ο Θεός, αυτός νιώθει την αξία και τη δύναμη της συγχώρησης.

Χρειάζεται να έχει κάποιος μεγάλη καρδιά, για να συγχωρεί και να δέχεται τη συγχώρηση. Διότι συγχώρηση σημαίνει, να παίρνω τη θέση του ανθρώπου που έκανε το κακό και να δοκιμάζω μαζί του όλες τις συνέπειες της κακίας. Όταν πάλι εμείς δε συγχωρούμε τον πλησίον μας για το κακό που μάς έκανε, αποκλείουμε τον εαυτό μας από το μεγαλείο της θείας αγάπης και του θείου ελέους.

Μήπως, λοιπόν, εδώ βρίσκεται η “καρδιά” της σκληρότητας, της απανθρωπιάς, της αδιαφορίας, του υπέρμετρου εγωϊσμού, της συμφεροντολογίας, που διακρίνουμε ανάμεσα στις σχέσεις των ανθρώπων;

Μήπως στον αντίστροφο από μας δρόμο, σ᾽ αυτόν που καθορίζει και προσδιορίζει ο δρόμος της αγάπης, της συγχώρησης, της προσφοράς και της θυσίας, θα ξαναβρούμε τον συνάνθρωπο, το σύζυγο, το παιδί μας, το φίλο μας, τον άγνωστο αδελφό μας, τον ίδιο το Θεό;

Ο άγιος Παΐσιος ο αγιορείτης έλεγε, ότι “όποιος προκαλεί την αδικία, προκαλεί την οργή του Θεού” κι ότι “δε θα πρέπει να αναζητούμε την απόδοση της δικαιοσύνης, όταν έχουμε αδικηθεί ή διωχθεί ή συκοφαντηθεί. Αυτό είναι έργο του ιδίου του Θεού.” Δεν είναι τυχαία η αρχαιοελληνική φράση: “Έστι δίκης οφθαλμός, ος τα πάνθ᾽ ορά”.

Ο άγιος Νεκτάριος Πενταπόλεως, του οποίου η τιμία δεξιά χείρα θα τεθεί σε προσκύνημα στον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης το άλλο Σαββατοκύριακο, 3 και 4 Σεπτεμβρίου, όπου η Εκκλησία μας τιμά την επέτειο της ανακομιδής των τιμίων και χαριτοβρύτων αυτού λειψάνων, υπέστη πολλές αδικίες στη ζωή του, εξαιτίας του ανελέητου διασυρμού και της συκοφαντικής δυσφήμησης που εδέχθη από το εκκλησιαστικό περιβάλλον της εποχής του. Σκοπός τους ήταν ο αφανισμός και η οριστική περιθωριοποίηση του αγίου, ώστε ουδείς πλέον να ασχολείται με τον άσημο καλόγηρο της Αίγινας.

Ο άγιος όμως είχε ως σύνθημά του, και πρωτίστως ως οδυνηρό βίωμά του, την αγαπημένη του φράση, “Σταυρός η μερίς του βίου μου”! Έδειχνε τον ουρανό κι έλεγε, “Ο ουρανός θα με δικαιώσει”, έχοντας απόλυτη εμπιστοσύνη στο δικαιοκρίτη Χριστό, ο Οποίος όντως τον δικαίωσε και τον απεκατέστησε, αναδεικνύοντάς τον ως έναν από τους πλέον θαυματουργούς και λαοφιλείς αγίους της Εκκλησίας, οι δε κατήγοροι και συκοφάντες του αποτελούν μέχρι σήμερα παράδειγμα προς αποφυγή!

Ας ενστερνιστούμε λοιπόν, Αδελφοί μου, τη σύσταση του Κυρίου μας, “ἀφῆτε ἕκαστος τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ ἀπό τῶν καρδιῶν ἡμῶν τά παραπτώματα αὐτῶν” (Ματθ. 18,35), ζώντας αδιάκοπα το δίπτυχο των λόγων της Κυριακής προσευχής, “ἄφες ἡμῖν τά ὀφειλήματα ἡμῶν, ὡς καί ἡμεῖς ἀφίεμεν τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν”. Η θεοκήρυκτη συγγνώμη αποτελεί την κεντρομόλο δύναμη, που κρατά την ισορροπία μέσα μας και μέσα στους κόλπους της Εκκλησίας!

