With the blessings and encouragement of His All-Holiness Ecumenical Patriarch Bartholomew and the canonical permission of His Beatitude Archbishop Ieronymos of Athens and All Greece, His Eminence Metropolitan Cleopas of Sweden and All Scandinavia accepted the honorary invitation of the Chairman of the Board of Trustees of the Rizareios Seminary Mr. Panagiotis Tsakiris and traveled to Athens on the occasion of the recent publication of his latest two-volume study entitled The Unpublished Letters of St. Nectarios of Pentapolis by the Church of Greece’s publishing house Apostoliki Diakonia.

On Tuesday November 7, 2023, Metropolitan Cleopas visited the headquarters of the Ecumenical Patriarchate’s representative office in Athens and offered the aforementioned publication of the office’s Director His Eminence Metropolitan Theodoretos of Laodicea.

On Wednesday November 8, 2023, Metropolitan Cleopas visited the Imvros Association in Nea Smyrni, Athens and met with the president of the organization Mr. Georgios Papatheodorou and board members. During the meeting, the Metropolitan fondly recalled his recent trip to Imvros, during which he accompanied the Ecumenical Patriarch to his birthplace.

On Thursday November 9, 2023, the feast day of St. Nectarios of Pentapolis, he celebrated the Divine Liturgy at the St. George Church, located at the Rizareios Seminary in Halandri, where he was assisted by the Very Rev. Archimandrites Frs. Anthimos, Alexandros, and Nikodimos, and the Rev. Protopresbyters Frs. Lambros and Sotirios. The Very Rev. Archimandrite Fr. Vasilios Emmanuel, a retired military chaplain, also participated, joining in prayer from the Holy Altar.  

The Chairman of the Rizareios Seminary Board of Trustees Mr. Panagiotis Tsakiris and the Rizareios Seminary Director Mr. Nikolaos Giannis addressed the Metropolitan of Sweden. Metropolitan Cleopas spoke to the seminarians, discussing his recently published book and the multifaceted ministry of the former Director of the Rizareios Seminary St. Nectarios of Pentapolis, while also offering Mr. Giannis a copy of the newly released book.

On Saturday November 11, 2023, Metropolitan Cleopas visited the Holy Trinity Convent in Aegina, where he venerated the gracious relics, skull, and tomb of its founder, Saint Nectarios. Afterward, he met with the Abbess of the Convent Nun Timothei, along with members of the convent’s sisterhood, to whom he offered a copy of his book and expressed his gratitude toward his patron saint for the successful completion of the writing and publication of this new study.

The sisters of the convent offered a luncheon to the Metropolitan and his entourage, which consisted of the Very Rev. Archimandrites Frs. Alexander Loukatos and Damaskinos Mourtzis, in addition to offering him copies of the volumes containing the complete works of St. Nectarios which have been published until now.

Prior to visiting the convent, Metropolitan Cleopas met briefly with His Eminence Metropolitan Ephraim of Hydra, Spetses, and Aegina at Aegina harbor.

On Sunday November 12, 2023, Metropolitan Cleopas celebrated the Divine Liturgy at the St. George Church located at the original campus of the Rizareios Seminary in Athens, assisted by the Very Rev. Archimandrite Fr. Alexandros Loukatos and the local parish priest Rev. Protopresbyter Fr. Nikolaos Ladas. They were joined by the Very Rev. Fr. Kallinikos Maroulis, a retired military chaplain, who participated in prayer from the Holy Altar.

Fr. Nikolaos Ladas and Mr. Panagiotis Tsakiris addressed the Metropolitan. Together with university professor and Rizareios Foundation board member Dr. Demetrios Anagnostopoulos, Mr. Tsakiris bestowed the award and medal of St. Nectarios upon Metropolitan Cleopas.

The Metropolitan thanked them for this great honor and spoke about the miraculous support St. Nectarios has provided to him throughout his 35 years of service as a priest and bishop, while offering Mr. Tsakiris a copy of his new book, which was published with the technical and editing assistance of the Director General of the Apostoliki Diakonia His Excellency Metropolitan Agathangelos of Fanarion and his able associates.

On Monday November 13, 2023, Metropolitan Cleopas returned to the see of his eparchy in Stockholm.

Photos courtesy of the Rizareios Foundation, the Imvros Association, the Holy Metropolis of Sweden, Fr. Vasileios Emmanuel, Fr. Alexandra’s Loukatos & Mr. Konstantinos Gregoriades.

Χρόνια Πολλά του Αγίου Ματθαίου!  

«Δεδωρημένος υπό τού Θεού»

Την προστασία & ευλογία του Αγίου να έχει όλος ο κόσμος.

Το Σάββατο, 4 Νοεμβρίου 2023, ο Σεβ. Μητροπολίτης Σουηδίας και πάσης Σκανδιναυΐας κ. Κλεόπας παρέστη συμπροσευχόμενος στην Θεία Λειτουργία που τελέστηκε από τον παρεπιδημούντα στην Στοκχόλμη, Σεβ. Μητροπολίτη Όουλου κ. Ηλία, στη Φινλανδική Ενορία του Αγίου Νικολάου Στοκχόλμης, η οποία υπάγεται πνευματικώς στην δικαιοδοσία της Ι. Μητροπόλεως Σουηδίας.

Ο Ποιμενάρχης καλωσόρισε τον Μητροπολίτη Όουλου, τον ευχαρίστησε για τον κόπο του ταξιδίου στον οποίο υπεβλήθη και τον παρεκάλεσε να μεταφέρει το σεβασμό και την αγάπη του προς το Σεβ. Αρχιεπίσκοπο Ελσιγκίου και πάσης Φινλανδίας κ. Λέοντα, καθώς με τη συγκατάθεσή του, αποστέλλονται Ιερείς, οι οποίοι διακονούν τις λειτουργικές ανάγκες των πιστών της Φιλλανδικής Ενορίας Στοκχόλμης.

Την Κυριακή, 5 Νοεμβρίου 2023, ο Σεβ. Μητροπολίτης Όουλου κ. Ηλίας προέστη της Θείας Λειτουργίας, η οποία τελέστηκε στον Καθεδρικό Ναό Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης και κατά την οποία παρέστη συμπροσευχόμενος από του Ιερού Βήματος ο Μητροπολίτης Κλεόπας και συλλειτούργησαν, ο Πανοσιολ. Αρχιμανδρίτης κ. Βαρθολομαίος Ιατρίδης, Εφημέριος του ναού, καθώς και ο Αιδεσιμ. Πρεσβύτερος κ. Shio Bitskinashvili, Εφημέριος της Γεωργιανής Κοινότητος Στοκχόλμης.

Στο τέλος της Θείας Λειτουργίας, ο Ποιμενάρχης προσεφώνησε τον Σεβ. Μητροπολίτη Όουλου, τον οποίο ευχαρίστησε για παρουσία του, με την ευκαιρία του εορτασμού των εν Καρελλία Αγίων, ενώ ανέφερε τις αναμνήσεις του από τις πρόσφατες επισκέψεις του στη Φινλανδία, και συγκεκριμένα τον μήνα Αύγουστο, όπου φιλοξενήθηκε από τον Σεβ. Μητροπολίτη Κουόποιο και Καρελίας κ. Αρσένιο στην Ιερά Μονή Valamo, αλλά και στη Γυναικεία Ιερά Μονή Αγίας Τριάδος Lintula, όπου εξεπροσώπησε την Α. Θ. Παναγιότητα, τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο, στο συνέδριο που διοργανώθηκε προς τιμήν του μακαριστού Αρχιεπισκόπου Φινλανδίας και μετέπειτα Μητροπολίτου Γέροντος Νικαίας κυρού Ιωάννου, επί τη συμπληρώσει 100 ετών από της γεννήσεώς του.

Ακολούθως, τον μήνα Σεπτέμβριο, οπότε συνόδευσε τον Παναγιώτατο Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο στους εορτασμούς από της συμπληρώσεως 100 ετών από της παραχωρήσεως με Πατριαρχική και Συνοδική Πράξη του Τόμου της Αυτονομίας στην Εκκλησία της Φινλανδίας, επισημάνας την φιλοξενία του Αρχιεπισκόπου και των Σεβασμιωτάτων Αρχιερέων.

Μετά την προσφώνηση, ο Σεβ. κ. Κλεόπας προσέφερε στους φιλοξενουμένους τις εκδόσεις της Ι. Μητροπόλεως, των οποίων την επιμέλεια έχει η Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος.

Στο τέλος, παρετέθη προς τιμήν των φιλοξενουμένων καθιερωμένη τράπεζα στις εγκαταστάσεις του Μουσείου Ελληνοχριστιανικής Κληρονομιάς, την επιμέλεια και ευθύνη της οποίας είχε η Πρόεδρος της Φιλοπτώχου Αδελφότητος κ. Φωτεινή Μπατσέλα και η κ. Τάνια Svedberg.

