His Eminence Metropolitan Cleopas of Sweden and All Scandinavia presented His All-Holiness Ecumenical Patriarch Bartholomew with his newly published two-volume study entitled The Unpublished Correspondence of St. Nectarios of Pentapolis.

Metropolitan Cleopas traveled to Constantinople at the invitation of Patriarch Bartholmew to participate in the celebrations commemorating his 32^nd anniversary of election to Orthodox Christianity’s first throne.

Metropolitan Cleopas informed the Patriarch that this latest publication is a continuation of his publications from 2008 and 2019. This new study, which contains 2,289 documents in total, features 1,955 never-before-published letters, which have been made public for the first time.

Moreover, he explained that this study entailed the electronic transcription of St. Nectarios’ correspondence during his tenure as Director of the Rizareios Seminary, as well as numerical and thematic categorization of this correspondence, which took place from November 2020 to November 2022.

This publication aims to contribute to further familiarizing researchers and readers with St. Nectarios as not only a man of God, but with his writing as well. It will benefit the faithful who revere this saint, along with clergymen and theologians, researchers, students of all levels, in addition to readers who will reap the spiritual fruits of his correspondence.

Metropolitan Cleopas gave special mention to His Excellency Metropolitan Agathangelos of Fanarion, Director General of the Church of Greece’s publishing house Apostoliki Diakonia, for his willingness to publish this latest two-volume study, as well as his overall support of the ministry of the Ecumenical Patriarchate’s missionary Metropolis in Scandinavia.

Patriarch Bartholomew congratulated Metropolitan Cleopas on his work in preparing his latest publication and his decades of work dedicated to St. Nectarios in general. Furthermore, he praised Metropolitan Agathangelos of Fanarion on behalf of the Mother Church for publishing this study, as well as for the multifaceted work he and his colleagues offer through Apostoliki Diakonia.

Σεβασμιώτατε Μητροπολίτα Γερμανίας κ. Αυγουστίνε,

Θεοφιλέστατοι Άγιοι Αρχιερείς,

Αγαπητοί Πατέρες και Αδελφοί εν Χριστώ,

Με ιδιαίτατη χαρά και τιμή εδέχθην την πρόσκληση του σεπτού Ποιμενάρχου σας, Σεβ. Μητροπολίτου Γερμανίας κ. Αυγουστίνου, για να σας καταθέσω τις ταπεινές σκέψεις και την εμπειρία μου, στην ταπεινή ποιμαντική διακονία μου σε τόπους, έξω από τα γεωγραφικά όρια της ιδιαιτέρας πατρίδος μας, της Ελλάδος.

Προτού ξεκινήσω την εισήγησή μου, θα ήθελα να αναφερθώ επ’ ολίγον στο πρόσωπο του Μητροπολίτου σας, του πολυσεβάστου Ιεράρχου της Μητρός Εκκλησίας, καθώς το όνομά του ταυτίζεται με την Ιερά σας Μητρόπολη, όχι μόνον ως κατασταθείς ποιμενάρχης αυτής, αλλά και διότι από την πρώτη στιγμή της ιδρύσεώς της (5 Φεβρουαρίου 1963), υπήρξε κληρικός της, ως διάκονος έως το 1964, Πρεσβύτερος έως το 1972, Επίσκοπος Ελαίας έως το 1980 και από το Νοέμβριο του 1980 έως σήμερα ως ποδηγέτης αυτής.

Σε όλα αυτά τα χρόνια, ο σεβάσμιος, αναγνωρισμένος απ᾽ όλους γεραρός Ιεράρχης του Οικουμενικού Πατριαρχείου, κατέστη πνευματικός χειραγωγός εις Χριστόν, ευεργέτης οικονομικός της Ι. Μητροπόλεως, μη φειδόμενος κόπων, μόχθων και χρόνου.

Πρωτεργάτης μεγαλεπιβόλων οικοδομημάτων, ιδρυτής ιερών ναών, ιερών μονών, πνευματικών κέντρων, χειροτονητής πολυαρίθμων κληρικών, αναδείξας, μεταξύ αυτών, και πλείστους όσους αρχιερείς της Πρωτοθρόνου Εκκλησίας.

Για το πολύπλευρο, πολυποίκιλο και διδακτικό για όλους εμάς έργο του Αγίου Γερμανίας, ασφαλώς επιλήψει με ο χρόνος διηγούμενον. Σε όσα ενδεικτικώς ανέφερα, πρέπει να προσθέσουμε την φροντίδα του για την σύσταση σχολείων, γλώσσης, κατηχητικών, βυζαντινής μουσικής, ενώ επέτυχε, επίσης, την αναγνώριση της Ι. Μητροπόλεως ως νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου, το 1974.

Στο πρόσωπό του, τόσο οι Έλληνες, όσο και οι Γερμανοί και πρόσωπα άλλων εθνικοτήτων, που κατέφυγαν στη Γερμανία, αναζητώντας ένα καλύτερο αύριο, ήδη από το έτος 1960, σε κέντρα εμπορίου και πνεύματος, όπως στη Λειψία, το Αμβούργο και το Μόναχο, με παρουσία λογίων, όπως ο Ευγένιος Βούλγαρης και ο Νικηφόρος Θεοτόκης, βρήκαν την ενσαρκωμένη αγάπη, την αδελφοσύνη και την ενότητα.

Ο αεικίνητος Ιεράρχης πέτυχε την αληθινή συνεργασία μετά του Ιερού Κλήρου και του λαού, αναπτύσσοντας σχέσεις αμοιβαίας κατανοήσεως, πηγαίου σεβασμού, διότι από νωρίς κατενόησε ότι, με αυτές τις αρετές, θα ευημερήσει η Εκκλησία και το Γένος μας.

Κατόρθωσε, λοιπόν, ο πολιός και σεβάσμιος Μητροπολίτης Γερμανίας να δώσει σάρκα και οστά στην Ορθόδοξη Εκκλησία της Γερμανίας, να την φέρει εκ του μη όντος εις το είναι, να την καταστήσει ζώσα, με κύρος σταθερό και ισχυρό και δίκαια να θεωρείται ο θεμελιωτής της εν Γερμανία Ορθοδόξου Εκκλησίας των νεωτέρων χρόνων!

Με αυτές τις ολίγες εισαγωγικές σκέψεις, που προέρχονται από την ευγνωμονούσα καρδία μου και αφού ευχαριστήσω, αρχής γενομένης, τον Πρωτοσυγκελλεύοντα της Ι. Μητροπόλεως, Θεοφιλ. Επίσκοπο Αριανζού κ. Βαρθολομαίο, για την συνεργασία και την όλη προετοιμασία της ενταύθα επισκέψεώς μου, και όλους τους αγαπητούς Πατέρες και Αδελφούς, για την τιμητική συμμετοχή και παρουσία σας, θα επιχειρήσω να σας παρουσιάσω το θέμα της εισηγήσεώς μου, που τιτλοφορείται: «Ιεραποστολή και Επανευαγγελισμός στις Σκανδιναυϊκές Χώρες».

Επιτρέψτε μου, αρχικώς, να καταθέσω στην αγάπη σας και να μοιρασθώ μαζί σας λίγες εισαγωγικές σκέψεις, ξεκινώντας από όσα κατά καιρούς και κατά την πολυχρόνιον ιερατικήν και υπερτριακονταετή Πατριαρχία Του, σε πλείστες όσες περιπτώσεις, έχει επισημάνει ο Παναγιώτατος Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος, αναφερόμενος στην διακονία των Ιερέων, ιδιαιτέρως σε όλους εμάς που διακονούμε στην Διασπορά.

Ο Πνευματικός ημών Πατήρ επισημαίνει ότι μία από τις πρώτες προτεραιότητες που πρέπει να θέτουμε στην διακονία μας, είναι να διατηρούμε ζωντανό στην καρδιά του ποιμνίου μας το διακριτικό γνώρισμα των Ορθοδόξων από τους υπολοίπους ανθρώπους, δηλαδή το Ορθόδοξο βίωμα και ήθος.

«Θεοῦ καί ἀνθρώπου, φυσικοψυχικοῦ κόσμου πρός τό θεῖον καί πνευματικόν, πρός τούς Ἁγίους τῆς πίστεως, οἱ ὁποῖοι ζοῦν, ἂν καί δέν περιφέρουν πλέον τό σαρκικόν σῶμα τους, αὐτό τό ὡραῖον καί βαθύ μυστήριον τῆς Ὀρθοδοξίας, ὡς κοινωνίας τοῦ κόσμου τούτου μετά τοῦ ἁγίου ἄλλου», λέγει ο Πατριάρχης του Γένους.

Τονίζει, ότι πρέπει να αναδεικνύεται το Μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας, ώστε να αντιλαμβανόμεθα ότι από αυτό αντλούμε δύναμη και αγιασμό.

Ένα επιπλέον μήνυμα που μάς διδάσκει ο Πρωτεύθυνος της Ορθοδοξίας είναι η αναγκαιότητα της μαρτυρίας του βιώματος, μέσα από τον σύνδεσμο της αγάπης. Είναι ένας λόγος που εναρμονίζεται με την Ευαγγελική προτροπή: «ἐν τούτῳ γνώσονται πάντες ὅτι ἐμοί μαθηταί ἐστέ, ἐάν ἀγάπην ἔχητε ἐν ἀλλήλοις» (Ἰωάν. 13,35).

Σημειώνει χαρακτηριστικά η Σεπτή Κορυφή της Ορθοδοξίας: «διά νά μετάσχῃ αὐτῆς (δηλαδή της αγάπης) εἰς ἕνα κόσμον αἰωνίας ἀγάπης πρός ὅλα τά πρόσωπα, ἀνθρώπινα καί θεῖα, ἐν συνειδήσει τῆς ταυτότητος καί τῆς ἑτερότητος, ἀλλά καί τῆς μοναδικότητος ἑκάστου», αφού ο σύγχρονος κόσμος «ἐστερημένος τῆς ἀγάπης καί ζῶν εἰς τόν ἀσφυκτικόν κλοιόν τοῦ ἀτομισμοῦ καί τοῦ ἐγωκεντρισμοῦ, μόνον ἀπό Θεόν, ἀγαπῶντα ἀπροϋποθέτως καί ὑποδεχόμενον ἀσώτους μέ ἀνοικτάς ἀγκάλας, δύναται νά ἐλκυσθῇ».