Ανακοινώσεις

Δύο άγιοι αλληλογραφούν. Χρυσόστομος Σμύρνης & Πενταπόλεως Νεκτάριος

Του Μητροπολίτου Σουηδίας Κλεόπα

Στην επέτειο των 100 ετών από το μαρτυρικό τέλος του αγίου εθνοϊερομάρτυρος Χρυσοστόμου Σμύρνης, ας μου επιτραπεί, να καταθέσω ευλαβικώς στην σεβασμία μνήμη του, την ανέκδοτη αλληλογραφία που ανεκάλυψα προ ετών, η οποία αντηλλάγη μεταξύ του αγίου Χρυσοστόμου και του αγίου Νεκταρίου Πενταπόλεως του εν Αιγίνη, στα αρχεία της εκκλησιαστικής Ριζαρείου σχολής και αφορά τον ρόλο που διαδραμάτισε ο άγιος Νεκτάριος, ως διευθυντής της εν λόγω σχολής, στην μάχη του ελληνορθοδόξου γένους μας υπέρ της μακεδονικής γης, τα έτη 1900-1909.

Η συμβολή της Ριζαρείου στον μακεδονικό αγώνα συνοψίζεται: α) στην χορήγηση εκ μέρους του πολυμελούς συμβουλίου υποτροφιών της Ριζαρείου περιουσίας σε νέους Μακεδονόπαιδες υποψηφίους κληρικούς, β) στην συλλογή εράνων υπέρ των Μακεδόνων και γ) στην τέλεση μνημοσύνων υπέρ των πεσόντων Μακεδονομάχων.

Η δράσις της Ριζαρείου υπέρ του μακεδονικού αγώνος άρχισε πριν το 1904 -έτος ορόσημο για την τελευταία φάση του αγώνος- και συγκεκριμένα τον Δεκέμβριο του 1899. Πιστεύουμε, ότι σ’ αυτό συνέβαλε η ανάρρησις του Γερμανού Καραβαγγέλη στον μητροπολιτικό θρόνο Καστορίας.

Ο Γερμανός, προτού εκλεγεί Καστορίας, έφερε τον τίτλο του επισκόπου Χαριουπόλεως. Μετά τον θάνατο του πατριάρχου Αλεξανδρείας Σωφρονίου του Δ΄, το 1899, ο Γερμανός υπήρξε συνυποψήφιος με τον άγιο Νεκτάριο για τον χηρεύοντα τότε πατριαρχικό θρόνο Αλεξανδρείας.

Η πολιτική κατάστασις στην Ελλάδα ευνόησε την εκλογή ως πατριάρχου του μητροπολίτου Φωτίου Περόγλου. Έτσι, ο μεν Γερμανός Καραβαγγέλης εξελέγη το 1900, από το Οικουμενικό Πατριαρχείο, μητροπολίτης Καστορίας, ο δε άγιος Νεκτάριος συνέχισε την διακονία του στην Ριζάρειο σχολή.

Η προσωπική γνωριμία του Γερμανού με τον άγιο Νεκτάριο, συνέβαλε αποτελεσματικά στην συνεργασία που ανεπτύχθη μεταξύ τους, προς όφελος του αγωνιζομένου τότε γένους μας υπέρ της προασπίσεως της ελληνικότητος της Μακεδονίας.

Από τα στοιχεία που έχουμε στην διάθεσή μας, προσδιορίζουμε τον Δεκέμβριο του 1899, ως την έναρξη συμπαραστάσεως της Ριζαρείου υπέρ του μακεδονικού αγώνος.[1] Ο μητροπολίτης Πενταπόλεως υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής του μακεδονικού αγώνος. Η εκ μέρους καθηγητών και μαθητών της Ριζαρείου αποστολή οικονομικής ενισχύσεως υπέρ του μακεδονικού αγώνος αποδεικνύει το πόσο είχε επιδράσει στην ζωή και την λειτουργία της σχολής ο εθνικός αγώνας.