Κωνσταντινούπολη, 29 Οκτωβρίου 2023

Σεβασμιώτατε Μητροπολίτα Κυδωνιών κ.κ. Αθηναγόρα,
Σεβαστοί Πατέρες,
Εντιμολογιότατοι Άρχοντες,
Μουσικολογιώτατοι,
Αγαπητοί μου Αδελφοί,

Αφού ευχαριστήσω τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Κυδωνιών και λίαν αγαπητό Αδελφό εν Χριστώ κ. Αθηναγόρα, συμπαραστάτη του ομιλούντος εν πάσι, για την πνευματική αυτή ευκαιρία που μού έδωσε να βρεθώ σήμερα ανάμεσά σας και να θαυμάσω για μια ακόμα φορά το ζήλο του για την ευπρέπεια και ευταξία και την αγάπη του γενικώς για την Εκκλησία και τον άνθρωπο, και αφού τον συγχαρώ για το έργο που επιτελεί και με την ιδιότητα του Αρχιερατικώς Προϊσταμένου της Περιφερείας Βοσπόρου, θα ήθελα να μοιραστώ μαζί σας λίγες σκέψεις.

Ο άνθρωπος κάθε εποχής στέκεται με ευαισθησία μπροστά στο θαύμα, είτε αυτό αναφέρεται στον ίδιο, είτε στη ζωή των προσώπων που τον περιβάλλουν. Η κύρια αντίδρασή του είναι συνήθως ο θαυμασμός, η έκπληξη, η έντονη εντύπωση. Δεν προχωρεί όμως πιο πέρα και γρήγορα το λησμονεί.

Βλέπουμε τον Κύριο στην επίγεια ζωή Του, αλλά και μέσα στην ζωή της Εκκλησίας, να κάνει «σημεῖα καί τέρατα ἐν τῷ λαῷ» και να θαυματουργεί. Γιατί άραγε; Δύο φράσεις του Κυρίου από το σημερινό Ευαγγέλιο, στο οποίο παρακολουθούμε δύο θαύματά Του, είναι το κλειδί για την απάντηση στο ως άνω ερώτημα: Η μία φράση είναι τα λόγια που είπε ο Κύριος στην γυναίκα που υπέφερε από ασταμάτητη αιμορραγία και που «ἰάθη παραχρῆμα», μόλις Τον άγγιξε: «Θάρσει, θύγατερ, ἡ πίστις σου σέσωκέ σε· πορεύου ἐν εἰρήνῃ».

Η άλλη είναι τα λόγια του Κυρίου στον πονεμένο πατέρα, τον Ιάειρο, όταν του ανακοίνωσαν ότι η θυγατέρα του πέθανε και δεν υπάρχει πια λόγος να ενοχλούν και να κουράζουν τον Διδάσκαλο. «Μή φοβοῦ· μόνον πίστευε καί σωθήσεται».

Γιατί, λοιπόν, να θαυματουργεί ο Κύριος και πότε συντελείται το θαύμα; Είναι το θαύμα αποτέλεσμα της πίστεως του ανθρώπου ή αυτό οδηγεί στην πίστη; Η απάντηση στην προκειμένη περίπτωση είναι σαφής: Ο δρόμος της πίστεως είναι εκείνος που μάς οδηγεί στο να δεχθούμε και να ζήσουμε τα θαύματα του Κυρίου και το μοναδικό εκείνο θαύμα, που συντελείται συνεχώς στην ζωή της Εκκλησίας.

Το θαύμα, ως σημάδι της αγάπης του Θεού στην ζωή μας, το αναγνωρίζει και το ζει μόνον εκείνος που αφήνει να ανάψει μέσα στην καρδιά του ο Θεός την φλόγα της πίστεως και της αγάπης.

Αντίθετα, ο άνθρωπος που δεν έχει αυτά τα μάτια της πίστεως, δεν δέχεται και δεν ζει το θαύμα και το Χριστό. Αυτό το βλέπουμε στους Γραμματείς και Φαρισαίους, που, ενώ ήταν αυτόπτες μάρτυρες των θαυμάτων Του, όχι μόνο δεν πίστεψαν σε Αυτόν και δεν Τον εδέχθησαν, αλλά και Τον κατηγόρησαν ότι στο όνομα «τοῦ ἄρχοντος τῶν δαιμονίων ἐκβάλλει τά δαιμόνια».

Πόσο παραστατικά εκφράζει αυτή την αλήθεια ένας ύμνος της Εκκλησίας μας: «(τά θαύματα) ἐσφράγισται τοῖς ἐρευνῶσι· πεφανέρωται δέ τά θαύματα, τοῖς προσκυνοῦσιν ἐν πίστει τό μυστήριον».

Η πίστη, λοιπόν, είναι εκείνη που σώζει, που φέρνει το θαύμα στην ζωή μας. Πόσο ολοκληρωτικά είχαν νιώσει αυτή την πραγματικότητα οι μαθητές του Κυρίου, όταν παρακαλούσαν «τόν ἀρχηγόν καί τελειωτήν τῆς πίστεως» να ενισχύσει και να εμπλουτίσει την πίστη τους, λέγοντες: «Πρόσθες ἡμῖν πίστιν», Κύριε.

Όσο και αν νιώθουμε μέσα μας την δύναμη της πίστεως, δεν παύει αυτή να δοκιμάζεται και συγχρόνως να είναι τόσοι οι κίνδυνοι που την απειλούν. Εύκολα η πίστη μας μπορεί να χάσει τη ζωντάνια της και να γίνει τυπική.

Τύποις, να ανήκω στην Εκκλησία κι όμως να μην συμμετέχω συνειδητά στην Λατρεία και τα Μυστήριά της.

Επιφανειακά, να πιστεύω στον Χριστό κι όμως να μην έχω το θάρρος να ομολογήσω την πίστη μου μπροστά στους άλλους ανθρώπους.

Να διακηρύττω ότι πιστεύω στον Θεό κι όμως τα έργα μου και η όλη βιωτή μου, να μην μαρτυρούν την πίστη μου σε Αυτόν, διότι «ἡ πίστις χωρίς τῶν ἔργων νεκρά ἐστί».

Ο άνθρωπος της εποχής μας, ζώντας ασφυκτικά μέσα στα τόσα «θαύματα» του τεχνολογικού πολιτισμού και στα σφυροκοπήματα της καταναλωτικής κοινωνίας, έχοντας πλέον χάσει την ψυχή του και το νόημα της υπάρξεώς του, αναζητά εναγωνίως το θαύμα της απολυτρώσεως και της σωτηρίας του. Ένας δρόμος υπάρχει, για να το ζήσει. Να εγκολπωθεί τα λόγια του Κυρίου μας: «Μόνον πίστευε καί σωθήσει»!

Εν κατακλείδι, θεωρώ καθήκον μου, να ευχαριστήσω τον Παναγιώτατο Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο για την καθ᾽ όλα τιμητική πρόσκλησή Του προς την ταπεινότητά μου, να συμμετάσχω προσευχητικώς στον Πατριαρχικό Ναό, στην 32^η επέτειο της εκλογής Του στον Πατριαρχικό Θρόνο της Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως, και να Τον συνοδεύσω για λίγες ημέρες στη γενέτειρά Του Ίμβρο.

Μου δόθηκε έτσι η ευκαιρία να ζήσω μοναδικές συγκινητικές στιγμές, βιώνοντας και πάλι εκ του σύνεγγυς το ανύστακτο ενδιαφέρον και την πατρική αγάπη του Πατριάρχου μας και το σπουδαίο πνευματικό έργο που επιτελείται στο Σεπτό Κέντρο της Ορθοδοξίας και στην Ι. Μητρόπολη Ίμβρου και Τενέδου.

Τα θερμά μου συγχαρητήρια, επίσης, απευθύνω προς τον Σεβ. Μητροπολίτη Κυδωνιών κ. Αθηναγόρα για την 11^η επέτειο της εκλογής του στον επισκοπικό βαθμό.

Σας ευχαριστώ όλους για την αβραμιαία φιλοξενία και αγάπη σας.

Φωτογραφικό αρχείο κ. Λάκη Βίγκα, κ. Κώστα Γραφιαδέλη, & Κοινότητος Παναγίας Κουμαριωτίσσης Νεοχωρίου Κωνσταντινουπόλεως.

Ο Σεβ. Μητροπολίτης Σουηδίας και πάσης Σκανδιναυΐας κ. Κλεόπας, προσκληθείς υπό της Α. Θ. Παναγιότητος, του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου, προκειμένου να συμμετάσχει και με άλλους Ιεράρχες στην επέτειο των εορτασμών της συμπληρώσεως 32 ετών από της εκλογής της Σεπτής Κορυφής στον Πρώτο Θρόνο της υπ’ ουρανόν Ορθοδοξίας, με την ευκαιρία αυτή, επέδωσε στον Παναγιώτατο το άρτι εκδοθέν δίτομο έργο του με τίτλο: «Ανέκδοτες Επιστολές Αγίου Νεκταρίου Πενταπόλεως».

Ο Σεβ. κ. Κλεόπας ανέφερε στον Παναγιώτατο ότι το παρόν δίτομο έργο αποτελεί συνέχεια της εκδόσεως των ετών 2008 και του 2019, αφού στη νέα αυτή μελέτη από τα 2.289 έγγραφα που περιέχονται, τα 1.955 ήταν ανέκδοτα και βλέπουν για πρώτη φορά το φως της δημοσιότητος.

Επιπλέον, το εγχείρημα αυτό, της ηλεκτρονικής καταγραφής της αλληλογραφίας του Αγίου Νεκταρίου στη Ριζάρειο Σχολή, καθώς και της αριθμητικής και θεματικής κατηγοριοποιήσεως της εν λόγω αλληλογραφίας, διήρκεσε χρονικά από το Νοέμβριο του έτους 2020 μέχρι και το Νοέμβριο το έτους 2022.

Η εν λόγω μελέτη θα συμβάλλει στην επιπλέον γνωριμία με τον Άγιο ως ανθρώπου, όχι μόνο του Θεού, αλλά και της γραφίδος, ενώ θα ωφελήσει τους πιστούς που ευλαβούνται τον Άγιο, τους κληρικούς και θεολόγους, τους ερευνητές, τους φοιτητές πάσης βαθμίδος, επιπλέον οι αναγνώστες θα απολαύσουν πνευματικούς καρπούς.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε από τον Σεβ. κ. Κλεόπα στο πρόσωπο του Πανιερ. Μητροπολίτου Φαναρίου κ. Αγαθαγγέλου, Γενικού Διευθυντού της Αποστολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, για την προθυμία της εκδόσεως και του παρόντος διτόμου έργου, αλλά και την εν γένει συμπαράστασή του στο έργο της ιεραποστολικής Μητροπόλεως του Οικουμενικού Θρόνου στις Σκανδιναυϊκές Χώρες.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης συνεχάρη τον Μητροπολίτη Σουηδίας για τον μόχθο της καταρτίσεως της παρούσης εκδόσεως και για την εν γένει ενασχόλησή του με τον Άγιο Νεκτάριο επί δεκαετίες. Παράλληλα, εξέφρασε και τον έπαινο της Μητρός Εκκλησίας προς τον Άγιο Φαναρίου κ. Αγαθάγγελο για την έκδοση του παρόντος έργου και για το πολυδιάστατο έργο της Αποστολικής Διακονίας και των εκλεκτών συνεργατών του.

His Eminence Metropolitan Cleopas of Sweden and All Scandinavia presented His All-Holiness Ecumenical Patriarch Bartholomew with his newly published two-volume study entitled The Unpublished Correspondence of St. Nectarios of Pentapolis.

Metropolitan Cleopas traveled to Constantinople at the invitation of Patriarch Bartholmew to participate in the celebrations commemorating his 32^nd anniversary of election to Orthodox Christianity’s first throne.

Metropolitan Cleopas informed the Patriarch that this latest publication is a continuation of his publications from 2008 and 2019. This new study, which contains 2,289 documents in total, features 1,955 never-before-published letters, which have been made public for the first time.

Moreover, he explained that this study entailed the electronic transcription of St. Nectarios’ correspondence during his tenure as Director of the Rizareios Seminary, as well as numerical and thematic categorization of this correspondence, which took place from November 2020 to November 2022.

This publication aims to contribute to further familiarizing researchers and readers with St. Nectarios as not only a man of God, but with his writing as well. It will benefit the faithful who revere this saint, along with clergymen and theologians, researchers, students of all levels, in addition to readers who will reap the spiritual fruits of his correspondence.

Metropolitan Cleopas gave special mention to His Excellency Metropolitan Agathangelos of Fanarion, Director General of the Church of Greece’s publishing house Apostoliki Diakonia, for his willingness to publish this latest two-volume study, as well as his overall support of the ministry of the Ecumenical Patriarchate’s missionary Metropolis in Scandinavia.

Patriarch Bartholomew congratulated Metropolitan Cleopas on his work in preparing his latest publication and his decades of work dedicated to St. Nectarios in general. Furthermore, he praised Metropolitan Agathangelos of Fanarion on behalf of the Mother Church for publishing this study, as well as for the multifaceted work he and his colleagues offer through Apostoliki Diakonia.

Σεβασμιώτατε Μητροπολίτα Γερμανίας κ. Αυγουστίνε,

Θεοφιλέστατοι Άγιοι Αρχιερείς,

Αγαπητοί Πατέρες και Αδελφοί εν Χριστώ,

Με ιδιαίτατη χαρά και τιμή εδέχθην την πρόσκληση του σεπτού Ποιμενάρχου σας, Σεβ. Μητροπολίτου Γερμανίας κ. Αυγουστίνου, για να σας καταθέσω τις ταπεινές σκέψεις και την εμπειρία μου, στην ταπεινή ποιμαντική διακονία μου σε τόπους, έξω από τα γεωγραφικά όρια της ιδιαιτέρας πατρίδος μας, της Ελλάδος.

Προτού ξεκινήσω την εισήγησή μου, θα ήθελα να αναφερθώ επ’ ολίγον στο πρόσωπο του Μητροπολίτου σας, του πολυσεβάστου Ιεράρχου της Μητρός Εκκλησίας, καθώς το όνομά του ταυτίζεται με την Ιερά σας Μητρόπολη, όχι μόνον ως κατασταθείς ποιμενάρχης αυτής, αλλά και διότι από την πρώτη στιγμή της ιδρύσεώς της (5 Φεβρουαρίου 1963), υπήρξε κληρικός της, ως διάκονος έως το 1964, Πρεσβύτερος έως το 1972, Επίσκοπος Ελαίας έως το 1980 και από το Νοέμβριο του 1980 έως σήμερα ως ποδηγέτης αυτής.

Σε όλα αυτά τα χρόνια, ο σεβάσμιος, αναγνωρισμένος απ᾽ όλους γεραρός Ιεράρχης του Οικουμενικού Πατριαρχείου, κατέστη πνευματικός χειραγωγός εις Χριστόν, ευεργέτης οικονομικός της Ι. Μητροπόλεως, μη φειδόμενος κόπων, μόχθων και χρόνου.

Πρωτεργάτης μεγαλεπιβόλων οικοδομημάτων, ιδρυτής ιερών ναών, ιερών μονών, πνευματικών κέντρων, χειροτονητής πολυαρίθμων κληρικών, αναδείξας, μεταξύ αυτών, και πλείστους όσους αρχιερείς της Πρωτοθρόνου Εκκλησίας.

Για το πολύπλευρο, πολυποίκιλο και διδακτικό για όλους εμάς έργο του Αγίου Γερμανίας, ασφαλώς επιλήψει με ο χρόνος διηγούμενον. Σε όσα ενδεικτικώς ανέφερα, πρέπει να προσθέσουμε την φροντίδα του για την σύσταση σχολείων, γλώσσης, κατηχητικών, βυζαντινής μουσικής, ενώ επέτυχε, επίσης, την αναγνώριση της Ι. Μητροπόλεως ως νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου, το 1974.

Στο πρόσωπό του, τόσο οι Έλληνες, όσο και οι Γερμανοί και πρόσωπα άλλων εθνικοτήτων, που κατέφυγαν στη Γερμανία, αναζητώντας ένα καλύτερο αύριο, ήδη από το έτος 1960, σε κέντρα εμπορίου και πνεύματος, όπως στη Λειψία, το Αμβούργο και το Μόναχο, με παρουσία λογίων, όπως ο Ευγένιος Βούλγαρης και ο Νικηφόρος Θεοτόκης, βρήκαν την ενσαρκωμένη αγάπη, την αδελφοσύνη και την ενότητα.

Ο αεικίνητος Ιεράρχης πέτυχε την αληθινή συνεργασία μετά του Ιερού Κλήρου και του λαού, αναπτύσσοντας σχέσεις αμοιβαίας κατανοήσεως, πηγαίου σεβασμού, διότι από νωρίς κατενόησε ότι, με αυτές τις αρετές, θα ευημερήσει η Εκκλησία και το Γένος μας.

Κατόρθωσε, λοιπόν, ο πολιός και σεβάσμιος Μητροπολίτης Γερμανίας να δώσει σάρκα και οστά στην Ορθόδοξη Εκκλησία της Γερμανίας, να την φέρει εκ του μη όντος εις το είναι, να την καταστήσει ζώσα, με κύρος σταθερό και ισχυρό και δίκαια να θεωρείται ο θεμελιωτής της εν Γερμανία Ορθοδόξου Εκκλησίας των νεωτέρων χρόνων!

Με αυτές τις ολίγες εισαγωγικές σκέψεις, που προέρχονται από την ευγνωμονούσα καρδία μου και αφού ευχαριστήσω, αρχής γενομένης, τον Πρωτοσυγκελλεύοντα της Ι. Μητροπόλεως, Θεοφιλ. Επίσκοπο Αριανζού κ. Βαρθολομαίο, για την συνεργασία και την όλη προετοιμασία της ενταύθα επισκέψεώς μου, και όλους τους αγαπητούς Πατέρες και Αδελφούς, για την τιμητική συμμετοχή και παρουσία σας, θα επιχειρήσω να σας παρουσιάσω το θέμα της εισηγήσεώς μου, που τιτλοφορείται: «Ιεραποστολή και Επανευαγγελισμός στις Σκανδιναυϊκές Χώρες».

Επιτρέψτε μου, αρχικώς, να καταθέσω στην αγάπη σας και να μοιρασθώ μαζί σας λίγες εισαγωγικές σκέψεις, ξεκινώντας από όσα κατά καιρούς και κατά την πολυχρόνιον ιερατικήν και υπερτριακονταετή Πατριαρχία Του, σε πλείστες όσες περιπτώσεις, έχει επισημάνει ο Παναγιώτατος Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος, αναφερόμενος στην διακονία των Ιερέων, ιδιαιτέρως σε όλους εμάς που διακονούμε στην Διασπορά.

Ο Πνευματικός ημών Πατήρ επισημαίνει ότι μία από τις πρώτες προτεραιότητες που πρέπει να θέτουμε στην διακονία μας, είναι να διατηρούμε ζωντανό στην καρδιά του ποιμνίου μας το διακριτικό γνώρισμα των Ορθοδόξων από τους υπολοίπους ανθρώπους, δηλαδή το Ορθόδοξο βίωμα και ήθος.

«Θεοῦ καί ἀνθρώπου, φυσικοψυχικοῦ κόσμου πρός τό θεῖον καί πνευματικόν, πρός τούς Ἁγίους τῆς πίστεως, οἱ ὁποῖοι ζοῦν, ἂν καί δέν περιφέρουν πλέον τό σαρκικόν σῶμα τους, αὐτό τό ὡραῖον καί βαθύ μυστήριον τῆς Ὀρθοδοξίας, ὡς κοινωνίας τοῦ κόσμου τούτου μετά τοῦ ἁγίου ἄλλου», λέγει ο Πατριάρχης του Γένους.

Τονίζει, ότι πρέπει να αναδεικνύεται το Μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας, ώστε να αντιλαμβανόμεθα ότι από αυτό αντλούμε δύναμη και αγιασμό.

Ένα επιπλέον μήνυμα που μάς διδάσκει ο Πρωτεύθυνος της Ορθοδοξίας είναι η αναγκαιότητα της μαρτυρίας του βιώματος, μέσα από τον σύνδεσμο της αγάπης. Είναι ένας λόγος που εναρμονίζεται με την Ευαγγελική προτροπή: «ἐν τούτῳ γνώσονται πάντες ὅτι ἐμοί μαθηταί ἐστέ, ἐάν ἀγάπην ἔχητε ἐν ἀλλήλοις» (Ἰωάν. 13,35).

Σημειώνει χαρακτηριστικά η Σεπτή Κορυφή της Ορθοδοξίας: «διά νά μετάσχῃ αὐτῆς (δηλαδή της αγάπης) εἰς ἕνα κόσμον αἰωνίας ἀγάπης πρός ὅλα τά πρόσωπα, ἀνθρώπινα καί θεῖα, ἐν συνειδήσει τῆς ταυτότητος καί τῆς ἑτερότητος, ἀλλά καί τῆς μοναδικότητος ἑκάστου», αφού ο σύγχρονος κόσμος «ἐστερημένος τῆς ἀγάπης καί ζῶν εἰς τόν ἀσφυκτικόν κλοιόν τοῦ ἀτομισμοῦ καί τοῦ ἐγωκεντρισμοῦ, μόνον ἀπό Θεόν, ἀγαπῶντα ἀπροϋποθέτως καί ὑποδεχόμενον ἀσώτους μέ ἀνοικτάς ἀγκάλας, δύναται νά ἐλκυσθῇ».

Συστατικό στοιχείο μιας τέτοιας αγάπης είναι η ανιδιοτέλεια, η προστασία και η ενότητα «ὡς θεμελιώδεις προϋποθέσεις τῆς ἀτομικῆς, πνευματικῆς, ἐκκλησιαστικῆς καί ὁμογενειακῆς προόδου».

Αυτή είναι η οικουμενικότητα, που ξεκινά από τους οικείους της πίστεως και επεκτείνεται σε όλους τους Ορθοδόξους χριστιανούς, ανά τον τετραπέρατο κόσμο!

Σύμφωνα με τον Οικουμενικό Πατριάρχη, βασικός παράγων και ένα από τα συστατικά στοιχεία της προόδου και επιτυχίας των Ελλήνων στην Διασπορά, είναι ο προηγηθείς μετανάστης Κληρικός: «οἱ ἀγῶνες, αἱ θυσίαι καί τά ἐπιτεύγματα τοῦ ὁποίου παρέχουσιν ἀπτόν κριτήριον τῆς αὐθεντικότητος καί τῆς ἀκεραιότητος τῆς ἱερωσύνης».

Στην μεγάλη αυτή λίστα των «μεταναστών» Κληρικών, πρέπει εξαιρέτως να μνημονευθεί ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Αμερικής κυρός Ιάκωβος, εις εκ των μεγάλων ευεργετών και του ομιλούντος, για τον οποίο χαρακτηριστικά αναφέρει ότι: «ἧτο πλήρης ἀγάπης καί πίστεως, μία φωτεινή προσωπικότης μέ ἐκκλησιαστικόν ἦθος καί φρόνημα, μέ θέλησιν ἡ ὁποία ἠξιοποίει τό πνεῦμα, καθώς εἶχε θέσει ἅπαντα τά ἐφόδια αὐτοῦ, τό πνεῦμα καί τήν θέλησίν του εἰς τήν ὑπηρεσίαν τοῦ μεγάλου πάθους, τοῦ πάθους τῆς δημιουργίας, τῆς διακονίας τῆς Ἐκκλησίας καί τοῦ Γένους».

Θεωρώ μεγάλη ευλογία την δυνατότητα, η οποία μού εδόθη, να μαθητεύσω πλησίον σπουδαίων Αρχιεπισκόπων Αμερικής, αρχής γενομένης από τον ήδη μνημονευθέντα μακαριστό Ιάκωβο, ο οποίος, χάριν της εξ αυτού χορηγηθείσης υποτροφίας, μού παρείχε την δυνατότητα της αποκτήσεως περισσοτέρων γνώσεων, σε ανώτατο επίπεδο, μέσα από την έρευνα σε μεταπτυχιακό και διδακτορικό πεδίο, και περί του οποίου συνέγραψα και πόνημα με τίτλο: «Dean James A. Coucouzes as a Model of Priesthood: Archbishop Iakovos’ Tenure at the Annunciation Cathedral of New England (1942-1954)».

Στην συνέχεια, συνανεστράφην με τον πρ. Αρχιεπίσκοπο Αμερικής κ. Σπυρίδωνα και κατόπιν με τον επίσης πρ. Αρχιεπίσκοπο Αμερικής κ. Δημήτριο, τον οποίο είχα και Καθηγητή στην Θεολογική Σχολή του Τιμίου Σταυρού Βοστώνης.

Όλοι τους, με τα χαρίσματα και την προσωπικότητά τους, επέδρασαν στην ποιμαντική του ομιλούντος, ώστε να τεθούν τα θεμέλια μιας διακονίας στις Η.Π.Α., με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του εκεί Ελληνισμού, τα οποία, όμως, επέδρασαν θετικώς και απετέλεσαν τα εχέγγυα, ώστε, όταν η Μήτηρ Εκκλησία εκάλεσε τον υποφαινόμενο στην διαποίμανση της Ι. Μητροπόλεως Σουηδίας και πάσης Σκανδιναυΐας, υπήρχε ήδη το υπόβαθρο για την έναρξη της αρχιερατικής του διακονίας στις Βόρειες Χώρες.

Έχοντας, λοιπόν, στην σκέψη μου αυτά τα βασικά και θεμελιώδη συστατικά, εδέχθην την πρόταση του σεπτού Ποιμενάρχου σας, για να εκφράσω τις ταπεινές μου σκέψεις γύρω από την ταπεινή μου διακονία στην Σκανδιναυΐα.

Αδελφοί και Πατέρες,

Η ιεραποστολή είναι εντολή του Κυρίου μας προς τους μαθητές Του, πριν από την Ανάληψή Του στους ουρανούς: «κηρύξατε πάντα τά ἔθνη, βαπτίζοντες εἰς τό ὄνομα τοῦ Πατρός, καί τοῦ Υἱοῦ καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος». Μία εντολή, η οποία ξεκινά από τους Αποστόλους και θα εξακολουθεί να υφίσταται μέχρι της συντελείας των αιώνων.

Εκείνοι πρώτοι εκήρυξαν και την διέδωσαν, χωρίς να υπολογίζουν κόπους και θυσίες, όπως λίαν ευστόχως περιγράφει ο Απόστολος των Εθνών Παύλος: «ὑστερούμενοι, θλιβόμενοι, κακουχούμενοι…» (Ἐβρ. ια΄ 33 – ιβ΄ 2).

Στο ίδιο πνεύμα αυτοθυσίας και αυταπαρνήσεως συνέχισαν οι Πατέρες της Εκκλησίας, μέχρι σήμερα. Αυτή η εντολή στέφθηκε με την κάθοδο του Αγίου Πνεύματος, στους συνηγμένους στο υπερώον μαθητές «ἐπί τό αὐτό», την ημέρα της Πεντηκοστής. «Λήψεσθε δύναμιν ἐπελθόντος Ἁγίου Πνεύματος ἐφ’ ὑμᾶς καί ἔσεσθε μάρτυρες ἐν Ἱερουσαλήμ καί ἕως ἑσχάτου τῆς γῆς».

Πνευματοφόροι πλέον και Θεοκήρυκες οι Απόστολοι, ξεκίνησαν, να διαδώσουν αυτό που τόσο ευστόχως περιγράφει ο Ευαγγελιστής της αγάπης Ιωάννης ο Θεολόγος: «ὅ ἧν ἀπ’ ἀρχῆς, ὅ ἀκηκόαμεν, ὅ ἐωράκαμεν τοῖς ὀφθαλμοῖς ἡμῶν, ὁ ἐθεασάμεθα καί αἱ χεῖρες ἡμῶν ἐψηλάφησαν, περί τοῦ λόγου τῆς ζωῆς» (Α΄ Ἰωάν. 1,1).

Αυτό το μήνυμα, δηλαδή, της αγάπης, της καταλλαγής, της ειρήνης, της συγγνώμης και κυρίως της ελπίδος, καλούμαστε να μεταφέρουμε, σ᾽ έναν κόσμο, ο οποίος, πριν τον ερχομό του δευτέρου προσώπου της Αγίας Τριάδος, ζούσε σ᾽ ένα πνευματικό σκοτάδι, όπως το περιγράφει ο μεγαλοφωνότατος των Προφητών Ησαΐας: «ὁ λαός ὁ καθήμενος ἐν σκότει, εἶδε φῶς μέγα» (Ἠσ. θ΄, 1-2).

Έτσι κι ο Επίσκοπος, από την ημέρα της χειροτονίας του, καλείται να γίνει το φως, όπως του υπενθυμίζει η ευχή, όταν λαμβάνει τα δικηροτρίκηρα, για να ευλογήσει τον λαό, επαναλαμβάνοντας τα λόγια του Κυρίου προς τους Αποστόλους: «οὕτω λαμψάτω τό φῶς ἡμῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων» (Ματθ. ε΄, 16-18).

Μία τέτοια φωνή άκουσε και ο ομιλών, τον Μάιο του 2014, ευρισκόμενος και διακονώντας την Ομογένεια της Βοστώνης, ως Προϊστάμενος του Καθεδρικού της Ναού και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Μασαχουσέτης, την φωνή του Αυθέντου κα Δεσπότου, του Οικουμενικού Πατριάρχου και της περί Αυτόν Αγίας και Ιεράς Συνόδου, η οποία τον εξέλεξε Επίσκοπο, για να διαποιμάνει το ποίμνιο της Μητρός Εκκλησίας στην Σκανδιναυΐα.

Εκλήθην, δηλαδή, ως νεότερος Απόστολος, με ιερατική εμπειρία 25 ετών, με τις ταπεινές μου γνώσεις και δυνάμεις, με ένθεο ζήλο για προσφορά και εργασία, χωρίς χρονικά πλαίσια και περιορισμούς, να διακονήσω τους αδελφούς μας στις Βόρειες Χώρες και όλους όσοι διψούν, να γνωρίσουν τον πολύτιμο θησαυρό της Ορθοδοξίας.

Το έργο δύσκολο, η αποστολή θεία, οι ποιμαντικές ανάγκες πολλές και μεγάλες, ιδιαιτέρως, αν αναλογιστείτε ότι στις χώρες που περιλαμβάνει η κληρωθείσα μοι Επαρχία, δηλαδή, Σουηδία, Νορβηγία, Δανία, Ισλανδία και Γροιλανδία, διακονούσε τότε μόνον ένας κληρικός!

Αμέσως, λοιπόν, την χαρά της εκλογής, χειροτονίας και ενθρονίσεως, διεδέχθη η αγωνία για την παραλαβή, τόσο των διοικητικών υποχρεώσεων, όσο και των ανθρώπων, των ψυχών που περιμένουν πάντοτε από κάθε τι το νέο, την αλλαγή προς το καλύτερο.

Πλείστοι όσοι προβληματισμοί διακατείχαν την καρδιά και την σκέψη του υποφαινομένου, όπως λόγου χάριν: πόσοι και ποιοί θα είναι οι πρόθυμοι συνεργάτες στο έργο, πόσοι είναι οι πιστοί που εκκλησιάζονται, αν υπάρχουν επίτροποι, ιεροψάλτες, εθελοντές με διάθεση προσφοράς, αλλά και παράλληλα, πώς είναι το ξένο θρησκευτικό περιβάλλον, οι σχέσεις των Ορθοδόξων με τις άλλες εθνότητες, με τους μη Ορθοδόξους κληρικούς και λαϊκούς, και φυσικά με τους εκασταχού πολιτειακούς παράγοντες.

Όλα αυτά τα ερωτηματικά δημιουργούν μία, αναμφίβολα, προβληματική ατμόσφαιρα για τον κάθε κληρικό, πολύ δε περισσότερο για τον Επίσκοπο, στην προσπάθεια ενάσκησης του ιεραποστολικού του έργου.

Ταυτοχρόνως, όμως, θα τολμούσα να είπω, ότι είναι και μία ευλογημένη πρόκλησις, όπου κάθε ιεραποστολή πρέπει να συνεχίσει, ή να διορθώσει τυχόν κακώς κείμενα, ώστε οι άνθρωποι να ευθυγραμμισθούν με την ευθεία οδό του Κυρίου μας, όπως ο Ίδιος διεκήρυξε: «ἐγώ εἰμί ἡ ὁδός καί ἡ ἀλήθεια καί ἡ ζωή» (Ἰωάν. 14,6).

Θα ήθελα, Αδελφοί και Πατέρες, να σας καταθέσω, ότι, στην δεκάχρονη περίπου αρχιερατική μου διακονία, διεπίστωσα ότι η θεολογική κατάρτισις, το δημιουργικό πνεύμα, η οικουμενική διαύγεια, η ευγένεια, η ταπείνωσις, η απλότης, σε συνδυασμό με την πιστότητα στα κελεύσματα της Μητρός Εκκλησίας, είναι εχέγγυα, τα οποία συμβάλλουν στην αναγνώριση από πλευράς του ποιμνίου, της καλής διαθέσεως για την βελτίωση και την πνευματική του αναγέννηση.

Με την χάρη του Τριαδικού Θεού και τις προσευχές του Παναγιωτάτου και των Αδελφών κληρικών τε και λαϊκών, ηξιώθη η τοπική μας Εκκλησία να επανδρωθεί με δώδεκα κληρικούς, από έναν που διακονούσε το 2014, όπως προανέφερα στην αγάπη σας, και βεβαίως συνεχής είναι η μέριμνα για την ανεύρεση νέων και ικανών, που ποθούν να ακολουθήσουν τον ιερατικό βίο, και τους οποίους πάντοτε προτρέπω, να έχουν και τα ανάλογα τυπικά εφόδια, ώστε να αντιλαμβάνονται τα μηνύματα των καιρών, και να ανταποκρίνονται στις σύγχρονες απαιτήσεις των ανθρώπων, που είναι πολλές και διαρκώς αυξανόμενες.

Από αρχαιοτάτων χρόνων, γνωρίζουμε ότι οι Έλληνες ξενιτεύονταν, ενώ μαζί τους έπαιρναν τους εφέστιους θεούς τους, ενώ από τις πρώτες φροντίδες στον τόπο εγκαταστάσεώς τους, ήταν το στήσιμο βωμού και η δημιουργία ναού, γύρω από τον οποίο έπηγαν τις εστίες τους. Ο εφέστιος θεός της Μητροπόλεως ήταν και ο προστάτης της αποικίας. Γύρω από το ιερό ξετυλίγονταν και η ζωή των ξενιτεμένων.

Έτσι και σήμερα, δεχόμεθα αιτήματα ανθρώπων, που έχουν την διάθεση, να αποκτήσουν ενορία, όμως η πρώτη και ασφαλής προϋπόθεσις, την οποία θέτουν υπ’ όψιν τους, είναι η εξασφάλισις εφημερίου, αφού εκείνος είναι που, με την δυναμικότητα και την εργασία του, θα δώσει ζωή, θα υλοποιήσει και θα πραγματώσει την επιθυμία του ποιμνίου του.

Δοξάζω τον Θεό, διότι μού χάρισε καλούς Κληρικούς, οι περισσότεροι των οποίων προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στην Εκκλησία ως εθελοντές, αφού ταυτοχρόνως υπηρετούν ως ιατροί, καθηγητές, κρατικοί υπάλληλοι και ασφαλώς ορισμένοι εξ Ελλάδος υπηρετούντες με απόσπαση.

Από τον μακαριστό προκάτοχό μου Μητροπολίτη πρώην Αμασείας κυρό Παύλο, παρέλαβα τον Καθεδρικό Ναό Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης, το Ναό του Αποστόλου Παύλου Ουψάλης, το Ναό της Αγίας Τριάδος Γκέτεμποργκ και το Ναό Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Όσλο, ο οποίος, επί της ταπεινής μου διακονίας, ανυψώθη σε Μητροπολιτικό, αφού πλέον στη Νορβηγία, λειτουργούν και τρεις νέες ενορίες, στο Σταβάγκερ, το Μπέργκεν και το Τρόντχαϊμ.

Συνολικώς, μέχρι σήμερα, ιδρύθησαν 10 νέες ενορίες, στις 6 που υπήρχαν μέχρι το 2014, ενώ εξασφαλίσαμε τη νομική αναγνώριση (religious status) στην Ισλανδία και αναμένουμε την ολοκλήρωση των σχετικών διαδικασιών στην Σουηδία και την Δανία.

Παράλληλα, στο χρονικό αυτό διάστημα των δέκα τελευταίων ετών, μεριμνήσαμε για την εκ βάθρων αποκατάσταση του Καθεδρικού Ναού Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης, την πρώτη στα 130 χρόνια λειτουργίας του, καθώς και την τοποθέτηση τοιχογραφιών εις αυτόν.

Επίσης, απεκαταστάθη εκ βάθρων ο Μητροπολιτικός Ναός Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Όσλο, και τοποθετήθησαν εις αυτόν τοιχογραφίες.

Εκ βάθρων απεκαταστάθη και το Ησυχαστήριο του Αγίου Νικολάου στο Ρέττβικ της Σουηδίας, το οποίο ίδρυσε ο μακαριστός ιεραπόστολος π. Ευσέβιος Βίττης και  εδωρήθη στην Ι. Μητρόπολη το Νοέμβριο του 2014.

Σε όλες τις Ενορίες γίνονται οι επεμβάσεις που χρειάζονται, ώστε να παραμένουν όλοι οι χώροι ασφαλείς και λειτουργικοί, προς εξυπηρέτησιν των πνευματικών αναγκών των χριστιανών μας.

Κοινή συνείδηση της Εκκλησίας είναι η αναφορά του όλου εκκλησιαστικού Σώματος στην Θεία Λειτουργία της Αγίας Τραπέζης, για να συνάγονται οι πιστοί και να τρέφονται από τον «Ἄρτον τῆς Ζωῆς» καί τό «Καινόν Πόμα», καθώς ενώνονται μεταξύ τους και με την Κεφαλή του Σώματος που είναι ο Χριστός.

Αυτή η προέκταση της Αγίας Τραπέζης στον κόσμο, προεκτείνει και την Εκκλησία, στην εκπλήρωση της πνευματικής της αποστολής, διότι οι λαοί, καθώς συνάγονται περί την Αγία Τράπεζα υπερβαίνουν τις εθνικές, πολιτικές, πνευματικές και κοινωνικές διασπάσεις του κόσμου και βιώνουν την κοινωνία της πίστεως.

Παράλληλα, αντιλαμβανόμεθα και την ανάγκη της υπάρξεως κατοικιών για τους Ιερείς, γι᾽ αυτό προέβημεν στην ανέγερση «πρεσβυτερίων», ώστε να μην επιβαρύνονται με έξοδα ενοικίου η Ι. Μητρόπολις και οι Ιερείς μας.

Μία τέτοια ανάγκη, καταφέραμε κα θεραπεύσαμε και για την ίδια την Ιερά Μητρόπολη, η οποία δεν διέθετε Μητροπολιτική Κατοικία από της ιδρύσεώς της και η οποία έγινε πραγματικότης, με την συνδρομή και συμβολή προσώπων που γνωρίζουν και συμπαρίστανται στο έργο μας και τα οποία ευγνωμόνως ευχαριστούμε.

Ασφαλώς, θα πρέπει να λαμβάνουμε υπ᾽ όψιν το γεγονός ότι η αθεϊστική προπαγάνδα, η κήρυξις χωρισμού Εκκλησίας από το Κράτος, η δήμευσις εκκλησιαστικής περιουσίας, ο διωγμός αντιφρονούντων πιστών και άλλες πολλές καταστάσεις, διόγκωσαν τις μεταναστευτικές τάσεις των Ορθοδόξων λαών σε κράτη της Δυτικής Ευρώπης, αλλά και στον λεγόμενο Νέο Κόσμο.

Επομένως, στις υφιστάμενες παλαιές Ορθόδοξες κοινότητες, προσετέθησαν μεγάλες ομάδες οικονομικών και ιδεολογικών μεταναστών, οι οποίοι διεκήρυτταν την Ορθόδοξη παρουσία στις χώρες αυτές, με την ίδρυση νέων κοινοτήτων.

Βεβαίως, δεν πρέπει να λησμονούμε ότι κανονικό δικαίωμα υπερορίου δικαιοδοσίας στην Ορθόδοξη Εκκλησία έχει μόνον το Οικουμενικό Πατριαρχείο, σύμφωνα με τους Κανόνες 9, 17 και 28 της Δ΄ Οικουμενικής Συνόδου, γι᾽ αυτό και ουδέποτε εξεχώρησε ή ανεγνώρισε οιαδήποτε άλλη ιεροκανονική παρουσία στην Διασπορά, εκτός της Αφρικανικής Ηπείρου, που παραχωρήθηκε στο Πατριαρχείο Αλεξανδρείας, με την έκδοση Πατριαρχικής και Συνοδικής Πράξης.

Όλα αυτά, εντάσσονται στο πνεύμα της διακονίας, όπως το βιώνουμε και στην Σκανδιναυΐα και για το λόγο αυτό ευκαίρως ακαίρως, τονίζουμε ότι ο θερισμός πολύς, οι δε εργάται ολίγοι. Θέλουμε ανθρώπους, με διάθεση για προσφορά και ιεραποστολική κλίση!

Στην πατρίδα μας, όπως και στις Χώρες που ζούμε, ο όρος εξωτερική ιεραποστολή, σημαίνει την προσπάθεια του ευαγγελισμού μόνο των ιθαγενών της Αφρικής, της Κορέας, του Μεξικού και όπου αλλού.

Δυστυχώς, κάποιοι συμπατριώτες μας δεν μπορούν να κατανοήσουν ότι, σε κάθε γωνιά της γης, υπάρχουν χιλιάδες Ελληνορθόδοξοι, άλλοι οργανωμένοι, όπως σε Αμερική, Ευρώπη και Αυστραλία, και άλλοι διεσκορπισμένοι και ξεχασμένοι, έχουν ανάγκη από πνευματική καθοδήγηση και επανευαγγελισμό, για να μην γίνονται βορά των διαφόρων «προβατόσχημων λύκων», αιρετικών ή αλλοθρήσκων, ακόμη και θύματα εγκατάλειψης, κινδυνεύοντας να χάσουν τις ψυχές τους.

Κάθε φορά που οι ναοί μας είναι ανοιχτοί, δεχόμεθα επισκέψεις πολλών ξένων, οι οποίοι αρχικώς, από περιέργεια για το κτίσμα, άλλοι γιατί γνωρίζουν την Ελληνική Ιστορία και έχουν επισκεφθεί την πατρίδα μας, και άλλοι διότι αναζητούν το αληθινό βίωμα, περιμένουν ν᾽ ακούσουν ρήματα ζωής αιωνίου.

Αυτή είναι μία ενδεικτική περίπτωση, που μαρτυρεί, πόσο ευεργετική είναι η παρουσία της Εκκλησίας, όχι μόνον για τους ξένους, αλλά και για τους Έλληνες που βρίσκονται για χρόνια μακριά από την πατρίδα και ξέχασαν, τί θα πει Εκκλησία, Ιερεύς, Ιερά Μυστήρια.

Είναι τραγικό, όμως αληθινό, ότι πολλοί έχουν χάσει την επαφή, ακόμη και με τις οικογένειές τους, ζώντας σε μια νέα κατάσταση αδιαφορίας και αλλοτριώσεως.

Χρειαζόμεθα την υποστήριξη των πολιτειακών και ομογενειακών φορέων, για την απρόσκοπτη συνέχιση της διακονίας μας στο εξωτερικό, την άλλη Ελλάδα εκτός Ελλάδος, την Μεγάλη Ελλάδα εκτός συνόρων, όπως συνηθίζω να λέγω.

Η Εκκλησία στην Διασπορά είναι σημείο αναφοράς, συναντήσεως, τις Κυριακές, τις μεγάλες εορτές και τις Εθνικές επετείους. Οι Έλληνες ενωμένοι κάνουμε θαύματα, προκαλώντας την εκτίμηση και τον θαυμασμό των ξένων, εύκολα όμως προσβαλλόμεθα από το μικρόβιο της διαιρέσεως, σε τέτοιο βαθμό, που κάποιοι συμπατριώτες μας αισθάνονται πως, ακόμη και αν συνέβαλον στην ίδρυση ή ανοικοδόμηση μιας ενορίας, έχουν δικαιώματα, ώστε σε μία περίπτωση, να κλειδώσουν την πόρτα του ναού και να μην επιτρέψουν στον Ιερέα, που διένυσε χιλιόμετρα, να λειτουργήσει. Η Θεία Λειτουργία φυσικά ετελέσθη έμπροσθεν του ιερού ναού!

Αυτή η ατυχής περίπτωση μάς οδήγησε στην επίσπευση της διαδικασίας, που είχαμε θέσει ως μία από τις προτεραιότητες της διακονίας μας και η οποία ολοκληρώθηκε, στοχεύοντας στην διοικητική αναδιάρθρωση των ενοριών μας, οι οποίες πλέον υπάγονται και ιδιοκτησιακώς πλέον στην Ιερά Μητρόπολη.

Κάτι, που, επίσης πρέπει να αναφέρουμε και που δυσκολεύει τους Έλληνες της Διασποράς, αλλά και τους ζημιώνει, είναι πολλές φορές η υποχώρησή τους στο θέμα της γλώσσας. Να μιλούνται δηλαδή μόνον οι τοπικές γλώσσες, ξεχνώντας την γλώσσα των Πατέρων τους.

Η χρήση της Ελληνικής μάς βοηθά, να κατανοούμε την Θεία Λειτουργία και να διαβάζουμε το Ευαγγέλιο στην γλώσσα που εγράφη πρωτοτύπως. Είναι και αυτή μια υψηλή διακονία στην Διασπορά, αφού στην Σκανδιναυΐα ζούμε την διάθεση πολλών νέων, γηγενών Σουηδών ή άλλων εθνικοτήτων, οι οποίοι επιθυμούν να ενταχθούν στην Ορθόδοξη Εκκλησία και ήδη μιλούν ή έχουν ξεκινήσει να μαθαίνουν την Ελληνική γλώσσα και ήδη 200 και πλέον εξ αυτών έγιναν Ορθόδοξοι, είτε δια βαπτίσματος, είτε δια χρίσματος, την τελευταία δεκαετία!

Κατανοώντας τη σπουδαιότητα, αλλά και την αναγκαιότητα αυτή, προχωρήσαμε στην έκδοση της μεταφράσεως της Θείας Λειτουργίας του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, στην Σουηδική γλώσσα, μαζί με το Ελληνικό πρωτότυπο και την Αγγλική μετάφραση.

Επίσης, προέβημεν σε μια ειδική έκδοση στην Σουηδική γλώσσα, για τα παιδιά της προσχολικής ηλικίας. Ακολούθως, εκδώσαμε το πόνημα του μακαριστού Γέροντος π. Ευσεβίου Βίττη, με τίτλο «ΑΝΑΒΑΣΕΙΣ», το οποίο μετεφράσθη και στην Σουηδική γλώσσα, ενώ ετυπώθη και διανέμεται η εν Στοκχόλμη Πατριαρχική Επίσκεψις του 2019 και η δίγλωσση έκδοσις του Ακαθίστου Ύμνου στην Ελληνική και Σουηδική γλώσσα.

Οι ανωτέρω εκδόσεις πραγματοποιήθηκαν με την συμβολή του Οργανισμού της Αποστολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος και την φιλάδελφη προς τούτο συνδρομή του Γενικού Διευθυντού αυτής, Πανιερ. Μητροπολίτου Φαναρίου κ. Αγαθαγγέλου.

Στις εκδόσεις αυτές της Ι. Μητροπόλεως, θα πρέπει να προστεθούν και τα πονήματα του ομιλούντος, που είναι καρποί πολυχρονίου επιστημονικής ερεύνης, και αφορούν σε ανέκδοτες πηγές περί του βίου και της ποιμαντικής και συγγραφικής διακονίας του Αγίου Νεκταρίου Πενταπόλεως.

Το έργο διαδόσεως του Ευαγγελικού μηνύματος και του επανευαγγελισμού των προσώπων, μάς οδήγησε στην ίδρυση και λειτουργία της ιστοσελίδος της Ι. Μητροπόλεως στο Facebook, όπου αναρτάται το μηνιαίο πρόγραμμα των Θείων Λειτουργιών, τα κηρύγματα των Κυριακών και οι Επισκοπικές Εγκύκλιοι, οι διάφορες δράσεις της τοπικής μας Εκκλησίας, ενώ, αντιλαμβανόμενοι τις ανάγκες της εποχής, προχωρήσαμε και στην αναμετάδοση ραδιοφωνικών εκπομπών και Θείων Λειτουργιών μέσω του Metropolis of Sweden Podcast.

Στην τόνωση του θρησκευτικού μας συναισθήματος, αναμφίβολα συνέβαλε η επίσκεψις του Οικουμενικού Πατριάρχου, για πρώτη φορά στην Ισλανδία, το 2017, και στην έδρα της Μητροπόλεως, το 2019, στους εορτασμούς της 50ετηρίδος από της ιδρύσεως της ταπεινής μου Επαρχίας, η οποία συνεδυάσθη με την διοργάνωση της πρώτης Κληρικολαϊκής Συνάξεως, τα εγκαίνια του Μουσείου Ελληνοχριστιανικής Κληρονομιάς, που βρίσκεται στις εγκαταστάσεις του Καθεδρικού Ναού Στοκχόλμης, κυρίως, όμως, από τους επιστηρικτικούς πνευματικούς και πατρικούς λόγους του Παναγιωτάτου προς όλους μας.

Επιλέγω, να κλείσω την εισήγησή μου, δανειζόμενος την κατακλείδα του δευτέρου απολογητικού λόγου του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου, περί του λειτουργήματος του Ιερέως (J. – P. Migne, Patrologia Graeca, τόμ. 35, στ. 408-513). Γράφει χαρακτηριστικώς ο μεγάλος Ιεράρχης και Οικουμενικός διδάσκαλος της Εκκλησίας: «Γιά νά ξεχωρίσω τά πράγματα καί γιά ν’ ἀπαλλαγῶ ἀπό τόν φόβο τῆς ἀναλήψεως τῆς ἐξουσίας, θά μποροῦσε νά μέ βοηθήσει καί ὁ νόμος τῆς ὑπακοῆς, γιατί ὁ Θεός μέ τήν ἀγαθότητά του ἀνταμείβει τήν πίστη καί καταρτίζει σέ τέλειο ἡγέτη ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος στήριξε τό θάρρος του σ’ αὐτόν καί ἀποθέτει ὅλες τίς ἐλπίδες ἐπάνω του· στόν κίνδυνο ὅμως τῆς ἀνυπακοῆς δέν γνωρίζω ποιός θά μποροῦσε νά εἶναι βοηθός ἤ ποιός θά εἶναι ὁ λόγος πού θά μοῦ ἐνέπνεε θάρρος. Γιατί ὑπάρχει φόβος μήπως ἀκούσω γι’ αὐτούς πού μᾶς ἐμπιστεύθηκαν ὅτι, «τίς ψυχές τους θά τίς ζητήσω ἀπό τά χέρια σας» (Ἰεζ. 3,18) καί «ὅπως μοῦ ἀρνηθήκατε νά γίνετε ἡγέτες τοῦ λαοῦ μου, ἔτσι καί ἐγώ θά ἀπομακρυνθῶ ἀπό σᾶς καί δέν θά εἶμαι πλέον γιά σᾶς βασιλιάς» (Ὠσ. 4,6)· καί «καθώς δέν ὑπακούσατε στά λόγια μου, ἀλλά μοῦ γυρίσατε μέ σκληρότητα τήν πλάτη σας καί ἀπειθαρχήσατε στίς ἐντολές μου, ἔτσι θά κάνω κι ἐγώ ὅταν θά μέ ἐπικαλεσθεῖτε· δέν θά προσέξω τότε τήν προσευχή σας καί οὔτε θά ἀκούσω τά αἰτήματά σας» (Ψαλμ. 100,1)».

Αυτά τα λόγια είθε να μην τα ακούσουμε από τον δίκαιο κριτή, που όσο κι αν τον δοξάζουμε για το έλεός Του, συμφωνούμε όμως και με την δικαία κρίση Του.

Συνεχίζει ο Άγιος Γρηγόριος: «Ἀλλά ἐπιστρέφω καί πάλι στήν ἱστορία καί ἐξετάζω προσεκτικά τούς πιό ἔνδοξους ἀπό τούς παλαιούς καί βρίσκω ὅτι ἀπό ὅσους ἡ χάρη τοῦ Θεοῦ ἀνέδειξε ὡς προεστούς ἤ προφῆτες, ἄλλοι μέν ὑπήκουσαν πρόθυμα στήν κλήση, ἄλλοι πάλι δέχθηκαν τη δωρεά ὕστερα ἀπό ἀναβολές καί δισταγμούς· καί καμία δέν θεωρήθηκε ἀξιοκατάκριτη, οὔτε ἡ δειλία ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐδίστασαν, οὔτε ἡ προθυμία ὅσων ἔσπευσαν. Γιατί οἱ μέν πρῶτοι σεβάστηκαν τό μέγεθος τῆς ἀποστολῆς, οἱ δεύτεροι πάλι ἀκολούθησαν ἐπειδή πίστεψαν σ’ αὐτόν πού τούς κάλεσε. Ὁ Ἀαρών ἦταν πρόθυμος, ὁ Μωϋσῆς ὅμως δίσταζε· ὁ Ἠσαΐας ὑπάκουσε μέ προθυμία, ἀλλά ὁ Ἱερεμίας φοβήθηκε τό νεαρό τῆς ἡλικίας του καί δέν τόλμησε νά γίνει προφήτης, προτοῦ λάβει ἀπό τό Θεό καί ὑπόσχεση καί δύναμη ἀνώτερη ἀπό τήν ἡλικία του.

«Μέ αὐτές τίς σκέψεις», γράφει ὁ άγιος, «γαληνεύω καί λίγο – λίγο αἰσθάνομαι νά ὑποχωρεῖ καί νά μαλακώνει ἡ ψυχή μου ὅπως τό σίδερο, καί παίρνω τό χρόνο ὡς συνεργό στις σκέψεις μου καί ὡς καθοδηγητή τίς ἀποφάσεις τοῦ Θεοῦ, στις ὁποῖες ἀφιέρωσα ὁλόκληρη τη ζωή μου. Γι’ αὐτό καί δέν ἀπειθαρχῶ καί δέν ἀντιλέγω (Ἠσ. 50,5), ὅπως λέει ὁ Κύριός μου, ὅταν καλοῦμαι ὄχι γιά νά ἀναλάβω ἀξίωμα, ἀλλά γιά νά σφαγῶ ὡς πρόβατο (Ἠσ. 53,7)· ἀλλά σκύβω ταπεινά καί ἀσπάζομαι μέ ταπείνωση το δυνατό χέρι τοῦ Θεοῦ (Α΄ Πέτρ. 5,6) καί ζητῶ νά συγχωρηθῶ γιά τήν πρώτη μου καθυστέρηση καί ἀνυπακοή, ἐάν βέβαια αὐτό θά μοῦ καταλογισθεῖ ὡς σφάλμα. Ἐσιώπησα μέν, ἀλλά δέν θά σωπαίνω πάντα. Ὑποχώρησα μέν γιά λίγο μέχρι νά γνωρίσω καλά τόν ἑαυτό μου καί νά παρηγορηθῶ γιά τή θλίψη μου· ἀλλά τώρα δέχθηκα νά ὑψώνω τόν Κύριο ἐνώπιον τῆς σύναξης τῶν πιστῶν καί νά δοξάζω τόν Θεό ἀπό τή θέση τῶν πρεσβυτέρων. (Ψαλμ. 106,32) Ἄν ἐκεῖνα ἦταν ἀξιοκατάκριτα, αὐτά ἐδῶ ἀξίζουν τή συγγνώμη».

Αγαπητοί Αδελφοί και Πατέρες,

Αναμφίβολα, ο καθένας από εμάς που διακονούμε την εκτός συνόρων πατρίδα, έχει να καταθέσει αναρίθμητες ποιμαντικές εμπειρίες. Ταπεινώς θεωρώ, ότι το βαθυστόχαστο κείμενο του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου, με το οποίο επέλεξα να κλείσω την εισήγησή μου, πρέπει να το μελετήσουμε, τόσο οι Κληρικοί, όσο και οι υποψήφιοι Κληρικοί, για να μην κακοποιείται το μυστήριο στα καθημερινά και ανθρώπινα, με τελικό σκοπό να κρατήσουμε ψηλά το χάρισμα, λαμπερό και φωτεινό στην καθημερινότητα, που να ακτινοβολεί στην αιωνιότητα. Ο Άγιος Γρηγόριος πίστευε, ότι ο Ιερεύς πρέπει να φροντίζει ακούραστα για το ποίμνιο, που του ενεπιστεύθη ο Χριστός, να είναι οπλισμένος με την αυτοθυσία και τον ηρωϊσμό των Μαρτύρων, τον ζήλο των Προφητών, την αγιότητα των Αποστόλων και την αρετή των Πατέρων.

Ευχαριστώντας και πάλι τον Άγιο Γερμανίας για την καθόλα τιμητική του πρόσκληση, του Θεοφιλεστάτους Αδελφούς Αρχιερείς και όλους εσάς Πατέρες, για την χαρά της συναναστροφής και την υπομονή σας, να ακούσετε τις ταπεινές μου σκέψεις, εύχομαι τα έτη όλων σας πολλά, καρποφόρα, υγιεινά, ειρηνικά, ο δε λόγος του Αγίου Γρηγορίου, να γίνει για όλους μας αφορμή αναζωπυρώσεως του χαρίσματος και απαρχή μιας περισσότερο συνειδητής ιερατικής ζωής και διακονίας, με ιεραποστολικό πνεύμα και ζήλο. Σας ευχαριστώ.

It is brought to the attention of the Ukrainian-speaking flock of the Mother Church of Constantinople in Sweden and Norway that the Divine Liturgy will be celebrated in Ukrainian on the following dates:

Saturday, December 23, 2023, at 10 a.m., at the Metropolitan Church of the Annunciation of Oslo (Thor Olsens gate 9, 0177 Oslo).

Sunday, December 24, 2023 and Monday, December 25, 2023, at 10 a.m., at St. George Cathedral of Stockholm (Birger Jarlsgatan 92, 11420 Stockholm).

The above Holy Services will be performed by the Ukrainian Priest, Rev. Presbyter Vitalii Lohvin, member of the clergy of the Holy Metropolis of Spain and Portugal, who will be visiting Scandinavia, having received the consent of his Archpastor, His Eminence Metropolitan Vissarion of Spain and Portugal.

We invite our Orthodox Ukrainian-speaking brethren in these two countries, to prayerfully participate in the above liturgical gatherings, praying for a ceasefire in their homeland and for peace to prevail in the wider region.

From the headquarters of the Holy Metropolis of Sweden and All Scandinavia

Φέρεται εις γνώσιν του Oυκρανοφώνου ποιμνίου της Μητρός Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως στην Σουηδία και την Νορβηγία, ότι θα τελεσθεί η Θεία Λειτουργία στην Ουκρανική γλώσσα τις ακόλουθες ημερομηνίες:

α) Σάββατο, 23 Δεκεμβρίου 2023, στις 10 π.μ., στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Όσλο, στην διεύθυνση Τhor Olsens gate 9, 0177 Oslo.

β) Κυριακή, 24 Δεκεμβρίου 2023 &

γ) Δευτέρα, 25 Δεκεμβρίου 2023, στις 10 π.μ., στον Ιερό Καθεδρικό Ναό Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης, στην διεύθυνση Birger Jarlsgatan 92, 11420 Stockholm.

Οι ως άνω ιερές ακολουθίες θα τελεσθούν από τον Ουκρανό Ιερέα, Αιδεσιμολ. Πρεσβύτερο κ. Vitalii Lohvin, κληρικό της Ιεράς Μητροπόλεως Ισπανίας και Πορτογαλίας, ο οποίος θα επισκεφθεί την Σκανδιναυΐα, έχοντας λάβει την προς τούτο συγκατάθεση του Ποιμενάρχου του, Σεβ. Μητροπολίτου Ισπανίας και Πορτογαλίας κ. Βησσαρίωνος.

Καλούμε τους Ορθοδόξους Ουκρανοφώνους αδελφούς μας στις δύο αυτές χώρες, να συμμετάσχουν προσευχητικώς στις ως άνω λατρευτικές συνάξεις, δεόμενοι υπέρ καταπαύσεως του πυρός στην ιδιαιτέρα πατρίδα τους και επικρατήσεως της ειρήνης στην ευρύτερη περιοχή.

Εκ της Ι. Μητροπόλεως Σουηδίας και πάσης Σκανδιναυΐας

On Thursday, August 24, 2023, His Eminence Metropolitan Cleopas of Sweden and All Scandinavia welcomed the Catholicos Patriarch of the Assyrian Church of the East H.H. Mar Awa III Royel, accompanied by his Bishop in Western Europe H.G. Mar Awraham Youkhanis and his Bishop in Scandinavia and Germany H.G. Mar Odisho Oraham.

Metropolitan Cleopas initially conveyed to his esteemed visitors the heartfelt greetings of His All-Holiness Ecumenical Patriarch Bartholomew, and then gave them a tour of the church, informed them about the history and the restoration work done in the church premises and welcomed them to the church premises, at the Museum of Hellenic-Christian Heritage, where a one-hour discussion was held on current issues.

In conclusion, His Eminence presented the Patriarch and his entourage with the bilingual commemorative study on the Ecumenical Patriarch’s Visit to Stockholm in 2019, the trilingual version of the Divine Liturgy of Saint John Chrysostom, as well as a collection of the Ecumenical Patriarch’s homilies in English.

In return, the Patriarch referred to the importance of the dialogue with the Ecumenical Patriarchate, asked His Eminence to convey his greetings to the Ecumenical Patriarch, expressed his admiration for the result of the restoration work of the Cathedral and offered a blessing cross as a gift, from Erbil, the capital of Iraqi Kurdistan and the headquarters of his ecclesiastical Eparchy.

After the speeches and the exchange of gifts, there was a small reception, offered by the President of the Philoptochos Ladies Society of the Cathedral Mrs. Fotini Batsela.