Διάβασα προ ημερών, στα εκκλησιαστικά ειδησεογραφικά, ότι, πλησίον του κλεινού άστεως, πραγματοποιήθηκε μια εκδήλωση, αφιερωμένη σε μικρά παιδιά, κυρίως προσχολικής ηλικίας.

Κι ερχόμαστε τώρα στη φωτογραφία της ημέρας. Ένας μπόμπιρας, καμαρωτός-καμαρωτός, παρέλαβε από το Μητροπολίτη ένα μετάλλιο, το οποίο κοσμούσε, εκείνο το απόγευμα, το στήθος του, καθώς το περιεργαζόταν, με περηφάνια κι ικανοποίηση.

Μετά την απονομή, ο μπόμπιρας διέσχισε όλη την πλατεία, μ᾽ ένα βάδισμα, που θύμιζε συμμετοχή σε παρέλαση. Ήταν ο τρόπος, που έδειχνε τη χαρά του, για το πολύτιμο απόκτημα.

Ήταν προφανώς η πρώτη βράβευση για τη συμμετοχή του στη ζωή της τοπικής Εκκλησίας και στο σχολείο της.

Θα το αποκαλούσα “βάδισμα-προβάδισμα”, γιατί το βάδισμά του είχε κάτι το ξεχωριστό, που με λόγια δεν περιγράφεται. Φαινόταν πολύ χαρούμενος κι ικανοποιημένος, προφανώς αυτή να ᾽ταν η πρώτη δημόσια καταξίωσή του. Κι αυτή, μέσα στην Εκκλησία του Χριστού, στο πνευματικό του περιβάλλον, που μορφώνεται κι ανδρώνεται κατά Χριστόν.

Ένα περιβάλλον που θα του δώσει μεγαλώνοντας το προβάδισμα, να υπηρετήσει σ᾽ αυτό, ως κληρικός ή ως εθελοντής σε εργασίες στο ναό, ως μέλος του εκκλησιαστικού συμβουλίου ή ως μέλος του Φιλοπτώχου, ως κατηχητής ή ως ομαδάρχης, ως σύμβουλος κι ευεργέτης.

Η φωτογραφία αυτή μ᾽ έκανε να θυμηθώ τα νεανικά μου χρόνια στην ενορία μου, την Αγία Παρασκευή Νέας Σμύρνης Αθηνών. Τότε, που σ᾽ αυτή τρεις αφοσιωμένοι λευΐτες -όλοι τους πλέον λειτουργοί στο Επουράνιο Θυσιαστήριο- μου δίδαξαν, ν᾽ αγαπώ την Εκκλησία, ήδη από την προσχολική μου ηλικία. Ήμουν τότε 4 ετών.

Οι μακαριστοί Πατέρες Ευάγγελος Σκορδάς, Ζώης Μπίσαλας και Σπυρίδων Αντωνόπουλος, μαζί με το τότε εκκλησιαστικό συμβούλιο του ναού, μου ζήτησαν, ν᾽ αναλάβω τη διεύθυνση του ενοριακού Νεανικού Κέντρου, στα 18 μου χρόνια.

Στην πρώτη συνάντηση νεολαίας, εμφανίστηκαν λίγα μόνο παιδιά. Ο π. Ευάγγελος, για να με καθησυχάσει, μου υπενθύμισε τα λόγια του Χριστού: “Μή φοβοῦ τό μικρόν ποίμνιον”.

Είχε δίκιο. Σε λίγους μήνες, με την αγάπη και τη συμπαράσταση σύσσωμης της ενορίας, αποκτήσαμε τρία νέα τμήματα, εκτός από τα κατηχητικά σχολεία, με εκατοντάδες νέους. Μουσικό, χορευτικό και θεατρικό τμήμα, με περιοδείες σ᾽ όλη την Ελλάδα και την Ευρώπη.

Θα με ρωτήσετε: – Γιατί η αναφορά αυτή στα παιδικά σου χρόνια;

Και σας απαντώ. Γιατί πλησιάζει η λήξη των Κατηχητικών Σχολείων και των χριστιανικών νεανικών ομάδων κι η κάθε ενορία θα κληθεί, να κάνει το δικό της απολογισμό στο ποιμαντικό της έργο, αν δηλαδή υπήρξε ουσιαστική συμμετοχή των νέων στα ενοριακά δρώμενα.

Αν η ενορία συνοδοιπορεί με τους νέους και κατανοεί τις σύγχρονες στάσεις και αντιλήψεις τους, αν συνδιαλέγεται μαζί τους, γιατί όχι και μ᾽ αυτούς που αυτοχαρακτηρίζονται ως θρησκευτικά αδιάφοροι, άθεοι ή αγνωστικιστές, η θρησκευτικότητα των οποίων είναι μόνο “κληρονομική” από τους γονείς τους, κάτι σαν ένα “τυπικό εξωτερικό περίβλημα”, άσχετο κι αδιάφορο προς αυτούς, που λειτουργεί περισσότερο ως λήθη, παρά ως μνήμη ζώσα και βίωμα.

Η ενορία δε θα πρέπει να γίνει μια άλλη “εξαρτημένη κοινωνία”, με εξαρτημένους νέους, μια “επανάσταση” που δε βρήκε αποδέκτες, μια εσωτερική μεταμόρφωση που δεν επετεύχθη.

Ίσως, γιατί εμείς που τα διδάσκουμε, δεν ενεργούμε με τρόπο καθηλωτικό κι ενθουσιώδη.

Ίσως, γιατί οι νέοι αντιλαμβάνονται ότι αυτά που λέμε δεν τα εκφράζουμε ως βιώματα πίστης και δρούμε αντίθετα προς την υπόδειξη του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου: “Πράξις γάρ θεωρίας ἐπίβασις”, δηλαδή η πράξη να είναι το επιστέγασμα της θεωρίας, να βιώσουμε την εκκλησιαστική ζωή στην πράξη, ενεργώντας στη ζωή μας τα όσα διδάσκει η Γραφή κι η Παράδοση, πριν τολμήσουμε να τα μεταδώσουμε στους άλλους.

Ας αναλογιστούμε, με αίσθημα ευθύνης, τα ποσοστά επάρκειας κι ανεπάρκειας της ενοριακής μας διακονίας κι ας μη στερούμε απ᾽ τα παιδιά μας την πνευματική ζωή, αυτή που πιθανόν τους στερήσαμε, συμπεριφερόμενοι ως ένας απευκταίος συντηρητικός θεσμός, παρωχημένων  αντιλήψεων, ταμπουρωμένοι πίσω από το πανό μιας δήθεν παράδοσης, κομμένης και ραμμένης στα μέτρα μας, θνήσκουσα στην πραγματικότητα, επειδή δεν ανανεώνεται.

Να είμαστε βέβαιοι, ότι απ᾽ την ενορία μας θα περάσει κι “ο άσωτος της παραβολής”, αναζητώντας νόημα ζωής και γεύση παραδείσου. Είμαστε έτοιμοι να του πούμε, “έλα όπως είσαι” και να τον “απογειώσουμε” στην αγιότητα; Αυτά.

Όταν αποφάσισα να αποτυπώσω λίγες σκέψεις, αφιερωμένες στην 19^η Μαΐου 1919, ημέρα μνήμης του Ποντιακού ξεριζωμού, σκέφτηκα αρχικά τους ακόλουθους στίχους του Λευτέρη Παπαδόπουλου:

“Κάποτε θα ᾽ρθουν γνωστικοί, λοχάδες και γραμματικοί, για να σε πείσουν. Έχε το νου σου στο παιδί, κλείσε την πόρτα με κλειδί, θα σε πουλήσουν. Και όταν θα ᾽ρθουν οι καιροί, που θα ᾽χει σβήσει το κερί στην καταιγίδα, υπερασπίσου το παιδί, γιατι αν γλιτώσει το παιδί, υπάρχει ελπίδα.”

Αλήθεια, ποιο να ᾽ναι αυτό το παιδί, η υπεράσπιση του οποίου θα φέρει την ελπίδα; Μπορεί ο στιχουργός να ᾽χε στο νου του κάποιο άλλο παιδί, αλλά κάλλιστα θα μπορούσε να αναφέρεται αλληγορικά στο “παιδί” που ο κάθε Ρωμιός έχει κι ανατρέφει μέσα του, διαχρονικά, από γενιά σε γενιά, τον “Μικρασιατικό Πολιτισμό, της Καππαδοκίας και του Πόντου”, τον πολιτισμό μας, την ταυτότητά μας, το DNA μας.

Διαβάζω και παρακολουθώ ομιλίες αφιερωμένες στον Πόντο και κάποιες απ᾽ αυτές τονίζουν αποκλειστικά και μόνο τα γεγονότα του ξεριζωμού, ό,τι δηλαδή συνέβη πάνω από έναν και πλέον αιώνα, την εκρίζωση εκατοντάδων χιλιάδων Ελλήνων του Πόντου από τις πατρογονικές τους εστίες.

Αναφέρονται οι ομιλητές στα βίαια, μαζικά γεγονότα, της δεύτερης και τρίτης δεκαετίας του περασμένου αιώνα, που πραγματοποιήθηκαν στην καταρρέουσα τότε Οθωμανική Αυτοκρατορία, με τη δημιουργία του σύγχρονου Τουρκικού Κράτους.

Η ανάληψη της εξουσίας από τους Νεότουρκους υπήρξε η απαρχή των διωγμών, της εξόντωσης και των εγκλεισμών σε τάγματα καταναγκαστικής εργασίας, εις βάρος των χριστιανικών πληθυσμών της Ανατολής, στα εδάφη της τότε Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Η απίστευτη αυτή καταστροφή ολοκληρώθηκε με τον πλήρη διωγμό των Ελλήνων της Μικράς Ασίας, από την πατρογονική του εστία, και την ανταλλαγή των πληθυσμών, το 1923 και 1924.

Συγκεκριμένα, ο Ποντιακός Ελληνισμός υπήρξε σημαντικό τμήμα  του Ελληνισμού, που ζούσε στα βόρεια της Μικράς Ασίας, και μετά τη διάλυση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και την Άλωση της Τραπεζούντας από τους Οθωμανούς, το 1461.

Να υπενθυμίσουμε, ότι η Τραπεζούντα ήταν γνωστή Ελληνική πόλη, ήδη από τον 8ο π.Χ. αιώνα, και αναφέρεται στου Ξενοφώντος το έργο “Κύρου Ανάβασις”.

Στις αρχές του 20^ου αιώνα, οι Έλληνες του Πόντου έφταναν τους 700.000. Είχαν άνω των 1.000 σχολείων, όλων των βαθμίδων, φιλανθρωπικούς οργανισμούς και κοινωφελή ιδρύματα, προσέφεραν δε τις θρησκευτικές τους υπηρεσίες 1.460 κληρικοί, στο σύνολο των 1.130 εκκλησιών που υπήρχαν τότε εκεί.

Ο ξεριζωμός από την πατρώα γη του Μικρασιατικού Πόντου 500.000 αδελφών μας, καταδικασμένων στην εξαθλίωση της προσφυγιάς, και η εξολόθρευση άλλων 353.000, πραγματοποιήθηκε, όχι εξαιτίας της άρνησής των, να συμμορφωθούν με τα νέα τότε ιστορικά δεδομένα, αλλά γι᾽ αυτό που οι ίδιοι ήταν, δηλαδή για την ελληνική πολιτιστική ιδιαιτερότητα και καταγωγή τους και τη θρησκεία τους.

Εκκρίθηκαν “ένοχοι”, διότι σφράγισαν με την παρουσία τους τους αγιασμένους αυτούς τόπους για 2.800 χρόνια, προσφέροντας ταυτόχρονα κοσμοπολίτικη κουλτούρα, γράφοντας ιστορία και δημιουργώντας πολιτισμό. Τί κρίμα όμως, που ο τότε “πολιτισμένος” κόσμος σιώπησε και δεν απέτρεψε μια τέτοια καταστροφή.

Κάποιοι αποκαλούν τη Μικρασία, την Καππαδοκία, τον Πόντο “χαμένες πατρίδες”. Δεν είναι χαμένες οι πατρίδες αυτές. Είναι οι αλησμόνητες πατρίδες, που ζουν μες την καρδιά μας, αλλά και στη ζωή μας. Χάνουμε, μόνον ότι λησμονούμε κι όταν το λησμονούμε!

Οι ιστορικές επαρχίες του Οικουμενικού Θρόνου, με τους δυναμικούς ιεράρχες Χαληδόνος, Δέρκων, Πριγκηποννήσων, Βρυούλων, Αγκύρας, Μετρών και Αθύρων, Μοσχονησίων, Μιλήτου, Προικοννήσου, Φιλαδελφείας, Μυριοφύτου και Περιστάσεως, Μύρων, Κολωνίας, Λαοδικείας, Ικονίου, Σάρδεων, Κρήνης, Καλλιουπόλεως και Μαδύτου, Κυδωνιών, Πισιδίας, Σηλυβρίας, Αδριανουπόλεως, Σμύρνης, Ίμβρου και Τενέδου, Σαράντα Εκκλησιών και Προύσης, με την υποδειγματική, θυσιαστική αρχιερατική τους διακονία, επαναφέρουν τις ευλογημένες προσευχητικές θύμισες του παρελθόντος στο “νυν και αεί”, στο τώρα και στο επέκεινα, συνδέοντας το παρελθόν, με το παρόν και το μέλλον, με άλλα λόγια το “σήμερον” της υμνολογίας μας στην υπέρχρονη διαχρονικότητά του, και δίνουν πνοή ζωής πνευματοφόρα στα “ματωμένα χώματα”, υπό το ανύστακτο καθοδηγητικό βλέμμα του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου.

Δέος προκαλεί κάθε χρόνο, σε Ποντίους και μη, η Πατριαρχική Θεία Λειτουργία που τελείται στην Παναγία Σουμελά. Εκεί, που “τα πνεύματα επιστρέφουνε τις νύχτες, φωτάκια από αλύτρωτες ψυχές κι αν δεις εκεί ψηλά στις πολεμίστρες, θα δεις να σε κοιτάζουνε μορφές.” (Νίκος Ζούδιαρης)

Πόσο σοφή είναι η ακόλουθη φράση του Νομπελίστα Οδυσσέα Ελύτη, με διαχρονική επαλήθευση: “Εάν αποσυνθέσεις την Ελλάδα, στο τέλος θα δεις να σου απομένουν μια ελιά, ένα αμπέλι κι ένα καράβι. Που σημαίνει: με άλλα τόσα την ξαναφτιάχνεις.”

Τη θέση αυτή επικροτεί κι ο ποιητής Γιάννης Ρίτσος, όταν λέει: “Τη ρωμιοσύνη μην την κλαις, εκεί που πάει να σκύψει, με το σουγιά στο κόκκαλο με το λουρί στο σβέρκο. Να τη, πετιέται από ᾽ξαρχής κι αντριεύει και θεριεύει και καμακώνει το θεριό, με το καμάκι του ήλιου.”

Ο Ελληνισμός του Πόντου που επιβίωσε, άφησε πίσω του τα προγονικά του εδάφη και σκορπίστηκε στα πέρατα της Οικουμένης, φέροντας μαζί του το πολιτιστικό του αποτύπωμα, των 2.800 ετών.

Κράτησε αναμμένο κι άσβεστο το λυχνάρι του Ελληνισμού, την πολιτισμική του ταυτότητα, με το λάδι των θυσιών και των αγώνων του. Στην “Οδύσσεια” που βίωσε, αυτές ήταν οι “αποσκευές” του, στο ταξίδι της προσφυγιάς, αλλά όχι της λησμονιάς.

Τον πολιτισμό τους ανέσυραν οι Πόντιοι, τις μνήμες και τον πόνο της αιμάσουσας καρδιάς τους, τα αναβίωσαν και τα μετέδωσαν στα παιδιά κι εγγόνια τους, όπου γης, όπου βρέθηκαν, με μια λύρα ποντιακή στα χέρια, τη διάλεκτό τους ως μέσο επικοινωνίας κι “όχημα” διατήρησης της ιστορίας και των τραγουδιών τους, ντυμένοι γιορτινά τις αρχοντικές, παραδοσιακές στολές τους.

Στις νέες πατρίδες, ξανάκτισαν τον Πόντο, το πνευματικό κατοικητήριο της ψυχής τους, ενσωματώθηκαν σ᾽ αυτές τις πατρίδες, και συνέβαλαν στην πρόοδο και ευημερία τους, σε επίπεδο ακαδημαϊκό, οικονομικό, πολιτιστικό, καλλιτεχνικό, λογοτεχνικό, κοινωνικό.

Στην Ελλάδα, η ώσμωση γηγενών και προσφύγων συνέβαλε τα μέγιστα στην εθνική ομογενοποίηση και τη δημογραφική ενίσχυση της πατρίδας μας, ως “σάρξ ἐκ τῆς σαρκός” της.

Μνήμη 19^ης Μαΐου είναι η διατήρηση της συλλογικής ιστορικής μνήμης για το εθνικό πλήγμα που υπέστημεν το 1919, η πραγματοποίηση ενός ταξιδιού προσκυνηματικού στη γη των προγόνων, η βεβαιότητα ότι δεν θα επαναληφθεί στο μέλλον ένας παρόμοιος ξεριζωμός.

Επίσης, η υπενθύμιση στις νεότερες γενιές της ιστορίας μας, των θρύλων και παραδόσεών μας, η εκμάθηση της Ποντιακής διαλέκτου και μουσικής, η αποστροφή προς το δήθεν εκσυγχρονισμό, που απορρίπτει με fake τεχνάσματα και υποκρισία, με αναίδεια και προκλητικότητα, αναφορές στους διαχρονικής ισχύος ιερούς όρους, όπως “θρησκεία”, “παράδοση”, “πατρίδα”, “πολιτισμός”.

Ας γίνει, λοιπόν, προσωπικό μας επιτακτικό βίωμα η του Οδυσσέα Ελύτη σύσταση, παράκληση και παραίνεση: “Μη παρακαλώ σας, μη λησμονάτε τη χώρα μου!”

Η χώρα μου, η χώρα μας, στην οποία τεθησαύρισται η Ελληνοχριστιανική παράδοση, το δίδυμο Παρθενώνας και Αγία Σοφία ως “βίοι παράλληλοι”, ο θησαυρός μας, η ανεκτίμητη παρακαταθήκη αιώνων, η περιουσία και κληρονομιά μας!

Δεν πρέπει να μάς διαφεύγει η προφητεία του πρεσβύτη Συμεών στο πρόσωπο του Κυρίου, ότι “κεῖται εἰς πτῶσιν καί ἀνάστασιν πολλῶν καί εἰς σημεῖον ἀντιλεγόμενον” (Λουκ. β΄, 34). Το πρόσωπό Του αποκαλύπτεται μόνο, όταν και όπου γνωρίζει η ανεξιχνίαστη βουλή Του.

Ο “άφαντος” Κύριος, για να χρησιμοποιήσω τη μοναδική Ομηρική φράση στο Ευαγγέλιο του Λουκά,  έχει σχέση με την αναζήτηση του Θεού από μέρους του ανθρώπου.

Πριν από την ευλογημένη αυτή συνάντηση, που οδηγεί τον άνθρωπο σε πνευματική πληρότητα και ευδαιμονία, η καρδιά του γεμίζει ασφυκτικά από πλήθος ερωτημάτων, που παραμένουν για καιρό αναπάντητα κι αυξάνουν το κενό που αισθάνεται ο άνθρωπος δίχως Θεό.

Ένα κενό, μια ανακύκληση και μία δίνη, χωρίς ελπίδα διαφυγής, γιατί έλκεται από την κεντρομόλο δύναμη του εγώ και των συμφερόντων του.

Η δύναμη που ωθεί τον άνθρωπο προς την έξοδο από τη δίνη και τον οδηγεί στην ευλογημένη συνάντηση με τον Ιησού είναι η ελεύθερη βούληση, την οποία έλκει ο Χριστός προς τον εαυτό Του, αποκαλυπτόμενος, και φωτίζων το σκότος της ανθρώπινης άγνοιας και περιπλάνησης.

Η συνάντηση με το Θεό δεν περιορίζεται χρονικά σε μια στιγμή, αλλά αποτελεί μια διαρκή διάθεση για συμπόρευση και μια δυναμική φανέρωση των μυστηρίων του Θεού, μέσα σε μια ατελεύτητη μετάβαση της ανθρώπινης ύπαρξης “ἀπό δόξης εἰς δόξαν” (Β΄ Κορ. 3,18), δηλαδή θέωση.

Σε μια τέτοια ευλογημένη και λίαν αποκαλυπτική συνάντηση αναφέρεται ο ιερός Ευαγγελιστής, την πέμπτη Κυριακή από του Πάσχα.

Ο Ιερός Χρυσόστομος μας ομιλεί για τη συνάντηση της Αγίας Ισαποστόλου Φωτεινής με το Χριστό. Ας θαυμάσουμε αποσπάσματα του λόγου του, ο οποίος επαξίως τον ανέδειξε χρυσορρήμονα. Ο Θείος Πατήρ απαντά πρωτίστως στο ερώτημα, για ποιο λόγο ο Ευαγγελιστής αναφέρεται στον τόπο της συνάντησής τους. “Ἐπειδὴ τό πνευματικὸ θήραμα πῆγε στὸ μέρος αὐτό, γιὰ νὰ τὸ συλλάβη. Σὰν τοὺς ψαράδες ποὺ διαλέγουν τὸν τόπο καὶ ψαρεύουν, ἔτσι κι ὁ Χριστὸς ἦρθε στὸ μέρος, ὅπου μποροῦσε νὰ συλλάβη τὴ Σαμαρείτισσα καὶ χρησιμοποιῶντας την, νὰ ἐπιτύχη πλούσιο ψάρεμα ἀπὸ ἀνθρώπους.”

Και συνεχίζει: “Δὲν φανέρωσε σ’ αὐτὴν ἀπὸ τὴν ἀρχὴ τὴν ὀμορφιὰ τῆς θεότητος, αλλὰ ἄναψε τὴν ἐπιθυμία τῆς ψυχῆς της, λέγοντάς της: καθένας ποὺ πίνει ἀπ’ αὐτὸ τὸ νερό, θὰ διψάση πάλι· ὅποιος ὅμως πιῆ ἀπ’ τὸ νερὸ ποὺ θὰ δώσω ἐγὼ, δὲ θὰ διψάση στὸν αἰῶνα. Ἀλλὰ τὸ δικό μου νερὸ θὰ γίνη πηγὴ ποὺ σκιρτᾶ πρὸς τὴν ἀθανασία. Ἄφησε τὴν πάλη τῶν προσώπων καὶ ἦρθε στὴν ἀφθονία τῶν χαρισμάτων.

Κι ἡ γυναίκα τοῦ λέει: Κύριε, δῶσε μου αὐτὸ τὸ νερό, νὰ μὴ διψῶ, οὔτε νὰ ἔρχωμαι νὰ βγάζω ἀπὸ τὸ πήγαδι. Τῆς  ξύπνησε λίγο-λίγο τὴν ἐπιθυμία γιὰ τὰ πνευματικὰ νάματα. Πίστεψε πώς ἦταν νερὸ ποὺ τὸ ἔπινες καὶ δὲν ξαναδιψοῦσες.”

Στη συνέχεια, ο Ιεράρχης αναφέρεται στα όσα ο Κύριος αποκαλύπτει στη Σαμαρείτιδα: “Τῆς λέει ὁ Ἰησοῦς: Πήγαινε, φώναξε τὸν ἄνδρα σου κι ἔλα. Ἄν ἔχης σύντροφο τῆς ζωῆς σου, ἄς γίνη καὶ στὴν πίστη σου σύντροφος. Μὴν παίρνης μόνη σου τὴ δωρεὰ τῶν πνευματικῶν χαρισμάτων. Τότε λέει ἡ γυναίκα: Δὲν ἔχω ἄνδρα. Ἄρχισε ἡ γυναίκα νὰ ξεσκεπάζη τὶς ἁμαρτίες της. Ἄρχισε νὰ ἐξομολογῆται.”

Ακολουθεί ο διάλογος περί της αληθινής λατρείας του Θεού: “Ἡ πόρνη ἀνοίγει συζήτηση δογματικὴ κι ἀφοῦ νόμισε ὅτι ὁ Κύριος εἶναι προφήτης. Τὸν παραδέχεται ὡς Κύριο καὶ δὲν ζητᾶ τίποτα παραπάνω ἀπὸ τὴν ἐπιβεβαίωση τῆς προγονικῆς πίστης. Κι ὁ Κύριος ἀπαντᾶ μὲ τὴν ἀντάξια σοφία του. Ἐπειδὴ αὐτὴ τὸν θεωροῦσε Ἰουδαῖο κι ἐκείνη ἦταν Σαμαρείτισσα, δὲν θέλησε ν’ ἀπαντήση στὴν ἐρώτησή της, γιὰ νὰ μὴ διαψεύση  τὸ λόγο της καὶ νὰ μὴν τήν πεισμώση, γιατὶ ἢθελε νὰ τήν ὁδηγήση στὸ δρόμο τῆς σωτηρίας.

Προσέξετε πὼς οἰκοδομεῖ τὴν πίστη τῆς γυναίκας και πὼς, λίγο-λίγο, ἀνεβάζει ἀνάλαφρα τὴν φυσή της στὸν οὐρανό. Δὲν περιορίζεται σὲ λόγια ἡ λατρεία τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ ἁπλώνεται παντοῦ ἡ ἐπίγνωση τῆς Θείας Χάρης. Δὲν οἰκειοποιοῦνται πιὰ Ἰουδαῖοι καὶ Σαμαρεῖτες τὸ σύμβολο τοῦ νόμου. Γιατὶ αὐτοὶ ποὺ προσκυνοῦν τὸ Θεὸ, πρέπει νὰ προσφέρουν λατρεία πνευματική καὶ ἀληθινή. Ὄχι λατρεία μὲ ὁλοκαυτώματα. Ὄχι πιὰ τήρηση τοῦ Σαββάτου. Ὅλα ἐκεῖνα, σὰ σκιὰ ἔχουν περάσει, ὅλα τώρα ἔγιναν καινούργια. Τὰ δῶρα τῆς σωτηρίας θέλω νὰ τὰ ἐπεκτείνω σ’ ὅλη τὴν οἰκουμένη.”

Στη συνέχεια, ο Ιερός Χρυσόστομος ερμηνεύει τα του διαλόγου περί της Μεσσιανικής ιδιότητος του Κυρίου: “Τοῦ λέει ἡ γυναίκα· Ξέρω ὅτι ἔρχεται ὁ Μεσσίας ποὺ λέγεται Χριστός. Ὅταν ἔρθη ἐκεῖνος, θὰ μᾶς τὰ φανερώση ὅλα. Ἡ πόρνη φιλοσοφεῖ ζητήματα πνευματικά, φέρνει στὸ στόμα της τὶς Θεῖες Γραφές.  Κι ἄν τὸ σῶμα της ἔχη βουτυχθῆ στὴν ἀκαθαρσία τῆς πορνείας, ἡ ψυχή της ἔχει καθαρισθῆ μὲ τὴν ἀναφορὰ καὶ τὴν ἀνάγνωση τῶν Θείων Γραφῶν. Ξέρω ὅτι ἔρχεται ὁ Μεσσίας. 

Ἰδοὺ πνευματικὴ προκοπή, ἰδοὺ πόρνη ποὺ τὰ γνωρίζει ὅλα. Προσέξετε πῶς ἀπὸ τὰ βάθη τῆς γῆς πέταξε στοὺς οὐρανούς. Τῆς λέει ὁ Ἰησοῦς, ἐγὼ ποὺ σοῦ μιλῶ εἶμαι. Αὐτὸ ποὺ σὲ πολλοὺς ἀποστόλους ἔκρυψε, στὴν πόρνη ἀποκαλύπτει φανερά.”

Ο Χρυσορρήμων ολοκληρώνει την ομιλία του, επαινώντας την ιεραποστολική κλίση της Αγίας Φωτεινής: “Ἐκείνη ὅμως ἄφησε τὴ στάμνα της καὶ μπῆκε στὴν πόλη καὶ φώναξε στοὺς πολῖτες: Ἐλᾶτε νὰ δῆτε κάποιον ποὺ μοῦ εἶπε ὅλα ὅσα ἔκανα.  Μήπως εἶναι αὐτὸς ὁ Χριστός; Τοὺς ξυπνᾶ τὴν ἐπιθυμία, νὰ βγοῦν καὶ νὰ πιαστοῦν. Ὅπως πιάστηκε στὸ δίχτυ, θέλει νὰ πιάση.

Πόρνη μὲ συνείδηση ἀποστόλου, ποὺ ἔγινε ἀπὸ τοὺς ἀποστόλους πιὸ δυνατή. Γιατὶ οἱ ἀπόστολοι περίμεναν νὰ συμπληρωθῆ ὁλόκληρη ἡ Θεία Οἰκονομία καὶ τότε ἄρχισαν τ’ ἀποστολικά τους κηρύγματα. Ἡ πόρνη ὅμως, πρὶν ἀπὸ τὴν Ἀνάσταση, εὐαγγελίζεται τὸ Χριστό.  Διαλαλῶ τὰ ἁμαρτήματά μου, γιὰ νὰ ὁδηγήσω σᾶς. Γιὰ νὰ δῆτε σεῖς τὸ Θεὸ ποὺ ἔφτασε στὸν κόσμο, πομπεύω τὰ σφάλματά μου.”

Στην αποκαλυπτική συνάντησή μας με το Χριστό, η όλη ύπαρξή μας, ως ζωντανό κύτταρο του σώματος του Χριστού, μεταμορφώνεται, από ξερή και άγονη έρημο, σε “πηγή ὕδατος ἀλλομένου εἰς ζωήν αἰώνιον”. Το ζωντανό νερό, δηλαδή ο λόγος του Θεού, που αναβλύζει μέσα στην Εκκλησία, ζωογονεί τη νεκρωμένη από την αμαρτία ύπαρξή μας.

Άλλωστε, η αμαρτία είχε αποξηράνει και τη ζωή της Σαμαρείτιδος, γι’ αυτό και προσπαθούσε, να ξεδιψάσει από τα νερά των τότε κοσμικών απολαύσεων.

Η συνάντησή της με το Χριστό μετέβαλε τη ζωή της. Την ενθουσίασε, τη φώτισε και την κατέστησε ακαταπόνητη ιεραπόστολο του Ευαγγελίου και ανδρεία στα ποικίλα μαρτύρια που υπέφερε, με μέλη της οικογένειάς της, στα χρόνια του μεγάλου διωγμού του Νέρωνα. Ας επιδιώξουμε τη συνάντησή μας με τον Κύριο, για να μεταβληθεί και η δική μας ζωή σε πνευματοφόρα και φωτισμένη, για να αξιωθούμε των ουρανίων και θείων δωρεών και να γίνουμε οι ίδιοι ιεραπόστολοι στο σπίτι μας και στο ευρύτερο κοινωνικό μας περίγυρο. Είναι καθήκον μας. Είναι αποστολή μας.

Την περασμένη χρονιά, μέσα στην Πασχάλιο περίοδο, μου τηλεφώνησαν από ένα γηροκομείο “ξεχασμένων ψυχών”, για να επισκεφθώ και να κοινωνήσω μια ηλικιωμένη τρόφιμο.

Το έκανα με ευχαρίστηση, γιατί στις επισκέψεις αυτές, στα γηροκομεία, στις φυλακές και τα νοσοκομεία, βλέπω την εκπλήρωση της διακονίας μου στα πρόσωπα των ελαχίστων και καταπονημένων αδελφών του Χριστού.

Είναι δόνηση ψυχής, αγαλλίαση και ανακούφιση πνευματική, την ώρα που επισκέπτομαι τους ασθενείς, τους ανήμπορους και τους φυλακισμένους, γιατί, κατά τη συνάντησή μου μαζί τους, προσεύχομαι γι᾽ αυτούς.

Ταυτόχρονα, μαθαίνω να ακούω, να πληροφορούμαι το παράπονο της ψυχής του πονεμένου και κάποια λόγια που θα μου πει, που περιέχουν μια σοφία, αρκετά προκλητική για τα δεδομένα της πεπερασμένης και αδύναμης να προβληματιστεί εποχής μας, καθώς και μια δύναμη ψυχής και καρτερικότητα στις δοκιμασίες.

Η ευγενής αυτή κυρία, αφού μου μίλησε για την οικογένειά της,  που αραιά και που την επισκέπτεται, και για τον πρόσφατο θάνατο του συζύγου της, την ώρα του αποχαιρετισμού, είχε την καλοσύνη, να με συστήσει στη νοσοκόμα που είχε εφημερία.

Της μίλησε Ελληνικά κι αυτή απλά χαμογέλασε. Ρώτησα την κυρία, αν η νοσοκόμα ήταν Ελληνίδα και μου απήντησε αρνητικά.

-Τότε, γιατί δεν της μιλάτε Σουηδικά, αφού γνωρίζετε τη γλώσσα, τη ρώτησα.

Η απάντησή της με αιφνιδίασε και με ξάφνιασε. Με πάγωσε.

-Έχω, ανάγκη, Πάτερ μου, να ακούω τη μητρική μου γλώσσα. Έτσι, αισθάνομαι, σα να έχω κάποιον δίπλα μου, από την πατρίδα και την οικογένειά μου, και συνομιλώ μαζί του. Αυτό μου αφαιρεί το αίσθημα της μοναξιάς!

Ο αποχαιρετιστήριος λόγος της γηραιάς αρχόντισσας μου θύμισε την κραυγή αγωνίας του Παραλυτικού της Βηθεσδά προς το Χριστό: “Κύριε, ἄνθρωπον οὐκ ἔχω.”

Μου θύμισε, επίσης, τους στίχους του Γιάννη Καλαμίτση “Άνθρωποι μονάχοι”, που μελοποίησε ο συνθέτης Γιάννης Σπανός:

“Υπάρχουν άνθρωποι που ζουν μονάχοι
Όπως του πελάγου οι βράχοι
Ο κόσμος θάλασσα που απλώνει
Κι αυτοί βουβοί σκυφτοί και μόνοι
Ανεμοδαρμένοι βράχοι

Άνθρωποι μονάχοι σαν ξερόκλαδα σπασμένα
Σαν ξωκλήσια ερημωμένα ξεχασμένα.”

Οι στίχοι αυτοί έχουν χαρακτηριστεί ως “ο ύμνος των μοναχικών ανθρώπων”, ο οποίος αποδίδει “συγκλονιστικά το αίσθημα της θρηνητικής ερημιάς των στίχων του συνθέτη”.

Θυμάμαι, επίσης, μια μέρα που βρισκόμουν στην Αθήνα, πεταμένα στην άκρη του δρόμου, για να τα συλλέξει το απορριμματοφόρο του δήμου, παλιές φωτογραφίες και προσωπικά αντικείμενα.

Αναμνήσεις από χαρούμενες οικογενειακές στιγμές του παρελθόντος στα αζήτητα, χωρίς κανείς να ενδιαφερθεί, να τα αναζητήσει και να τα ταξινομήσει σε κάποιο οικογενειακό αρχείο.

Τρομακτική και συγκλονιστική η κραυγή αγωνίας και βιωματικής αίσθησης εγκατάλειψης από τους συνανθρώπους του, του Παραλυτικού της ευαγγελικής περικοπής, της τέταρτης Κυριακής από του Πάσχα. Ομολογεί ότι είναι μόνος του, απομονωμένος από το κοινωνικό του περίγυρο.

Διαχρονική η ομολογία αυτή εκατομμυρίων ανθρώπων σ᾽ όλο τον πλανήτη, κι ας λένε κι ας καυχώνται ότι έχουν χιλιάδες, όμως αόρατους και ουσιαστικά ανύπαρκτους, φίλους και “followers” στο διαδίκτυο, αλλά από διαπροσωπική σχέση, σημειώσατε Χ. Μοναξιά, εγκατάλειψη, απόρριψη, απομόνωση, ασφυκτική πρόγευση θανάτου.

Και ιδού το ερώτημα για μας τους Χριστιανούς. Πόσες φορές στη ζωή μας παρηγορήσαμε το συνάνθρωπό μας, που έχασε συγγενικό του πρόσωπο; Πόσες φορές πήγαμε στο νοσοκομείο, να δούμε το γείτονά μας, που μάθαμε ότι είναι ασθενής; Πότε αγοράσαμε τρόφιμα και φάρμακα για τους γέροντες γείτονες της πολυκατοικίας μας; Απλά, ας αναλογιστούμε κι ας κάνουμε την αυτοαξιολόγηση μας.

Η λέξη “πορευθέντες” του Χριστού δε νοηματοδοτεί αποκλειστικά και μόνον το ιεραποστολικό μας καθήκον προς τους μη Χριστιανούς, ή τους θρησκευτικά αδιάφορους. Είναι η κατ᾽ εξοχήν εντολή του Κυρίου μας προς πάσα κατεύθυνση και δεν περιορίζεται βεβαίως στη θρησκευτική αγωγή και κατήχηση των ακατήχητων.

Αγκαλιάζει τον όλο άνθρωπο, ως ψυχοσωματική ενότητα. Δεν ασχολείται μόνο με τη θρησκεία του, αλλά με ό,τι τον απασχολεί στη ζωή και τη σκέψη του, τα προβλήματά του, τις αγωνίες του, τα οράματά του γι αυτόν και την οικογένειά του, τις απογοητεύσεις και αποτυχίες του.

Ως Χριστιανοί, είμαστε σε διαρκή πορεία, εν κινήσει, εν δράσει. Παρακολουθούμε, αφουγκραζόμαστε, συμπάσχουμε και συνδράμουμε. Πόσο ευλογημένο είναι το συνθετικό “συν” (δηλαδή, μαζί). Αυτή είναι η Αναστάσιμη πορεία μας προς Εμμαούς. Αληθινή συν-οδοιπορία!

“Οὐκ ἱστάμεθα, πορευόμεθα γάρ”, μας προτρέπει ο ιερός Χρυσόστομος. Ας γίνει το σύνθημά μας αυτό, το βίωμά μας, εσωτερική ανάγκη και έκφραση, που απαλύνει τον πόνο, που δίνει κουράγιο και ελπίδα, που βοηθά και στηρίζει την υλοποίηση ενός οράματος κι ενός ευγενούς πόθου, που δίνει ζωή στη ζωή.

Ένας ΑΜΕΑ για 38 χρόνια ήταν ο Παραλυτικός της εποχής του Χριστού. Κατάκοιτος, περιμένοντας τη θαυματουργική απαλλαγή του από τη μακροχρόνια καθήλωσή του στο κρεβάτι του πόνου.

Ο χρόνος της ασθενείας του φαίνεται πως κάλυπτε το μεγαλύτερο διάστημα της ζωής του. Λίγος χρόνος συνειδητής προσωπικής ζωής, δοσμένης στην αμαρτία, στάθηκε αρκετός, για να καθηλώσει στο κρεβάτι ανήμπορο το σώμα του.

Η αμαρτία είχε πετύχει την πρώτη εντυπωσιακή της νίκη. Υπολείπονταν όμως το κάστρο της ψυχής, που δεν είχε πέσει, μαζί με την πτώση του σώματος. Εκεί οργανώθηκε η σωτήρια συναίσθηση, που οδήγησε στη σωστή εκτίμηση των πραγμάτων κι έφερε το ασάλευτο σώμα στη Βηθεσδά.

Η αδυναμία κάθε άλλης ανθρώπινης δύναμης να του προσφέρει την απαλλαγή από τα δεινά, τον ώθησε στην αναζήτηση της Θείας επέμβασης. Έτσι, η κίνηση της ψυχής που, φυγόκεντρη καθώς ήταν, απομακρυνόταν από την πηγή της ζωής και της σωτηρίας, τώρα, αντίστροφα, όλο και πλησίαζε προς αυτήν, με τάση και διάθεση να μηδενίσει την απόσταση και να ενωθεί μαζί της. Να λουστεί, να καθαρισθεί και ν᾽ ανανήψει.

Τα χρόνια περνούσαν, αλλά δεν απογοητευόταν. Η προσδοκία της θεραπείας ανανεωνόταν διαρκώς, γιατί ζούσε με την ελπίδα της αποκατάστασης της υγείας του. Το θαύμα τελικά έγινε από τον ίδιο τον Κύριο, όχι από τον άγγελο, που κατέβαινε στην κολυμβήθρα και τάραζε το ύδωρ.

Απ᾽ αλλού το περίμενε κι απ᾽ αλλού του ήρθε! Ο Θεός έγινε άνθρωπος, για να γίνει “θεός κατά χάριν” και να θεραπευθεί ο άνθρωπος, ο κάθε παραλυτικός, ο κάθε άνθρωπος που υποφέρει, όχι μόνο από τη σωματική, αλλά το χειρότερο από την πνευματική παραλυσία, αυτήν που παραλύει και εξουθενώνει την ψυχή, τη σκέψη, το νου και την καρδιά, την όλη ύπαρξη και καταντάς ένας ζωντανός-νεκρός.

Δυστυχώς, υπάρχει κι αυτή. Το βλέπουμε στα απεγνωσμένα πρόσωπα των νέων παιδιών, που αργοσβήνουν από τα ναρκωτικά, στους ανθρώπους που κυριαρχεί η κατάθλιψη και η τάση γι᾽ αυτοκτονία, σε αυτούς που τους κατατρώει τη σάρκα και την ψυχή το σαράκι, που λέγεται ζήλεια, ποτό, χαρτοπαιξία, άσωτη ζωή και πόσα άλλα. Αυτά είναι ελάχιστα μόνο παραδείγματα της εσχάτης νάρκωσης της ψυχής, που οδηγεί στο θάνατο.

Λένε οι σύγχρονοι άγιοι της Εκκλησίας μας ότι, αν δεν μπορείς να προσφέρεις κάποια ουσιαστική βοήθεια στου δοκιμαζόμενους αδελφούς, τουλάχιστον προσευχήσου γι᾽ αυτούς και το θαύμα θα γίνει. Η Εκκλησία είναι χώρος θαυμάτων και ιάσεων.

Η Θεία επέμβαση είναι βέβαιη, όταν έλθει “το πλήρωμα του χρόνου” για τον καθένα μας. Όλοι μας δοκιμαζόμαστε κι ίσως βρεθούμε σε κάποιο κρεβάτι νοσοκομείου, ή σε κάποιο νοητό κρεβάτι αδύναμοι. Εκείνος που θα μάς ορθώσει, πλησιάζει διακριτικά κι αθόρυβα και μάς απευθύνει το ερώτημα: “Θέλεις ὑγιής γενέσθαι;” Απαραίτητη η δική μας εκούσια συγκατάθεση.

Αν έχουμε συνειδητοποιήσει την κατάσταση της ασθενείας μας, που η πολυχρόνια αμαρτία έκανε καθεστώς μέσα μας, δίνουμε την απάντηση στο Σωτήρα Χριστό. “Γένοιτό μοι κατά τό ρῆμα σου.”

Μπορεί η κολυμβήθρα της Βηθεσδά να είχε πέντε στοές, η Εκκλησία όμως είναι η “επτάκρουνος κολυμβήθρα”, που χαρίζει τη σωτηρία και εξαγιάζει τους πιστούς, με τη συνειδητή συμμετοχή μας στη Μυστηριακή ζωή.

Ας εκμεταλλευτούμε τις ευκαιρίες που έχουμε, για να οδηγηθούμε στην παραδείσια προπτωτική κατάσταση, γι᾽ αυτό που πλαστήκαμε, εκεί που ανήκουμε.

Ανταποκριθείς στην επιθυμία αδελφών, να περιγράψω, με δύο μόνο λέξεις, τα 34 χρόνια διακονίας μου στην Εκκλησία, ως κληρικός (25 ιερωσύνης και 9 αρχιερωσύνης), τους απήντησα μονολεκτικά: Αναστάσιμη συνοδοιπορία.

Αναμφίβολα, η ζωή κάθε κληρικού είναι η επανάληψη της “Πορείας προς Εμμαούς”, με τον Αναστημένο Χριστό να προπορεύεται, καθώς συνοδοιπορεί και συνομιλεί με το Λουκά και τον Κλεόπα και αποκαλύπτεται, με τρόπο θαυμαστό, για ότι αφορά τη ζωή, το Πάθος και την Ανάστασή Του.

Η ιερωσύνη είναι αποκάλυψη και εμπειρία ζωής μυστική, αρκεί εμείς που διακονούμε, περιβεβλημένοι το της ιερωσύνης ένδυμα, να έχουμε τη δεκτικότητα, να βιώσουμε και να μεταδώσουμε τα όσα ο Κύριος μας αποκαλύπτει, καθόλη τη διάρκεια της εν Χριστώ πορείας και διακονίας μας.

Προϋπόθεση, τα μάτια της ψυχής μας να είναι ανοικτά κι η καρδιά μας να φλέγεται από “θεία αγάπη”, για να χρησιμοποιήσω μια χαρακτηριστική ποιητική και βιωματική έκφραση του προστάτου μου Αγίου Νεκταρίου Πενταπόλεως.

Μια πορεία που επιβάλει την άπαξ διαπαντός απαλλαγή μας από ατυχείς αναφορές στο θλιβερό παρελθοντικό χρόνο της γρήγορης λήθης και της απαξιωμένης λησμονιάς, “ἠλπίζομεν ὅτι αὐτός ἐστιν ὁ μέλλων λυτροῦσθαι τὸν Ἰσραήλ”.

Η ελπίδα μας να έχει αντοχή στο χρόνο και στις δοκιμασίες. Τότε αποκαλύπτεται ο Θεός και θαυματουργεί, διαρκώς και κατ᾽ επανάληψη, κι αυτό είναι ένα ηχηρό μήνυμα προς όλους όσοι πολεμούν την Εκκλησία και προσπαθούν να περιορίσουν τη Θεία Χάρη και τη σωστική δράση Της, μέσα στα ασφυκτικά πλαίσια της προσωπικής τους πεπερασμένης, παρωπιδικής ατζέντας και διαστροφικής αδιαλλαξίας.

Λησμονούν οι αφελείς ότι η Χάρις και “ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ οὐ δέδεται”, αλλά “τό Πνεῦμα ὃπου θέλει πνεῖ”! Δεν περιορίζεται και δεν προσδιορίζεται, επ᾽ ουδενί, από τη δική μας μικρότητα, εγωιστική άγνοια και στενομυαλιά.

Θυμάμαι τον ενθουσιασμό του καθηγητή μου στο Harvard Divinity School της Βοστώνης, αείμνηστου Francois Bovon, την πρώτη μέρα των εκεί διδακτορικών μου σπουδών, όταν πληροφορήθηκε, ότι εις των φοιτητών του έφερε το όνομα “Κλεόπας”.

Με επαίνεσε για το βιβλικό μου όνομα, λέγοντάς μου ότι το όνομα “Κλεόπας” είναι ο συντετμημένος τύπος του ονόματος “Κλεόπατρος” και σημαίνει, αυτός που είναι ένδοξος και μεγαλοπρεπής στην όψη.

Το όνομα αυτό έλαβα στη μοναχική μου κουρά, πριν από 34 χρόνια, από το μακαριστό Γέροντά μου, Μητροπολίτη Θεσσαλιώτιδος και Φαναριοφερσάλων κυρό Κλεόπα.

Ο Καθηγητής Bovon, λοιπόν, μου ανέθεσε ως πρώτη εργασία (“paper”), την πατερική, ραβινική και σύγχρονη ερμηνεία του χωρίου που περιλαμβάνεται στο τελευταίο κεφάλαιο του Ευαγγελίου του Λουκά, γνωστού ως “Η Πορεία προς Εμμαούς”.

Ενθυμούμαι ακόμη τα λόγια του Καθηγητή μου: “Και τα τέσσερα Ευαγγέλια να μην υπήρχαν σήμερα, μας αρκεί το χωρίο με την “Πορεία προς Εμμαούς”, διότι αποτελεί την περίληψη της επίγειας δράσης, του Πάθους και της Ανάστασης του Χριστού”.

Στην ευλογημένη Αναστάσιμη περίοδο που διανύουμε, επιτρέψτε μου, να μοιραστώ μαζί σας κάποια όμορφα βιώματα των ημερών, παραθέτοντας πρωτίστως την ακόλουθη περικοπή από το Ευαγγέλιο του Ματθαίου: “ἰδόντες δὲ οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ γραμματεῖς τὰ θαυμάσια ἃ ἐποίησε καὶ τοὺς παῖδας κράζοντας ἐν τῷ ἱερῷ καὶ λέγοντας, ὡσαννὰ τῷ υἱῷ Δαυῒδ, ἠγανάκτησαν καὶ εἶπον αὐτῷ· Ἀκούεις τί οὗτοι λέγουσιν; ὁ δὲ Ἰησοῦς λέγει αὐτοῖς· Ναί· οὐδέποτε ἀνέγνωτε ὅτι ἐκ στόματος νηπίων καὶ θηλαζόντων κατηρτίσω αἶνον;”

Ο αληθινός και αυθεντικός αίνος των παίδων αλλοιώθηκε στη σκέψη και παρερμηνεύτηκε από τη Φαρισαϊκή υποκρισία της εποχής, ως βοή και ενόχληση, η οποία προκάλεσε την αγανάκτηση.

Η κάθε άλλο παρά “ιερή” αυτή αγανάκτηση μου θύμισε αυτούς, που ενοχλούνται στην εκκλησία, με την παρουσία των μικρών παιδιών κι αγανακτούν, όταν παιδιά, προσχολικής ιδιαίτερα ηλικίας, περπατούν στο διάδρομο του ναού, μιλούν μεταξύ τους, ή κάνουν ακόμη και “κατάληψη” του αρχιερατικού θρόνου.

Κάποιοι ενοχλούνται με τη σιωπή τη δική μου και με “συμβουλεύουν”, στο τέλος της Κυριακάτικης λειτουργικής σύναξης, να πω στους γονείς, όταν τα παιδιά τους κάνουν φασαρία, να αποχωρούν άμεσα απ᾽ το ναό, γιατί αυτοί θέλουν την ησυχία τους!

Ζήσαμε κι αυτές τις καταστάσεις στις αρχές, με το “μικρό ποίμνιο” των υπερηλίκων, που μου θύμιζε, φευ, προάγγελμα κοιμητηρίου. Το διευκρινίζω, για να μην παρεξηγηθώ. Υγιής ενορία είναι αυτή που έχει και τις τρεις ηλικίες επί τω αυτώ συνηγμένες, παιδιά, γονείς και παππούδες, όχι επιλεκτικά μία ή δύο από τις ανωτέρω κατηγορίες, αλλά και τις τρεις ταυτόχρονα.

Για μένα προσωπικά, η χαρά της Ανάστασης απεικονίζεται ενδεικτικά στις εξής παραστάσεις, που μου έχουν εντυπωθεί στην καρδιά μου και στη σκέψη μου, σαν πίνακες ζωγραφικής:

α) στο κλάμα του μικρού κοριτσιού, που ανήμερα του Πάσχα είδε τις κεντρικές θύρες του Καθεδρικού Ναού κλειστές, επειδή ήρθε αρκετά νωρίς με τους γονείς της και νόμιζε ότι δε θα τελέσουμε τον Εσπερινό της Αγάπης,

β) στα μικρά παιδιά που τύλιξαν ευλαβώς στη σινδόνη το Σώμα του Κυρίου, στην ακολουθία της Αποκαθήλωσης,

γ) στο μουσικό τμήμα της νεολαίας μας, που κόσμησε με τις μελωδικές φωνές της και το μουσικό της τάλαντο την εορτή του Αγίου Γεωργίου, “ὡς οἱ παῖδες, τά τῆς νίκης σύμβολα φέροντες”,

δ) στον 3χρονο λεβέντη, που κοιτούσε εκστατικός τους ψάλτες, να αποδίδουν εμμελώς τους ύμνους της Μεγάλης Εβδομάδος και προσπαθούσε, να ψάλει μαζί τους, αν και πολύ κακώς χαρακτηρίστηκε το παιδικό “ισοκράτημα” ως ενοχλητικές, άναρθρες κραυγές, από “καλοπροαίρετη” εκκλησιαζόμενη,

ε) στους ετερόδοξους νέους, που πληθαίνουν στους ναούς μας, μετέχουν στα εκκλησιαστικά μας δρώμενα και ζητούν, να ασπασθούν την Ορθοδοξία,

ζ) στο μικρό Αλέξανδρο, που με το χαρακτηριστικό παιδικό αυθορμητισμό του, συνόδευσε το “Μεγάλο Νεκρό”, στην περιφορά του Επιταφίου, κρατώντας μου το χέρι, λέγοντάς μου: “χεράκι, χεράκι, παππούλη!”

Ας μη λησμονούμε ότι ο Χριστός είναι ο Αναστάς εκ νεκρών, Ζωοδότης Κύριος, συνοδοιπόρος της ζωής μας, κι ας μου επιτραπεί η έκφραση, “χεράκι, χεράκι”. Σίγουρα δεν είμαστε μόνοι μας στη ζωή, αρκεί να αναγνωρίσουμε τη διακριτική, σωτήρια παρουσία Του, να τον εμπιστευτούμε και να Του απευθύνουμε την ψαλμική ικεσία: “Γνώρισόν μοι, Κύριε, ὁδόν ἐν  ᾗ  πορεύσομαι.”

Ας διαδραματίσουμε, λοιπόν, το ρόλο του Λουκά και του Κλεόπα κι ας κάνουμε προσευχή μας το ψαλμικό: “Πρὸς σὲ ᾖρα τοὺς ὀφθαλμούς μου, τὸν κατοικοῦντα ἐν τῷ οὐρανῷ. Ἰδού, ὡς ὀφθαλμοὶ δούλων εἰς χεῖρας τῶν κυρίων αὐτῶν, ὡς ὀφθαλμοὶ παιδίσκης εἰς χεῖρας τῆς κυρίας αὐτῆς, οὕτως οἱ ὀφθαλμοὶ ἡμῶν πρὸς Κύριον τὸν Θεὸν ἡμῶν, ἕως οὗ οἰκτειρῆσαι ἡμᾶς.”

Το διήμερο, 22 και 23 Απριλίου 2023, η Ι. Μητρόπολις Σουηδίας και πάσης Σκανδιναυΐας εόρτασε τον Μεγαλομάρτυρα Γεώργιο τον Τροπαιοφόρο, πολιούχο του ομωνύμου Καθεδρικού Ναού Στοκχόλμης.

Το απόγευμα του Σαββάτου, 22 Απριλίου, τελέστηκε ο εόρτιος Εσπερινός, χοροστατούντος του Σεβ. Μητροπολίτου Σουηδίας και πάσης Σκανδιναυΐας κ. Κλεόπα, με τη συμμετοχή των Πανοσιολ. Αρχιμανδριτών κ.κ. Βαρθολομαίου Ιατρίδη και Αλεξάνδρου Λουκάτου, εφημερίων του Καθεδρικού Ναού Στοκχόλμης και του Μητροπολιτικού Ναού Όσλο αντιστοίχως.

Το θείο λόγο κήρυξε ο π. Αλέξανδρος, ο οποίος παραλλήλισε το πάθος του Χριστού με το πάθος των μαρτύρων της Εκκλησίας και συγκεκριμένα του Αγίου Γεωργίου, ως προς την προοπτική της Αναστάσεως.

Ανήμερα της εορτής, Κυριακή του Θωμά, 23 Απριλίου, τελέστηκε αρχιερατική Θεία Λειτουργία στον πανηγυρίζοντα Καθεδρικό Ναό, προεξάρχοντος του σεπτού Ποιμενάρχου και με τη συμμετοχή των ως άνω κληρικών. 

Τους ύμνους της ημέρας απέδωσαν, με αριστοτεχνικό τρόπο, ο Πρωτοψάλτης του Μητροπολιτικού Ναού Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Όσλο, Μουσικολ. κ. Παναγιώτης Κατσιβάλης, καθώς και τα μέλη της Βυζαντινής χορωδίας του ως άνω Καθεδρικού Ναού. 

Ακολούθησε η ομιλία του Σεβασμιωτάτου, στην οποία ανέφερε ότι ο Άγιος Γεώργιος διεκήρυξε με παρρησία, ενώπιον του αυτοκράτορος, την πίστη του στον Χριστό και τον επέπληξε για την ωμότητά του εναντίον των Χριστιανών και για την πλάνη των ειδώλων, προσκαλώντας το εκκλησίασμα, να μιμηθεί τη χριστομίμητη ζωή, τους αθλητικούς αγώνες, την πίστη και ομολογία του του Χριστού οπλίτου Γεωργίου.

Οι εορτασμοί ολοκληρώθηκαν με την Πασχαλινή συναυλία του Τμήματος Νεότητας του Καθεδρικού Ναού, η οποία  ήταν χωρισμένη σε δυο θεματικές ενότητες, όπου η πρώτη ήταν αφιερωμένη στο Πάσχα και η δεύτερη στην εορτή του Αγίου Γεωργίου.

Ακούστηκαν τα ακόλουθα τραγούδια και οι ύμνοι: Χριστός Ανέστη, Πάσχα των Ελλήνων, Τον Γολγοθά σου μην τον φοβάσαι, Άγιοι, Αγιωρ Αγιωρ Αφέντη μου (Παραδοσιακό Καππαδοκίας) και Άη Γιωρκού (Παραδοσιακό Κύπρου).

Συμμετείχαν οι κ.κ. Νίκη Θρουμπάρη (αρμόνιο & κιθάρα), Ηλιάνα Αντωνίου (τύμπανο), Isaak William Erik Karl Isaksson (βιολί), Ιωάννα Δημοσθένους (αρμόνιο), Γεώργιος Ντούγκας (vocals), Κωνσταντίνος Παντεκίδης (vocals), Ελπίς Ρέρρα (vocals), Ευάγγελος Καζαντζίδης (vocals). 

Στην Αρχιερατική Θεία Λειτουργία παρέστησαν ο Εξοχ. Πρέσβυς της Ελλάδας στη Σουηδία κ. Ανδρέας Φρυγανάς, τοπικοί πολιτειακοί παράγοντες και πλήθος κόσμου από τη Στοκχόλμη, την Ουψάλα και το Όσλο.

Οι ακολουθίες και η συναυλία μεταδόθηκε ζωντανά, μέσω του Facebook page της Ιεράς Μητροπόλεως Σουηδίας, χάρη στη μέριμνα του κ. Νικολάου Κίτσιου.

Εν κατακλείδι, ο Ποιμενάρχης ευχαρίστησε τον π. Αλέξανδρο και τον κ. Κατσιβάλη για τον κόπο στον οποίο υπεβλήθησαν, μαζί με ενορίτες του Μητροπολιτικού Ναού Όσλο, να μεταβούν στη Στοκχόλμη για την πανήγυρη του Καθεδρικού Ναού, τον π. Βαρθολομαίο και τα μέλη της νεολαίας που προετοίμασαν την πανήγυρη του ναού και παρουσίασαν την Πασχαλινή συναυλία, καθώς και τον κ. Νικόλαο Κίτσιο για την τεχνική υποστήριξη.

Ακολούθησε δεξίωση για όλους τους εκκλησιαζόμενους στο Μουσείο Ελληνοχριστιανικής Κληρονομιάς, προσφορά της Φιλοπτώχου Αδελφότητας του Καθεδρικού Ναού και των κ.κ. Φωτεινής Μπατσέλα, Βαΐας Κίτσιου και Όλγας Καραπαναγιωτίδου.

Το φωτογραφικό υλικό είναι προσφορά της Ιεράς Μητροπόλεως Σουηδίας και των κ.κ. Νικολάου Κίτσιου και Κωνσταντίνου Πασχαλίδη.

STOCKHOLM – On the weekend of April 22-23, 2023, the Holy Metropolis of Sweden and All Scandinavia celebrated the feast of the Great Martyr St. George the Trophy-Bearer, patron saint of the Metropolis Cathedral in Stockholm, which bears his name.

On the afternoon of Saturday April 22^nd, the service of Great Vespers was held with His Eminence Metropolitan Cleopas of Sweden and All Scandinavia presiding in chorostasia and assisted by the Very Rev. Archimandrites Frs. Bartholomew Iatridis and Alexandros Loukatos, parish priests of the Cathedral in Stockholm and Metropolitan Church in Oslo, respectively.

The evening’s sermon was delivered by Fr. Alexandros, who drew a parallel between Christ’s Passion and the martyrdom experienced by many saints of the Church, including St. George, noting that the cross they bore ended not in death, but rather, in the Resurrection.  

On the day of the feast, April 23^rd, the Sunday of St. Thomas, the archieratical Divine Liturgy was celebrated at the Cathedral, presided over by Metropolitan Cleopas, who was assisted by the aforementioned clergymen.

The hymns of the day were masterfully chanted by the head chanter of the Metropolitan Church of the Annunciation of the Theotokos in Oslo Mr. Panagiotis Katsivalis and the members of the Stockholm Cathedral Byzantine choir.

In his sermon, the Metropolitan noted that St. George confessed his faith to Christ before the Roman emperor without reservation and rebuked him for his brutality toward Christians and for following the false religion of idol worship. Metropolitan Cleopas also called on the faithful to emulate St. George’s Christ-like life, his struggle on behalf of the faith, his belief and his testimony.

The celebrations concluded with a paschal concert performed by the Stockholm Cathedral Youth, which was divided into two parts – the first dedicated to Holy Easter and the second to the feast of St. George.

The concert featured the following songs and hymns: Christos Anesti/Christ is Risen, Pascha ton Ellinon, Ton Golgotha Sou Min Fovasai, Ayioi, Ayior, Ayior Afendi Mou (Traditional Song from Capadocia), and Ay Yorkou (Traditional Song from Cyprus).

Among those performing were Niki Throumbari (keyboard & guitar), Iliana Antoniou (drums), Isaak William Erik Karl Isaksson (violin), Ioanna Demosthenous (keyboard), Georgios Dougas (vocals), Konstantinos Pantekidis (vocals), Elpis Rerra (vocals), Evangelos Kazantzidis (vocals). 

His Excellency the Ambassador of Greece to Sweden Mr. Andreas Fryganas was on hand at the archieratical Divine Liturgy, along with local government representatives, and many faithful from Stockholm, Uppsala, and Oslo.

The holy services and concert were streamed live via the Metropolis’ Facebook page, courtesy of Mr. Nikolaos Kitsios.

Finally, Metropolitan Cleopas thanked Fr. Alexandros and Mr. Katsivalis for undertaking to travel to Stockholm, along with parishioners from the Metropolitan Church of Oslo, to attend the feast of the Stockholm Cathedral. He also thanked Fr. Bartholomew and members of the youth for preparing the Cathedral for its feast day and presenting the paschal concert, as well as Mr. Nikolaos Kitsios for the technical support he provided.

A reception for the entire congregation followed at the Museum of Hellenic Christian Heritage courtesy of the Ladies Philoptochos Society of the Cathedral and Mdmes Fotini Batsela, Vaia Kitsiou, and Olga Karapanagitidou.

Photo credit: Holy Metropolis of Sweden, Messrs. Nikolaos Kitsios and Konstantinos Paschalides.

Με την ψυχή μας προσηλωμένη προσευχητικώς στην Ανάσταση του Χριστού, όχι ως απόηχος γεγονότων, αλλά ως ήχος ακατάπαυστος και παιάνας εσαεί νικητήριος, το “Χριστός Ανέστη”, ας κυριαρχεί μέσα μας, “το Πάσχα του Θεού”! (Οδυσσέας Ελύτης)

“Όλοι, νεκροί και ζωντανοί, γύρω στο γιορτινό τραπέζι της Λαμπρής. Στην κεφαλή του τραπεζιού ο Αναστάς Χριστός!” (Ιάσων Δεπούντης)

“Η Αγάπη, η ζωή, η σταύρωση, η ανάσταση λειτουργούν πιο θεϊκά, πιο ανθρώπινα. Ο σταυρός γίνεται πιο ελαφρύς, πιο ανθισμένος. Ανάσταση η κάθε μέρα! Ανάσταση η κάθε ώρα! Η κάθε μας ανάσα Ανάσταση!” (Μηνάς Γ. Χατζηαντωνίου, Κάθε Πάσχα)

“Τὸ ἔαρ συνεορτάζει μετὰ τῆς Ἐκκλησίας, ἡ φύσις συναγάλλεται μετὰ τῆς πίστεως. Ἡ Ἄνοιξις, ὡς ἄλλη μυροφόρος, ὡς τῆς Μαγδαληνῆς Μαρίας ἀδελφή, κηρύσσει διὰ μυρίων στομάτων ὅτι “ἑώρακε τὸν Κύριον”.” (Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, Το Πάσχα)

Στην ευλογημένη Πασχάλιο περίοδο που διανύουμε, η Ορθόδοξος Εκκλησία συμπεριέλαβε την εορτή του Μεγαλομάρτυρος Γεωργίου, πολιούχου, προστάτου και εφόρου του Καθεδρικού Ναού Στοκχόλμης. “Γεώργιος, ὁ δοξασμένος ἀριστέας τοῦ μεγάλου βασιλέως καὶ Θεοῦ· Γεώργιος, ὁ ταχὺς εἰς βοήθειαν καὶ πολὺς εἰς τὰ θαύματα· Γεώργιος, ὁ μέγας στεφανίτης τῶν μαρτύρων καὶ τροπαιοφόρος κατὰ τοῦ διαβόλου μαχητής.” (Αρχιμανδρίτης Φώτιος Ιωακείμ)