Είναι συγκινητικό το περιεχόμενο της από 21ης Φεβρουαρίου 1905 επιστολής του αγίου Νεκταρίου προς το διοικητικό συμβούλιο της σχολής, όπου ο άγιος Νεκτάριος ζητά την συνδρομή τους στον έρανο που πραγματοποιήθηκε. “Ἐνεργηθέντος ἐράνου ὑπέρ τῶν Μακεδόνων μεταξύ τῶν Καθηγητῶν καί μαθητῶν τῆς σχολῆς καί εἰσπραχθέντος ποσοῦ ἐκ δρχ 155, πρίν ἤ ἀποστείλωμεν τοῦτο εἰς τήν Ἑπίκουρον Ἐπιτροπείαν προτείνομεν εἰς Ὑμᾶς, ἐάν εὐαρεστηθῆτε, νά προσθέσητε καί Ὑμεῖς εἰς τό διαληφθέν ποσόν.”[2]

Θα αναφερθούμε τώρα στην επιστολή του εθνοϊερομάρτυρος Χρυσοστόμου Σμύρνης προς τον σύγχρονό του, άγιο Νεκτάριο. Ο άγιος Χρυσόστομος, με την ιδιότητα τότε του μητροπολίτου Δράμας,[3] απηύθυνε την από 28ης Ιουλίου 1907 επιστολή του προς τον διευθυντή της Ριζαρείου,[4] λέγοντάς του ότι θα στείλει στην σχολή έναν χρηστοήθη νέο να εκπαιδευθεί. Ο Χρυσόστομος εξυμνεί στην επιστολή που ακολουθεί την “ἐγνωσμένην”, όπως την αποκαλεί, “διορατικότητα” του αγίου Νεκταρίου, δια της οποίας κατανοεί την ανάγκη πεπαιδευμένων κληρικών στην επαρχία του πρώτου.

Σεβασμιώτατε ἐν Χριστῷ Ἀδελφέ Διευθυντά τῆς Ῥιζαρείου Σχολῆς Ἅγιε Πενταπόλεως Κύρ Νεκτάριε,

                      Τό χριστιανικόν μου πλήρωμα διψᾶ οἱ δέ ἐργάται τοῦ θερισμοῦ ὁλίγοι. Ἔχομεν σπάνιν πεφωτισμένων λευϊτῶν ἵνα ἐξυψῶσι τό φρόνημα τῶν χριστιανῶν καί ὑπερασπίζωνται μετά λόγου καί ἀποτελεσματικότητος τό ποίμνιον ἀπό τῶν ἐπιτιθεμένων λύκων. Θά ἀδικήσω τήν ἐγνωσμένην διορατικότητα ὑμῶν ἂν θελήσω διά πλειόνων νά σᾶς παραστήσω τήν ἀνάγκην ταύτην. Διά τοῦτο ἄνευ πολλῶν λόγων καί παρακλήσεων σᾶς εἰδοποιῶ ὅτι θά στείλω ἕνα χριστοήθη καί ἔξυπνον μαθητήν ἵνα μορφώσητε αὐτόν ἐν τῇ ὑφ’ ὑμῶν διακρινομένῃ Σχολῇ δωρεάν καί ἀναμένω ταχέως μετά τῆς συγκαταθέσεώς σας τήν καταφατικήν ἀπάντησιν.

                      Ἐπί τούτοις διατελῶ ἀσπαζόμενος ὑμᾶς ἐν φιλήματι ἁγίῳ ἀγαπητός ἐν Χριστῷ ἀδελφός ὁ ἐλάχιστος

+ ὁ Δράμας Χρυσόστομος                                             Ἐν Δράμᾳ τῇ 28 Ἰουλίου 1907[5]

Το ύφος της χρυσοστομικής επιστολής πιθανόν να προκάλεσε ερωτηματικά στον παραλήπτη της. Στην πραγματικότητα, ο συντάκτης της, με ύφος φλογερό και όχι επιτακτικό, όπως αρχικώς φαίνεται, θέλει να πείσει τον αποδέκτη της επιστολής του περί της σπουδαιότητος του αιτήματός του. Γνωρίζει τους κινδύνους που διατρέχει το ποίμνιό του, “ἀπό τῶν ἐπιτιθεμένων λύκων”, όπως ο ίδιος τους αποκαλεί, γι’ αυτό και απευθύνεται στον διορατικό αδελφό ιεράρχη, ζητώντας πάραυτα την βοήθειά του. Η εν λόγω επιστολή αντανακλά τον εσωτερικό κόσμο του μάρτυρος Χρυσοστόμου, του μαχητού ιεράρχου, που θυσίασε την ζωή του στα ιερά χώματα της αλησμόνητης Σμύρνης.

Ο άγιος Νεκτάριος απήντησε στην ανωτέρω επιστολή του αγίου Χρυσοστόμου, στα τέλη Αυγούστου του 1907,[6] παραπέμποντας την επιστολή του στο διοικητικό συμβούλιο της σχολής, που τις ημέρες εκείνες δεν συνεδρίαζε, λόγω των θερινών διακοπών.