Συστατικό στοιχείο μιας τέτοιας αγάπης είναι η ανιδιοτέλεια, η προστασία και η ενότητα «ὡς θεμελιώδεις προϋποθέσεις τῆς ἀτομικῆς, πνευματικῆς, ἐκκλησιαστικῆς καί ὁμογενειακῆς προόδου».

Αυτή είναι η οικουμενικότητα, που ξεκινά από τους οικείους της πίστεως και επεκτείνεται σε όλους τους Ορθοδόξους χριστιανούς, ανά τον τετραπέρατο κόσμο!

Σύμφωνα με τον Οικουμενικό Πατριάρχη, βασικός παράγων και ένα από τα συστατικά στοιχεία της προόδου και επιτυχίας των Ελλήνων στην Διασπορά, είναι ο προηγηθείς μετανάστης Κληρικός: «οἱ ἀγῶνες, αἱ θυσίαι καί τά ἐπιτεύγματα τοῦ ὁποίου παρέχουσιν ἀπτόν κριτήριον τῆς αὐθεντικότητος καί τῆς ἀκεραιότητος τῆς ἱερωσύνης».

Στην μεγάλη αυτή λίστα των «μεταναστών» Κληρικών, πρέπει εξαιρέτως να μνημονευθεί ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Αμερικής κυρός Ιάκωβος, εις εκ των μεγάλων ευεργετών και του ομιλούντος, για τον οποίο χαρακτηριστικά αναφέρει ότι: «ἧτο πλήρης ἀγάπης καί πίστεως, μία φωτεινή προσωπικότης μέ ἐκκλησιαστικόν ἦθος καί φρόνημα, μέ θέλησιν ἡ ὁποία ἠξιοποίει τό πνεῦμα, καθώς εἶχε θέσει ἅπαντα τά ἐφόδια αὐτοῦ, τό πνεῦμα καί τήν θέλησίν του εἰς τήν ὑπηρεσίαν τοῦ μεγάλου πάθους, τοῦ πάθους τῆς δημιουργίας, τῆς διακονίας τῆς Ἐκκλησίας καί τοῦ Γένους».

Θεωρώ μεγάλη ευλογία την δυνατότητα, η οποία μού εδόθη, να μαθητεύσω πλησίον σπουδαίων Αρχιεπισκόπων Αμερικής, αρχής γενομένης από τον ήδη μνημονευθέντα μακαριστό Ιάκωβο, ο οποίος, χάριν της εξ αυτού χορηγηθείσης υποτροφίας, μού παρείχε την δυνατότητα της αποκτήσεως περισσοτέρων γνώσεων, σε ανώτατο επίπεδο, μέσα από την έρευνα σε μεταπτυχιακό και διδακτορικό πεδίο, και περί του οποίου συνέγραψα και πόνημα με τίτλο: «Dean James A. Coucouzes as a Model of Priesthood: Archbishop Iakovos’ Tenure at the Annunciation Cathedral of New England (1942-1954)».

Στην συνέχεια, συνανεστράφην με τον πρ. Αρχιεπίσκοπο Αμερικής κ. Σπυρίδωνα και κατόπιν με τον επίσης πρ. Αρχιεπίσκοπο Αμερικής κ. Δημήτριο, τον οποίο είχα και Καθηγητή στην Θεολογική Σχολή του Τιμίου Σταυρού Βοστώνης.

Όλοι τους, με τα χαρίσματα και την προσωπικότητά τους, επέδρασαν στην ποιμαντική του ομιλούντος, ώστε να τεθούν τα θεμέλια μιας διακονίας στις Η.Π.Α., με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του εκεί Ελληνισμού, τα οποία, όμως, επέδρασαν θετικώς και απετέλεσαν τα εχέγγυα, ώστε, όταν η Μήτηρ Εκκλησία εκάλεσε τον υποφαινόμενο στην διαποίμανση της Ι. Μητροπόλεως Σουηδίας και πάσης Σκανδιναυΐας, υπήρχε ήδη το υπόβαθρο για την έναρξη της αρχιερατικής του διακονίας στις Βόρειες Χώρες.

Έχοντας, λοιπόν, στην σκέψη μου αυτά τα βασικά και θεμελιώδη συστατικά, εδέχθην την πρόταση του σεπτού Ποιμενάρχου σας, για να εκφράσω τις ταπεινές μου σκέψεις γύρω από την ταπεινή μου διακονία στην Σκανδιναυΐα.

Αδελφοί και Πατέρες,

Η ιεραποστολή είναι εντολή του Κυρίου μας προς τους μαθητές Του, πριν από την Ανάληψή Του στους ουρανούς: «κηρύξατε πάντα τά ἔθνη, βαπτίζοντες εἰς τό ὄνομα τοῦ Πατρός, καί τοῦ Υἱοῦ καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος». Μία εντολή, η οποία ξεκινά από τους Αποστόλους και θα εξακολουθεί να υφίσταται μέχρι της συντελείας των αιώνων.

Εκείνοι πρώτοι εκήρυξαν και την διέδωσαν, χωρίς να υπολογίζουν κόπους και θυσίες, όπως λίαν ευστόχως περιγράφει ο Απόστολος των Εθνών Παύλος: «ὑστερούμενοι, θλιβόμενοι, κακουχούμενοι…» (Ἐβρ. ια΄ 33 – ιβ΄ 2).

Στο ίδιο πνεύμα αυτοθυσίας και αυταπαρνήσεως συνέχισαν οι Πατέρες της Εκκλησίας, μέχρι σήμερα. Αυτή η εντολή στέφθηκε με την κάθοδο του Αγίου Πνεύματος, στους συνηγμένους στο υπερώον μαθητές «ἐπί τό αὐτό», την ημέρα της Πεντηκοστής. «Λήψεσθε δύναμιν ἐπελθόντος Ἁγίου Πνεύματος ἐφ’ ὑμᾶς καί ἔσεσθε μάρτυρες ἐν Ἱερουσαλήμ καί ἕως ἑσχάτου τῆς γῆς».

Πνευματοφόροι πλέον και Θεοκήρυκες οι Απόστολοι, ξεκίνησαν, να διαδώσουν αυτό που τόσο ευστόχως περιγράφει ο Ευαγγελιστής της αγάπης Ιωάννης ο Θεολόγος: «ὅ ἧν ἀπ’ ἀρχῆς, ὅ ἀκηκόαμεν, ὅ ἐωράκαμεν τοῖς ὀφθαλμοῖς ἡμῶν, ὁ ἐθεασάμεθα καί αἱ χεῖρες ἡμῶν ἐψηλάφησαν, περί τοῦ λόγου τῆς ζωῆς» (Α΄ Ἰωάν. 1,1).

Αυτό το μήνυμα, δηλαδή, της αγάπης, της καταλλαγής, της ειρήνης, της συγγνώμης και κυρίως της ελπίδος, καλούμαστε να μεταφέρουμε, σ᾽ έναν κόσμο, ο οποίος, πριν τον ερχομό του δευτέρου προσώπου της Αγίας Τριάδος, ζούσε σ᾽ ένα πνευματικό σκοτάδι, όπως το περιγράφει ο μεγαλοφωνότατος των Προφητών Ησαΐας: «ὁ λαός ὁ καθήμενος ἐν σκότει, εἶδε φῶς μέγα» (Ἠσ. θ΄, 1-2).

Έτσι κι ο Επίσκοπος, από την ημέρα της χειροτονίας του, καλείται να γίνει το φως, όπως του υπενθυμίζει η ευχή, όταν λαμβάνει τα δικηροτρίκηρα, για να ευλογήσει τον λαό, επαναλαμβάνοντας τα λόγια του Κυρίου προς τους Αποστόλους: «οὕτω λαμψάτω τό φῶς ἡμῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων» (Ματθ. ε΄, 16-18).

Μία τέτοια φωνή άκουσε και ο ομιλών, τον Μάιο του 2014, ευρισκόμενος και διακονώντας την Ομογένεια της Βοστώνης, ως Προϊστάμενος του Καθεδρικού της Ναού και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Μασαχουσέτης, την φωνή του Αυθέντου κα Δεσπότου, του Οικουμενικού Πατριάρχου και της περί Αυτόν Αγίας και Ιεράς Συνόδου, η οποία τον εξέλεξε Επίσκοπο, για να διαποιμάνει το ποίμνιο της Μητρός Εκκλησίας στην Σκανδιναυΐα.

Εκλήθην, δηλαδή, ως νεότερος Απόστολος, με ιερατική εμπειρία 25 ετών, με τις ταπεινές μου γνώσεις και δυνάμεις, με ένθεο ζήλο για προσφορά και εργασία, χωρίς χρονικά πλαίσια και περιορισμούς, να διακονήσω τους αδελφούς μας στις Βόρειες Χώρες και όλους όσοι διψούν, να γνωρίσουν τον πολύτιμο θησαυρό της Ορθοδοξίας.

Το έργο δύσκολο, η αποστολή θεία, οι ποιμαντικές ανάγκες πολλές και μεγάλες, ιδιαιτέρως, αν αναλογιστείτε ότι στις χώρες που περιλαμβάνει η κληρωθείσα μοι Επαρχία, δηλαδή, Σουηδία, Νορβηγία, Δανία, Ισλανδία και Γροιλανδία, διακονούσε τότε μόνον ένας κληρικός!

Αμέσως, λοιπόν, την χαρά της εκλογής, χειροτονίας και ενθρονίσεως, διεδέχθη η αγωνία για την παραλαβή, τόσο των διοικητικών υποχρεώσεων, όσο και των ανθρώπων, των ψυχών που περιμένουν πάντοτε από κάθε τι το νέο, την αλλαγή προς το καλύτερο.

Πλείστοι όσοι προβληματισμοί διακατείχαν την καρδιά και την σκέψη του υποφαινομένου, όπως λόγου χάριν: πόσοι και ποιοί θα είναι οι πρόθυμοι συνεργάτες στο έργο, πόσοι είναι οι πιστοί που εκκλησιάζονται, αν υπάρχουν επίτροποι, ιεροψάλτες, εθελοντές με διάθεση προσφοράς, αλλά και παράλληλα, πώς είναι το ξένο θρησκευτικό περιβάλλον, οι σχέσεις των Ορθοδόξων με τις άλλες εθνότητες, με τους μη Ορθοδόξους κληρικούς και λαϊκούς, και φυσικά με τους εκασταχού πολιτειακούς παράγοντες.

Όλα αυτά τα ερωτηματικά δημιουργούν μία, αναμφίβολα, προβληματική ατμόσφαιρα για τον κάθε κληρικό, πολύ δε περισσότερο για τον Επίσκοπο, στην προσπάθεια ενάσκησης του ιεραποστολικού του έργου.

Ταυτοχρόνως, όμως, θα τολμούσα να είπω, ότι είναι και μία ευλογημένη πρόκλησις, όπου κάθε ιεραποστολή πρέπει να συνεχίσει, ή να διορθώσει τυχόν κακώς κείμενα, ώστε οι άνθρωποι να ευθυγραμμισθούν με την ευθεία οδό του Κυρίου μας, όπως ο Ίδιος διεκήρυξε: «ἐγώ εἰμί ἡ ὁδός καί ἡ ἀλήθεια καί ἡ ζωή» (Ἰωάν. 14,6).

Θα ήθελα, Αδελφοί και Πατέρες, να σας καταθέσω, ότι, στην δεκάχρονη περίπου αρχιερατική μου διακονία, διεπίστωσα ότι η θεολογική κατάρτισις, το δημιουργικό πνεύμα, η οικουμενική διαύγεια, η ευγένεια, η ταπείνωσις, η απλότης, σε συνδυασμό με την πιστότητα στα κελεύσματα της Μητρός Εκκλησίας, είναι εχέγγυα, τα οποία συμβάλλουν στην αναγνώριση από πλευράς του ποιμνίου, της καλής διαθέσεως για την βελτίωση και την πνευματική του αναγέννηση.

Με την χάρη του Τριαδικού Θεού και τις προσευχές του Παναγιωτάτου και των Αδελφών κληρικών τε και λαϊκών, ηξιώθη η τοπική μας Εκκλησία να επανδρωθεί με δώδεκα κληρικούς, από έναν που διακονούσε το 2014, όπως προανέφερα στην αγάπη σας, και βεβαίως συνεχής είναι η μέριμνα για την ανεύρεση νέων και ικανών, που ποθούν να ακολουθήσουν τον ιερατικό βίο, και τους οποίους πάντοτε προτρέπω, να έχουν και τα ανάλογα τυπικά εφόδια, ώστε να αντιλαμβάνονται τα μηνύματα των καιρών, και να ανταποκρίνονται στις σύγχρονες απαιτήσεις των ανθρώπων, που είναι πολλές και διαρκώς αυξανόμενες.

Από αρχαιοτάτων χρόνων, γνωρίζουμε ότι οι Έλληνες ξενιτεύονταν, ενώ μαζί τους έπαιρναν τους εφέστιους θεούς τους, ενώ από τις πρώτες φροντίδες στον τόπο εγκαταστάσεώς τους, ήταν το στήσιμο βωμού και η δημιουργία ναού, γύρω από τον οποίο έπηγαν τις εστίες τους. Ο εφέστιος θεός της Μητροπόλεως ήταν και ο προστάτης της αποικίας. Γύρω από το ιερό ξετυλίγονταν και η ζωή των ξενιτεμένων.

Έτσι και σήμερα, δεχόμεθα αιτήματα ανθρώπων, που έχουν την διάθεση, να αποκτήσουν ενορία, όμως η πρώτη και ασφαλής προϋπόθεσις, την οποία θέτουν υπ’ όψιν τους, είναι η εξασφάλισις εφημερίου, αφού εκείνος είναι που, με την δυναμικότητα και την εργασία του, θα δώσει ζωή, θα υλοποιήσει και θα πραγματώσει την επιθυμία του ποιμνίου του.

Δοξάζω τον Θεό, διότι μού χάρισε καλούς Κληρικούς, οι περισσότεροι των οποίων προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στην Εκκλησία ως εθελοντές, αφού ταυτοχρόνως υπηρετούν ως ιατροί, καθηγητές, κρατικοί υπάλληλοι και ασφαλώς ορισμένοι εξ Ελλάδος υπηρετούντες με απόσπαση.

Από τον μακαριστό προκάτοχό μου Μητροπολίτη πρώην Αμασείας κυρό Παύλο, παρέλαβα τον Καθεδρικό Ναό Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης, το Ναό του Αποστόλου Παύλου Ουψάλης, το Ναό της Αγίας Τριάδος Γκέτεμποργκ και το Ναό Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Όσλο, ο οποίος, επί της ταπεινής μου διακονίας, ανυψώθη σε Μητροπολιτικό, αφού πλέον στη Νορβηγία, λειτουργούν και τρεις νέες ενορίες, στο Σταβάγκερ, το Μπέργκεν και το Τρόντχαϊμ.

Συνολικώς, μέχρι σήμερα, ιδρύθησαν 10 νέες ενορίες, στις 6 που υπήρχαν μέχρι το 2014, ενώ εξασφαλίσαμε τη νομική αναγνώριση (religious status) στην Ισλανδία και αναμένουμε την ολοκλήρωση των σχετικών διαδικασιών στην Σουηδία και την Δανία.

Παράλληλα, στο χρονικό αυτό διάστημα των δέκα τελευταίων ετών, μεριμνήσαμε για την εκ βάθρων αποκατάσταση του Καθεδρικού Ναού Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης, την πρώτη στα 130 χρόνια λειτουργίας του, καθώς και την τοποθέτηση τοιχογραφιών εις αυτόν.

Επίσης, απεκαταστάθη εκ βάθρων ο Μητροπολιτικός Ναός Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Όσλο, και τοποθετήθησαν εις αυτόν τοιχογραφίες.

Εκ βάθρων απεκαταστάθη και το Ησυχαστήριο του Αγίου Νικολάου στο Ρέττβικ της Σουηδίας, το οποίο ίδρυσε ο μακαριστός ιεραπόστολος π. Ευσέβιος Βίττης και  εδωρήθη στην Ι. Μητρόπολη το Νοέμβριο του 2014.

Σε όλες τις Ενορίες γίνονται οι επεμβάσεις που χρειάζονται, ώστε να παραμένουν όλοι οι χώροι ασφαλείς και λειτουργικοί, προς εξυπηρέτησιν των πνευματικών αναγκών των χριστιανών μας.

Κοινή συνείδηση της Εκκλησίας είναι η αναφορά του όλου εκκλησιαστικού Σώματος στην Θεία Λειτουργία της Αγίας Τραπέζης, για να συνάγονται οι πιστοί και να τρέφονται από τον «Ἄρτον τῆς Ζωῆς» καί τό «Καινόν Πόμα», καθώς ενώνονται μεταξύ τους και με την Κεφαλή του Σώματος που είναι ο Χριστός.

Αυτή η προέκταση της Αγίας Τραπέζης στον κόσμο, προεκτείνει και την Εκκλησία, στην εκπλήρωση της πνευματικής της αποστολής, διότι οι λαοί, καθώς συνάγονται περί την Αγία Τράπεζα υπερβαίνουν τις εθνικές, πολιτικές, πνευματικές και κοινωνικές διασπάσεις του κόσμου και βιώνουν την κοινωνία της πίστεως.

Παράλληλα, αντιλαμβανόμεθα και την ανάγκη της υπάρξεως κατοικιών για τους Ιερείς, γι᾽ αυτό προέβημεν στην ανέγερση «πρεσβυτερίων», ώστε να μην επιβαρύνονται με έξοδα ενοικίου η Ι. Μητρόπολις και οι Ιερείς μας.

Μία τέτοια ανάγκη, καταφέραμε κα θεραπεύσαμε και για την ίδια την Ιερά Μητρόπολη, η οποία δεν διέθετε Μητροπολιτική Κατοικία από της ιδρύσεώς της και η οποία έγινε πραγματικότης, με την συνδρομή και συμβολή προσώπων που γνωρίζουν και συμπαρίστανται στο έργο μας και τα οποία ευγνωμόνως ευχαριστούμε.

Ασφαλώς, θα πρέπει να λαμβάνουμε υπ᾽ όψιν το γεγονός ότι η αθεϊστική προπαγάνδα, η κήρυξις χωρισμού Εκκλησίας από το Κράτος, η δήμευσις εκκλησιαστικής περιουσίας, ο διωγμός αντιφρονούντων πιστών και άλλες πολλές καταστάσεις, διόγκωσαν τις μεταναστευτικές τάσεις των Ορθοδόξων λαών σε κράτη της Δυτικής Ευρώπης, αλλά και στον λεγόμενο Νέο Κόσμο.

Επομένως, στις υφιστάμενες παλαιές Ορθόδοξες κοινότητες, προσετέθησαν μεγάλες ομάδες οικονομικών και ιδεολογικών μεταναστών, οι οποίοι διεκήρυτταν την Ορθόδοξη παρουσία στις χώρες αυτές, με την ίδρυση νέων κοινοτήτων.

Βεβαίως, δεν πρέπει να λησμονούμε ότι κανονικό δικαίωμα υπερορίου δικαιοδοσίας στην Ορθόδοξη Εκκλησία έχει μόνον το Οικουμενικό Πατριαρχείο, σύμφωνα με τους Κανόνες 9, 17 και 28 της Δ΄ Οικουμενικής Συνόδου, γι᾽ αυτό και ουδέποτε εξεχώρησε ή ανεγνώρισε οιαδήποτε άλλη ιεροκανονική παρουσία στην Διασπορά, εκτός της Αφρικανικής Ηπείρου, που παραχωρήθηκε στο Πατριαρχείο Αλεξανδρείας, με την έκδοση Πατριαρχικής και Συνοδικής Πράξης.

Όλα αυτά, εντάσσονται στο πνεύμα της διακονίας, όπως το βιώνουμε και στην Σκανδιναυΐα και για το λόγο αυτό ευκαίρως ακαίρως, τονίζουμε ότι ο θερισμός πολύς, οι δε εργάται ολίγοι. Θέλουμε ανθρώπους, με διάθεση για προσφορά και ιεραποστολική κλίση!

Στην πατρίδα μας, όπως και στις Χώρες που ζούμε, ο όρος εξωτερική ιεραποστολή, σημαίνει την προσπάθεια του ευαγγελισμού μόνο των ιθαγενών της Αφρικής, της Κορέας, του Μεξικού και όπου αλλού.

Δυστυχώς, κάποιοι συμπατριώτες μας δεν μπορούν να κατανοήσουν ότι, σε κάθε γωνιά της γης, υπάρχουν χιλιάδες Ελληνορθόδοξοι, άλλοι οργανωμένοι, όπως σε Αμερική, Ευρώπη και Αυστραλία, και άλλοι διεσκορπισμένοι και ξεχασμένοι, έχουν ανάγκη από πνευματική καθοδήγηση και επανευαγγελισμό, για να μην γίνονται βορά των διαφόρων «προβατόσχημων λύκων», αιρετικών ή αλλοθρήσκων, ακόμη και θύματα εγκατάλειψης, κινδυνεύοντας να χάσουν τις ψυχές τους.

Κάθε φορά που οι ναοί μας είναι ανοιχτοί, δεχόμεθα επισκέψεις πολλών ξένων, οι οποίοι αρχικώς, από περιέργεια για το κτίσμα, άλλοι γιατί γνωρίζουν την Ελληνική Ιστορία και έχουν επισκεφθεί την πατρίδα μας, και άλλοι διότι αναζητούν το αληθινό βίωμα, περιμένουν ν᾽ ακούσουν ρήματα ζωής αιωνίου.

Αυτή είναι μία ενδεικτική περίπτωση, που μαρτυρεί, πόσο ευεργετική είναι η παρουσία της Εκκλησίας, όχι μόνον για τους ξένους, αλλά και για τους Έλληνες που βρίσκονται για χρόνια μακριά από την πατρίδα και ξέχασαν, τί θα πει Εκκλησία, Ιερεύς, Ιερά Μυστήρια.

Είναι τραγικό, όμως αληθινό, ότι πολλοί έχουν χάσει την επαφή, ακόμη και με τις οικογένειές τους, ζώντας σε μια νέα κατάσταση αδιαφορίας και αλλοτριώσεως.

Χρειαζόμεθα την υποστήριξη των πολιτειακών και ομογενειακών φορέων, για την απρόσκοπτη συνέχιση της διακονίας μας στο εξωτερικό, την άλλη Ελλάδα εκτός Ελλάδος, την Μεγάλη Ελλάδα εκτός συνόρων, όπως συνηθίζω να λέγω.

Η Εκκλησία στην Διασπορά είναι σημείο αναφοράς, συναντήσεως, τις Κυριακές, τις μεγάλες εορτές και τις Εθνικές επετείους. Οι Έλληνες ενωμένοι κάνουμε θαύματα, προκαλώντας την εκτίμηση και τον θαυμασμό των ξένων, εύκολα όμως προσβαλλόμεθα από το μικρόβιο της διαιρέσεως, σε τέτοιο βαθμό, που κάποιοι συμπατριώτες μας αισθάνονται πως, ακόμη και αν συνέβαλον στην ίδρυση ή ανοικοδόμηση μιας ενορίας, έχουν δικαιώματα, ώστε σε μία περίπτωση, να κλειδώσουν την πόρτα του ναού και να μην επιτρέψουν στον Ιερέα, που διένυσε χιλιόμετρα, να λειτουργήσει. Η Θεία Λειτουργία φυσικά ετελέσθη έμπροσθεν του ιερού ναού!

Αυτή η ατυχής περίπτωση μάς οδήγησε στην επίσπευση της διαδικασίας, που είχαμε θέσει ως μία από τις προτεραιότητες της διακονίας μας και η οποία ολοκληρώθηκε, στοχεύοντας στην διοικητική αναδιάρθρωση των ενοριών μας, οι οποίες πλέον υπάγονται και ιδιοκτησιακώς πλέον στην Ιερά Μητρόπολη.

Κάτι, που, επίσης πρέπει να αναφέρουμε και που δυσκολεύει τους Έλληνες της Διασποράς, αλλά και τους ζημιώνει, είναι πολλές φορές η υποχώρησή τους στο θέμα της γλώσσας. Να μιλούνται δηλαδή μόνον οι τοπικές γλώσσες, ξεχνώντας την γλώσσα των Πατέρων τους.

Η χρήση της Ελληνικής μάς βοηθά, να κατανοούμε την Θεία Λειτουργία και να διαβάζουμε το Ευαγγέλιο στην γλώσσα που εγράφη πρωτοτύπως. Είναι και αυτή μια υψηλή διακονία στην Διασπορά, αφού στην Σκανδιναυΐα ζούμε την διάθεση πολλών νέων, γηγενών Σουηδών ή άλλων εθνικοτήτων, οι οποίοι επιθυμούν να ενταχθούν στην Ορθόδοξη Εκκλησία και ήδη μιλούν ή έχουν ξεκινήσει να μαθαίνουν την Ελληνική γλώσσα και ήδη 200 και πλέον εξ αυτών έγιναν Ορθόδοξοι, είτε δια βαπτίσματος, είτε δια χρίσματος, την τελευταία δεκαετία!

Κατανοώντας τη σπουδαιότητα, αλλά και την αναγκαιότητα αυτή, προχωρήσαμε στην έκδοση της μεταφράσεως της Θείας Λειτουργίας του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, στην Σουηδική γλώσσα, μαζί με το Ελληνικό πρωτότυπο και την Αγγλική μετάφραση.

Επίσης, προέβημεν σε μια ειδική έκδοση στην Σουηδική γλώσσα, για τα παιδιά της προσχολικής ηλικίας. Ακολούθως, εκδώσαμε το πόνημα του μακαριστού Γέροντος π. Ευσεβίου Βίττη, με τίτλο «ΑΝΑΒΑΣΕΙΣ», το οποίο μετεφράσθη και στην Σουηδική γλώσσα, ενώ ετυπώθη και διανέμεται η εν Στοκχόλμη Πατριαρχική Επίσκεψις του 2019 και η δίγλωσση έκδοσις του Ακαθίστου Ύμνου στην Ελληνική και Σουηδική γλώσσα.

Οι ανωτέρω εκδόσεις πραγματοποιήθηκαν με την συμβολή του Οργανισμού της Αποστολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος και την φιλάδελφη προς τούτο συνδρομή του Γενικού Διευθυντού αυτής, Πανιερ. Μητροπολίτου Φαναρίου κ. Αγαθαγγέλου.

Στις εκδόσεις αυτές της Ι. Μητροπόλεως, θα πρέπει να προστεθούν και τα πονήματα του ομιλούντος, που είναι καρποί πολυχρονίου επιστημονικής ερεύνης, και αφορούν σε ανέκδοτες πηγές περί του βίου και της ποιμαντικής και συγγραφικής διακονίας του Αγίου Νεκταρίου Πενταπόλεως.

Το έργο διαδόσεως του Ευαγγελικού μηνύματος και του επανευαγγελισμού των προσώπων, μάς οδήγησε στην ίδρυση και λειτουργία της ιστοσελίδος της Ι. Μητροπόλεως στο Facebook, όπου αναρτάται το μηνιαίο πρόγραμμα των Θείων Λειτουργιών, τα κηρύγματα των Κυριακών και οι Επισκοπικές Εγκύκλιοι, οι διάφορες δράσεις της τοπικής μας Εκκλησίας, ενώ, αντιλαμβανόμενοι τις ανάγκες της εποχής, προχωρήσαμε και στην αναμετάδοση ραδιοφωνικών εκπομπών και Θείων Λειτουργιών μέσω του Metropolis of Sweden Podcast.

Στην τόνωση του θρησκευτικού μας συναισθήματος, αναμφίβολα συνέβαλε η επίσκεψις του Οικουμενικού Πατριάρχου, για πρώτη φορά στην Ισλανδία, το 2017, και στην έδρα της Μητροπόλεως, το 2019, στους εορτασμούς της 50ετηρίδος από της ιδρύσεως της ταπεινής μου Επαρχίας, η οποία συνεδυάσθη με την διοργάνωση της πρώτης Κληρικολαϊκής Συνάξεως, τα εγκαίνια του Μουσείου Ελληνοχριστιανικής Κληρονομιάς, που βρίσκεται στις εγκαταστάσεις του Καθεδρικού Ναού Στοκχόλμης, κυρίως, όμως, από τους επιστηρικτικούς πνευματικούς και πατρικούς λόγους του Παναγιωτάτου προς όλους μας.

Επιλέγω, να κλείσω την εισήγησή μου, δανειζόμενος την κατακλείδα του δευτέρου απολογητικού λόγου του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου, περί του λειτουργήματος του Ιερέως (J. – P. Migne, Patrologia Graeca, τόμ. 35, στ. 408-513). Γράφει χαρακτηριστικώς ο μεγάλος Ιεράρχης και Οικουμενικός διδάσκαλος της Εκκλησίας: «Γιά νά ξεχωρίσω τά πράγματα καί γιά ν’ ἀπαλλαγῶ ἀπό τόν φόβο τῆς ἀναλήψεως τῆς ἐξουσίας, θά μποροῦσε νά μέ βοηθήσει καί ὁ νόμος τῆς ὑπακοῆς, γιατί ὁ Θεός μέ τήν ἀγαθότητά του ἀνταμείβει τήν πίστη καί καταρτίζει σέ τέλειο ἡγέτη ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος στήριξε τό θάρρος του σ’ αὐτόν καί ἀποθέτει ὅλες τίς ἐλπίδες ἐπάνω του· στόν κίνδυνο ὅμως τῆς ἀνυπακοῆς δέν γνωρίζω ποιός θά μποροῦσε νά εἶναι βοηθός ἤ ποιός θά εἶναι ὁ λόγος πού θά μοῦ ἐνέπνεε θάρρος. Γιατί ὑπάρχει φόβος μήπως ἀκούσω γι’ αὐτούς πού μᾶς ἐμπιστεύθηκαν ὅτι, «τίς ψυχές τους θά τίς ζητήσω ἀπό τά χέρια σας» (Ἰεζ. 3,18) καί «ὅπως μοῦ ἀρνηθήκατε νά γίνετε ἡγέτες τοῦ λαοῦ μου, ἔτσι καί ἐγώ θά ἀπομακρυνθῶ ἀπό σᾶς καί δέν θά εἶμαι πλέον γιά σᾶς βασιλιάς» (Ὠσ. 4,6)· καί «καθώς δέν ὑπακούσατε στά λόγια μου, ἀλλά μοῦ γυρίσατε μέ σκληρότητα τήν πλάτη σας καί ἀπειθαρχήσατε στίς ἐντολές μου, ἔτσι θά κάνω κι ἐγώ ὅταν θά μέ ἐπικαλεσθεῖτε· δέν θά προσέξω τότε τήν προσευχή σας καί οὔτε θά ἀκούσω τά αἰτήματά σας» (Ψαλμ. 100,1)».

Αυτά τα λόγια είθε να μην τα ακούσουμε από τον δίκαιο κριτή, που όσο κι αν τον δοξάζουμε για το έλεός Του, συμφωνούμε όμως και με την δικαία κρίση Του.

Συνεχίζει ο Άγιος Γρηγόριος: «Ἀλλά ἐπιστρέφω καί πάλι στήν ἱστορία καί ἐξετάζω προσεκτικά τούς πιό ἔνδοξους ἀπό τούς παλαιούς καί βρίσκω ὅτι ἀπό ὅσους ἡ χάρη τοῦ Θεοῦ ἀνέδειξε ὡς προεστούς ἤ προφῆτες, ἄλλοι μέν ὑπήκουσαν πρόθυμα στήν κλήση, ἄλλοι πάλι δέχθηκαν τη δωρεά ὕστερα ἀπό ἀναβολές καί δισταγμούς· καί καμία δέν θεωρήθηκε ἀξιοκατάκριτη, οὔτε ἡ δειλία ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐδίστασαν, οὔτε ἡ προθυμία ὅσων ἔσπευσαν. Γιατί οἱ μέν πρῶτοι σεβάστηκαν τό μέγεθος τῆς ἀποστολῆς, οἱ δεύτεροι πάλι ἀκολούθησαν ἐπειδή πίστεψαν σ’ αὐτόν πού τούς κάλεσε. Ὁ Ἀαρών ἦταν πρόθυμος, ὁ Μωϋσῆς ὅμως δίσταζε· ὁ Ἠσαΐας ὑπάκουσε μέ προθυμία, ἀλλά ὁ Ἱερεμίας φοβήθηκε τό νεαρό τῆς ἡλικίας του καί δέν τόλμησε νά γίνει προφήτης, προτοῦ λάβει ἀπό τό Θεό καί ὑπόσχεση καί δύναμη ἀνώτερη ἀπό τήν ἡλικία του.

«Μέ αὐτές τίς σκέψεις», γράφει ὁ άγιος, «γαληνεύω καί λίγο – λίγο αἰσθάνομαι νά ὑποχωρεῖ καί νά μαλακώνει ἡ ψυχή μου ὅπως τό σίδερο, καί παίρνω τό χρόνο ὡς συνεργό στις σκέψεις μου καί ὡς καθοδηγητή τίς ἀποφάσεις τοῦ Θεοῦ, στις ὁποῖες ἀφιέρωσα ὁλόκληρη τη ζωή μου. Γι’ αὐτό καί δέν ἀπειθαρχῶ καί δέν ἀντιλέγω (Ἠσ. 50,5), ὅπως λέει ὁ Κύριός μου, ὅταν καλοῦμαι ὄχι γιά νά ἀναλάβω ἀξίωμα, ἀλλά γιά νά σφαγῶ ὡς πρόβατο (Ἠσ. 53,7)· ἀλλά σκύβω ταπεινά καί ἀσπάζομαι μέ ταπείνωση το δυνατό χέρι τοῦ Θεοῦ (Α΄ Πέτρ. 5,6) καί ζητῶ νά συγχωρηθῶ γιά τήν πρώτη μου καθυστέρηση καί ἀνυπακοή, ἐάν βέβαια αὐτό θά μοῦ καταλογισθεῖ ὡς σφάλμα. Ἐσιώπησα μέν, ἀλλά δέν θά σωπαίνω πάντα. Ὑποχώρησα μέν γιά λίγο μέχρι νά γνωρίσω καλά τόν ἑαυτό μου καί νά παρηγορηθῶ γιά τή θλίψη μου· ἀλλά τώρα δέχθηκα νά ὑψώνω τόν Κύριο ἐνώπιον τῆς σύναξης τῶν πιστῶν καί νά δοξάζω τόν Θεό ἀπό τή θέση τῶν πρεσβυτέρων. (Ψαλμ. 106,32) Ἄν ἐκεῖνα ἦταν ἀξιοκατάκριτα, αὐτά ἐδῶ ἀξίζουν τή συγγνώμη».

Αγαπητοί Αδελφοί και Πατέρες,

Αναμφίβολα, ο καθένας από εμάς που διακονούμε την εκτός συνόρων πατρίδα, έχει να καταθέσει αναρίθμητες ποιμαντικές εμπειρίες. Ταπεινώς θεωρώ, ότι το βαθυστόχαστο κείμενο του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου, με το οποίο επέλεξα να κλείσω την εισήγησή μου, πρέπει να το μελετήσουμε, τόσο οι Κληρικοί, όσο και οι υποψήφιοι Κληρικοί, για να μην κακοποιείται το μυστήριο στα καθημερινά και ανθρώπινα, με τελικό σκοπό να κρατήσουμε ψηλά το χάρισμα, λαμπερό και φωτεινό στην καθημερινότητα, που να ακτινοβολεί στην αιωνιότητα. Ο Άγιος Γρηγόριος πίστευε, ότι ο Ιερεύς πρέπει να φροντίζει ακούραστα για το ποίμνιο, που του ενεπιστεύθη ο Χριστός, να είναι οπλισμένος με την αυτοθυσία και τον ηρωϊσμό των Μαρτύρων, τον ζήλο των Προφητών, την αγιότητα των Αποστόλων και την αρετή των Πατέρων.

Ευχαριστώντας και πάλι τον Άγιο Γερμανίας για την καθόλα τιμητική του πρόσκληση, του Θεοφιλεστάτους Αδελφούς Αρχιερείς και όλους εσάς Πατέρες, για την χαρά της συναναστροφής και την υπομονή σας, να ακούσετε τις ταπεινές μου σκέψεις, εύχομαι τα έτη όλων σας πολλά, καρποφόρα, υγιεινά, ειρηνικά, ο δε λόγος του Αγίου Γρηγορίου, να γίνει για όλους μας αφορμή αναζωπυρώσεως του χαρίσματος και απαρχή μιας περισσότερο συνειδητής ιερατικής ζωής και διακονίας, με ιεραποστολικό πνεύμα και ζήλο. Σας ευχαριστώ.

It is brought to the attention of the Ukrainian-speaking flock of the Mother Church of Constantinople in Sweden and Norway that the Divine Liturgy will be celebrated in Ukrainian on the following dates:

Saturday, December 23, 2023, at 10 a.m., at the Metropolitan Church of the Annunciation of Oslo (Thor Olsens gate 9, 0177 Oslo).

Sunday, December 24, 2023 and Monday, December 25, 2023, at 10 a.m., at St. George Cathedral of Stockholm (Birger Jarlsgatan 92, 11420 Stockholm).

The above Holy Services will be performed by the Ukrainian Priest, Rev. Presbyter Vitalii Lohvin, member of the clergy of the Holy Metropolis of Spain and Portugal, who will be visiting Scandinavia, having received the consent of his Archpastor, His Eminence Metropolitan Vissarion of Spain and Portugal.

We invite our Orthodox Ukrainian-speaking brethren in these two countries, to prayerfully participate in the above liturgical gatherings, praying for a ceasefire in their homeland and for peace to prevail in the wider region.

From the headquarters of the Holy Metropolis of Sweden and All Scandinavia

Φέρεται εις γνώσιν του Oυκρανοφώνου ποιμνίου της Μητρός Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως στην Σουηδία και την Νορβηγία, ότι θα τελεσθεί η Θεία Λειτουργία στην Ουκρανική γλώσσα τις ακόλουθες ημερομηνίες:

α) Σάββατο, 23 Δεκεμβρίου 2023, στις 10 π.μ., στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Όσλο, στην διεύθυνση Τhor Olsens gate 9, 0177 Oslo.

β) Κυριακή, 24 Δεκεμβρίου 2023 &

γ) Δευτέρα, 25 Δεκεμβρίου 2023, στις 10 π.μ., στον Ιερό Καθεδρικό Ναό Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης, στην διεύθυνση Birger Jarlsgatan 92, 11420 Stockholm.

Οι ως άνω ιερές ακολουθίες θα τελεσθούν από τον Ουκρανό Ιερέα, Αιδεσιμολ. Πρεσβύτερο κ. Vitalii Lohvin, κληρικό της Ιεράς Μητροπόλεως Ισπανίας και Πορτογαλίας, ο οποίος θα επισκεφθεί την Σκανδιναυΐα, έχοντας λάβει την προς τούτο συγκατάθεση του Ποιμενάρχου του, Σεβ. Μητροπολίτου Ισπανίας και Πορτογαλίας κ. Βησσαρίωνος.

Καλούμε τους Ορθοδόξους Ουκρανοφώνους αδελφούς μας στις δύο αυτές χώρες, να συμμετάσχουν προσευχητικώς στις ως άνω λατρευτικές συνάξεις, δεόμενοι υπέρ καταπαύσεως του πυρός στην ιδιαιτέρα πατρίδα τους και επικρατήσεως της ειρήνης στην ευρύτερη περιοχή.

Εκ της Ι. Μητροπόλεως Σουηδίας και πάσης Σκανδιναυΐας

On Thursday, August 24, 2023, His Eminence Metropolitan Cleopas of Sweden and All Scandinavia welcomed the Catholicos Patriarch of the Assyrian Church of the East H.H. Mar Awa III Royel, accompanied by his Bishop in Western Europe H.G. Mar Awraham Youkhanis and his Bishop in Scandinavia and Germany H.G. Mar Odisho Oraham.

Metropolitan Cleopas initially conveyed to his esteemed visitors the heartfelt greetings of His All-Holiness Ecumenical Patriarch Bartholomew, and then gave them a tour of the church, informed them about the history and the restoration work done in the church premises and welcomed them to the church premises, at the Museum of Hellenic-Christian Heritage, where a one-hour discussion was held on current issues.

In conclusion, His Eminence presented the Patriarch and his entourage with the bilingual commemorative study on the Ecumenical Patriarch’s Visit to Stockholm in 2019, the trilingual version of the Divine Liturgy of Saint John Chrysostom, as well as a collection of the Ecumenical Patriarch’s homilies in English.

In return, the Patriarch referred to the importance of the dialogue with the Ecumenical Patriarchate, asked His Eminence to convey his greetings to the Ecumenical Patriarch, expressed his admiration for the result of the restoration work of the Cathedral and offered a blessing cross as a gift, from Erbil, the capital of Iraqi Kurdistan and the headquarters of his ecclesiastical Eparchy.

After the speeches and the exchange of gifts, there was a small reception, offered by the President of the Philoptochos Ladies Society of the Cathedral Mrs. Fotini Batsela.

Την Πέμπτη, 24 Αυγούστου 2023, ο Σεβ. Μητροπολίτης Σουηδίας και πάσης Σκανδιναυΐας κ. Κλεόπας υπεδέχθη στον Καθεδρικό Ναό Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης τον Καθολικό Πατριάρχη των Ασσυρίων της Ανατολής κ. Mar Awa III Royel, συνοδευόμενο από τον Επίσκοπό του στην Δυτική Ευρώπη κ. Mar Awraham Youkhanis και τον Επίσκοπό του στην Σκανδιναυΐα και την Γερμανία κ. Mar Odisho Oraham.

Ο Μητροπολίτης Κλεόπας διεβίβασε αρχικώς στους υψηλούς επισκέπτες του τους εγκαρδίους χαιρετισμούς της Α. Θ. Παναγιότητος, του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου και ακολούθως τους ξενάγησε στο ναό, τους ενημέρωσε για την ιστορία και τα έργα αποκαταστάσεως αυτού και τους δεξιώθηκε στις εγκαταστάσεις του ναού, στο Μουσείο Ελληνοχριστιανικής Κληρονομιάς, όπου επραγματοποιήθη συζήτησις, επί μίας ώρας, επί επικαίρων θεμάτων.

Εν κατακλείδι, ο Σεβασμιώτατος επέδωσε στον Πατριάρχη και την συνοδεία του την δίγλωσση έκδοση της Επισκέψεως του Οικουμενικού Πατριάρχου στην Στοκχόλμη, το 2019, την τρίγλωσση έκδοση της Θείας Λειτουργίας του Ιερού Χρυσοστόμου, καθώς και συλλογή ομιλιών του Οικουμενικού Πατριάρχου στην αγγλική γλώσσα.

Στην αντιφώνησή του, ο Πατριάρχης ανεφέρθη στην σπουδαιότητα του διαλόγου με το Οικουμενικό Πατριαρχείο, ζήτησε από τον Σεβασμιώτατο, να μεταφέρει τους χαιρετισμούς του στον Οικουμενικό Πατριάρχη, εξέφρασε τον θαυμασμό του για το αποτέλεσμα των εργασιών αποκαταστάσεως του Καθεδρικού Ναού και προσέφερε ως δώρο έναν σταυρό ευλογίας από το Ερμπίλ, πρωτεύουσα του Ιρακινού Κουρδιστάν και έδρα της Επαρχίας του.

Μετά τις προσφωνήσεις και την ανταλλαγή δώρων, παρετέθη μικρά δεξίωσις, υπό την επιμέλεια της Προέδρου της Φιλοπτώχου Αδελφότητος Κυριών του Καθεδρικού Ναού κ. Φωτεινής Μπατσέλα.

Εκπροσωπώντας την Α. Θ. Παναγιότητα, τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο, ο Σεβ. Μητροπολίτης Σουηδίας και πάσης Σκανδιναυΐας κ. Κλεόπας επεσκέφθη, στις 19 Αυγούστου 2023, την Γυναικεία Μοναστική Αδελφότητα της Αγίας Τριάδος Lintula Φινλανδίας, για να μεταφέρει τον χαιρετισμό του Παναγιωτάτου στους διοργανωτές του συνεδρίου, αφιερωμένου στην 100^η επέτειο από την γέννηση του μακαριστού Αρχιεπισκόπου Φινλανδίας και μετέπειτα Μητροπολίτου Γέροντος Νικαίας κυρού Ιωάννου.

Ο Σεβασμιώτατος αφίχθη στο Κουόπιο της Φινλανδίας το απόγευμα της Παρασκευής, 18 Αυγούστου 2023, όπου τον υπεδέχθησαν στο αεροδρόμιο ο οικείος Ποιμενάρχης, Σεβ. Μητροπολίτης Κουόπιο και Καρελίας κ. Αρσένιος, ο Πρωτοδιάκονος κ. Γεώργιος Härkönen και ο Γραμματεύς της Μητροπόλεως κ. Γάϊος Appelberg.

Άμα τη αφίξει του στο Κουόπιο, ο Μητροπολίτης Κλεόπας επικοινώνησε τηλεφωνικώς με τον Σεβ. Αρχιεπίσκοπο Ελσινκίου και πάσης Φινλανδίας κ. Λέοντα, τον οποίο ευχαρίστησε για την συγκατάθεσή του, να συμμετάσχει στις ως άνω εκδηλώσεις.

Ακολούθησε δείπνο σε εστιατόριο του Κουόπιο, το οποίο προσέφερε ο Μητροπολίτης Αρσένιος, και διανυκτέρευση στην Ιερά Ανδρώα Μονή της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Valamo.

Την επομένη το πρωΐ, Σάββατο, 19 Αυγούστου ε.ε., ο Μητροπολίτης Σουηδίας μετέβη στην Γυναικεία Μοναστική Αδελφότητα της Αγίας Τριάδος Lintula, όπου παρακολούθησε το ως άνω συνέδριο, στο οποίο συμμετείχαν  έξι ομιλητές και έδωσαν το παρών 50 κληρικοί και λαϊκοί.

Ανεγνώσθη αρχικώς η ομιλία του Σεβ. Μητροπολίτου Όουλου κ. Ηλιού, σχετικώς με την ποιμαντική δράση του μακαριστού Μητροπολίτου Νικαίας.

Ο Σεβ. Μητροπολίτης Κουόπιο και Καρελίας κ. Αρσένιος παρουσίασε το βιογραφικό του εκλιπόντος αρχιερέως, ενώ ο Πρωτοδιάκονος κ. Γεώργιος Härkönen μίλησε για την θεολογική κατάρτιση του Μητροπολίτου Ιωάννου.

Ο Σεβ. Μητροπολίτης πρώην Όουλου κ. Παντελεήμων μίλησε για την διάκριση και τις αρετές του μακαριστού Ιεράρχου, ενώ  ο Αιδεσ. Πρωτοπρεσβύτερος κ. Heikki Huttunen μίλησε για την τριετή διακονία του Μητροπολίτου Ιωάννου ως τοποτηρητού της Αυτονόμου Εκκλησίας της Εσθονίας, από το 1996 έως το 1999.

Τέλος, ο Αιδεσ.  κ. Rovasti Veijo Koivula αναφέρθηκε στην συμβολή του Μητροπολίτου Νικαίας στον Οικουμενικό Διάλογο.

Τον χαιρετισμό του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου μετέφερε στο συνέδριο ο Σεβ. Μητροπολίτης Σουηδίας κ. Κλεόπας, όπου ανέφερε στην αγγλική γλώσσα τα εξής: “Με μεγάλη χαρά βρίσκομαι σήμερα μαζί σας, στην εκδήλωση για τον εορτασμό της 100ης επετείου από την γέννηση του μακαριστού Αρχιεπισκόπου Καρελίας και πάσης Φινλανδίας και μετέπειτα Μητροπολίτου Γέροντος Νικαίας κυρού Ιωάννου, ως εκπρόσωπος της Α. Θ. Παναγιότητος, του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου, του Οποίου τις ευλογίες και τους χαιρετισμούς σας μεταφέρω.

Φέτος, η Εκκλησία της Φινλανδίας εορτάζει ένα ιστορικό ορόσημο – την εκατονταετηρίδα από την χορήγηση του καθεστώτος της Αυτονομίας, δυνάμει Πατριαρχικού και Συνοδικού Τόμου, που εξεδόθη στις 14 Ιουλίου 1923.

Η απόφασις αύτη ελήφθη λίγο μετά την ίδρυση του Κράτους της Φινλανδίας, μετά την διακήρυξη της Ανεξαρτησίας της, το 1917, και την θέσπιση του Συντάγματός της, το 1919.

Το Οικουμενικό Πατριαρχείο προέβη στην ιστορική αυτή απόφαση ως απάντηση στις ανάγκες της τοπικής Φινλανδικής Εκκλησίας και κατόπιν σχετικού αιτήματός της. Η πολιτική ανεξαρτησία από την Μόσχα δημιούργησε τις προϋποθέσεις για την εκκλησιαστική αυτονομία αμέσως μετά.

Παρά το γεγονός ότι αντιμετώπιζε τότε τον δικό της Γολγοθά, εξαιτίας της Μικρασιατικής Καταστροφής του 1922, που άφησε αποδεκατισμένες τις Επαρχίες της Πρωτοθρόνου Εκκλησίας στην Μικρά Ασία, η Μητέρα Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως ήσκησε τα ιστορικά και αναφαίρετα δικαιώματα της και ένωσε όλους τους Ορθόδοξους Χριστιανούς που ζουν στην Φινλανδία, σε μια ενιαία εκκλησιαστική Επαρχία, γνωστή ως Αυτόνομη Αρχιεπισκοπή Φινλανδίας.

Η εκατονταετής επέτειος της Εκκλησίας της Φινλανδίας θυμίζει την θαρραλέα απόφαση του Οικουμενικού Πατριαρχείου, να χορηγήσει Αυτοκεφαλία στην Εκκλησία της Ουκρανίας, το 2019, και να αποκαταστήσει τα ζητήματα δικαιοδοσίας που ταλάνιζαν το έθνος αυτό για δεκαετίες.

Ομοίως, η απόφασις αύτη έθεσε το Οικουμενικό Πατριαρχείο σε επισφαλή θέση, καθώς σύντομα έγινε στόχος εχθρικών δυνάμεων, που το εξέλαβαν ως ευκαιρία, να καταπατήσουν τα ιστορικά του δικαιώματα και τις οικουμενικές του ευθύνες, με τις οποίες το ενεπιστεύθησαν οι Άγιοι και Θεοφόροι Πατέρες της Εκκλησίας.

Ωστόσο, όπως και με την παραχώρηση της αυτονομίας στην Φινλανδία, επικράτησε η αίσθηση του καθήκοντος και του ενδιαφέροντος του Οικουμενικού Πατριαρχείου για τους Ορθοδόξους Χριστιανούς πιστούς, έτσι και με την πατρική αγάπη και αυτοθυσία του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου, απεκαταστάθη η εκκλησιαστική τάξις, για το γενικότερο καλό της Ορθοδόξου Εκκλησίας και την ποιμαντική μέριμνα του λογικού ποιμνίου της.

Η φετινή εκατονταετηρίς μας δίδει την ευκαιρία να μελετήσουμε και να πληροφορηθούμε το όραμα και την διακονία της Εκκλησίας της Φινλανδίας, υπό την εμπνευσμένη ηγεσία του μακαριστού Μητροπολίτου Νικαίας Ιωάννου, ο οποίος έβαλε την προσωπική του σφραγίδα στην ιστορία της τοπικής Εκκλησίας.

Η έκθεση φωτογραφίας, αφιερωμένη στον αείμνηστο Ιεράρχη, έδωσε την ευκαιρία στους άξιους ομιλητές του συνεδρίου και τους ακροατές του, να εορτάσουν την πνευματική κληρονομιά του, η οποία θα αποτελεί έμπνευση για τον σημερινό Ιερό Κλήρο, να διακονήσει σε εξίσου δύσκολους καιρούς, που απαιτούν ακλόνητη πίστη στον Θεό, ισχυρή θέληση και εμπιστοσύνη στην Θεία Πρόνοια.

Είμαι ιδιαίτατα ευγνώμων που ήκουσα τους ομιλητές και είδα την έκθεση φωτογραφίας, επιτρέποντας στα μάτια και τα αυτιά μας, να μας καθοδηγήσουν στην ιστορική και πνευματική αυτή αποστολή.

Ως εκ τούτου, θα ολοκληρώσω τον σύντομο χαιρετισμό μου, επαναλαμβάνοντας την θερμή αγάπη που τρέφουν το Οικουμενικό Πατριαρχείο και ο Παναγιώτατος Πατριάρχης κ. Βαρθολομαίος για την Εκκλησία της Φινλανδίας, την σεβασμία Ιεραρχία της και προπαντός τον Σεβασμιώτατο Αρχιεπίσκοπό της κ. Λέοντα και όλους τους κληρικούς και τους λαϊκούς, που διαβιούν στην ευλογημένη αυτή χώρα.

Θέλω, επίσης, να τονίσω τον ιερό δεσμό που ενώνει την Αυτόνομη εκκλησιαστική Επαρχία της Φινλανδίας με την Μητέρα Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως, μέσω της Οποίας παραμένει πλουσία η πνευματική καρποφορία στον αμπελώνα του Κυρίου στην Φινλανδία.

Μεταφέροντας τις ευλογίες του Παναγιωτάτου Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου, προσεύχομαι όπως ο Κύριος και Σωτήρας μας Ιησούς Χριστός συνεχίσει να εκχέει άφθονα την χάρη Του εφ᾽ υμάς και να ευλογεί το έργο της τοπικής Εκκλησίας της Φινλανδίας, ώστε να συνεχίσετε να υπηρετείτε ως εξαιρετικό παράδειγμα και μαρτυρία του Ορθόδοξου Χριστιανισμού στον Βορρά, οικοδομώντας το Ευαγγέλιο του Χριστού στις καρδιές και το νου των πιστών.

Όπως η Φινλανδία ως χώρα αποτελεί το καύχημα πολλών, για τις εντυπωσιακές και υποδειγματικές της επιδόσεις της σε πολλούς τομείς, είθε να συνεχίσει, να δίδει στην Ορθοδοξία παγκοσμίως –και πρωτίστως στο Οικουμενικό Πατριαρχείο– πολλούς λόγους, για τους οποίους να υπερηφανεύεται, προς δόξαν του ονόματος του εν Τριάδι προσκυνουμένου Θεού.”

Το πρωΐ της επομένης, Κυριακή, 20 Αυγούστου ε.ε., οι Μητροπολίτες Κουόπιο και Σουηδίας και ο Επίσκοπος Χάμινα λειτούργησαν στον παλαιό ναό της Μονής της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Valamo, μαζί με τον Καθηγούμενο Πανοσιολ. Αρχιμανδρίτη κ. Μιχαήλ και κληρικούς αδελφούς της Μονής.

Ο Μητροπολίτης Σουηδίας κήρυξε τον θείο λόγο στην αγγλική, ευχαρίστησε δε τον Ποιμενάρχη και τον Καθηγούμενο της Μονής για την αβραμιαία φιλοξενία που του προσέφεραν.

Το μεσημέρι της ιδίας, ο επισκέπτης Ιεράρχης ξεναγήθηκε από τον Καθηγούμενο κ. Μιχαήλ στο νέο ναό της Μονής, στο μουσείο και την βιβλιοθήκη της.

Την επομένη, Δευτέρα, 21 Αυγούστου ε.ε., ο Σεβ. Μητροπολίτης κ. Αρσένιος προσέφερε γεύμα στην κατοικία του, προς τιμήν του επισκέπτου του, ο οποίος το απόγευμα της ιδίας επέστρεψε στην έδρα της Επαρχίας του, στην Στοκχόλμη.

Φωτογραφίες: Kaj Appelberg και Tarja Lanu

Όταν εργαζόμουν, πριν 4 περίπου δεκαετίες, στη μελέτη μου για τον Άγιο Νεκτάριο
Πενταπόλεως και τη δράση του στην Αίγινα, αξιώθηκα να επισκεφθώ πολλές φορές το νησί
αυτό του Αργοσαρωνικού, να καταγράψω και να μαγνητοσκοπήσω τις αναμνήσεις
προσώπων, που είχαν γνωρίσει στην παιδική τους ηλικία τον άγιο του 20 ου αιώνα.

Η συγκίνηση ήταν μεγάλη, ακούγοντας τα όσα είχαν την καλοσύνη να μοιραστούν μαζί μου
για τον πολυθαύμαστο και ανεξίκακο προστάτη του νησιού τους.
Παρόμοια ήταν η συγκίνησή μου όταν πληροφορήθηκα τις αγιοκατατάξεις 6 συγχρόνων
αγίων της Εκκλησίας μας από το Σεπτό Κέντρο της Ορθοδοξίας, το Οικουμενικό μας
Πατριαρχείο, τους οποίους είχα την ευλογία να γνωρίσω στα νεανικά μου χρόνια.
Συγκεκριμένα, στις προσκυνηματικές επισκέψεις μου στο Άγιον Όρος, “το περιβόλι” της
Κυρίας Θεοτόκου, για να χρησιμοποιήσω μια προσφιλή φράση του Αγίου Νεκταρίου, είχα
την ευκαιρία να γνωριστώ και να συνομιλήσω πολλάκις με τον Άγιο Παΐσιο τον Αγιορείτη,
τον Άγιο Εφραίμ τον Κατουνακιώτη και τον Άγιο Γεράσιμο τον Μικραγιαννανίτη.
Κατά την περίοδο των θεολογικών μου σπουδών στην Αθήνα, γνώρισα τον Άγιο Ιάκωβο
Τσαλίκη, της Ιεράς Μονής Οσίου Δαυΐδ Ευβοίας, τον οποίο είχαμε προσκαλέσει σε
αγρυπνίες στο παρεκκλήσιο της σχολής και είχαμε επισκεφθεί στο μοναστήρι του.
Κατά την περίοδο των μεταπτυχιακών μου σπουδών στην Αγγλία, γνώρισα τον Άγιο
Σωφρόνιο της Ιεράς Μονής Τιμίου Προδρόμου Έσσεξ.
Μία φορά μόνον αξιώθηκα να επισκεφθώ τον Άγιο Πορφύριο τον Καυσοκαλυβίτη, στο
Ησυχαστήριό του στο Δήλεσι, για να πάρω την ευχή του.
Η γνωριμία μου με τα πνευματικά αυτά αναστήματα της Εκκλησίας μας ήταν για μένα
πολλαπλές μοναδικές πνευματικές εμπειρίες, καταλυτικές για τη διακονία μου στην
Εκκλησία.
Οι άγιοι μου δίδαξαν τη διάκριση, να προσεύχομαι, να αγαπώ τη νοερά προσευχή και το
κομποσκοίνι, τις ιερές ακολουθίες, τους λόγους και τις διδαχές των Πατέρων.
Προικισμένοι με το διορατικό και το προορατικό χάρισμα, τα όσα μου είπαν επαληθεύθηκαν
στο διάβα του χρόνου.
Όταν επισκέφθηκα πρόσφατα τη Θεσσαλονίκη, ο αγαπητός αδελφός, επιχειρηματίας κ.
Σάββας Παναγιωτίδης, μου προσέφερε ως δώρο, εκτυπωμένη σε πολλά αντίτυπα, την εικόνα
των 6 αγίων, την οποία θα προσφέρω ως ευλογία στα μέλη και τους επισκέπτες των ενοριών
μας στις Σκανδιναυϊκές χώρες. Εύχομαι, λίαν ευγνωμόνως, οι 6 άγιοι να ευλογούν τον ίδιο,
την οικογένεια και τους συνεργάτες του.
Επικαλούμαι προσευχητικώς τις μεσιτείες των 6 Οσίων και Θεοφόρων Πατέρων ημών,
ιδιαίτερα υπέρ καταπαύσεως του πυρός σε όλες τις εμπόλεμες ζώνες του πλανήτη μας, υπέρ
της κατασβέσεως των πυρκαγιών στην πατρίδα μας, υπέρ αναρρώσεως των εν ασθενείαις
κατακειμένων, των εν φυλακή ευρισκομένων, των αστέγων, των πενήτων, των γερόντων και
ανιάτων, των αδυνάμων και εμπερίστατων αδελφών ημών.

Με αφορμή το χθεσινό (31 Ιουλίου 2023), αλλά και τα πρόσφατα γεγονότα που συνέβησαν τόσο στη Σουηδία, όσο και στη Δανία και συγκεκριμένα, όσον αφορά στην παροχή αδείας για συναθροίσεις, όπως ασφαλώς προβλέπεται και στο Σύνταγμα των ως άνω χωρών, στις οποίες, όμως δυστυχώς, μεμονωμένα πρόσωπα και με συγκεκριμένα κίνητρα, προέβησαν στο κάψιμο του Κορανίου, συνολικά τρεις φορές, θεωρούμε σκόπιμο να εκφράσουμε την αντίθεσή μας ως Επαρχία του Οικουμενικού Πατριαρχείου στη Σκανδιναυΐα, όχι μόνο στις συγκεκριμένες πράξεις, αλλά και σε κάθε είδους προσπάθεια, που οδηγεί στην απαξίωση και τον αποτροπιασμό ιερών συμβόλων, τα οποία εκφράζουν την πίστη δισεκατομμυρίων ανά τον κόσμο ανθρώπων.

Είναι αναγκαίο να μνημονεύσουμε το άρθρο 9 της Ευρωπαϊκής Συμβάσεως για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών, στο οποίο γίνεται λόγος για την ελευθερία σκέψεως, συνειδήσεως και θρησκείας κάθε προσώπου, αλλά και την ελευθερία εκδηλώσεως της θρησκείας ή των πεποιθήσεων.

Επίσης, στο άρθρο 10 της Συνθήκης Λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Ενώσεως ορίζεται, μεταξύ άλλων, ότι: «η Ένωση επιδιώκει να καταπολεμήσει κάθε διάκριση λόγω φύλου, φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής, θρησκείας ή πεποιθήσεων…….».

Το άρθρο 17, επίσης, της Συνθήκης Λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Ενώσεως ορίζει ότι: «1. Η Ένωση σέβεται και δεν θίγει το καθεστώς που έχουν σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο οι εκκλησίες και οι θρησκευτικές ενώσεις ή κοινότητες στα κράτη μέλη.

2. Η Ένωση σέβεται, επίσης, το καθεστώς που έχουν σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο οι φιλοσοφικές και μη ομολογιακές οργανώσεις.

3. Η Ένωση διατηρεί ανοιχτό, διαφανή και τακτικό διάλογο με τις εκκλησίες και τις οργανώσεις αυτές, αναγνωρίζοντας την ιδιαίτερη ταυτότητα και συμβολή τους.»

Στο άρθρο 10, παρ. 1, του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ενώσεως, που επιγράφεται:  «Ελευθερία σκέψης, συνείδησης και θρησκείας», προβλέπεται ότι: «Κάθε πρόσωπο έχει δικαίωμα στην ελευθερία σκέψης, συνείδησης και θρησκείας. Το δικαίωμα αυτό συνεπάγεται την ελευθερία μεταβολής θρησκεύματος ή πεποιθήσεων καθώς και την ελευθερία εκδήλωσης του θρησκεύματος ή των πεποιθήσεών του, ατομικά ή συλλογικά, δημόσια ή κατ’ ιδίαν, με τη λατρεία, την εκπαίδευση, την άσκηση των θρησκευτικών καθηκόντων και τις τελετές».

Το άρθρο 22 του Χάρτη επιγράφεται: «Πολιτιστική, θρησκευτική και γλωσσική πολυμορφία» και ορίζει ότι: «Η Ένωση σέβεται την πολιτιστική, θρησκευτική και γλωσσική πολυμορφία».

Το άρθρο 52, παράγραφος 3, του Χάρτη ορίζει: «Στον βαθμό που ο παρών Χάρτης περιλαμβάνει δικαιώματα που αντιστοιχούν σε δικαιώματα, τα οποία διασφαλίζονται στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών, η έννοια και η εμβέλειά τους είναι ίδιες με εκείνες που τους αποδίδει η εν λόγω Σύμβαση. Η διάταξη αυτή δεν εμποδίζει το δίκαιο της Ένωσης να παρέχει ευρύτερη προστασία».

Το άρθρο 53 του Χάρτη, το οποίο επιγράφεται «Επίπεδο προστασίας», ορίζει: «Καμία διάταξη του παρόντος Χάρτη δεν πρέπει να ερμηνεύεται ως περιορίζουσα ή θίγουσα τα δικαιώματα του ανθρώπου και τις θεμελιώδεις ελευθερίες που αναγνωρίζονται στα αντίστοιχα πεδία εφαρμογής από το δίκαιο της Ένωσης, […] καθώς και από τα Συντάγματα των κρατών μελών.»

Αλλά και σύμφωνα με το άρθρο 1 της οδηγίας 2000/78 της Ευρωπαϊκής Ενώσεως και συγκεκριμένα στα άρθρα 1, 2 παρ. 1 και 2, αλλά και άρθρο 4 παρ. 2, προβλέπεται η θέσπιση πλαισίου για την καταπολέμηση των διακρίσεων λόγω θρησκείας ή πεποιθήσεων.

Σύμφωνα, λοιπόν, με αυτό το νομικό πλαίσιο και το σύνταγμα που ισχύει και εφαρμόζεται σε κάθε χώρα, η προστασία, ο σεβασμός και η προάσπιση της θρησκευτικής ελευθερίας, αποτελεί ένα από τα θεμελιώδη δικαιώματα της ζωής και έκφρασης των πολιτών.

Εναρμονιζόμενος πλήρως στα πλαίσια αυτά, η Α. Θ. Παναγιότης, ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος έστειλε μήνυμα καταδίκης και αλληλεγγύης στον Επικεφαλής των Θρησκευτικών Υποθέσεων της Τουρκίας Αλί Ερμπάς, αναφέροντας ότι: «Καταδικάζουμε έντονα τις βάναυσες, αλαζονικές και ασεβείς επιθέσεις κατά του Ιερού Κορανίου, πρώτα στη Σουηδία και μετά στην Ολλανδία μέσα σε μία εβδομάδα. Πιστεύουμε ειλικρινά ότι η συντριπτική πλειονότητα των ανθρώπων είτε στη Σουηδία είτε στην Ολλανδία καταδικάζει αυτές τις πρωτόγονες συμπεριφορές και αυτούς που τις διέπραξαν μέσα από την καρδιά τους».

Καταλήγει, λέγοντας ότι: «Το καθήκον μας των θρησκευτικών ηγετών είναι να κηρύττουμε σεβασμό προς τα όσια και τα ιερά των μελών των διαφορετικών θρησκειών, να κινούμαστε στον ίδιο άξονα και να καταδικάζουμε όλοι μας τέτοιες ασεβείς ενέργειες».

Είναι απαράδεκτο κάποιοι εσφαλμένα να πιστεύουν ότι η βεβήλωση θρησκευτικών συμβόλων από μεμονωμένα άτομα εκφράζει το σύνολο των πολιτών των Σκανδιναυϊκών Χωρών. Οι χώρες αυτές έχουν αποδείξει έμπρακτα το πόσο σέβονται όλες ανεξαιρέτως τις θρησκευτικές κοινότητες, τη δράση των οποίων στηρίζουν με κρατικές επιχορηγήσεις και προγράμματα.

Ο Πρωθυπουργός της Σουηδίας Εξοχώτατος κ. Ulf Kristersson, μετά από το κάψιμο ενός Κορανίου από Ιρακινό πρόσφυγα στη Σουηδία, σε δήλωσή του ανέφερε ότι: «Δεν υπάρχει λόγος να προσβάλλουμε άλλους ανθρώπους» κι επίσης ότι: «Πιστεύω ότι, επειδή κάποια πράγματα είναι νόμιμα, δεν είναι απαραίτητα και αρμόζοντα».

Έχοντας υπ᾽ όψιν όλα τα ανωτέρω και δεδομένου ότι ο Χριστός και το Ευαγγέλιό Του διακηρύττουν την ειρήνη και το σεβασμό στη συνύπαρξη των ανθρώπων, ευχόμαστε, αυτά τα μεμονωμένα περιστατικά να μην αμαυρώνουν την εικόνα και τη διάθεση των ανθρώπων για αλληλοσεβασμό και ειρηνική συνύπαρξη και να μη σημειωθούν ξανά τέτοιες μεμονωμένες ανίερες ενέργειες.

In the wake of the rally held yesterday (Jul. 31, 2023), as well as similar rallies held in both Sweden and Denmark, where activists received permission to assembly, in accordance with the rights afforded to them by the Constitutions of the aforementioned nations, where, however, an isolated number of individuals driven by specific motives, proceeded to burn copies of the Quran on three different occasions, I see it fit to express our opposition as the Ecumenical Patriarchate’s Eparchy in Scandinaiva regarding not only these specific actions, but any effort that aims to disparage sacred symbols that reflect the religious beliefs of billions of people worldwide.

We need to be mindful of Article 9 of the European Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms (ECHR), which makes reference to freedom of thought, conscience, and religion, as well as the right to manifest one’s religion or belief.

Moreover, Article 10 of the Treaty on the Functioning of the European Union states, among other things, that: “the EU will combat discrimination based on sex, racial or ethnic origin, religion or belief…….”.

Article 17 of the same treaty also states that:

“1.   The Union respects and does not prejudice the status under national law of churches and religious associations or communities in the Member States.

2.   The Union equally respects the status under national law of philosophical and non-confessional organisations.

3.   Recognising their identity and their specific contribution, the Union shall maintain an open, transparent and regular dialogue with these churches and organisations.”

In accordance with Article 10, Section 1 of the Charter of Fundamental Rights of the European Union, which deals with “Freedom of thought, conscience, and religion,” it is state that: “Everyone has the right to freedom of thought, conscience and religion. This right includes freedom to change religion or belief and freedom, either alone or in community with others and in public or in private, to manifest religion or belief, in worship, teaching, practice and observance.

Article 22 of the Charter, which covers “Cultural, religious, and linguistic diversity,” notes that: “the Union shall respect cultural, religious, and linguistic diversity.

Article 52, Section 3 of the Charter declares that: “In so far as this Charter contains rights which correspond to rights guaranteed by the Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms, the meaning and scope of those rights shall be the same as those laid down by the said Convention. This provision shall not prevent Union law providing more extensive protection.

According to Article 53 of the Charter, entitled “Level of protection”: “Nothing in this Charter shall be interpreted as restricting or adversely affecting human rights and fundamental freedoms as recognised, in their respective fields of application, by Union law and international law and by international agreements to which the Union or all the Member States are party, including the European Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms, and by the Member States’ constitutions.

In addition, according to Article 1 of EU Council Directive 2000/78, and specifically in Articles 1, 2 Sections 1 and 2, as well as Article 4, Section 2, a general framework to combat discrimination due to religion or belief has been established.

Therefore, in accordance with the legal framework and charter currently in effect, which is implemented in every EU member state, the protection, respect, and defense of religious freedom constitutes one of the citizens’ fundamental rights of life and expression.

Fully conforming to this framework, His All-Holiness Ecumenical Patriarch Bartholomew sent a message to Turkey’s Head of Religious Affairs stating that “we strongly condemn the brutal, haughty, and disrespectful attacks against the Sacred Quran, which first took place in Sweden and then Holland, within the period of one week. We earnestly believe that the overwhelming majority of people either in Sweden or Holland, wholeheartedly condemn these primitive behaviors and those who undertook them.”

He concludes by noting that “our duty as religious leaders is to preach respect for all that members of different religions hold sacred and holy, maintain this same direction, and all together condemn such disrespectful behaviors.”

It is unacceptable for some people to misguidedly believe that the desecration of religious symbols by isolated individuals expresses the citizens of the Scandinavian Nations in their entirety. These nations have proven in practice just how much they respect all religious communities without exception, and support their ministry through state grants and programs.

Responding to the burning of a Quran by an Iraqi refugee in Sweden, the Prime Minister of Sweden His Excellency Ulf Kristersson stated that “there is no reason to insult other people.” He went on to add that “I believe that just because some things are legal, that doesn’t necessarily mean that they are appropriate.”

Taking all of the above into account and in light of the fact that Christ and His Gospel preach peace and respect for coexistence among people, we pray that these isolated incidents do not mar the image and intentions of people to display mutual respect and purse peaceful coexistence. It is our hope that these isolated sacrilegious actions are never again repeated.