“Τι να πρωτοθαυμάσει κανείς από τα χαρίσματα, με τα οποία τόν προίκισε ο Θεός! Το παράστημά του; Τη λεβεντιά του; Την στρατηγική ευφυΐα του; Τον ηρωϊσμό του στα πεδία των μαχών, που σύντομα τον ανύψωσαν στα υψηλότερα αξιώματα του Ρωμαϊκού στρατού; Ο Γεώργιος ήταν στρατιώτης του Χριστού ακαταμάχητος! Χάριν του Βασιλέως των όλων Χριστού, δεν δίστασε να θυσιάσει, όχι μόνον το υψηλό αξίωμά του, και την ανθρώπινη δόξα, αλλά και αυτή την ζωή του.” (Ιερά Μητρόπολις Πισιδίας)

Η ακλόνητη πίστη του Αγίου Γεωργίου στον Θεό λειτούργησε καταλυτικά για το περιβάλλον του. Οι αξιωματικοί του, Πρωτολέων και Ανατόλιος, μαζί με χίλιους στρατιώτες, ομολόγησαν την πίστη τους στο Χριστό και αποκεφαλίστηκαν. Η σύζυγος του Αυτοκράτορα Διοκλητιανού Αλεξάνδρα, επίσης, ομολόγησε το Χριστό και καταδικάστηκε σε φυλάκιση. Ο μάγος Αθανάσιος που προσπάθησε να δηλητηριάσει τον άγιο, μεταμελήθηκε και μαρτύρησε. Ένα ολόκληρο πλήθος πίστεψε στο Χριστό, την ημέρα του αποκεφαλισμού του αγίου, και συνεορτάζουν με τόν “γενναίον εν Μάρτυσι αθλοφόρον Γεώργιον”.

Γράφει ο ιστορικός Ευσέβιος: “Ανθρωπίνως είναι αδύνατον να εξηγηθεί, πως εύρισκαν τη δύναμη αθώα πρόσωπα, να αντέχουν τα συνεχή βασανιστήρια, αλλά και να αντιμετωπίζουν το θάνατο με τον τρόπο που τον αντιμετώπιζαν. Το φαινόμενο παραμένει υπεράνω πάσης εξηγήσεως. Μόνον με τη δύναμη της πίστεως μπορεί να εξηγηθεί. Το πρόσωπό τους έλαμπε από αγαλλίαση, σαν να μην ήταν αυτοί οι βασανιζόμενοι Μάρτυρες, αλλά οι νικηφόροι αθλητές, που χαίρονταν για τη νίκη τους “σκιρτώντες και υπεραγαλλόμενοι”.” (Ιερά Μητρόπολις Πισιδίας)

“Κι όσο τους “φραγγέλωναν” , τόσοι εκείνοι ένιωθαν ελεύθεροι … αδέσμευτοι… ανεξάρτητοι!!! Ούτε οι απειλές… ούτε οι κατάρες… ούτε η λεκτική βία… ούτε ακόμη κι αυτή η σωματική κακοποίηση, ήταν σε θέση να κάμψουν το φρόνημα τους.” (π. Γεώργιος Πετράκης)

“Ὁ ἅγιος Φιλούμενος, ὁ νέος ἱερομάρτυς τῆς Ἐκκλησίας τῶν Ἱεροσολύμων, ὅταν ζοῦσε ἔλεγε, ἕνα μαρτύριο μόνο θά μᾶς σώσει.” (Πρωτοπρεσβύτερος Γεώργιος Ρ. Ζουμής)

“Όσο Σε λιώνουν Ανθέ, τόσο πιο πολύ μυρίζεις πλατιά.” (Ιωσήφ Σ. Ιωσηφίδης, Ποιητική Συλλογή Κούρος και Κόρη)

“Ὁ ἅγιος Γεώργιος ἦταν γυιός μάρτυρος. Ὁ πατέρας του Γερόντιος μαρτύρησε γιά τήν πίστη τοῦ Χριστοῦ, ὅταν ὁ ἴδιος ἦταν σέ μικρή ἡλικία. Ἡ μητέρα του τόν ἔπαιρνε ἀπό τό χέρι καί πήγαιναν στόν τάφο τοῦ πατέρα του. Ἐκεῖ γονάτιζαν καί προσευχόντουσαν καί οἱ δύο μαζί. Ἔτσι μεγάλωσε ὁ ἅγιος, τέτοια βιώματα εἶχε καί ἀπέκτησε, σάν τούς γονεῖς του, ἡρωϊκό φρόνημα. Ἡ μητέρα του ἁγία Πολυχρονία, δέν τοῦ ἔδωσε μόνο τό γάλα της. Τόν πότισε μέ τά νάματα τῆς πίστεως, μέ τήν διδασκαλία τοῦ Εὐαγγελίου τοῦ Χριστοῦ.” (Πρωτοπρεσβύτερος Γεώργιος Ρ. Ζουμής)

“Ο Γεώργιος από τη μικρή του ηλικία φλεγόταν απ᾽ τον άγιο πόθο ν’ ακολουθήσει το παράδειγμα του πατέρα του και να γίνει κι’ αυτός ένας μάρτυρας του Χριστού.” (+Μητροπολίτης Φλωρίνης Αυγουστίνος Καντιώτης, Μυρίπνοα άνθη)

“Αν και προήρχετο από οικογένεια με ευχέρεια οικονομική και κατείχε στρατιωτικό αξίωμα, εντούτοις απαρνήθηκε όλες τις εγκόσμιες δόξες και πολέμησε το ψέμα, την πλάνη και την ειδωλολατρία. Ο Άγιος Γεώργιος μέσα σε αυτόν τον ζόφο της πλάνης, όρθωσε το ανάστημά του και ομολόγησε τον Αναστάντα εκ νεκρών Ιησού Χριστό, ως Κύριο και Θεό του.” (Μητροπολίτης Κερκύρας Νεκτάριος)

Όταν ο Ρωμαίος Αυτοκράτορας Διοκλητιανός, υπέρμαχος της ειδωλολατρίας, στράφηκε εναντίον της Χριστιανικής θρησκείας,  κάλεσε τους στρατηγούς του, το 303 μ.Χ., στην πρωτεύουσα του ανατολικού Ρωμαϊκού κράτους, ζητώντας τους, να εξαπολύσουν συστηματικό διωγμό κατά των χριστιανών.

Στις συναντήσεις αυτές, έδωσε το παρών και ο 28χρονος τότε στρατηλάτης Γεώργιος, διακεκριμένος για την ανδρεία του στις μάχες, ο οποίος, αφού πρώτα διένειμε την περιουσία του στους φτωχούς, διεκήρυξε με παρρησία, ενώπιον του αυτοκράτορος, την πίστη του στον Χριστό και τον επέπληξε για την ωμότητά του εναντίον των Χριστιανών και για την πλάνη των ειδώλων.

Παραμένοντας ακλόνητος στην ομολογία της πίστης του, απορρίπτοντας τιμές και αξιώματα που του προσεφέρθησαν, με την προϋπόθεση ότι θα θυσίαζε στα είδωλα, ο Γεώργιος υπεβλήθη σε φρικτά βασανιστήρια, τα οποία απέδειξαν την πνευματική του ανδρεία και φανέρωσαν την σωστική και θαυματουργική Θεία Χάρη στους ανθρώπους της εποχής του και διαχρονικά.

Ελάμβανε δύναμη από τους λόγους του Αποστόλου των Εθνών Παύλου: “Τίς ἡμᾶς χωρίσει ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ; θλῖψις ἢ στενοχωρία ἢ διωγμὸς ἢ λιμὸς ἢ γυμνότης ἢ κίνδυνος ἢ μάχαιρα; ἀλλ᾽ ἐν τούτοις πᾶσιν ὑπερνικῶμεν διὰ τοῦ ἀγαπήσαντος ἡμᾶς.” (Ρωμ. 8, 35, 37)

Οργισμένος ο Διοκλητιανός, διέταξε αρχικώς να τον κλείσουν στη φυλακή και να του περισφίξουν τα πόδια σε ένα ξύλο και να βάλουν πάνω στο στήθος του μια βαριά πέτρα. Εξαιτίας του ότι ο άγιος έμεινε ακλόνητος στην ομολογία του, ο αυτοκράτορας διέταξε, να τον δέσουν σ᾽ ένα μεγάλο τροχό με κοφτερές λεπίδες, οι οποίες στράβωσαν αμέσως, χωρίς να πληγώσουν τον άγιο, άγγελος δε Κυρίου τον ελευθέρωσε από τα δεσμά του τροχού.

Ο Γεώργιος παρουσιάστηκε ακολούθως στον Διοκλητιανό. Μόλις τον είδε, έμεινε έκθαμβος και διέταξε, να γεμίσουν ένα λάκκο με ασβέστη και αφού ρίξουν μέσα τον άγιο, να τον αφήσουν εκεί τρεις μέρες, για να διαλυθούν ακόμη και τα οστά του. Μετά από τρεις μέρες, προς μεγάλη τους έκπληξη, οι δήμιοι βρήκαν τον Γεώργιο ανέπαφο, μέσα στον ασβέστη, όρθιο, σε στάση προσευχής.

Ο Διοκλητιανός πίστεψε τότε ότι ο Γεώργιος σώθηκε, χάρη στις μαντικές τέχνες που γνώριζε, γι᾽ αυτό και διέταξε, να του φορέσουν πυρακτωμένα παπούτσια, με σιδερένια καρφιά, εξαναγκάζοντάς τον να περπατήσει μ᾽ αυτά, πράγμα το οποίο ο άγιος έπραξε, χωρίς καμία φθορά στα πέλματά του.

Εξοργισμένος ο αυτοκράτορας, διέταξε να μαστιγώσουν τον άγιο. Μετά το νέο μαρτύριο, εμφανίστηκε στον  Διοκλητιανό, χωρίς κανένα σημάδι από πληγές.

Κάλεσε τότε τον μάγο Αθανάσιο, για να λύσει τα “μάγια” του Γεωργίου. Ήλθε, λοιπόν ο μάγος, κρατώντας στα χέρια του δύο πήλινα αγγεία με δηλητήριο, τα οποία προκαλούσαν σφοδρή ψυχική διαταραχή και θάνατο. Ο άγιος ήπιε και τα δύο δηλητήρια και δεν έπαθε απολύτως τίποτε.

Οδηγήθηκε και πάλι στη φυλακή. Το ίδιο βράδυ είδε το Χριστό, που του προανήγγειλε, ότι θα λάβει το στεφάνι του μαρτυρίου.

Την επομένη, 23 Απριλίου 303, ο Διοκλητιανός πρότεινε στον άγιο, να πάνε μαζί στο ναό του Απόλλωνος, για να θυσιάσει στο είδωλο του. Όταν μπήκε ο άγιος στο ναό, έκανε το σημείο του σταυρού και προσευχήθηκε, να διαλυθεί το είδωλο, όπερ και εγένετο, προκαλώντας, επίσης, και την νεκρανάσταση αρχαίου νεκρού.

Θυμωμένος ο Αυτοκράτορας, διέταξε τον αποκεφαλισμό του αγίου. Ο πιστός υπηρέτης του αγίου, Πασικράτης, παρέλαβε το ιερό λείψανο του πολύαθλου μάρτυρος και το μετέφερε στην πατρίδα της μητέρας του, την Λύδδα της Παλαιστίνης, όπου ενεταφιάσθη.

Επί Μεγάλου Κωνσταντίνου, το χαριτόβρυτο λείψανο κατετέθη σε μεγαλόπρεπη βασιλική, που ανηγέρθη προς τιμήν του, στην ίδια πόλη.

Ας θέσουμε σήμερα το ερώτημα στον εαυτό μας, αν όντως αισθανόμαστε την θερμή πίστη του σήμερον τιμωμένου αγίου και των λοιπών μαρτύρων και πρώην ειδωλολατρών; Ο ιερός Χρυσόστομος διδάσκει: “τιμή μάρτυρος, μίμησις μάρτυρος”. Ας μιμηθούμε, λοιπόν, την χριστομίμητη ζωή, τους αθλητικούς αγώνες, την πίστη και ομολογία του αγίου μας, του ένδοξου μεγαλομάρτυρος, του του Χριστού οπλίτου Γεωργίου!

Το απόγευμα της Πέμπτης της Διακαινησίμου, 20 Απριλίου 2023, μια ευχάριστη έκπληξη για την τοπική Εκκλησία της Σκανδιναυΐας ήταν η αιφνίδια επίσκεψη του πρώην Πρέσβεως της Ελλάδος στη Δανία Εξοχωτάτου κ. Νικολάου Κοτροκόη, στην έδρα της Ι. Μητροπόλεως Σουηδίας, στην Στοκχόλμη.

Συγκεκριμένα, την ώρα της συνάντησης του Σεβ. Μητροπολίτου Σουηδίας και πάσης Σκανδιναυΐας κ. Κλεόπα με τη νεολαία, όπως κάθε Πέμπτη απόγευμα, τηλεφώνησε ο κ. Κοτροκόης στον Σεβασμιώτατο και ζήτησε να τον επισκεφθεί, καθώς ευρισκόταν στην Σουηδία, για συναντήσεις με το Υπουργείο Εξωτερικών της χώρας.

Με αισθήματα χαράς και τιμής, ο Ποιμενάρχης εδέχθη τον κ. Κοτροκόη, τον οποίο ξενάγησε στον αποκατασταθέντα Καθεδρικό Ναό του Αγίου Γεωργίου, στο Μουσείο Ελληνοχριστιανικής Κληρονομιάς, όπου αντάλλαξαν σκέψεις για σύγχρονα ανακύπτοντα θέματα ανά τον κόσμο και στην συνέχεια τον παρουσίασε στα μέλη της νεολαίας.

Ακολούθως, άπαντες εδεξιώθησαν σε εστιατόριο της πόλεως, αφού το συγκεκριμένο δείπνο είχε προγραμματισθεί από τον Σεβασμιώτατο προ ημερών, προς τιμήν των νέων, οι οποίοι τις ημέρες της Αγίας και Μεγάλης Εβδομάδος διηκόνησαν στο ιερό αναλόγιο και συνέβαλον στον ευτρεπισμό του ναού.

Μετά το δείπνο, ο Μητροπολίτης κ. Κλεόπας, συνοδευόμενος από τον εφημέριο του Καθεδρικού Ναού, Πανοσιολ. Αρχιμανδρίτη κ. Βαρθολομαίο Ιατρίδη, ξενάγησε τον κ. Πρέσβη σε αξιοθέατα της πόλεως και τον ευχαρίστησε για την τιμητική επίσκεψή του, ευχήθηκε δε τα δέοντα για τις Πασχάλιες ημέρες και επιδαψίλευσε την ευλογία του Αναστάντος Κυρίου στον ίδιο και τα μέλη της οικογενείας του.

Στον υψηλό επισκέπτη, ο Σεβασμιώτατος προσέφερε την τελευταία μελέτη του για την Πατριαρχική Επίσκεψη στην Στοκχόλμη και παραδοσιακά πασχαλινά γλυκίσματα.

του Σεβ. Μητροπολίτου Σουηδίας κ. Κλεόπα

Αγαπητοί Πατέρες,
Εξοχώτατοι και Εντιμότατοι Άρχοντες,
Περιούσιε του Θεού Λαέ,
Φίλοι, Ευεργέτες και Υποστηρικτές της Ιεράς Μητροπόλεως Σουηδίας,

ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ!

Η Εκκλησία του Χριστού εορτάζει σήμερα την λαμπρά και φωσφόρο ημέρα της «μιᾶς τῶν σαββάτων», κατά την οποία ανέτειλε το άκτιστο φως από τον Πανάγιο και Ζωοδόχο Τάφο.

Ο θάνατος του Χριστού είναι ταυτόσημος με την δική Του Ανάσταση και τη δική μας συνανάσταση. Αποτελεί «μια άλλη στάση ζωής», κατά την ομολογία του Αγίου Αθανασίου του Μεγάλου. Η Ανάσταση είναι, δηλαδή, η απόληξη του Πάθους, η διάδοχος κατάσταση, μετά την τραγικότητα του Σταυρού.

«Καταδέχθηκε τον θάνατο, για να ζωοποιήσει όσους βρισκόμασταν υπό την σκιά του θανάτου. Γι’ αυτό και καταφρονείται ο θάνατος από εμάς ως ασθενής. Δεν τον φοβόμαστε πλέον, αλλά τον καταπατούμε», διδάσκει ο Μέγας Βασίλειος.

Ο Κύριος ζητά στην πορεία προς τον Γολγοθά, να γίνουμε συγκυρηναίοι, μέτοχοι του Πάθους Του, μιας και ο Ίδιος γίνεται ο δικός μας Σίμων Κυρηναίος, που σηκώνει τον καθημερινό μας σταυρό και μας χαρίζει την αναστάσιμη λύτρωση και σωτηρία.

Η Ανάσταση του Κυρίου είναι ο στόχος της αγάπης του Θεού προς το ανθρώπινο γένος. «Ούτω γαρ ηγάπησεν ο Θεός τον κόσμον, ώστε τον υιόν αυτού τον μονογενή έδωκεν, ίνα πας ο πιστεύων εις αυτόν μη απόληται, αλλ ἔχῃ ζωήν αιώνιον.»

Ο Αναστημένος Χριστός απευθύνεται στον καθένα μας ξεχωριστά, δια στόματος του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου: «Εγώ είμαι πατέρας, εγώ αδελφός, εγώ νυμφίος, εγώ οικία, εγώ τροφή, εγώ ένδυμα, εγώ ρίζα, εγώ θεμέλιο. Όλα για μένα είσαι συ· και αδελφός και συγκληρονόμος και φίλος και μέλος του σώματος.» «Φιλότιμος γαρ ων ο δεσπότης, δέχεται τον έσχατον, καθάπερ και τον πρώτον.»

H Ανάσταση του Ιησού αποτελεί διαχρονική πρόκληση, σε πιστούς και απίστους. Οι Μαθητές, κρυμμένοι στο υπερώο, αμφισβήτησαν την πληροφορία που έλαβαν για την εμφάνιση του Αναστημένου Χριστού από τις Μυροφόρες γυναίκες, αποδίδοντάς την στη γυναικεία υπερβολή.

Στην πορεία προς Εμμαούς, ο Λουκάς και ο Κλεόπας, αν και συμπορεύονταν με τον Κύριο, αδυνατούσαν να Τον αναγνωρίσουν. Ο Θωμάς ζήτησε επιβεβαίωση, μέσω της ψηλάφησης, των όσων του είπαν οι άλλοι μαθητές, για την εμφάνιση του Διδασκάλου στο υπερώο.

Στην εποχή της σύγχρονης προόδου, της αλαζονικής αυτάρκειας, της λογικής και της ακόρεστης ευδαιμονίας, το γεγονός της Αναστάσεως αποδοκιμάζεται και περιθωριοποιείται, γιατί δεν περιλαμβάνεται στη σφαίρα της λογικής ή του παραλόγου, το οποίο έχουμε πλέον συνηθίζει, αλλά αγγίζει το υπέρλογο και προσεγγίζεται από την απλή και ανόθευτη πίστη. Είναι το υπέρ φύσιν γεγονός, μια όντως υπέρλογη, θεία πραγματικότητα.

Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, στον Κατηχητικό του Λόγο, τον οποίο θα διαβάσουμε απόψε, κηρύττει ότι «συγγνώμη ἐκ τοῦ τάφου ἀνέτειλεν». Αυτή είναι η γλώσσα της χριστιανοσύνης, αυτή είναι η νέα παγκόσμια διάλεκτος της αγάπης και της καταλλαγής, το νέο μήνυμα που απευθύνεται στην οικουμένη, που είθε να επικρατήσει, έναντι της ιδιοτέλειας, του εγωκεντρισμού, του μίσους, των πολέμων, των επεκτατικών διαθέσεων και των φυλετικών κλπ. διακρίσεων.

Απόψε, τη νύχτα της λαμπροφόρου Αναστάσεως, ας πάρουμε φως από το ανέσπερο Φως, «φως όλοι γεγονότες θείον, ως θείου φωτός γεννήματα» κι ας ακολουθήσουμε, ως συνοδοιπόροι, την πορεία προς Εμμαούς, για να συναντήσουμε κι εμείς, όπως ο Λουκάς και ο Κλεόπας, τον Αναστημένο Κύριο.

Νέα διάσταση λαμβάνουν πλέον τα καθήκοντά μας ως χριστιανοί, με τη νέα εντολή του Αναστημένου Χριστού: «Πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τά ἒθνη». Καλούμαστε, να γίνουμε ιεραπόστολοι στην οικογένειά μας, στον ευρύτερο κοινωνικό μας περίγυρο, στον κόσμο όλο!

Το βίωμα της θυσιαστικής προσφοράς προς τον συνάνθρωπο, τον ελάχιστο αδελφό εν Χριστώ, εγγυάται τη χαρά της Αναστάσεως, αφού «ἦλθε διά τοῦ Σταυροῦ χαρά ἐν ὅλῳ τῷ κόσμῳ».

Ο λόγος του Κυρίου βεβαιώνει την παντοτινή παρουσίαση Του στη ζωή μας: «ἰδού ἐγώ μεθ’ ὑμῶν εἰμί πάσας τάς ἡμέρας, ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος.» Αρκεί εμείς να Του επιτρέψουμε, να γίνει μέτοχος της χαράς και της ζωής μας καθόλης.

Μετά πάσης της εν Κυρίω Αναστάντι αγάπης και πασχαλίων πατρικών ευχών,

† ο Μητροπολίτης Σουηδίας και πάσης Σκανδιναυΐας Κλεόπας