Πρός Τήν Α. Σεβασμιότητα τόν Ἅγιον Δράμας κύριον Χρυσόστομον.

Σεβασμιώτατε,

Ἐπανελθών ἐξ Αἰγίνης, ὅπου διέμεινον παραθερίζων, ἀπαντῶ εἰς τήν ἀπό 28 παρελθόντος μηνός Ἰουλίου Ὑμετέραν ἐπιστολήν καί γνωρίζω τῇ Ὑμετέρᾳ Σεβασμιότητι, ὅτι ὑπεβάλομεν τήν Ὑμετέραν ἐπιστολήν εἰς τό Δ. Συμβούλιον τῆς σχολῆς, τό ὁποῖον μοι εἶπεν, ὅτι τήν Ὑμετέραν αἴτησιν θέλει ὑποβάλει εἰς τό Πολυμελές Συμβ. ἅμα τῇ ἐπανόδῳ τῶν μελῶν αὐτοῦ εἰς Ἀθήνας ὑπό τῶν ἐξοχῶν καί τῇ συγκροτήσει συνεδριάσεως καί θέλει ἀπαντήσει εἰς αὐτήν.

Δέξασθε τήν διαβεβαίωσιν τῆς ἄκρας πρός Ὑμᾶς ὑπολήψεως, μεθ’ ἧς διατελοῦμεν ἐλάχιστος ἐν Χριστῷ ἀδελφός.

Ὁ Πενταπόλεως Νεκτάριος[7]

Η απέλαση του αγίου Χρυσοστόμου εκτός των ορίων της επαρχίας του από τις οθωμανικές αρχές, λίγες μέρες μετά την σύνταξη της ως άνω επιστολής του, λόγω των υποψιών που είχε προκαλέσει, η εθνική του δράση, εξηγεί τη διακοπή της ανταλλαγείσης αλληλογραφίας μεταξύ των αγίων ιεραρχών.

Η ιστορική αξία της ως άνω ανταλλαγείσης αλληλογραφίας έγκειται στο ότι επικοινωνούν, δι’ αλληλογραφίας, δύο σύγχρονοι μεγάλοι άγιοι της Εκκλησίας, η συνεργασία των οποίων απέδωσε αγλαούς καρπούς στο δοκιμαζόμενο τότε ελληνικό γένος και τους ανέδειξε συνεχιστές των μεγάλων Πατέρων της Εκκλησίας, φωτιστές και διδασκάλους του έθνους και απέδειξε ότι η αγιαστική Κιβωτός της σωτηρίας του ανθρωπίνου γένους, η Εκκλησία, αναδεικνύει αγίους και στους εσχάτους χρόνους!


[1] Ἒγγραφα εἰσελθόντα εἰς τό Διοικητικόν Συμβούλιον.

[2] Βιβλίον Ἀλληλογραφίας δεύτερον, σελ. 429.

[3] Ο Χρυσόστομος Καλαφάτης εξελέγη από την Αγία και Ιερά Σύνοδο του Οικουμενικού Πατριαρχείου μητροπολίτης Δράμας, σε ηλικία 35 ετών, επί πατριαρχίας Ιωακείμ του Γ΄. Η επισκοπή του εκτεινόταν από τον ποταμό Νέστο στα ανατολικά, μέχρι τον ποταμό Στρυμόνα στα δυτικά και από το Νευροκόπι στα βόρεια έως τα παράλια του Αιγαίου στα νότια. Διακρίθηκε για τη δράση του ως ποιμενάρχης και εθνάρχης. Επί των ημερών του εκτίσθησαν ναοί, σχολεία, αθλητικές εγκαταστάσεις, ορφανοτροφεία, εστίες γερόντων, οικοτροφεία και άλλα κοινωφελή ιδρύματα. Η προσπάθειά του να οργανώσει τους Έλληνες, να διαφυλάξουν τις εκκλησίες και τα σχολεία τους, ενάντια στις βουλγαρικές επιδρομές, συνεργαζόμενος με τους Έλληνες αντάρτες, εναντίον των Βουλγάρων, αλλά και των Τούρκων. Οι ενέργειές του προκάλεσαν υποψίες στις οθωμανικές αρχές, που διέταξαν την απέλασή του στην Θεσσαλονίκη, στις 30 Αυγούστου 1907, και αμέσως μετά στην πόλη της καταγωγής του, την Τριγλία της Μικράς Ασίας. Αργότερα, ο Χρυσόστομος επέστρεψε στην Δράμα, όπου παρέμεινε μέχρι και την εκλογή του ως μητροπολίτου Σμύρνης, στις 11 Μαρτίου 1910.

