Του Μητροπολίτου Σουηδίας Κλεόπα

Η Σηλυβρία της Ανατολικής Θράκης υπήρξε η γενέτειρα του αγίου Νεκταρίου μητροπολίτου Πενταπόλεως της Λιβύης, κατά κόσμον Αναστασίου Κεφαλά, η πόλη στην οποία αντίκρισε το φως της ζωής, την 1^η Οκτωβρίου 1846, έλαβε την πρώτη εγκύκλιο μόρφωση και διήνυσε τα δεκατέσσερα πρώτα έτη του επιγείου βίου του.

Η Σηλυβρία, η οποία καταλαμβάνει εξέχουσα θέση στην εκκλησιαστική ιστορία, ευρίσκεται επί της Θρακικής παραλίας της Προποντίδος, κοντά στην Κωνσταντινούπολη. Ήδη από τον 18^ο αιώνα, είχε αγορά, χάνια, εργαστήρια, καφενεία, πολλά καταστήματα και παλαιές εκκλησίες. Το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού ήσαν Έλληνες Χριστιανοί, λίγοι Ιουδαίοι και σποραδικώς ελάχιστοι Τούρκοι.

Ήδη από τον 17^ο αιώνα, υπήρχαν δύο σχολές· μία ιερατική, που ιδρύθη με δαπάνες του μητροπολίτου Καλλινίκου και μία κοινή σχολή, με χρηματοδότηση του ηγεμόνος της Βλαχίας Αλεξάνδρου Μουρούζη. Το 1849, εκτίσθη το παρθεναγωγείο και η βιβλιοθήκη, που ανέδειξαν την Σηλυβρία ως κέντρο πνευματικής ακτινοβολίας.

Η εύρεσις ανεκδότων επιστολών του αγίου Νεκταρίου, η πλειοψηφία των οποίων απευθύνεται προς το διοικητικό συμβούλιο της Ριζαρείου εκκλησιαστικής σχολής, παρουσιάζονται άγνωστες πτυχές της πολυδιάστατης ποιμαντικής δράσεως του ιεράρχου ως φιλοπάτριδος, μαχομένου υπέρ των δικαίων της δοκιμαζομένης τότε Ανατολικής Θράκης και της διαιωνίσεως του εκεί ελληνικού στοιχείου και των παραδόσεών του.

Στις ίδιες επιστολές, ο άγιος παρουσιάζεται ως αρρήκτως συνδεδεμένος με την οικογενειακή του εστία και τους συγγενείς του, δίδει το παρόν σε κάθε έκφανση του βίου τους, συνδράμοντας παντοιοτρόπως στις ανάγκες τους, συμμετέχων στις χαρές και τις θλίψεις τους.

Στην από 15^ης Σεπτεμβρίου 1894 επιστολή του, ο άγιος συνέστησε στο διοικητικό συμβούλιο της Ριζαρείου σχολής τον διορισμό ενός ιεροσπουδαστού από την Τυρολόη της Θράκης, ως νεωκόρου, εις αντικατάστασιν άλλου μαθητού, που προεχειρίσθη εις ιεροδιάκονον. Στο τέλος της επιστολής του, ο άγιος υπεστήριξε την αίτησή του, να προσληφθεί ο νέος Θραξ αντί άλλου, με πέντε σαφή επιχειρήματα υπέρ του νέου: α) η αφοσίωσίς του στην Εκκλησία, β) η ενδόμυχος επιθυμία του να ιερωθεί, γ) η βεβαιότης που προσδίδει ο χαρακτήρ του και οι γνώσεις που θα λάβει στην σχολή, στο να προβεί χρήσιμος στην Εκκλησία, δ) ο εμπλουτισμός της τάξεως των ιερωμένων με κληρικούς του κύρους του νέου αυτού στην υπόδουλη Ελλάδα, και ε) η πεποίθησις ότι θα καταστεί γενναίος πρόμαχος των εθνικών συμφερόντων στην Θράκη.

Ο εν λόγω ιεροσπουδαστής έγινε τελικώς δεκτός στην Ριζάρειο, όπου εφοίτησε τα έτη 1895-1899.

Στο ιστορικό αρχείο της Ριζαρείου υπάρχει μία ακόμη επιστολή του αγίου Νεκταρίου προς το διοικητικό συμβούλιο της σχολής, συνταχθείσα την 15^η Μαΐου 1902, στην οποία υπέβαλε και υπεστήριξε την από 5^ης Μαΐου 1902 αίτηση της “Θρακικῆς Ἀδελφότητος”, όπως γίνουν αποδεκτοί στην σχολή και άλλοι Θράκες νέοι, με την προϋπόθεση ότι και ο ίδιος ο διευθυντής θα συνέβαλε στην καταβολή των διδάκτρων και των λοιπών εξόδων φοιτήσεως. Δυστυχώς, δια λόγους οικονομικούς, το αίτημα απερρίφθη, όπως μαρτυρείται στην από 22^ας Μαΐου 1902 επιστολή του διοικητικού συμβουλίου προς τον σχολάρχη.

Στην από 29^ης Οκτωβρίου 1894 επιστολή του, ο άγιος Νεκτάριος παρεκάλεσε τους συμβούλους της Ριζαρείου, να δεχθούν ως οικότροφο τον ανεψιόν του, Θεμιστοκλή Κεφαλά, με την προϋπόθεση ότι θα ενεγράφετο σε δημόσιο σχολείο, μέχρι της εισαγωγής του ως εσωτερικού μαθητού της Ριζαρείου, αφού προηγουμένως θα υπεβάλετο σε εξετάσεις και θα εγένετο δεκτός.

Ο άγιος υπεσχέθη στο συμβούλιο, ότι θα ανελάμβανε προσωπικώς την κηδεμονία του νέου και θα κατέβαλε μηνιαίως τα έξοδα διατροφής του. Ο Θεμιστοκλής ήτο υιός του αδελφού του Χαραλάμπη και ο πρώτος ανεψιός που ανέλαβε ο άγιος υπό την εποπτείαν του.

Στην συνεδρίαση του πολυμελούς συμβουλίου της 18^ης Ιανουαρίου 1895, το πολυμελές συμβούλιο απεδέχθη τον ανεψιό του σχολάρχου, ως τακτικό ιδιοσυντήρητο μαθητή και κοινοποίησε την απόφασή του εγγράφως στον ταμία της σχολής και στον διευθυντή.

Ο Θεμιστοκλής εισήχθη ως τακτικός μαθητής στην Β΄ προπαιδευτική, το σχολικό έτος 1897-1898. Οι από 2^ας Νοεμβρίου και 10^ης Δεκεμβρίου 1897 επιστολές αποτελούν έκφραση ευχαριστιών του διευθυντού προς το διοικητικό συμβούλιο, για την πρόσληψη του ανεψιού του Θεμιστοκλή στην σχολή.

Προ της ενάρξεως του σχολικού έτους 1898-1899, ο Θεμιστοκλής διέκοψε τις σπουδές του στην Ριζάρειο, δι᾽ αγνώστους λόγους. Η αποχώρησίς του δεν κατέβαλε τον άγιο Νεκτάριο, αλλ’ αντιθέτως του δημιούργησε έντονη επιθυμία, να συνεχίσει την πνευματική προσφορά προς την ιδιαιτέρα πατρίδα του, εις ένδειξιν ευγνωμοσύνης δια τα όσα αύτη του προσέφερε στην παιδική του ηλικία.

Ο άγιος εστίασε τις πνευματικές ανάγκες της Σηλυβρίας στην ανάδειξη νέων που θα εξεπαιδεύοντο και θα διεμόρφωναν χαρακτήρα “ιεροπρεπή και ελληνοπρεπή”, γενόμενοι ιεροκήρυκες της “Ἑλληνικῆς Ὀρθδοξίας”, όπως χαρακτηριστικώς ανέφερε σε επιστολή του.

Ο σχολάρχης επίσκοπος συγκατετέθη ενθέρμως στην παράκληση που εξέφρασε ο “ἐν Σηλυβρίᾳ κ. Φώτιος Κανακίδης”, ο οποίος εζήτησε “νά γίνῃ δεκτός ὁ υἱός αὐτοῦ Χρυσόστομος ὡς ἰδιοσυντήρητος μαθητής”, αλλά “διά τήν ὡμολογημένην ἀπορίαν αὐτοῦ”, “νά ἀφεθῇ κατά μέρος ὁ ὅρος τῆς ἑτησίας προκαταβολῆς”.

Αν και τα οικονομικά του ήσαν περιορισμένα, ο άγιος, δια της από 11^ης Οκτωβρίου 1898 επιστολής του, παρεκάλεσε το συμβούλιο της σχολής, να αποδεχθεί το αίτημά του, να προσληφθεί στην Ριζάρειο, ως ιδιοσυντήρητος, κάποιος νέος Σηλυβρινός, που θα εξεπλήρωνε τις ανωτέρω προϋποθέσεις, θα είχε επιθυμία να περιβληθεί το της ιερωσύνης ένδυμα και, μετά το πέρας των σπουδών του, θα επέστρεφε στην “αναξιοπαθούσα” Σηλυβρία, για να προσφέρει εκεί τις εθνικοθρησκευτικές του υπηρεσίες.

Ο άγιος επρότεινε στο συμβούλιο, να του κρατείται μέρος του μισθού του για την συντήρηση του εν λόγω ιεροσπουδαστού. Στην συνεδρίαση του πολυμελούς συμβουλίου της 31^ης Οκτωβρίου 1898, έγινε δεκτή η ανωτέρω αίτησις του σχολάρχου επισκόπου.

Μετά την αποχώρηση του Θεμιστοκλή Χ. Κεφαλά από την Ριζάρειο, ο πατέρας του Χαραλάμπης απέστειλε το 1902, τον άλλο του υιό Μιχαήλ, να τον αναλάβει ο άγιος υπό την προστασία του. Επειδή ήτο αδύνατος μαθητής και δεν μπορούσε να ανταποκριθεί στις ακαδημαϊκές απαιτήσεις της Ριζαρείου, ο άγιος τον έστειλε σε δημόσιο σχολείο των Αθηνών, αναλαμβάνοντας, ουχί μόνον τα έξοδά του, αλλά και την προετοιμασία του για τις εισαγωγικές εξετάσεις της Ριζαρείου, όπως μαρτυρείται στην από 28^ης Σεπτεμβρίου 1902 επιστολή του προς το διοικητικό συμβούλιο της σχολής.

Τελικώς, ο Μιχαήλ έγινε δεκτός, το ακαδημαϊκό έτος 1903-1904, και παρέμεινε φοιτών στην σχολή μέχρι το 1906, ως υπότροφος της μονής Ασωμάτων Πετράκη, οπότε και διέκοψε τις σπουδές του.

Ένας ακόμη ανεψιός έρχεται να προστεθεί στην χορεία των άλλων δύο, που ανέλαβε ο άγιος υπό την προστασία του. Πρόκειται για τον Ελευθέριο Σταυρίδη, εγγονό της αδελφής του, ο οποίος, αν και είχε συσταθεί ενθέρμως από τον μητροπολίτη Σηλυβρίας και τον πρόεδρο του Θρακικού πατριωτικού συλλόγου Κ. Ξ. Σπυρίδη, για να εισαχθεί ως υπότροφος του Ριζαρείου κληροδοτήματος, εν τέλει απερρίφθη από το συμβούλιο της σχολής, αρχικώς.

Η αιφνιδιαστική αύτη απόφασις εκίνησε την πένα του αγίου στην σύνταξη μιάς επιστολής και μιάς αιτήσεως, με ημερομηνία 12 Οκτωβρίου 1907, δια των οποίων, έκαμε χρήση σχετικού άρθρου του οργανισμού της σχολής, περί εγγραφής τέκνων των καθηγητών και συμβούλων, ως εξωτερικών μαθητών, παρακαλώντας το συμβούλιο, να ευαρεστηθεί, να δεχθεί τον Ελευθέριο ως εξωτερικό μαθητή της Α΄ τάξεως, αφού προηγουμένως υποβληθεί στις απαιτούμενες εισαγωγικές εξετάσεις και επιτραπεί η διαμονή του εις τα διαμερίσματα της διευθύνσεως.

Ο άγιος εδεσμεύθη στην αίτησή του, να αναλάβει τα έξοδα διατροφής και περιβολής του ανεψιού του, αδυνατούσε όμως να καλύψει την ολική δαπάνη. Αυτό προφανώς οφείλεται, όχι στην απροθυμία του, αλλά προφανώς στα επιπρόσθετα έξοδα που είχε επωμισθεί, ήδη από το 1904, με την ίδρυση της μοναστικής αδελφότητος Αιγίνης, την αναπαλαίωση της εγκαταλελειμμένης μονής της Ζωοδόχου Πηγής, την ανέγερση κελίων, την συντήρηση της δεκαμελούς αδελφότητος, τα έξοδα μετακινήσεώς του προς και από την Αίγινα και την συνέχιση εκδόσεως των συγγραμμάτων του. Παρ’ όλα αυτά, ο άγιος έσπευσε και πάλι να προσφέρει τις υπηρεσίες του και την έμπρακτη αγάπη του στους συγγενείς του.

Στην από 1^ης Ιουνίου 1908 γραπτή ερώτηση του καθηγητού Νικολάου Παπαγιαννοπούλου, διαδόχου του αγίου Νεκταρίου στην διεύθυνση της Ριζαρείου, προς το συμβούλιο της σχολής, περί διακανονισμού της ιδιότητος του Ελευθερίου Σταυρίδου, το πολυμελές συμβούλιο απεφάσισε, να δεχθεί τον εν λόγω μαθητή ως υπότροφο της Ριζαρείου περιουσίας, για το επόμενο ακαδημαϊκό έτος 1908-1909, εκπληρώνοντας παλαιά επιθυμία του τέως σχολάρχου, μητροπολίτου Νεκταρίου, όπως μαρτυρείται στις από 9^ης Ιουνίου και 16^ης Οκτωβρίου 1907 επιστολές του προς τον διευθυντή Παπαγιαννόπουλο. Ο Ελευθέριος φοίτησε στην σχολή τα έτη 1907-1910.

Η επιστολή που εστάλη από τον άγιο Νεκτάριο στον γενικό πρόξενο της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, στα τέλη Σεπτεμβρίου του 1906, αποτελεί ένα είδος πληρεξουσίου, δια του οποίου ο άγιος μετεβίβασε τις δύο ιδιόκτητες οικίες του στην Σηλυβρία, στον αδελφό του Χαραλάμπη, με την προϋπόθεση να πανδρεύσει δύο από τις κόρες του, με τα έσοδα από την πώληση των οικιών. Μέχρι και την κοίμηση του αγίου, οι οικίες αυτές δεν είχαν πωληθεί, διότι αναφέρονται και πάλι στην διαθήκη του.

Η προς Κύριον εκδημία της Μαριώρας Κεφαλά, ανύπανδρης αδελφής του αγίου, ώθησε τον άγιο, να αναλάβει προσωπικώς την δαπάνη της εξοδίου ακολουθίας, της αγοράς τάφου στο Α΄ Νεκροταφείο Αθηνών και την αφιέρωση του συγγράμματός του “Χριστολογία” εις την μνήμην αυτής.

Η από 26^ης Μαΐου 1900 επιστολή αποτελεί έγγραφη παράκληση του αγίου προς το συμβούλιο της Ριζαρείου, όπως προκαταβληθεί εις αυτόν το ποσόν των πεντακοσίων δραχμών, για την κάλυψη των εξόδων της εξοδίου ακολουθίας της Μαριώρας.

Μαζί με την από 28^ης Νοεμβρίου 1902 επιστολή του, ο άγιος, από την θέση του διευθυντού της Ριζαρείου, απέστειλε στον πρόεδρο της “Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας” δύο φωτογραφίες του ναού του αγίου Σπυρίδωνος στην Σηλυβρία κι ένα αντίγραφο χάρτινης εικόνος, η οποία ευρέθη στον περίβολο του ναού της Θεοτόκου στην Σηλυβρία, που προφανώς του είχαν ζητηθεί.

Η εν λόγω επιστολή αποτελεί την επισφράγιση του άρθρου αυτού, που κατέγραψε την συγκινητική προσφορά του αγίου Νεκταρίου στην προώθηση των εθνικοθρησκευτικών συμφερόντων της ιδιαιτέρας πατρίδος του, καθώς και την ποικιλότροπη συνδρομή του ιδίου στην ζωή των συγγενών του.

Την μεσημβρία της Παρασκευής, 4^ης Νοεμβρίου 2022, ο Σεβ. Μητροπολίτης Σουηδίας και πάσης Σκανδιναυΐας κ. Κλεόπας, συνοδευόμενος από τον εφημέριο του Καθεδρικού Ναού Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης, Παν. Αρχιμανδρίτη κ. Βαρθολομαίο Ιατρίδη, μετέβησαν στο Ησυχαστήριο του Αγίου Νικολάου στο Ρέττβικ της Σουηδίας, όπου ετέλεσαν τρισάγιο στην μνήμη του μακαριστού Αρχιμανδρίτου κυρού Ευσεβίου Βίττη, καθώς στις 4 Νοεμβρίου του έτους 2009, ο Γέροντας εκοιμήθη οσιακώς.

Να αναφερθεί, επίσης, ότι την προηγουμένη Κυριακή, 30 Οκτωβρίου, με πρωτοβουλία του Ποιμενάρχου, ετελέσθη εν Εκκλησία πληθούση και προ της δοξολογίας της Εθνικής Επετείου, μνημόσυνο από της συμπληρώσεως δεκατριών ετών από της μακαρίας κοιμήσεως του Γέροντος Ευσεβίου Βίττη, ο οποίος ηργάσθη ιεραποστολικώς στην Σκανδιναυΐα και άφησε ανεξίτηλα τα ίχνη της διακονίας του, έργω τε και λόγω και συγγραφαίς.

Η ταπεινή προσευχή μας είναι να αναπαύει ο Θεός την ψυχή του και να έχουμε την ευχή του!

At noon on Friday, November 4, 2022, His Eminence Metropolitan Cleopas of Sweden and All Scandinavia, accompanied by the pastor of the St. George Cathedral of Stockholm, the V. Rev. Archimandrite Bartholomew Iatridis, went to the Hermitage of St. Nicholas in Rättvik, Sweden, where they performed a Trisagion service, in memory of the blessed Archimandrite Eusebius Vittis, since on November 4, 2009, the Elder fell asleep in the Lord.

It should also be mentioned that on the previous Sunday, October 30, at the initiative of His Eminence, before the OXI Day National celebration, a memorial service was conducted on the occasion of the thirteenth anniversary of the blessed passing of Elder Eusebius Vittis, who worked as a missionary in Scandinavia and left indelible traces of his ministry, his dedicated service, his sermons and writings.

Our humble prayer is that God rest his soul and may we have his blessings!

ΣΤΟΚΧΟΛΜΗ – Η Ι. Μητρόπολις Σουηδίας δικαιώθηκε και πάλι, αφού ο κρατικός έλεγχος στα οικονομικά της δεν εντόπισε ο,τιδήποτε μεμπτό, χωρίς να υφίσταται καμία απολύτως αμφιβολία ως προς την χρηστή διαχείρισή της.

Μετά από ψευδείς κατηγορίες που υιοθέτησε η Σουηδική εφημερίδα Göteborgsposten (GP), σε μια σειρά άρθρων της, η I. Μητρόπολις υπεβλήθη σε δύο εξονυχιστικούς ελέγχους, οι οποίοι διενεργήθηκαν τόσο από την Σουηδική Υπηρεσία Στήριξης Θρησκευτικών Κοινοτήτων (στην Σουηδική: Myndigheten för stöd till trossamfund “SST”), όσο και από την Σουηδική Φορολογική Υπηρεσία (στην Σουηδική: Skatteverket).

Και οι δύο έλεγχοι απήλλαξαν την Ι. Μητρόπολη από όλες τις κατηγορίες του GP και κατέληξαν στο συμπέρασμα, ότι τα πάντα (τα οικονομικά) στην Ι. Μητρόπολη ευρέθησαν εν τάξει. Ως εκ τούτου, δεν διετάχθη καμία περαιτέρω ενέργεια από τις αρχές.

Ο έλεγχος που διενήργησε το SST, έγινε από την αξιόπιστη εταιρεία ορκωτών λογιστών KPMG, κατ᾽ ανάθεση του SST, και ολοκληρώθηκε πριν από περίπου δύο εβδομάδες, χωρίς καμία ιδιαίτερη σημείωση/παρατήρηση, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι όλα τα κρατικά κονδύλια αξιοποιήθηκαν από την Ι. Μητρόπολη απολύτως σύννομα και σύμφωνα με όσα ορίζει η Σουηδική νομοθεσία.

Ως εκ τούτου, και οι δύο έλεγχοι οδήγησαν στο ίδιο καταληκτικό συμπέρασμα, ότι ούτε οι κατηγορίες του GP, ούτε οι κατηγορίες των ατόμων που αναφέρονται στα άρθρα του GP, είχαν καμία απολύτως ουσία, και ως εκ τούτου ήταν εντελώς αβάσιμες, ανυπόστατες και ψευδείς.

Η Ι. Μητρόπολις Σουηδίας λειτουργεί και θα συνεχίσει να λειτουργεί, πάντοτε με υπευθυνότητα, ως προς την οικονομική διαχείριση, προς όφελος της Ανατολικής Ορθοδόξου Εκκλησίας και των μελών της, συμφώνως προς όλους τους σχετικούς ιερούς κανόνες και την εκάστοτε ισχύουσα πολιτειακή νομοθεσία.

Αφού, λοιπόν, “Η αλήθεια ως αποδέδεικται, το ψεύδος ως απελήλαται, η σοφία ως επαρρησιάσατο”, συνεχίζουμε να εστιάζουμε την διακονία μας προς όφελος των μελών μας και να υλοποιούμε τα οράματά μας,  επ᾽ αγαθώ της Ορθοδόξου Εκκλησίας και της Μητροπόλεώς μας.

Εκ της Ι. Μητροπόλεως

STOCKHOLM – The Metropolis of Sweden was again vindicated after a state audit on its finances came up clear of any red flags, leaving no question about its good management practices.

Following false accusations put forward by the Swedish newspaper Göteborgsposten (GP) in a series of articles, the Metropolis had been subject to two full audits conducted by the Swedish Agency for Support for Faith Communities (Sw: Myndigheten för stöd till trossamfund (”SST”) and the Swedish Taxation Agency (Sw: Skatteverket).

Both audits exonerated the Metropolis from all accusations made by GP and concluded that everything was in good order in the Metropolis. As such, no further action was taken by the authorities.

The audit carried out by SST was made by the well-respected auditor KPMG on behalf of SST, and was finalized around two weeks ago without any remarks, concluding that all state funds had been used by the Metropolis appropriately and in accordance with the Swedish law.

Hence, both audits reach the same definitive conclusion – that neither the accusations made by GP, nor the accusations made by individuals referenced in the GP articles, had any substance whatsoever and were completely unfounded, baseless and false.

The Holy Metropolis of Sweden operates and will continue to operate, always responsibly, in terms of financial management, for the benefit of the Eastern Orthodox Church and its members, in accordance with all relevant sacred canons and the applicable state legislation.

Therefore, “as truth has been prevailed, as falsehood has been disproven, as wisdom has been presented,” we continue to focus our ministry for the benefit of our members and realize our visions, for the good of the Orthodox Church and our Metropolis.

From the Holy Metropolis

Topic: Missionary Work in the Northern Lands: An Empirical Perspective

Athens, November 3, 2022

Beloved Brethren in Christ, 

It is with great joy that I received the invitation to participate in this webinar conference and have the opportunity to speak with you, but also to present the ministry and challenges facing the Holy Metropolis of Sweden and All Scandinavia, which I have been shepherding for eight-and-a-half years.

Allow me to begin by thanking the School of Theology of the National and Kapodistrian University of Athens, and Dr. Evi Voulgaraki-Pissina, the Editor-in-Chief of Salt, for their gracious invitation and enabling me to share my experiences, together with the unique challenges facing the Ecumenical Patriarchate’s northernmost eparchy, which encompasses the nations of Sweden, Norway, Denmark, and Iceland.

Missionary work is likely best known for the evangelization of populations living in third-world countries and conditions of extreme poverty. However, the mission of the Church and its charge inherently extends to all peoples, irrespective of race, ethnicity, or financial status. This includes citizens and residents of “developed nations,” an increasing number of whom are unchurched or in search of Christ’s truth – either due to being raised in other faiths or denominations, which they eventually abandoned, or in a highly secularized environment hostile to the message of the Gospel. During this brief presentation, I will endeavor to provide a brief overview of the missionary outreach being undertaken by the local Church in Scandinavia over the past eight-and-a-half years to minister to the various populations of the Northern Lands.

Prior to my election by the Holy and Sacred Synod of the Ecumenical Patriarchate, at the proposal of His All-Holiness Ecumenical Patriarch Bartholomew, I had spent twenty-two years serving as a clergyman in the Holy Archdiocese of America. As the Ecumenical Throne’s largest eparchy, it possesses vast financial resources, over 500 parish communities, a plethora of institutions, and is by all accounts well organized and developed.

I was ordained to the episcopacy on May 21^st – the feast day of Sts. Constantine and Helen, and as I look back upon the choice of this date, I realize that Divine Providence and the wisdom of our venerable Patriarch were at work here. These saints, hailed as equals-to-the-Apostles by our Church, are synonymous with the Holy Cross. St. Constantine the Great famously saw a vision of the Holy Cross together with the words “in this sign conquer” ahead of his triumph in the Battle of the Milvian Bridge – which also took place on October 28^th! – setting the stage for him to become sole ruler of the Roman Empire. His mother St. Helen later traveled to Jerusalem and led the excavations that resulted in the discovery and universal exaltation of the Holy Cross.

I often think about this and the role of the Holy Cross in my ministry and the life of the Church. St. Nectarios of Pentapolis, who served as the subject of my doctoral dissertation and who inspired most of my publications, famously coined the saying: “Σταυρός, ἡ μερὶς τοῦ βίου μου,” which roughly translates to “The Cross, a part of my life.” It is this understanding of the Cross as a “weapon of peace; an invincible trophy” with which I armed myself as I prepared to undertake a ministry in a land that was foreign to me, with many unknown circumstances.

The limitations of the human senses cannot interpret the mystery of the God-man’s sacrifice on the Cross, just as they cannot comprehend His kenosis or self-emptying, and His humility. Therefore, this singular event of Divine condescension and love can be experienced in no other way than through awe and joy. Awe and joy reveal the deeper meaning of the Cross, which symbolizes the concept of χαρμολύπη, which can be loosely translated to mean sweet sorrow or happiness intermingled with sadness. It refers to the spiritual condition that reflects or should reflect the permanent ethos of the Orthodox Christian mentality and Orthodox Christian truth. Let us not forget that the Cross holds a prominent position in the life and faith of Orthodox Christians, and hence best describes the missionary experience.

St. Silouan would say that the Cross of the Lord grants hope and the ability to overcome the hell of failure, because it opens up prospects for us to observe life and experience it, overcoming hell and Hades. In our daily struggle to spread the Gospel, let the Lord’s words ring clearly and triumphantly: “In the world you shall have tribulation; but be of good cheer, I have overcome the world” (John 16:33). Besides, we must not forget that even the simplest faithful Christian expresses the experience of χαρμολύπη through the sign of the Cross.

It was with this truth in mind that I assumed my charge on June 14, 2014. My arrival in Stockholm reminded me of Charles Dickens’ classic novel A Tale of Two Cities. I had left the fruitful vineyard of America, which enjoyed all of God’s good blessings in abundance, and arriving to a region that – despite boasting a high GDP, economic development, and many social benefits – was severely underdeveloped in terms of its ecclesiastical infrastructure and being weather-beaten by the winds of a highly secularized society.

By the Grace of God, in the time that has passed since then, many efforts have been undertaken and by the Grace of God, a good number of projects have been realized or are currently underway. However, I will provide you with some facts to give you a better understanding of the many deficiencies and privations our local Church experienced and the concerted effort to re-evangelize Scandinavian society.

Over the past eight years, the Holy Metropolis has added ten (10) new clergymen to its ranks, raising the present number to eleven (11), inasmuch as only one (1) clergyman was serving in the entire Metropolis prior to my arrival. Over that same period, along with the existing six (6) parishes, ten (10) new ecclesiastical communities were established: five (5) in Sweden – St. Cleopas the Apostle in Kalmar, The Entrance of the Theotokos into the Temple in Borås, Sts. Constantine and Helen in Jönköping, the Transfiguration of Christ in Överkalix, and the St. Nicholas Hermitage in Rättvik; three (3) in Norway – St. Nectarios of Pentapolis in Stavanger, St. Chrysostomos of Smyrna the Holy Ethnomartyr in Bergen, and St. Gerasimos of Cephalonia in Trondheim; one (1) in Denmark – St. Georgios of Ioannina the New Martyr in Roskilde; and one (1) in Iceland – St. Bartholomew the Apostle in Reykjavík.

The establishment of new parishes all throughout Scandinavia was a major priority, because there were Orthodox Christian faithful living in remote areas, as well as large cities, that were underserved and unchurched. Thanks to the continued establishment of new parishes, the Orthodox Christian witness is spreading throughout the entire region, while local enclaves of Orthodox Christians have an opportunity to attend church regularly. This is the cornerstone of our ministry.

In April 2018, the Divine Liturgy of St. John Chrysostom was published in Greek, English, and Swedish for the first time. The necessity of this initiative arose as a result of native Swedish speakers’ – especially young people’s – need to understand the Divine Liturgy. A large number of faithful from this demographic come from mixed marriages and their comprehension level of liturgical texts is limited, resulting in an inability to fully comprehend the richness of our tradition of worship.

As an eparchy of the Ecumenical Patriarchate, we are called to spiritually serve not only our Greek Orthodox brethren, but also all those who – out of zeal or interest – wish to learn more about the ministry of the Holy Metropolis, regardless of their religious, national, and social background. This is why the Holy Metropolis of Sweden’s ministry and pastoral work is missionary in nature and directed to “all the nations.” (Matthew 28:19). This is another feature of our missionary work. The Greek language is revered and plays a leading role in our liturgical life, but the local languages of all 4 nations are also included in attempt to facilitate outreach and minister to an increasingly heterogeneous congregation.

Our outreach efforts and Orthodox testimony have yielded fruits. From June 2014 until now, following the corresponding spiritual preparation and catechesis, the Holy Metropolis of Sweden has welcomed over 170 new members into the faith, via adult baptisms or the service of Chrismation for heterodox. Through our extroversion and social consciousness, the Holy Metropolis actively invites people from all walks of life in the present-day multicultural Scandinavian reality to “come and see,” as Philip told Nathanael.

Another feature of our missionary approach is extending the liturgical experience to other aspects of our communal existence. From June 2014 until today, Sunday Schools, Ladies Philoptochos Society chapters, youth groups, and the Holy Metropolis’ radio station have been established, while lessons in iconography, Byzantine music, and cooking are being offered. These are some of our communal activities aimed at promoting social inclusion and extending the sense of belonging for our parishioners.

Newly arriving brethren from Greece represent a steady part of our local Church’s weekly pastoral ministry, with the Holy Metropolis putting forth an organized effort to help them find housing and work at the earliest possible, thus facilitating their integration into local society. We are currently extending similar efforts to aid refugees arriving from war-torn Ukraine and other areas of the world.

The efforts of the Holy Metropolis during this same period include the adoption of administrative measures (i.e., increase in office hours from three (3) hours per week to a full eight-hour day, Monday through Friday), and regular archpastoral visits throughout the entire realm of the Holy Metropolis. It is important for parishioners and visitors to know that they can come into contact directly with Metropolis personnel in real time.

Since this webinar is being hosted by the University of Athens, let me take this opportunity to commemorate a great citizen of Athens, the orator Demosthenes, who famously said in his First Olynthiac speech that “we need money, for sure, Athenians, and without money nothing can be done that ought to be done.” This reality holds true today, nearly two-and-a-half millennia later, and that is why fundraising is such an essential component of missionary work.I personally spearhead fundraising efforts to ensure: a) the smooth operation of the Holy Metropolis and its parishes, b) the renovation of its churches, c) the modernization of our technologies, d) the upgrading and development of our facilities to showcase the Hellenic Christian heritage.

Until today, three concerts, as well as several day conferences and speeches of a religious and cultural nature, receptions and lunches, and four instructional conferences for clergymen and prospective clergymen have been organized.

Our crowning achievement in terms of fundraising involves the full interior and exterior restoration of our Cathedral, which is a historic Stockholm landmark over 130 years old, which had never been previously renovated. This ambitious project, which was miraculously completed during the duration of the pandemic, completely changed the face of our largest and most historic church, providing a unique Hellenic Christian imprint in the heart of Stockholm. We performed a similar extensive renovation at the Metropolitan Church of the Annunciation in Oslo and the Hermitage of St. Nicholas in Rättvik, Sweden.

The establishment of a Museum of Hellenic-Christian Heritage was a sine qua non for us, inasmuch as it filled a longstanding void. This museum space, which has been housed inside the facilities of the St. George Cathedral in Stockholm, showcases the treasures of our cultural heritage in the most effective manner possible, providing visitors with knowledge, information, and an empirical foundational basis. At the same time, the promotion of the Hellenic Christian heritage to the general Scandinavian public is a responsibility of the Holy Metropolis, with artifacts of this culture, which have been saved throughout the centuries, being clearly displayed in the glass museum showcases and clearly expressing its values, viewpoints, ideals, and aesthetic perspective.

Along with the museum, two new offices for the clergy, a library and an archive room were established in the Stockholm Cathedral premises, and the church was adorned with 36 large icon frescos in the altar, above the entrance and the balcony.

By the grace of God, His All-Holiness Ecumenical Patriarch Bartholomew presided over the dedication ceremony of our Museum and other renovated facilities during his official visit to the Metropolis in 2019 to celebrate our Metropolis’ semi-centennial and preside over our first ever Clergy-Laity Synaxis. Approximately 200 representatives of the 16 parishes, in the 4 nations that consist the Metropolis, as well as 43 members of the Dialogue between the Orthodox and Lutheran Church attended the Synaxis.

Aware of the demands of the modern age and taking advantage of technology, I make it a point to develop our Metropolis’ internet ministry, writing articles, encyclicals, messages and press releases, to keep our faithful and interested parties regularly informed through the Metropolis social media about our liturgical life, community events, and manifold ministries. 

I must also point out that it is of great importance to cultivate good cooperation with the local Civic and Church Authorities, as well as the heads of our doctrines and faiths, as through the spirit of love and dialogue, reconciliation and peace is preserved and prevailed, which benefit the inhabitants of the four nations and offers authentic Orthodox testimony to society at large. Faithfully serving the work of His All-Holiness the Ecumenical Patriarch, we support and promote Christian unity, which we do not consider to be a luxury, but rather, a necessity and a priority. There is no greater proof of what I am saying than the close relations and collaboration that have blossomed between the Holy Metropolis and other Christian Communities following the inception of my archpastoral duties, as well as my personal attendance at events organized by the other Orthodox presences, the Lutheran, Roman Catholic, Coptic, and Syriac-Aramean Churches.

Along with participation in events organized by other Christian communities, I have participated in numerous international conferences, representing the Ecumenical Patriarchate. In fact, I have already visited 16 nations from the day of my election to the episcopacy. Moreover, I have had the privilege of participating as a rotating member of the Holy and Sacred Synod of the Ecumenical Patriarchate. In addition, for the last five years, I participate in the meetings of the Conference of European Churches, where I currently serve as Vice-President.

Finally, in my pastoral work, I also include my writing activity and contribution for the enlightenment of the members of our Church and those who wish to learn more about the Orthodox faith, life and history. During my ministry in Sweden, I was guided by God’s Grace to publish a bilingual two-volume work on Saint Nectarios of Pentapolis, the trilingual edition of the Divine Liturgy in Greek, English, and Swedish, the bilingual edition of the Akathist Hymn in Greek and Swedish, a story for children in the Swedish language, as well as books written by the missionary and former clergyman of our Metropolis the late Fr. Eusebius Vittis.

I am grateful to the Trinitarian Godhead for all our accomplishments, which were achieved through prayer, many sleepless nights and long workdays, and the continual knowledge that on the path toward Golgotha and the Cross that each of us is called to bear for the salvation of our souls, Christ walks together with us, lightening our load and encouraging us through the empirical knowledge that the Resurrection always follows the Cross and our journey does not end at Golgotha, but at Emmaus!

There is still much to be done to advance our missionary work in the Northern lands, minister to the unchurched, and re-evangelize local society. As St. John Chrysostom says, “οὐκ ἱστάμεθα, πορευόμεθα γάρ,” we do not stand, for we are constantly pushing ahead. This is our task and our defining trait. This is the model handed down to us from the Fathers of the Church who worked continuously, dedicating their attention to every possible aspect of their flock’s communal life.

For my part, I express the humble wish that we may all derive spiritual joy from this webinar where we have come to share our experiences and knowledge in the service of Christ’s Gospel, since we all confess that: “behold, through the Cross joy has come to the entire world.”

Let us all boast, then, in Christ, as St. Paul the Apostle did: “but God forbid that I should boast except in the cross of our Lord Jesus Christ” (Gal. 6:14). This is a boast that is made not with sentiments of egotism and pride over superiority to others, but because our Savior Jesus Christ Himself, Who went up on the Cross, calls us to a life and freedom and love. And this invitation is too precious to keep to ourselves. It is activated by spreading the good news of the Gospel, which is achieved through missionary work for the glory of the Trinitarian God!

Thank you.

Το Σάββατο, 29 Οκτωβρίου 2022, πραγματοποιήθηκε η γιορτή της 28^ης Οκτωβρίου 1940, στο Ελληνικό Σχολείο Στοκχόλμης, στην οποία συμμετείχαν ο Πρέσβυς της Κύπρου στη Στοκχόλμη Εξοχώτατος κ. Σόλων Σάββα, ο Πρόξενος της Ελλάδος Εντιμώτατος κ. Νικόλαος Καραλέκας, ο πρώην Πρόεδρος του Ελληνικού Σχολείου κ. Γεώργιος Κωνσταντίνου με τη σύζυγό του Μαρία και ο Σεβ. Μητροπολίτης Σουηδίας κ. Κλεόπας.

Ο Μητροπολίτης χαιρέτησε τη γιορτή των μαθητών του σχολείου, εκφράζοντας τις ευχαριστίες του προς τον Πρόεδρο του Σχολείου κ. Δημήτρη Σιώτη, για την ευγενική πρόσκληση του ιδίου και των μελών της εφορείας του σχολείου και των καθηγητών, και αναφερθείς στη διπλή γιορτή του Ελληνισμού, ανέφερε τα εξής:

“Σήμερα, πανηγυρίζουμε μία επέτειο, η οποία έμεινε γνωστή στην παγκόσμια ιστορία. Είναι η επέτειος του “ΟΧΙ” των Ελλήνων προς τους Ιταλούς κι ενώ συνήθως κάθε χώρα γιορτάζει τη λήξη ενός πολέμου, αντίθετα εμείς, με την επέτειο της 28^ης Οκτωβρίου, γιορτάζουμε την αρχή ενός πολέμου.

Η Ιταλία ζήτησε από την Ελλάδα την άδεια να περάσει ο στρατός από τα Ελληνοαλβανικά σύνορα και να της παραχωρηθούν κάποια σημεία στρατηγικής σημασίας, όπως λιμάνια και αεροδρόμια. Ο τότε Πρωθυπουργός της Ελλάδος απάντησε με ένα μεγάλο “ΟΧΙ” κι αυτό βέβαια σήμανε την είσοδο της πατρίδος μας στο Β΄ παγκόσμιο πόλεμο.

Μαζί, όμως, με τη μεγάλη αυτή γιορτή, στην Εκκλησία μας πανηγυρίζουμε το ιερό πρόσωπο της Παναγίας μας, την Αγία Σκέπη, όπου, σύμφωνα με τις μαρτυρίες πολλών στρατιωτών του ”40, εμφανίστηκε μπροστά τους η Παναγία και τους προστάτευε, τους σκέπαζε, όταν πολεμούσαν τους κατακτητές.

Ο πόλεμος είναι αποτέλεσμα της κακίας και της πλεονεξίας των ανθρώπων. Ας προσευχηθούμε στο Χριστό κι ας επαναλάβουμε το λόγο των ψαλμών: “Ὑπόταξον Κύριε πάντα τά βάρβαρα ἔθνη τά τούς πολέμους θέλοντα.”

Ας απολαύσουμε τη γιορτή που έχετε ετοιμάσει και ας δώσουμε σε όλους ένα μήνυμα, μέσω της προσευχής μας, να σταματήσουν οι πόλεμοι και να επικρατήσει στον κόσμο η ειρήνη του Χριστού.”

Στο τέλος, ο μεν Ποιμενάρχης συνεχάρη όλους όσοι συντελούν στην πρόοδο του σχολείου και τους κάλεσε να παραστούν αύριο, Κυριακή, στον Καθεδρικό Ναό Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης, στη Θεία Λειτουργία και στη δοξολογία που θα ακολουθήσει, ο δε πρόεδρος του σχολείου διένειμε τα πιστοποιητικά ελληνομάθειας σε μαθητές του σχολείου.

Δυό γιορτές σήμερα, με κοινό χαρακτηριστικό τον ηρωϊσμό. Ηρωΐδα μητέρα η Σκέπη η αγία,
η Παναγία, στο πλάι του Γιού της και στο πλάι των άλλων γιών της, των στρατιωτών της
Πίνδου, και το δικό μας ηρωικό ΟΧΙ, των Ελλήνων, απέναντι στη διαταγή του Μουσολίνι.

Ο σημερινός εορτασμός αποτελεί έναυσμα έντονου προβληματισμού, αν και κατά πόσο
μιμούμαστε όλους αυτούς που τιμά η σημερινή επέτειος. Αν γνώμονας, δηλαδή, της πορείας
μας, και η αλήθεια της νεοελληνικής μας ελευθερίας και συνείδησης, συνοψίζονται στην
έξαρση που προκαλούν οι στίχοι: “Απ’ τα κόκκαλα βγαλμένη των Ελλήνων τα ιερά”, ή
στη λυπηρή διαπίστωση της “Μικρής Λησμονημένης” του Μάνου Χατζιδάκη, “Σου
σπάσανε τα κόκκαλα τ’ ασθενικά παιδιά μας”, που αποτελεί την αναστροφή του ως άνω
Σολωμικού.
Οι ήρωες του ᾽40, οι άγιοι δηλαδή κι αγωνιστές της εποχής εκείνης, βίωσαν την ελευθερία,
ως εσωτερική απολύτρωση από το “εγώ”, στη θέση του οποίου κυρίαρχη θέση πλέον είχε ο
Θεός κι ο κόσμος ολόκληρος. Η θυσία των τιμώμενων ηρώων/αγίων τους ύψωσε στην
αιωνιότητα και τους επέβαλε ως φωτεινούς δείκτες στο στερέωμα της ιστορίας.
Η ευλογητική παρουσία τους στη ζωή των Ελλήνων όπου γης θα αποτελεί την επιβεβαίωση
της αρχής ότι ο ηρωισμός είναι μια θυσία, για χάρη της πνευματικής ιδέας που συναρπάζει,
που ανακαινίζει και μεταμορφώνει το άτομο σε πρόσωπο, που αναδεικνύει αληθινούς ήρωες,
ινδάλματα και πρότυπα σύγχρονα και διαχρονικά.
Οι αγώνες σε κάθε εποχή για την κατάκτηση της ελευθερίας είναι η απάντηση σε κάθε
αλλότρια δύναμη που προσπαθεί να ξεθεμελιώσει τα ιδανικά του Γένους, τη μνήμη και τις
θυσίες των προγόνων. Η παρακαταθήκη όσων αγωνίστηκαν είναι να τους μοιάσουμε και να
θυσιάζουμε καθημερινά το εγώ μας προς χάριν της ενότητας, της ομοψυχίας, δίχως διαιρέσεις
και διχόνοιες, που είναι δυστυχώς η “αχίλλειος πτέρνα” μας.
Συνυπάρχουμε ως Ελλάδα, εντός και εκτός συνόρων, συν-οραματιζόμαστε, συνεργαζόμαστε,
αλληλοπεριχωρούμαστε, μαθαίνουμε ο ένας από τον άλλο, εμπιστευόμαστε ο ένας τον άλλο.
Αναγκαιότητα και αρετή η ενότητα, η ομοψυχία, η αρμονική συμβίωση.
Στην εποχή μας, οφείλουμε έτι περισσότερο, να διατηρήσουμε τα ιδανικά μας,
υπερασπιζόμενοι την ταυτότητά μας έναντι των σύγχρονων κινδύνων, όπως αυτός της
παγκοσμιοποίησης, που αλλοιώνει τις κοινωνίες και καθιστά τον άνθρωπο ανελεύθερο,
δίχως όραμα, δίχως προοπτική.
Το “Άξιον εστί” του Οδυσσέα Ελύτη δανείστηκε απ᾽ την Ελλάδα παραστάσεις, ήχους,
νοσταλγίες κι αγώνες, συγγράφοντας ένα ποίημα σύμβολο, χιλιοτραγουδισμένο,
παρακαλώντας όλους μας, “να μη λησμονήσουμε τη χώρα μας”, επισημαίνοντας την ατομική
μας ευθύνη για τη διατήρηση της ταυτότητας μας, της Ελληνορθοδοξίας μας, της διαχρονικής
δηλαδή συμπόρευσης του Παρθενώνα με την Αγία Σοφία.
Ζούμε αναμφίβολα σε μια εποχή έντονων αντιφάσεων και εν εξελίξει πολεμικών
συγκρούσεων. “Ας αντισταθούμε στην ασχήμια των καιρών”, όπως συνήθιζε να λέει ο Μάνος
Χατζιδάκις κι ας προβληματιστούμε θετικά από τα λόγια του εθνικού ευεργέτη και προέδρου
του Ιδρύματος “Σταύρος Νιάρχος” κ. Ανδρέα Δρακόπουλου: “Η ελληνική ψυχή είναι
μοναδική και πρέπει να την ξυπνήσουμε από τον λήθαργό της, να την ταρακουνήσουμε, όχι
να την αφήνουμε απλά να υπάρχει, σαν προσκύνημα στις κορνίζες των ηρωϊκών προγόνων
μας.”
Ας γίνουν τραγούδι της ψυχής μας οι στίχοι του Κυριάκου Ντούμου: “… Έχω στα στήθια
μου τους στίχους του Σεφέρη, έχω του Γκάτσου την Αμοργό, έχω τον Κάλβο, τον Σολωμό.
… Έχω έναν ήλιο φυλαχτό απ’ τη Βεργίνα, Έχω τον Όλυμπο, τον Υμηττό, το Παλαμίδι, την
κυρά της Ρω. Έχω μια θάλασσα αγάπες στο Αιγαίο, Έχω στη Κρήτη ένα Θεό, ένα ακρωτήρι
κι ένα σταυρό, … έχω ένα δέντρο στην Επίδαυρο φυτέψει, έχω μια ορχήστρα κι ένα βωμό,
έχω τον λόγο μου τον τραγικό, …με την Ελλάδα εγώ ξυπνάω και κοιμάμαι!”

Χρόνια πολλά, Αδελφοί μου!

Καθεδρικός Ναός Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης

Κυριακή, 23 Οκτωβρίου 2022

Πανοσιολογιώτατε,

Μουσικολογιώτατοι,

Αγαπητοί μου Αδελφοί,

Το κάθε θαύμα του Κυρίου, όπως και ολόκληρη η διδασκαλία Του, έχουν ως κύριο στόχο να αποκαλύψουν το μυστήριο του ερχομού της βασιλείας του Θεού στον κόσμο. Μιας βασιλείας, όπου δεν έχει θέση ο πόνος και η δυστυχία, οι θλίψεις κι οι αρρώστιες. Μιας βασιλείας, που είναι η κοινωνία της αγάπης του Θεού με τον άνθρωπο, γι’ αυτό και το κάθε θαύμα του Χριστού είναι ο αγωγός από τον οποίο διοχετεύεται η χάρη και η αγάπη του Θεού στους ανθρώπους.

Το σημερινό θαύμα στη χώρα των Γαδαρηνών έγινε η αιτία να γνωρίσουμε δύο αντίθετες στάσεις, ανάμεσα στο θεραπευμένο από τα δαιμόνια άνδρα και στους υπόλοιπους Γαδαρηνούς. Η μία θέση είναι θετική, από τον πρώην δαιμονισμένο κι η άλλη αρνητική, από τους κατοίκους της πόλης.

Ο πρώην δαιμονισμένος παρακαλεί το Χριστό, να μην τον αφήσει μοναχό, αλλά να του επιτρέψει να τον ακολουθήσει. Οι Γαδαρηνοί, αντίθετα, Τον παρακαλούν, να φύγει μακριά τους.

Ας δούμε, όμως, ποιά ήταν τα ελατήρια που δημιούργησαν τόσο αντίθετες στάσεις για το πρόσωπο του Κυρίου μας; Ο προ ολίγου δαιμονισμένος έχει καθίσει κοντά Του, «ἱματισμένος καί σωφρονῶν».

Το «πλῆθος» των δαιμονίων έχει εγκαταλείψει το δυστυχισμένο άνθρωπο, χάρη στη θαυμαστή παρέμβαση του Ιησού. Τα δαιμόνια εισήλθαν στους χοίρους, παρακαλώντας τη δίκαιη καταστροφή τους μέσα στη λίμνη. Άλλωστε, ήταν απαγορευμένο το εμπόριο των χοίρων από το Μωσαϊκό Νόμο.

Για πολλά χρόνια, ο γεμάτος δαιμόνια Γαδαρηνός είχε γίνει ο φόβος κι ο τρόμος. Τον είχαν αλυσοδέσει και περιπλανιόταν έξω από το χωριό, σε άθλια κατάσταση. Για το ταλαίπωρο συνάνθρωπό τους, έμαθαν οι Γαδαρηνοί από τους χοιροβοσκούς, ότι τον ευεργέτησε ο Χριστός, ότι του χάρισε την ειρήνη της ψυχής του, αλλά και ότι προκάλεσε τον πνιγμό των χοίρων.

Στο άκουσμα αυτό, οι Γαδαρηνοί αντέδρασαν αρνητικά. Συναντήθηκαν με το Χριστό, με διαθέσεις άγριες. Δεν πέρασε από το μυαλό τους το θαυμαστό γεγονός της θεραπείας ενός βασανισμένου από τα δαιμόνια συνανθρώπου τους. Δε χάρηκαν γιατί έγινε υγιής, αλλά αγανάκτησαν και ζήτησαν επιτακτικά από το Χριστό, να φύγει από την πόλη τους.

Μια ομάδα ανθρώπων, κυριευμένη από το παράνομο κέρδος, βιώνουν την παρουσία του Χριστού ως καταστροφική, ως ανατροπή ενός διαβρωτικού κατεστημένου και μιας θρησκευτικά διαστροφικής συνήθειας, της εκτροφής των χοίρων.

Τα κριτήριά τους είναι υλικά. Μένουν αδιάφοροι στην αμαρτωλότητά τους, στην παρανομία τους και το σπουδαιότερο, στη θεραπεία του συμπατριώτη τους. Δεν υποπτεύονται καν, ότι πάνω και πέρα από το παράνομο ή νόμιμο υλικό κέρδος, υπάρχει και προβάλλει το αιώνιο κέρδος της ψυχής, που είναι η σωτηρία της!

Πόσοι από τους σημερινούς «Γαδαρηνούς», δεν παραδέχονται ότι η συνεπής χριστιανική ζωή είναι ζημιογόνος και καταδικαστέα; Απουσιάζει  σ᾽ αυτούς το αξιολογικό κριτήριο για την ύπαρξή τους και τον κόσμο, γι’ αυτό, αντί να αγωνίζονται να κερδίσουν το Χριστό, επιδιώκουν να κερδίσουν τον κόσμο όλο, μια κατάκτηση με απροσδιόριστες, επώδυνες  κι επικίνδυνες διαστάσεις.

Άραγε, ο σύγχρονος άνθρωπος, με ποιά αξιολογικά κριτήρια απαντά στα προβλήματα της ζωής; «Ἐγεύθη» το Χριστό, έζησε την παρουσία Του και θέλει να παραμείνει κοντά Του «ἱματισμένος καί σωφρονῶν», ή μήπως Τον εξόρισε από τη ζωή του και δέχτηκε τη διαστροφή ως τρόπο ζωής, τη δε ζωή εν Χριστώ ως περιθωριακή συμπεριφορά των ολίγων και επικίνδυνων για την εποχή μας;

Θα μου επιτρέψετε, να καταθέσω κάποιες χαρακτηριστικές σκέψεις του Μάνου Χατζιδάκι: “Η πιθανή προέκταση του αξιώματος είναι, να συνηθίσουμε τη φρίκη, να μας τρομάζει η ομορφιά […] Η υποταγή ή ο εθισμός σε μια τέτοια συνύπαρξη, ή συνδιαλλαγή, δεν προκαλεί τον κίνδυνο της αφομοίωσης ή της λήθης, του πως πρέπει, του πως οφείλουμε να σκεφτόμαστε, να πράττουμε και να μιλάμε; Αναμφισβήτητα αρχίσαμε να το ανεχόμαστε. Όταν όμως το πρόσωπο του τέρατος πάψει να μας τρομάζει, τότε πρέπει να φοβόμαστε… γιατί αυτό σημαίνει ότι έχουμε αρχίσει να του μοιάζουμε.”

Οι κάτοικοι των Γαδαρηνών τρόμαζαν στη θέα του υγιούς πλέον πρώην δαιμονισμένου! Κάτι που δεν το έκαναν, όταν ο ίδιος ήταν υπό την επήρεια του δαίμονα.

Προσεύχομαι κι εύχομαι, η ψυχή μας να στολίζεται πάντοτε με την ομορφιά του θαύματος, της πίστης, των πνευματικών αγώνων και καταξιώσεων, της δημιουργίας και της κατά Θεόν προόδου. Αμήν!

Στα πλαίσια των εορτασμών της 100ετηρίδος από της ιδρύσεως της Ι. Αρχιεπισκοπής Αμερικής, η Θεολογική Σχολή του Τιμίου Σταυρού Βοστώνης διοργάνωσε διήμερο συνέδριο στις εγκαταστάσεις της, με θέμα “The Greek Orthodox Archdiocese of America at 100 Years”.

Προσκληθείς από τον Σεβ. Αρχιεπίσκοπο Αμερικής κ. Ελπιδοφόρο και την ως άνω σχολή, ο Σεβ. Μητροπολίτης Σουηδίας και πάσης Σκανδιναυΐας κ. Κλεόπας συμμετείχε στο εν λόγω συνέδριο, την Παρασκευή, 7 Οκτωβρίου 2022, αναπτύσσοντας στην αγγλική το θέμα “The Making of Archbishop Iakovos: How His Diakonia as a Priest Shaped His Archiepiscopacy”, πως δηλαδή η υποδειγματική ιερατική διακονία του Αρχιμανδρίτου Ιακώβου Κουκούζη στον Καθεδρικό Ναό της Βοστώνης συνετέλεσε στο να αναλάβει στη συνέχεια την πηδαλιουχία της Ι. Αρχιεπισκοπής Αμερικής.

Η ομιλία βασίστηκε στη μελέτη που δημοσίευσε ο Μητροπολίτης Κλεόπας, το Νοέμβριο του 2012, κατά τη διακονία του ως προϊσταμένου του Καθεδρικού Ναού Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Βοστώνης, με τίτλο “Dean James A. Coucouzes as a Model of Priesthood: Archbishop Iakovos’ Ministry at the Annunciation Cathedral of New England (1942-1954)”.

Στο τέλος της ομιλίας του, ο Επίσκοπος συνεχάρη τους διοργανωτές του συνεδρίου Πανοσιολ. Αρχιμανδρίτη Dr. Anton Vrame και Dr. James Skedros και προσέφερε αντίτυπα της μελέτης του για τον Αρχιεπίσκοπο Ιάκωβο στον Σεβ. Αρχιεπίσκοπο Αμερικής κ. Ελπιδοφόρο, τον Πρόεδρο της Θεολογικής Σχολής κ. George M. Cantonis, στον Dr. James Skedros και στον Καθηγητή του Haverford College Ελλογ. κ. Αλέξανδρο Κιτροέφ.

Την Κυριακή, 9 Οκτωβρίου, ο Σεβασμιώτατος λειτούργησε στον Καθεδρικό Ναό της Βοστώνης. Στην ομιλία του, ευχαρίστησε τον Σεβ. Αρχιεπίσκοπο Αμερικής κ. Ελπιδοφόρο, για την τιμητική του πρόσκληση, να συμμετάσχει ως εισηγητής στο διήμερο συνέδριο της Θεολογικής Σχολής, καθώς και τον Σεβ. Μητροπολίτη Βοστώνης κ. Μεθόδιο, με την κανονική άδεια του οποίου τέλεσε την ευχαριστιακή σύναξη, με τη συμμετοχή του προϊσταμένου του ναού Αιδ. Πρωτοπρεσβυτέρου κ. Αθανασίου Τσινίνη και του εξ Ελλάδος επισκέπτου Αιδ. κ. Βασιλείου. Τους ύμνους έψαλαν τρεις φοιτητές της Θεολογικής Σχολής του Τιμίου Σταυρού.

Αφού μίλησε πρώτα στους μαθητές του Κατηχητικού Σχολείου, ο Μητροπολίτης Σουηδίας εξέφρασε προς τα μέλη του Καθεδρικού Ναού της Νέας Αγγλίας την ευγνωμοσύνη του για την αγάπη που του έδειξαν καθ᾽ όλη τη διάρκεια της εκεί διακονίας του μέχρι σήμερα, τους προσέφερε τη μελέτη του για την Πατριαρχική Επίσκεψη στη Στοκχόλμη, συνεχάρη το νέο εφημέριο, π. Αθανάσιο για τον πρόσφατο διορισμό του, ευχήθηκε ταχεία αποκατάσταση της υγείας του απελθόντος εφημερίου Αιδ. Πρωτοπρεσβυτέρου κ. Δημητρίου Τόνια και κήρυξε το θείο λόγο, με θέμα την κυριακάτικη ευαγγελική περικοπή.

Ακολούθησε δεξίωση στις εγκαταστάσεις του ναού, την οποία προσέφεραν ευγενώς η Φιλόπτωχος Αδελφότης Κυριών και το εκκλησιαστικό συμβούλιο του ναού.

Το απόγευμα της ιδίας, ο Σεβασμιώτατος αναχώρησε από τη Βοστώνη, με προορισμό την έδρα της επαρχίας του, στη Στοκχόλμη.

Το φωτογραφικό υλικό είναι προσφορά του κ. Alex Mavradis.