Καθεδρικός Ναός Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης

Κυριακή, 15 Φεβρουαρίου 2026

Θεοφιλέστατε,
Αιδεσιμολογιώτατε π. Γεώργιε,
Μουσικολογιώτατοι,
Αγαπητοί εν Χριστώ Αδελφοί,
Αγαπημένα μας παιδιά,

Η σημερινή Κυριακή των Απόκρεω μάς εισάγει στην πνευματική πορεία προς την Μεγάλη Τεσσαρακοστή. Η Εκκλησία προβάλλει ενώπιόν μας την παραβολή της Τελικής Κρίσεως (Ματθ. 25, 31-46), για να μάς αφυπνίσει και να μάς οδηγήσει στην μετάνοια.

Ο Χριστός παρουσιάζεται ως ο Δίκαιος Κριτής, αλλά και ως ο Φιλάνθρωπος Θεός, που ταυτίζεται με κάθε πονεμένο άνθρωπο: «ἐφ’ ὅσον ἐποιήσατε ἑνί τούτων τῶν ἀδελφῶν μου τῶν ἐλαχίστων, ἐμοί ἐποιήσατε». Η κρίση, λοιπόν, θα γίνει με βάση την έμπρακτη αγάπη.

Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος τονίζει ότι ο Χριστός δεν ζητά από εμάς κατορθώματα υπεράνθρωπα, αλλά καρδιά ελεήμονα. Λέγει ότι τίποτε δεν μοιάζει τόσο με τον Θεό όσο η ελεημοσύνη, διότι ο Θεός είναι αγάπη και όποιος αγαπά πραγματικά, ήδη ζει την παρουσία Του.

Η αγάπη όμως δεν είναι συναίσθημα στιγμής. Είναι στάση ζωής, θυσία, έξοδος από τον εαυτό μας. Η Εκκλησία μάς καλεί να δούμε τον άλλον, όχι ως ξένο, αλλά ως εικόνα Χριστού.

Ο Μέγας Βασίλειος ελέγχει αυστηρά την αδιαφορία λέγοντας πως το ψωμί που περισσεύει, ανήκει στον πεινασμένο, και το ρούχο που δεν χρησιμοποιούμε, ανήκει σε εκείνον που κρυώνει. Με τα λόγια του μας θυμίζει ότι η χριστιανική ζωή δεν είναι ατομική υπόθεση αλλά κοινωνία αγάπης.

Η σημερινή ευαγγελική περικοπή δεν περιγράφει μόνο ένα γεγονός του μέλλοντος. Η κρίση αρχίζει ήδη μέσα στην καθημερινότητά μας. Κάθε φορά που αγαπάμε ή αδιαφορούμε, χτίζουμε την αιώνια σχέση μας με τον Θεό.

Ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής διδάσκει ότι ο άνθρωπος σώζεται όταν ενώνει την πίστη με την πράξη της αγάπης. Δεν αρκεί να γνωρίζουμε το καλό· καλούμαστε να το ζούμε.

Δεν είναι τυχαίο ότι η Εκκλησία τοποθετεί την σημερινή ευαγγελική διήγηση λίγο πριν από τη νηστεία. Η νηστεία χωρίς αγάπη γίνεται απλή διατροφή. Η προσευχή χωρίς συγχώρηση γίνεται κενό σχήμα.

Με ευκαιρία τη σημερινή περικοπή του Ευαγγελίου, ας αναρωτηθούμε κι εμείς, ποιόν άνθρωπο δίπλα μας αγνοούμε, ποιόν μπορούμε να παρηγορήσουμε ή ακόμα, πού μπορούμε να προσφέρουμε στήριξη; Η σωτηρία δεν είναι θεωρία, αλλά είναι η καθημερινή επιλογή της αγάπης.

Ας ζητήσουμε την χάρη του Κυρίου μας, ώστε, όταν Τον συναντήσουμε, να Τον αναγνωρίσουμε στο πρόσωπο κάθε ανθρώπου.

Στην σημερινή λατρευτική μας σύναξη, μαζί με την προσευχή μας για την ανάπαυση των ψυχών των οικείων μας εν τη πίστει, ενθυμούμαστε και τον σεπτό προκάτοχό μου, μακαριστό Μητροπολίτη πρώην Αμασείας κυρό Παύλο, καθώς συμπληρώνονται τέσσαρα έτη από την εκδημία του, και παρακαλούμε τον Αναστάντα εκ των νεκρών Κύριο να αναπαύσει την ψυχή του από τους κόπους της παρούσης ζωής, καθώς και για όσα επί 40 συναπτά έτη προσέφερε στην τοπική μας Εκκλησία και να παρεδράζεται στο ουράνιο θυσιαστήριο μετά των Αγίων και των Αγγέλων! Αμήν!

Του Σεβ. Μητροπολίτου Σουηδίας κ. Κλεόπα

Η παραβολή της Τελικής Κρίσεως, όπως παραδίδεται στο κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο (25, 31-46), αποτελεί κορυφαίο εσχατολογικό κείμενο της Καινής Διαθήκης, στο οποίο ορίζεται με σαφήνεια το κριτήριο της σωτηρίας και της καταδίκης.

Ο Χριστός παρουσιάζεται ως ο Υιός του Ανθρώπου, ο οποίος θα έλθει «ἐν τῇ δόξῃ αὐτοῦ», για να κρίνει όλα τα έθνη. Το κριτήριο της κρίσεως δεν είναι ούτε η εξωτερική ευσέβεια, ούτε η γνώση, ούτε η κοινωνική θέση, αλλά η αγάπη που εκφράστηκε έμπρακτα προς τον συνάνθρωπο.

Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της περικοπής είναι ότι η κρίση δεν βασίζεται σε δογματικές ομολογίες ή σε τελετουργικές πράξεις καθαυτές, αλλά στην έμπρακτη σχέση αγάπης προς τον «ἐλάχιστον ἀδελφόν».

Η περικοπή εντάσσεται στον εσχατολογικό λόγο του Χριστού και παρουσιάζει τον Υιό του Ανθρώπου ως παγκόσμιο κριτή. Η εικόνα του διαχωρισμού «ὥσπερ ὁ ποιμὴν ἀφορίζει τὰ πρόβατα ἀπὸ τῶν ἐρίφων» (Ματθ. 25, 32) έχει βαθιά συμβολική σημασία.

Το κριτήριο του διαχωρισμού δεν είναι η γνώση ή η καταγωγή, αλλά η έμπρακτη αγάπη: «ἐπείνασα καὶ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν, ἐδίψησα καὶ ἐποτίσατέ με» (Ματθ. 25, 35).

Το κεντρικό θεολογικό σημείο του χωρίου βρίσκεται στην ταύτιση του Χριστού με τον πάσχοντα άνθρωπο: «ἐφ’ ὅσον ἐποιήσατε ἑνὶ τούτων τῶν ἐλαχίστων, ἐμοὶ ἐποιήσατε» (Ματθ. 25, 40).

Η φράση αυτή συνιστά θεμελιώδη έκφραση της χριστολογικής ανθρωπολογίας. Ο Χριστός δεν ταυτίζεται μεταφορικά με τον άνθρωπο, αλλά αποκαλύπτει μια οντολογική σχέση που εδράζεται στο γεγονός της ενανθρωπήσεως. Η ανθρώπινη φύση έχει προσληφθεί από τον Λόγο, και ως εκ τούτου, κάθε άνθρωπος φέρει τη δυνατότητα της σχέσης με τον Θεό.

Το ευαγγελικό αυτό μήνυμα βρίσκει μια βαθιά και συγκλονιστική ποιητική αντήχηση στο ποίημα του Ιάκωβου Καμπανέλλη, «Το ψωμί είναι στο τραπέζι», από τον δίσκο «Η γειτονιά των αγγέλων» (1964), σε μουσική του Μίκη Θεοδωράκη.

Το ποίημα αυτό, με την απλότητά του, αποκαλύπτει μια μεγάλη θεολογική αλήθεια, ότι ο Χριστός ταυτίζεται με τον πεινασμένο, τον διψασμένο, τον ξένο, ακόμη και με τον ληστή:

«Το ψωμί είναι στο τραπέζι.
Το νερό είναι στο σταμνί.
Το σταμνί στο σκαλοπάτι.
Δώσε του ληστή να πιει.

Το ψωμί είναι στο τραπέζι.
Το νερό είναι στο σταμνί.
Το σταμνί στο σκαλοπάτι.
Δώσε του Χριστού να πιει.

Δώσε μάνα του διαβάτη.
Του Χριστού και του ληστή.
Δώσε μάνα να χορτάσει.
Δωσ’ του αγάπη μου να πιει.»

Το ποίημα αναδεικνύει την ταύτιση του Χριστού με τον πάσχοντα άνθρωπο, αποτυπώνοντας με υπαρξιακή ένταση την Πατερική αντίληψη περί της παρουσίας του Θεού στον «ἕτερον».

Αυτό ακριβώς είναι το μυστήριο της Θείας συγκαταβάσεως. Ο Χριστός δεν αποκαλύπτεται μόνο στην δόξα Του, αλλά και στην ταπείνωση του πάσχοντος ανθρώπου.

Ο ληστής, ο ξένος, ο διαβάτης, είναι εικόνες του Χριστού. Η αγάπη προς αυτούς γίνεται αγάπη προς τον ίδιο τον Θεό.

Οι Πατέρες της Εκκλησίας προσέγγισαν την περικοπή, όχι μόνο ως ηθική διδασκαλία, αλλά ως αποκάλυψη της ίδιας της φύσεως της σωτηρίας.

Στην Ομιλία του στο κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο, ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος επισημαίνει: «Οὐ γὰρ εἶπεν, ἐλεήσατε πτωχόν, ἀλλὰ, ἐλεήσατέ με· τοσοῦτον ἑαυτὸν ἐκεῖνοις συνήνωσε» (PG 58, 508).

Η διατύπωση αυτή αποκαλύπτει ότι η φιλανθρωπία δεν είναι εξωτερική πράξη ηθικής, αλλά μυστική κοινωνία με τον Χριστό.

Σε άλλη ομιλία του, τονίζει ότι η τιμή προς τον Χριστό δεν μπορεί να περιορίζεται στη λατρεία: «Μὴ τίμα αὐτὸν ἐνταῦθα ἐν τῷ ναῷ μετὰ μεταξωτῶν, ἔξωθεν δὲ αὐτὸν παραβλέπῃς ἀπολλύμενον» (PG 50, 508).

Η διδασκαλία αυτή συνδέει άμεσα την λειτουργική ζωή με την κοινωνική ευθύνη και αποκαλύπτει ότι η Θεία Λειτουργία συνεχίζεται και έξω από τον ναό, στην λειτουργία μετά την Θεία Λειτουργία, μέσα στην ζωή, μέσα στην σχέση με τον πάσχοντα αδελφό.

Ο Μέγας Βασίλειος, στην ομιλία του «Πρὸς τοὺς πλουτοῦντας», αναπτύσσει μια ριζοσπαστική θεολογία της ιδιοκτησίας και της κοινωνικής δικαιοσύνης: «Τοῦ πεινῶντος ἐστὶν ὁ ἄρτος ὃν σὺ κατέχεις» (PG 31, 276).

Η θέση αυτή ανατρέπει την ατομοκεντρική αντίληψη της ιδιοκτησίας και θεμελιώνει μια θεολογία της κοινωνικής ευθύνης. Η άρνηση της προσφοράς δεν είναι απλώς έλλειψη αρετής, αλλά μορφή αδικίας.

Δεν πρόκειται απλώς για μια προτροπή φιλανθρωπίας, αλλά για μια αποκάλυψη της δικαιοσύνης του Θεού. Αυτό που θεωρούμε δικό μας, στην πραγματικότητα μας έχει δοθεί για να το μοιραστούμε.

Στον Λόγο ΙΔ΄ (Περὶ φιλοπτωχίας), ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος παρουσιάζει την φιλανθρωπία ως μίμηση του Θεού: «Γίνου θεὸς τῷ δυστυχοῦντι, μιμούμενος τὴν τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίαν» (PG 35, 892).

Η σωτηρία, συνεπώς, δεν είναι ατομικό γεγονός, αλλά γεγονός κοινωνίας. Όταν προσφέρουμε στον συνάνθρωπο, συμμετέχουμε στο ίδιο το έργο του Θεού.

Ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής, στα «Κεφάλαια περί αγάπης», υποστηρίζει ότι η αγάπη αποτελεί την φυσική κατάσταση του ανθρώπου: «Ὁ μὴ ἀγαπῶν τὸν ἀδελφόν, τὸν Θεὸν ἀγαπᾶν οὐ δύναται» (PG 90, 965).

Η αποκατάσταση του ανθρώπου συνίσταται στην αποκατάσταση της αγάπης προς τον άλλον. Η άρνηση της αγάπης οδηγεί στον υπαρξιακό κατακερματισμό, ενώ η αγάπη οδηγεί στην θέωση.

Το ποίημα του Καμπανέλλη εκφράζει την Πατερική θεολογία με τρόπο λιτό και συγκλονιστικό, παρουσιάζει δε την προσφορά ψωμιού και νερού ως υπαρξιακή πράξη αγάπης: «Το ψωμί είναι στο τραπέζι. … Δώσε του Χριστού να πιει. … Δώσε του ληστή να πιει».

Επίσης, η μορφή του «διαβάτη» αποτελεί εσχατολογικό σύμβολο. Ο άνθρωπος βρίσκεται σε κατάσταση πορείας και η ανταπόκριση ή η άρνηση της φιλοξενίας καθορίζει την υπαρξιακή και σωτηριολογική του προοπτική.

Η επαναλαμβανόμενη εικόνα του ψωμιού και του νερού έχει σαφή ευχαριστιακή διάσταση. Το ψωμί και το νερό δεν είναι απλώς υλικά αγαθά, αλλά σύμβολα ζωής και κοινωνίας. Η προσφορά τους αποτελεί πράξη κοινωνίας.

Η μορφή της μάνας στο ποίημα είναι, επίσης, βαθιά συμβολική. Είναι εκείνη που προσφέρει τροφή, νερό, αγάπη. Είναι εκείνη που δεν κάνει διάκριση μεταξύ Χριστού και ληστή.

Στην παραβολή της Τελικής Κρίσεως, οι δίκαιοι δεν γνωρίζουν ότι, δια της φιλανθρωπίας, υπηρετούν τον ίδιο τον Χριστό, γι᾽ αυτό και ερωτούν: «Κύριε, πότε σε είδαμε πεινασμένο;». Η αγάπη τους είναι αυθόρμητη, χωρίς ιδιοτέλεια. Δεν αγαπούν γι᾽ ανταμοιβή, αλλά επειδή η καρδιά τους έχει μεταμορφωθεί.

Το ίδιο πνεύμα εκφράζει και το ποίημα. Δεν λέει: «Δώσε για να σωθείς». Λέει απλώς: «Δώσε». Δώσε, γιατί ο άλλος διψά. Δώσε, γιατί ο άλλος πεινά. Δώσε, γιατί ο άλλος είναι κι αυτός άνθρωπος, τουτέστιν ο συνάνθρωπος!

Η περικοπή της Τελικής Κρίσεως, η Πατερική της ερμηνεία και το ποίημα του Καμπανέλλη συγκλίνουν στην ίδια θεολογική ανθρωπολογία. Ο άνθρωπος συναντά τον Θεό μέσα από τον συνάνθρωπο!

Το ψωμί στο τραπέζι και το νερό στο σταμνί αποτελούν σύμβολα της δυνατότητας κοινωνίας. Η σωτηρία δεν είναι αφηρημένη έννοια, αλλά πραγματοποιείται μέσα από την έμπρακτη αγάπη.

Η εσχατολογική Κρίση αποκαλύπτει, όχι απλώς τις πράξεις του ανθρώπου, αλλά την ποιότητα της σχέσης του με τον Θεό, η οποία πραγματώνεται στην σχέση με τον «ἐλάχιστον ἀδελφόν».

Έτσι, η θεολογία των Πατέρων και η ποίηση της νεότερης ελληνικής παράδοσης συναντώνται στην ίδια θεμελιώδη αλήθεια, ότι η αγάπη αποτελεί το οντολογικό και εσχατολογικό κριτήριο της ανθρώπινης ύπαρξης.

Ο Χριστός περνά καθημερινά μπροστά μας, με την μορφή του φτωχού, του ξένου, του πονεμένου, ακόμη και του «ληστή». Το ερώτημα είναι απλό και συγκλονιστικό: Θα δώσουμε; Θα μοιραστούμε;

By His Eminence Metropolitan Cleopas of Sweden

The parable of the Final Judgment, as it is handed down in the Gospel according to Matthew (25:31–46), constitutes a supreme eschatological text of the New Testament, in which the criterion of salvation and condemnation is clearly defined.

Christ is presented as the Son of Man, who will come “in His glory” to judge all nations. The criterion of judgment is neither external piety, nor knowledge, nor social status, but love expressed concretely toward one’s fellow human being.

The distinctive feature of this passage is that judgment is not based on doctrinal confessions or ritual acts in themselves, but on a lived relationship of love toward the “least brother.”

The passage belongs to Christ’s eschatological discourse and presents the Son of Man as the universal Judge. The image of separation “as the shepherd separates the sheep from the goats” (Matt. 25:32) has profound symbolic meaning.

The criterion of separation is not knowledge or origin, but concrete love: “I was hungry and you gave Me food, I was thirsty and you gave Me drink” (Matt. 25:35).

The central theological point of the passage lies in Christ’s identification with the suffering human being: “Inasmuch as you did it to one of the least of these, you did it to Me” (Matt. 25:40).

This phrase constitutes a fundamental expression of Christological anthropology. Christ does not identify with humanity metaphorically, but reveals an ontological relationship grounded in the fact of the Incarnation. Human nature has been assumed by the Logos, and therefore every human being bears the potential for relationship with God.

This evangelical message finds a deep and moving poetic resonance in the poem by Iakovos Kampanellis, «Το ψωμί είναι στο τραπέζι» (The bread is on the table), from the album «Η γειτονιά των αγγέλων» (The Neighborhood of Angels) (1964), with music by Mikis Theodorakis.

This poem, in its simplicity, reveals a great theological truth: that Christ is identified with the hungry, the thirsty, the stranger, and even the thief:

“The bread is on the table.
The water is in the jug.
The jug is on the step.
Give the thief something to drink.

The bread is on the table.
The water is in the jug.
The jug is on the step.
Give Christ something to drink.

Give, mother, to the traveler.
To Christ and to the thief.
Give, mother, so he may be filled.
Give him, my love, something to drink.”

The poem highlights Christ’s identification with the suffering human being, capturing with existential intensity the Patristic understanding of God’s presence in the “other.”

This is precisely the mystery of divine condescension. Christ is revealed not only in His glory, but also in the humility of the suffering human being.

The thief, the stranger, the traveler—these are images of Christ. Love toward them becomes love toward God Himself.

The Fathers of the Church approached this passage not merely as moral teaching, but as a revelation of the very nature of salvation.

In his Homily on the Gospel of Matthew, Saint John Chrysostom notes: “For He did not say, ‘You showed mercy to the poor,’ but ‘You showed mercy to Me’; so greatly did He unite Himself with them.” (PG 58, 508)

This formulation reveals that charity is not an external moral act, but a mystical communion with Christ.

In another homily, he emphasizes that honoring Christ cannot be limited to worship: “Do not honor Him here in the church with silken garments, while outside you neglect Him perishing.”

This teaching directly connects liturgical life with social responsibility and reveals that the Divine Liturgy continues outside the church—in the liturgy after the Liturgy—within life itself, within the relationship with the suffering brother and sister.

Saint Basil the Great, in his homily “To the Rich”, develops a radical theology of property and social justice: “The bread which you keep belongs to the hungry.” (PG 31, 276)

This position overturns the individualistic understanding of property and establishes a theology of social responsibility. Refusal to give is not merely a lack of virtue, but a form of injustice.

This is not simply an exhortation to charity, but a revelation of God’s justice. What we consider our own has, in reality, been given to us to share.

In Oration XIV “On Love for the Poor,” Saint Gregory the Theologian presents charity as imitation of God: “Become a god to the unfortunate, imitating God’s love for humanity” (PG 35, 892).

Salvation, therefore, is not an individual event, but an event of communion. When we offer to our fellow human beings, we participate in God’s own work.

Saint Maximus the Confessor, in his “Chapters on Love”, teaches that love constitutes the natural state of humanity: “He who does not love his brother cannot love God.” (PG 90, 965)

The restoration of the human person consists in the restoration of love toward the other. The refusal of love leads to existential fragmentation, while love leads to deification (theosis).

Kampanellis’ poem expresses Patristic theology in a simple yet powerful way and presents the offering of bread and water as an existential act of love: “The bread is on the table … Give Christ something to drink … Give the thief something to drink.”

The figure of the “traveler” also constitutes an eschatological symbol. The human being exists in a state of journey, and the response or refusal of hospitality determines his existential and soteriological destiny.

The repeated image of bread and water has a clear Eucharistic dimension. Bread and water are not merely material goods, but symbols of life and communion. Their offering constitutes an act of communion.

The figure of the mother in the poem is also deeply symbolic. She is the one who offers food, water, and love. She is the one who makes no distinction between Christ and the thief.

In the parable of the Final Judgment, the righteous do not know that through their charity they are serving Christ Himself, and therefore they ask: “Lord, when did we see You hungry?” Their love is spontaneous, without self-interest. They do not love for reward, but because their hearts have been transformed.

The poem expresses the same spirit. It does not say, “Give in order to be saved.” It simply says: “Give.” Give, because the other thirsts. Give, because the other hungers. Give, because the other is also human; that is, your fellow human being.

The passage of the Final Judgment, its Patristic interpretation, and Kampanellis’ poem converge in the same theological anthropology: the human being encounters God through the fellow human being.

The bread on the table and the water in the jug are symbols of the possibility of communion. Salvation is not an abstract concept, but is realized in concrete love.

The eschatological Judgment reveals not merely human actions, but the quality of the person’s relationship with God, which is fulfilled in relationship with the “least brother.”

Thus, the theology of the Fathers and the poetry of modern Greek tradition meet in the same fundamental truth: love constitutes the ontological and eschatological criterion of human existence.

Christ passes before us every day in the form of the poor, the stranger, the suffering, even the “thief.” The question is simple and profound: Will we give? Will we share?

Syrian Aramean Cathedral of Saint Ephraim, Stockholm

Sunday, February 8th, 2026

Your Eminence Archbishop Benjamin,

Distinguished Guests,

With feelings of joy and honor, we stand before you today to celebrate the completion of thirty blessed years of your episcopal ministry in the embrace of the Syrian Aramean Church and of the flock entrusted to you by God.

Three decades of episcopal service are not merely a number. They are a living testimony of faith, sacrifice, and unceasing offering.

Your work is reflected in churches that have been founded, in communities that have been strengthened, in traditions that have been preserved, but above all in human souls that have found consolation and guidance through your word and your presence.

With wisdom, gentleness, and discernment, you stand beside every person; the joyful and the afflicted, the young who seek direction and the elderly who seek comfort.

Your word—simple yet profound—has the power to touch hearts, to calm spirits, and to inspire a course of a Christocentric life.

Equally significant as your ministry is your character. The kindness that marks every encounter with you and the steadfastness of your principles constitute a living example of a shepherd who does not lead from a distance, but walks together with his flock.

The inspiration you have offered all these years transcends the boundaries of administration and pastoral responsibility.

You inspire unity where there is distance, hope where there is disappointment, faith where there is doubt.

By your example, you teach us that the true strength of the Church lies in love, forgiveness, and unconditional service.

Your Eminence,

Today, along with His Grace Bishop Bartholomew of Elaia, we came to express our joy in having you among us as a supporter and fellow traveler in our joys and our trials, so that in your person may be fulfilled what the Apostle Paul exhorts: “Rejoice with those who rejoice; weep with those who weep.”

Please accept this small gift, together with our heartfelt prayer that the Lord may grant you health, strength, so that you may continue, for many years, to shepherd, to enlighten, and to inspire.

May the grace of our Lord Jesus Christ, and the love of God the Father, and the communion of the Holy Spirit multiply the fruits of your ministry and of your distinguished collaborators, both clergy and laity. Amen!

Του Σεβ. Μητροπολίτου Σουηδίας κ. Κλεόπα

Η Παραβολή του Ασώτου (Λουκά 15:11–32) λειτουργεί στην Ορθόδοξη Παράδοση ως σύνοψη του Ευαγγελίου. Η πτώση δεν είναι απλώς ηθική αστοχία, αλλά ρήξη σχέσης, και η μετάνοια δεν είναι αυτοβελτίωση αλλά επιστροφή στην πατρική κοινωνία/επικοινωνία.

Η Πατερική ανάγνωση της παραβολής συναντά τη νεοελληνική ποιητική και μουσική ευαισθησία, όπου το σχήμα «φυγή–ξενιτιά–συντριβή–γυρισμός» αποτελεί κορυφαίο ανθρωπολογικό μοτίβο.

Η υμνογραφία της Κυριακής του Ασώτου θέτει αμέσως το κέντρο βάρους. Ο Άσωτος δεν διαπραγματεύεται δικαιώματα, αλλά προσφεύγει στη φιλανθρωπία.

Το κοντάκιο συμπυκνώνει την κίνηση της επιστροφής: «Της πατρώας δόξης σου… δέξαι με μετανοούντα».

Εδώ το «πατρικό» δεν είναι χώρος, είναι δόξα, δηλαδή τρόπος υπάρξεως, και η απώλειά της σημαίνει απογύμνωση της ύπαρξης. Πατερικά, αυτό διαβάζεται ως απώλεια του «κατ’ εικόνα» βιωματικά, όχι οντολογικά.

Στην Πατερική Παράδοση, ο Άσωτος γίνεται πρωτίστως παιδαγωγία ελπίδας. Ο ιερός Χρυσόστομος αξιοποιεί την παραβολή, για να αποκρούσει την απόγνωση και να φανερώσει τη δυνατότητα επιστροφής. Ο Χριστός διηγείται την παραβολή, για να δείξει άφεση και να μη νικήσει η απελπισία.

Το κρίσιμο θεολογικό σημείο είναι όταν ο Πατέρας τρέχει. Δεν περιμένει πρώτα «ιστορικό» και «εξηγήσεις». Το τρέξιμο αυτό είναι η εικόνα της προλαβαίνουσας χάριτος. Ο Πατέρας ενεργεί ως «πρόσωπο φιλοτιμίας» και όχι ως δικαστής.

Το «εἰς ἑαυτὸν ἐλθών» είναι ίσως η πιο θεολογικά γόνιμη φράση. Δείχνει ότι η μετάνοια αρχίζει ως επιστροφή του νου στην αλήθεια.

Ο Άσωτος δεν «διορθώνεται» για να αξιωθεί πατέρα· επιστρέφει επειδή θυμάται πως έχει Πατέρα. Το «Εἰς ἑαυτὸν ἐλθών» αποτελεί την αυτογνωσία που γεννά θεογνωσία.

Η νεοελληνική ποίηση συχνά διατηρεί το σχήμα της παραβολής, αλλά μετακινεί το βάρος από τη σωτηρία στη συντριβή, από τον πατέρα στην κοινωνία και την ιστορία, από τη βεβαιότητα της αγκαλιάς στην αμφιβολία της υποδοχής, δηλαδή η νεοελληνική γραφή στρέφεται από τη «σωτηριολογική» στην «τραυματική» επιστροφή.

Ο Δροσίνης συλλαμβάνει συχνά το μοτίβο του ανθρώπου που ξεκινά «για τη χερσωμένη χώρα» της ζωής. Χαρακτηριστικοί οι στίχοι του: «Με το ξημέρωμα της νιότης κίνησα / για της ζωής τη χερσωμένη χώρα». Στον Δροσίνη, ο άσωτος είναι ο λυρικός οδοιπόρος της ζωής.

Θεολογικά, όμως, η εικόνα ταιριάζει στην Ορθόδοξη διάγνωση. Ο άνθρωπος δοκιμάζει την αυτάρκεια κι εκεί ανακαλύπτει την πείνα του.

Στον Βάρναλη, το μοτίβο γίνεται πιο οξύ. Η επιστροφή είναι πικρή αυτογνωσία μέσα σ᾽ έναν κόσμο που δεν «τρέχει» να αγκαλιάσει.

Ενδεικτική, σκληρή εικόνα, από συμφραστικό πίνακα λέξεων: «…κι κάτουθέ του ο άσωτος ηλιοβολάει βυθός!» Στον Βάρναλη, ο άσωτος αποτελεί σκοτεινό κοινωνικό βίωμα.

Φιλολογικά, η μεταφορά «ηλιοβολάει βυθός» δίνει μια αντιστροφή. Εκεί που θα περίμενες φως, αναδύεται βυθός. Η πτώση έχει δική της λάμψη.

Θεολογικά, ο στίχος αυτός συνομιλεί με την Πατερική σοφία. Η αμαρτία δεν είναι απλώς «σκοτάδι», έχει και ψευδοφωτισμό, δηλαδή υπόσχεση πληρότητας που καταλήγει σε πείνα.

Ο Καζαντζάκης δεν μας δίνει ένα «καθαρό» ποίημα, με τίτλο «Ο Άσωτος», όμως το αρχέτυπο του «άσωτου» διατρέχει την κοσμοθεωρία του, ιδιαίτερα όπου η επιστροφή δεν είναι ανάπαυση, αλλά συνάντηση με “υπόγειες δυνάμεις” και λογοδοσία στην πατρική γη.

Στον Καζαντζάκη, ο άσωτος ταυτίζεται με τον υπαρξιακό αγώνα, τον μετασχηματισμό και όχι με μια αναδιήγηση.

Θεολογικά, η Παραβολή του Ασώτου κορυφώνεται στη δωρεά («στολή πρώτη», «δακτύλιον», «μόσχος»), ενώ ο Καζαντζακικός οδοιπόρος κορυφώνεται στον αγώνα. Η νεοελληνική γραφή συχνά μετατρέπει τη σωτηριολογία σε τραγωδία ελευθερίας.

Το κοντάκιο της Κυριακής του Ασώτου είναι δομημένο σαν εξομολόγηση. Κατονομάζει την απώλεια, αναλαμβάνει την ευθύνη, προστρέχει στην ευσπλαχνία. Εδώ το «λογοτεχνικό» στοιχείο (η ρητορική, η συμπύκνωση, οι εικόνες) υπηρετεί ένα σκοπό. Να μετατρέψει την αφήγηση σε προσωπικό λόγο.

Στην Ελληνική Παράδοση, το μοτίβο της επιστροφής συνδέεται συχνά με τη μητέρα που κλαίει και με τη στέρηση του οίκου, μοτίβα που μπορούν να διαβαστούν ως λαϊκή «μετάφραση» της παραβολής. Χαρακτηριστικός θρήνος σε δημοτικό τραγούδι: «Τίνος μανούλα θλίβεται, τίνος μανούλα κλαίει».

Φιλολογικά, το δημοτικό τραγούδι δουλεύει με την επανάληψη/επιφώνηση και με το συλλογικό αίσθημα της απώλειας.

Θεολογικά, αυτό φωτίζει τον πόνο της «μακράς χώρας». Η αμαρτία/απομάκρυνση δεν είναι ατομικό επεισόδιο· έχει εκκλησιαστική–κοινοτική διάσταση, πληγώνει σχέσεις.

Το τραγούδι «Ο άσωτος», που συνδέεται συχνά με θεατρικό πλαίσιο, είναι στίχοι του Ιάκωβου Καμπανέλλη, μουσική επένδυση του Σταύρου Ξαρχάκου, και συνδέεται ιστορικά με «Το Μεγάλο μας Τσίρκο» (1973–74) και την πρώτη ερμηνεία της Τζένης Καρέζη.

«Του ασώτου τον γυρισμό θέλω να ιστορήσω»!Φιλολογικά, το τραγούδι παίρνει τη μορφή «ιστορίας», σχεδόν μπαλάντας, και μεταφέρει τον άσωτο από την καθαρά θεολογική σκηνή σε μια σκηνή λαϊκής θέασης: «τον είδα», «τον γυρεύουν», η κοινότητα συμμετέχει. Η παραβολή γίνεται κοινωνικό γεγονός.

Το τραγούδι «Άσωτος υιός» του Νίκου Πορτοκάλογλου αποτυπώνει τον άσωτο ως πρόσωπο που «λείπει», που δεν πατά στο σπίτι. Η επιστροφή είναι ανοιχτή πληγή. «Λες να ταξιδεύει μοναχός, άλλος ένας άσωτος υιός»!

Θεολογικά, εδώ φαίνεται η μετατόπιση της εποχής μας. Δεν είναι δεδομένο ότι ο «οἶκος» είναι ζωντανός, ούτε ότι υπάρχει πατέρας που τρέχει, γι’ αυτό και η εκκλησιαστική ανάγνωση γίνεται ακόμη πιο αντιπολιτισμική, όταν διακηρύσσει βεβαιότητα αγκαλιάς εκεί που η νεωτερικότητα συχνά βιώνει αβεβαιότητα ανήκειν.

Η Πατερική Θεολογία προστατεύει την παραβολή από το να γίνει «ηθικό παραμύθι». Δείχνει ότι είναι πρωτίστως αποκάλυψη του Πατέρα και της χάριτος.

Η νεοελληνική φιλολογία και ποίηση προστατεύει το κήρυγμα από ρητορική αυτάρκεια. Θυμίζει ότι η επιστροφή μπορεί να είναι τραυματική, κοινωνικά δύσκολη, υπαρξιακά αμφίβολη κι έτσι μας αναγκάζει να δούμε καθαρότερα το «σκανδαλώδες» της χάριτος.

Η παράδοση του τραγουδιού (δημοτικό/έντεχνο) δείχνει πως ο άσωτος δεν είναι μόνον «θεολογικός τύπος», είναι μορφή που οργανώνει τη συλλογική μας μνήμη για το σπίτι, τη μάνα και τον πατέρα μας, την ξενιτιά και τον γυρισμό. Η Κυριακή του Ασώτου μάς θυμίζει ότι δεν υπάρχει δρόμος τόσο μακρινός που να μην οδηγεί πίσω στο σπίτι. Δεν υπάρχει πτώση που να νικά την αγάπη του Πατέρα. Το μόνο που χρειάζεται είναι να ανανήψουμε. Κι όσο εμείς κάνουμε ένα βήμα, Εκείνος τρέχει διαρκώς προς εμάς!

At the beginning of the Triodion season, on Sunday, February 1st, 2026, with the permission and encouragement of His All-Holiness Ecumenical Patriarch Bartholomew, the ordination to the episcopacy of the Most Reverend Bishop-elect Bartholomew of Elaia was celebrated at the Saint George Cathedral of Stockholm.

The service took place in an atmosphere of prayerful devotion, marked by the necessary simplicity, as well as ecclesiastical reverence and dignity.

Taking part—besides the presiding local Metropolitan His Eminence Cleopas—were His Eminence Metropolitan Athenagoras of Kydoniai and His Eminence Metropolitan Maximos of Switzerland, together with the following clergy:

the Very Rev. Archimandrite Oikoumenios Markopoulos, clergyman of the Holy Metropolis of Maroneia and Komotini;
the Very Rev. Archimandrite Nektarios Demetropoulos, clergyman of the Holy Metropolis of Maroneia and Komotini;
the Very Rev. Archimandrite Symeon Gavras, clergyman of the Holy Metropolis of Polyani and Kilkis;
the Very Rev. Archimandrite Gabriel Baratasvili, clergyman of the Holy Metropolis of Switzerland;
the Rev. Protopresbyter Lampros Xesfygkis, clergyman of the Holy Archdiocese of Athens;
the Rev. Protopresbyter Georgios Arvanitidis, parish priest of the Saints Demetrios and Nestor parish, Örebro, Sweden;
the Rev. Presbyter Georgios Kanakaris, Presiding Priest of the Annunciation of the Theotokos Metropolitan Church, Oslo, Norway;
the Very Rev. Deacon Evlogios Tsatsas, Codifier of the Holy and Sacred Synod of the Ecumenical Patriarchate;
and the Rev. Hierodeacon Chrysostomos Kotidis, Archdeacon of the Holy Metropolis of Trikki, Gardiki and Pyli.

His Eminence Metropolitan Cleopas of Sweden and All Scandinavia addressed the Bishop-elect, in Greek, English and Swedish, with the following words:

“Your Eminences and Your Graces,

Very Reverend and Reverend Fathers,

Your Excellencies, Ambassadors,

Honorable Archons of the Ecumenical Patriarchate,

Esteemed Chanters,

Beloved Brothers and Sisters in Christ,

With feelings of deep emotion and spiritual joy, we preside over today in the episcopal ordination of His Grace Bishop Bartholomew of Elaia, in the honorable presence and participation of my brotherly friends and fellow hierarchs, His Eminence Metropolitan Athenagoras of Kydoniai and His Eminence Metropolitan Maximos of Switzerland, to whom I express my deepest gratitude for their many years of unwavering support for my unworthiness and for my humble Province.

This sacred moment is not simply a personal milestone for the one being ordained, but an ecclesiastical and historical event that concerns the entire Body of the Church.

Beloved Bartholomew,

Your dedicated priestly ministry at the Saint George Cathedral of Stockholm is a living testimony of pastoral sensitivity and authentic love for the flock of the Mother Church of Constantinople here.

The paternal love of our Patriarch and of the Holy and Sacred Synod of the Ecumenical Patriarchate has elected you Bishop of the historic Diocese of Elaia of Pergamon, whose predecessor was the late Ecumenical Patriarch Demetrios of blessed memory.

Your education and your ecclesiastical ethos constitute precious provisions for your new mission.

With an edifying word and with a disposition for cruciform ministry, continue to remain close to our people in moments of joy and trial, building bonds of trust.

The Church does not seek in the episcopate an administrator of structures, but a shepherd of souls. She does not expect a person of prestige, but a person of sacrifice. She does not await a bearer of authority, but a witness of the love of Christ.

Become ‘all things to all people,’ so that you may heal, build unity, and foster reconciliation. Preserve within you the flame of faith that you received from your good parents, which, guided by its critical disposition, will not hesitate to expose and cauterize certainties that lead to a self-satisfied and established mentality and attitude.

Your duty is your encounter with the other—who in truth is the ‘alter ego’—and an approach to society as a whole without exception, abstaining from fundamentalisms, from rhetoric of hatred and indignity, and from the public shaming of difference.

Christ is the beginning of another movement—of a motion that stands still and of a stillness that is ever in motion, as Saint Maximus the Confessor says.

Let us not forget that out there there is a world waiting: a world that wants to see the Orthodox Church give meaning to life and become the loving bond that holds together societies that are falling apart; a world wounded by hostility and by the breakdown of communion among persons and among Churches.

Are we ready for such a “together”? Might it be, in the end, that after so many years of insisting on the presence of a truth full of self-sufficiency and power, we must seek a God who is ‘without pride,’ as Saint Symeon the New Theologian characterizes Him? (Symeon the New Theologian, Eucharist/Thanksgiving.)

The late Elder Metropolitan Meliton of Chalcedon, wrote: ‘As Church, we are entangled in the course of the human race, in this great adventure that is called History, which leads to the perfection of the last things. By feigning the “yesterday,” we are absent from the “today,” and the “tomorrow” comes without us.’ … ‘Yesterday passed long ago; we do not even live today—tomorrow has already overtaken us.’ (Elder Metropolitan Meliton of Chalcedon, “On Hypocrisy,” Speeches and Homilies, pp. 86–89.)

I pray, Beloved Bartholomew, that you may daily become a fellow-traveller on the Cross-and-Resurrection path of our Lord toward Emmaus, so that your archpastoral ministry may always be timely, contemporary, and fruitful, since ‘Jesus Christ is the same yesterday and today and forever’ (Hebrews 13:8).

Beloved Bartholomew,

Be mindful of the living witness of our local Church and her pastoral care. Our seminar to the Catechumens who come from diverse ethnic and religious backgrounds, united by a genuine desire to discover the Orthodox faith, is not simply an educational initiative, but an authentic missionary work, faithful to the command of our Lord to preach the Gospel to all nations.

You share personally in this pastoral ministry. May you always carry in your heart these young people who seek spiritual truth with sincerity. Their questions, their presence, remind us vividly of our true responsibility toward the challenges of our time, since the Church exists not for Herself alone, but for the life of the world. She is missionary by her very nature.

In this spirit, we pray that you will be strengthened to serve as a true missionary, able to approach all people, and especially the young, with wisdom, humility, and love.

May the Lord grant Your Grace strength, in every aspect of your episcopal ministry, and may your service bear rich spiritual fruit to the glory of God and the edification of His beloved people.

Må Herren skänka Ers Nåd styrka i varje del av Ert biskopliga ämbete, och må Er tjänst bära rik andlig frukt till Guds ära och till uppbyggelse för Hans älskade folk.»

In his reply, His Grace Bishop Bartholomew of Elaia said the following:

“The Lord has become my helper and protector for salvation; He is my God, and I will glorify Him; He is the God of my father, and I will exalt Him, for He has been glorified exceedingly.”

“Your Eminence, most venerable Shepherd of the God-protected and missionary vessel of the vineyard in Sweden, Norway, Denmark, Iceland, and Greenland—whose root is in the Venerable Centre of Orthodoxy, the Phanar of Constantinople—my deeply respected Elder Cleopas, celebrant of the Mystery of my ordination to the episcopacy,

Very Reverend and Reverend concelebrants,
Your Eminences, holy Hierarchs, co-workers of divine grace and of this Sacrament now being accomplished,
Reverend Deacons,
Honored chanters,
Your Excellencies, the Ambassadors of Greece and Cyprus to Sweden,
Archons and Office-bearers of the Holy Great Church of Christ,
My respected parents, Georgios and Aikaterini,
Beloved children,
My beloved Brethren, parishioners of our Cathedral and devout pilgrims,

At the beginning of this year’s Triodion, following Your Eminence’s request to His All-Holiness Ecumenical Patriarch Bartholomew and the unanimous vote of the Members of the Holy and Sacred Synod of our Ecumenical Patriarchate, having been elected Bishop with the simple title of the once illustrious and most holy historic Diocese of Elaia, I stand at this hour before the Church with fear and trembling, knowing that I have nothing to present before God except my weakness and unworthiness.

Today’s Gospel reading of the Publican and the Pharisee clearly reveals the truth of spiritual life. As Saint John Chrysostom says: ‘God examines not our works, but the disposition of the heart.’

Before the sacrament of the episcopacy, I do not dare to compare myself with anyone or to justify my path. I desire only to stand, like the Publican, with the saving words: ‘O God, be merciful to me, a sinner.’

Saint Isaac the Syrian writes: ‘Humility is the path by which grace descends.’ And Saint Symeon the New Theologian adds: ‘Without contrition of heart, there is no working of the Spirit.’

I know that the episcopacy is not a dignity, but a cross. Saint Gregory the Theologian confesses: ‘I fear the priesthood, as the word of God and the work of angels.’

Therefore today I do not ask to be judged worthy, but to be surrendered to the mercy of God. As Saint Maximus the Confessor teaches: ‘God perfects the weak through grace.’

In our age, when doubt and spiritual confusion prevail, Christ’s mission touches us personally. We are called to continue the Church’s mission with confession of faith and active love; to defend the ‘image of God’ in the human person, especially in the poor, the refugee, and the marginalized; to offer Orthodoxy not as a closed tradition, but as a living witness of life and hope.

With deep emotion and sacred awe, on this most official day, I stand before the holy Altar, called to ascend to the great and fearful office of the Bishop. I confess with the Apostle Paul: ‘No one takes this honour upon himself, but is called by God’ (Heb. 5:4). Yet I tremble before the weight of responsibility, and I rejoice, because ‘the power of God is made perfect in weakness’ (2 Cor. 12:9).

Moved by mixed feelings of doxology to the Triune God, and towards those persons who became co-workers in His work, I begin by offering my gratitude: first, to the Mother Church and Her Venerable Summit of Orthodoxy, His All-Holiness Ecumenical Patriarch Bartholomew, for his fatherly admonitions on the day of the Little Message at the Phanar, and for his affection, recognition, and the sealing of my service in the Church through the joy of my elevation to the highest rank of Bishop.

Next, to You, Your Eminence, Father and Master—the wise helmsman and Shepherd of the First-Throned Church in Scandinavia—for the fatherly trust and love that extended even to proposing my unworthiness to receive the grace of the episcopacy, while at the same time taking upon myself the role of a Simon of Cyrene in your multifaceted and widely acknowledged work within and beyond the borders of our Holy Metropolis, through which our Metropolis has become known throughout the world.

I thank you, our most worthy Shepherd, who ‘in soul and body’ for twelve whole years, literally sleepless at your post, have spent yourself day and night for the spiritual growth of the people of God and for the progress and wellbeing of our entire Diaspora.

Selfless in your intentions, pure in your motives and impulses, you struggle, guide and lead, inspire and direct, and you have succeeded in winning everyone’s respect and love without exception.

Great is the favour of God to our local Church, which granted us you, Your Eminence, as leader and Chief Shepherd—wise man and loving father, well-formed theologian and author of many scholarly works, most capable in the handling of ecclesiastical discourse, illumined and graced by the Holy Spirit—a worthy captain who, with a steady compass toward Golgotha and the Parthenon, leads the noetic ship of our Metropolis to saving pastures and keeps watch, so that we may all be guided to calm harbours. May the Lord remember your sacrifice!

I thank the holy Hierarchs, Members of the Holy and Sacred Synod, for their love, concord, and prayer.

I thank the concelebrating Hierarchs, Their Eminences Metropolitan Athenagoras of Kydoniai and Metropolitan Maximos of Switzerland, not only for their love but also because they undertook the hardship of travel.

For me, His Eminence Metropolitan Athenagoras is above all a man with a true pastoral heart and an authentic Phanariot hierarch, knowledgeable and faithful to the liturgical order of the Holy Great Church of Christ, distinguished not only by his rank, but by the way he stands before every person—with respect, simplicity, and sincere concern.

In his company one feels truly heard. He does not rush to speak, he does not impose himself; he makes space, shows understanding, and speaks when necessary with words weighty and substantial. His manner breathes peace and trust.

His Eminence Metropolitan Maximos, on the other hand, is a person of authority in the theological and ecclesiastical sphere, with a word that bridges Orthodoxy with the contemporary world, presenting a Church open, responsible, and spiritually mature.

His overall ministry bears witness to a shepherd of depth, consistency, and genuine love for the Church and the human person. The presence of both is a very great honour to my unworthiness.

I thank the concelebrating Presbyters and Deacons—many of whom are also my spiritual children—especially for manifesting their love by being present here, as well as those present in prayer, who expressed their sentiments for my unworthiness, either verbally or in writing. May the Lord grant to each according to the desire of his heart!

I thank my spiritual fathers and teachers for their guidance and their examples. Among them, allow me to mention the late Headmaster of the 7th Gymnasium of Ilioupoli, Attica, Konstantinos Banavas, a graduate of the Theological School of Halki and classmate and fellow alumnus of the also late Metropolitan Dionysios of Neapolis and Stavroupoli, who was a support and model in the formation of my ecclesiastical ethos; and his late wife and my teacher, Zoi Nikolaidou, who, as a classical philologist, prepared me for the national examinations.

I also thank my professor at the Law School of Democritus University of Thrace and its Dean, the most learned Mr. Konstantinos Antonopoulos, who introduced me to the field of Public International Law and enabled me to become a Doctor of the School; as well as His Eminence Metropolitan Gregorios of Peristeri, alongside whom—at your urging and with your consent—I am preparing my second doctoral dissertation.

I thank my family, my first school of faith and love; my beloved and deeply respected parents, Georgios and Aikaterini, who proved worthy of their calling as parents, since they never stood as an obstacle to my vocation; on the contrary, they were always a support and a pillar for my decisions. I kiss their hands with gratitude and ask them to pray for my new and high ministry.

I thank His Eminence Metropolitan Damaskinos of Didymoteichon, Orestias and Souflion, who in 1999, when he was then Bishop of Diavleia, introduced me into the holy priesthood and fulfilled my childhood longing, after our acquaintance in the parish of my childhood, Saint Nicholas of Ilioupolis, when the rector and founder of the magnificent new church, Rev. Protopresbyter Ioannis Kyrlakis, whose right hand I kiss with gratitude, led me to meet him.

I thank the late Metropolitan Chrysostomos of Peristerion, the learned hierarch of the Church of Greece and graduate of the Theological School of Halki, who received me into the priestly family of his Metropolis although I had not yet reached the age of twenty, and who breathed into my unworthiness the spirit of devotion to the Mother Church; he also became the cause of my acquaintance and interaction with outstanding learned hierarchs of the First-Throned Church.

Thereafter my steps were led to Thessaly, specifically to the Holy Metropolis of Trikki and Stagoi, when the then shepherd of that Metropolis, now of blessed memory, Metropolitan Alexios, received me into his province and entrusted to me the highly responsible post of his Chancellor from 2003 until 2012.

Then, with his blessing, I received canonical release for two years from the Holy Synod of the Church of Greece and went to Paris, where the shepherd of the Holy Metropolis of France, now Elder Metropolitan Emmanuel of Chalcedon, received me in his God-protected Metropolis and assigned me parish duties at the Saint Stephen Cathedral of Paris, as well as duties as his secretary, while also blessing my pursuit of higher studies at postgraduate level at the École Pratique.

A few months before the end of my release, the election of the then Chancellor of the Holy Metropolis of Xanthi, the V. Rev. Archimandrite Panteleimon, as Metropolitan of Maroneia and Komotini took place; he called me to assist in the multifaceted work he undertook in the sensitive border Metropolis of Thrace, where I served until March 2020.

Then, with his canonical permission and blessing, I received canonical release from the Holy Synod of the Church of Greece for the Holy Metropolis of Sweden and All Scandinavia here, in order to serve beside you as parish priest of the Saint George Cathedral of Stockholm.

I thank the blessed people of God, who supported me with their prayers and teach me what it means to be a living Church. I ask them to shelter me with their prayers, so that I may never live with the mindset of the Pharisee, but with the heart of the Publican, with contrition and a spirit of service.

I invoke the protection of our Lady Theotokos, the intercessions of the Archangels, the holy Great Martyrs George and Demetrios, Nicholas of Myra, Nectarios of Pentapolis in Aegina, and the Equal-to-the-Apostles Constantine and Helen, in the churches of whom I have served, as well as the love of all of you, so that I may carry out this new mission.

Strengthened in Christ who strengthens me, and in the might of His power, and knowing the anxiety and struggle of the martyric Mother Church of Christ ‘always to bring forth from the worst given circumstances the best possible’ (Metropolitan Meliton, Elder of Chalcedon, Speeches and Addresses, “Panselinos” Editions, Karyes, Mount Athos, 1991, p. 96), and also the witness of this missionary province in Scandinavia, reborn from its ashes by you, our Shepherd, I shall proceed to ascend the steps of the holy altar and receive through your precious hands the grace of the episcopacy.

Concluding, I place myself in the mercy of God and in the grace of the All-Holy Spirit, and with humility of heart I await the holy acclamation of the faithful, which will seal the command of God and His Body, so that this new calling may not be only personal, but that all the living members of the same Body of the Lord may become ‘icons of Christ’ in the world, so that Orthodoxy may not be only a relic of the past, but a living power that supports and saves the inhabited world. Amen. Please pray for me!”

The hymns were chanted in Greek and Swedish by volunteer chanters of the Cathedral: Dr. Andreas Selamsis, Dr. Georgios Sidiras, Ms. Eliana Antoniou, Mr. Elias Gergi, Mr. Isak Isaksson, and Mr. Nikolaos Theodoridis.

Also present were the parents of the new Bishop, Mr. and Mrs. Georgios Iatridis; the Archons of the Holy Great Church of Christ, Messrs. Rafail Poumeyrau and Fredrik Styrlander; Her Excellency the Ambassador of Greece to Sweden, Ms. Aikaterini Fountoulaki; His Excellency the Ambassador of Cyprus to Sweden, Mr. Solon Savva; Members of the Metropolis Executive Board Dr. Nikolaos Venizelos, Mr. Rafail Poumeyrau, Ms. Foteini Batsela, and Mr. Nikolaos Kitsios; Members of the Parish Councils of Stockholm and Norway; representatives of Christian Churches and confessions, including the Cardinal of Stockholm, His Eminence Anders Arborelius; His Eminence Archbishop Johhanun Lahdo of the Syrian-Aramean Community of Stockholm; and His Grace Bishop Emeritus Hans-Erik Nordin, representative of His Eminence Archbishop Martin Modéus of Uppsala of the Lutheran Church of Sweden.

The ordination was also attended by members of the Greek community living in Stockholm: Dr. Alexandros Georgiadis and Dr. Vasiliki Kakani; Dr. Benjamin Benjamin and Dr. Katarina Skodra; Dr. Ioannis Rigopoulos and Dr. Aikaterini Tzovla; Dr. Vasiliki Vasila; Dr. Vasileios Sarakatsianos; Mr. and Mrs. Christos Meletis with their daughters Andriana and Sofia (business owners); Mr. and Mrs. Aydin Melkemichel (business owners); Mr. and Mrs. Bengt Svendberg; Mr. and Mrs. Savvas Zorpidis; Mr. and Mrs. Oto Fromell; Mrs. Olga Karapanagiotidou; Mrs. Kyriaki Karapanagiotidou; Ms. Symela Karapanagiotidou; Mr. and Mrs. Georgios Kitsios; Mr. Georgios Tzanis (business owner); and Messrs. Eleftherios Tsengos and Christos Lytridis.

Visitors from Greece also came in order to honor His Grace and convey their congratulations in person: Messrs Christos Oikonomou, Vasileios and Glykeria Alexiou, Vasileios Papagiannis, Vasileios Souliotis, Lampros Zachos, and Athanasios Makrygiannis.

At the conclusion of the Divine Liturgy, the newly ordained Bishop distributed the bread/antidoron and received the congratulations of the faithful.

Afterwards, in the Cathedral Fellowship Hall, an official luncheon was offered in honor of the dignitaries and those who had come from abroad, a gift from the family of Mr. and Mrs. Christos Meletis.

On the same evening, the Holy Metropolis of Sweden and its Hierarch, His Eminence Cleopas, hosted a dinner at a local restaurant in honor of the newly elected Bishop and his guests from abroad.

The following day, February 2nd, 2026, His Grace celebrated the Divine Liturgy at the Cathedral of Stockholm together with the visiting clergy, and later that afternoon, the family of Mr. George Vavoulidis offered a dinner at the premises of the aforementioned Cathedral.

On Thursday, January 29th, 2026, at 6:00 p.m. (Swedish time), the 8th consecutive meeting with Catechumens and newly illumined faithful will take place at the premises of the Saint George Cathedral of Stockholm (Birger Jarlsgatan 92, 114 20 Stockholm).

The entrance is from the church driveway!

His Eminence Metropolitan Cleopas of Sweden and All Scandinavia will serve as the speaker, addressing the participants in the English language, in order to accommodate the diverse group of Catechumens and newly baptized and chrismated faithful, who come from various countries and cultural backgrounds.

His Eminence’s upcoming presentation is entitled:

“a) “New Year: From Secular to Sacred Time”

b) “Vasilopita and New Year’s Traditions, from Antiquity to the Present Day.”

The presentation will last for an hour, followed by a dinner at the Cathedral Fellowship Hall, in honor of the Catechumens and all those in attendance.

Those residing outside Stockholm may follow the meeting online via the following link:

For further information, please contact: +46 73 542 9745 or metropolisofsweden@gmail.com