[4] ΥΠΟΤΡΟΦΟΙ ΡΙΖΑΡΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ (1867-1930).

[5] ΥΠΟΤΡΟΦΟΙ ΡΙΖΑΡΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ (1867-1930).

[6] Βιβλίον Ἀλληλογραφίας δεύτερον, σελ. 527.

[7] Βιβλίον Ἀλληλογραφίας δεύτερον, σελ. 527.

Ανακοινώσεις

Ομογενής υποψήφιος στις Σουηδικές εκλογές στο Μητροπολίτη Κλεόπα

Την Παρασκευή, 26 Αυγούστου 2022, ο Σεβ. Μητροπολίτης Σουηδίας και πάσης Σκανδιναυΐας κ. Κλεόπας υπεδέχθη στις εγκαταστάσεις του Καθεδρικού Ναού Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης τον κ. Γεώργιο Γουλτίδη, υποψήφιο στις Σουηδικές εκλογές της 11ης Σεπτεμβρίου.

Ο Ποιμενάρχης συνεχάρη τον κ. Γουλτίδη για την ενασχόλησή του με τα κοινά και δήλωσε τη συμπαράσταση της τοπικής Εκκλησίας σε ένα εκ των σπλάχνων της ομογένειας, που κατόρθωσε να διακριθεί στον επαγγελματικό στίβο και να συνδυάσει την απασχόληση του με τα κοινά, με γνώμονα την πρόοδο και την ευημερία της Σουηδίας.

Στα πλαίσια αυτά, η τοπική Εκκλησία στηρίζει την οποιαδήποτε πρωτοβουλία, ανεξάρτητα από τα πολιτικά κόμματα στα οποία ανήκουν οι εκάστοτε υποψήφιοι, αλλά προσβλέπουσα στα πρόσωπα, τα οποία, ιδιαιτέρως, όταν προέρχονται εκ των μελών της, έχει καθήκον να συμπαρίσταται στον αγώνα τους και να εύχεται για την ευόδωση των ευγενών προσπαθειών τους, για το κοινό όφελος.

Η επαρχία του Οικουμενικού Θρόνου στη Σκανδιναυΐα αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της τοπικής κοινωνίας και στηρίζει παντοιοτρόπως την ευημερία και την πρόοδο των Σκανδιναυϊκών λαών, συμμετέχει ενεργά στο κοινωνικό γίγνεσθαι, εκφράζοντας παντοιοτρόπως τη βαθύτατη ευγνωμοσύνη της προς τις χώρες του Βορρά, οι οποίες προσφέρουν αβραμιαίως τη φιλοξενία τους και την υποστήριξή τους στην υλοποίηση του οράματος της Ι. Μητροπόλεως Σουηδίας.

Με τη σειρά του, ο κ. Γουλτίδης ευχαρίστησε το Μητροπολίτη Κλεόπα για την εγκάρδια υποδοχή που του επεφύλαξε και τους επιστηρικτούς λόγους του, αναφέρθηκε στο όραμά του, με αφορμή την υποψηφιότητά του στις περιφερειακές, δημοτικές και βουλευτικές εκλογές στη Σουηδία, με το κόμμα των Χριστιανοδημοκρατών “Kristdemokraterna”, στο νομό της Στοκχόλμης, ενώ εξέφρασε πολλάκις τη συγκίνηση και το θαυμασμό του για τα έργα αποκατάστασης στον Καθεδρικό Ναό Στοκχόλμης και διαβεβαίωσε το Σεβασμιώτατο, ότι θα συνεχίσει να συμπαρίσταται ολοψύχως στην Εκκλησία και την ομογένεια καθόλη.

Ο κ. Γουλτίδης είναι 30 ετών, ζει μόνιμα στη Στοκχόλμη, όπου και μεγάλωσε, ενώ η οικογένειά του μετανάστευσε στη Σουηδία στα τέλη του ”60. Εκτός από την πολιτική του δραστηριότητα, ασχολείται με την πληροφορική και εργάζεται στον συγκεκριμένο τομέα από το 2015, αφού ολοκλήρωσε τις σπουδές του στο ίδιο γνωστικό αντικείμενο, στο πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης.