Σουηδικό Δικαστήριο, με πρόσφατη απόφασή του, επεδίκασε στο Σουηδικό Συνδικάτο Εργαζομένων “Vision”, την καταβολή χρηματικής αποζημιώσεως στην Ι. Μητρόπολη Σουηδίας και πάσης Σκανδιναυΐας, μετά από την απόσυρση της μηνυτήριας αναφοράς του πρώτου.

Συγκεκριμένα, πρώην κληρικός της Εκκλησίας της Ελλάδος, ο οποίος υπηρετούσε με απόσπαση στην Ι. Μητρόπολη Σουηδίας, αφού εξήντλησε και την δεύτερη διετία, μετά την άρνησή του να επιστρέψει στην εφημεριακή του θέση, στην Μητρόπολη από όπου προήρχετο, τού επεβλήθη η ποινή της καθαιρέσεως από του υψηλού της Ιερωσύνης υπουργήματος, από το αρμόδιο Συνοδικό Δικαστήριο της Εκκλησίας της Ελλάδος.

Ο πρώην Κληρικός, επειδή είχε εγγραφεί ως μέλος του Σουηδικού Συνδικάτου Εργαζομένων “Vision”, προσέφυγε σε αυτό και υπέβαλε μηνυτήρια αναφορά εναντίον της Ι. Μητροπόλεως Σουηδίας, διεκδικώντας χρηματική αποζημίωση και την επαναφορά του στην εφημεριακή θέση, την οποία κατείχε.

Τον περασμένο Νοέμβριο, και εν όψει της διεξαγωγής της δίκης, το Σουηδικό Συνδικάτο Εργαζομένων “Vision” απέσυρε την μήνυση εναντίον της Ι. Μητροπόλεως Σουηδίας, κατ᾽ επιθυμίαν του εντολέως του, επειδή διέγνωσαν ὅτι ήταν καθ’ όλα έωλη και αβάσιμη.

Στην συνέχεια, η Ι. Μητρόπολις Σουηδίας απαίτησε την καταβολή της χρηματικής δαπάνης των δικαστικών εξόδων επί της υποθέσεως. Εν τέλει, προ ολίγων ημερών, το Σουηδικό Δικαστήριο δικαίωσε την Ι. Μητρόπολη Σουηδίας και επέβαλε στον ενάγοντα την καταβολή της εν λόγω χρηματικής δαπάνης, την οποία επεβαρύνθη το Συνδικάτο Εργαζομένων “Vision”.

Η Ι. Μητρόπολις Σουηδίας και ο Ποιμενάρχης Αυτής, Σεβ. Μητροπολίτης κ. Κλεόπας, εκφράζουν τις ευχαριστίες τους προς τους νομικούς συμβούλους, που εχειρίσθησαν την παρούσα υπόθεση, ενώ η εν λόγω δικαστική απόφασις έρχεται να προστεθεί ως μία ακόμη επιτυχία στην απαλλαγή της Ι. Μητροπόλεως από κατηγορίες για δήθεν οικονομική κακοδιαχείριση, όπως τελικά προέκυψε από τα σχετικά πορίσματα της Φορολογικής Υπηρεσίας (Skatteverket) και της Σουηδικής Υπηρεσίας Υποστηρίξεως Θρησκευτικών Κοινοτήτων (SST), η οποία είχε αναθέσει τον έλεγχο στην αξιόπιστη εταιρεία ορκωτών λογιστών KPMG.

Εκ της Ι. Μητροπόλεως Σουηδίας

22 Μαρτίου 2023

STOCKHOLM – In a recent decision, a Swedish court directed that the Swedish labor union “Vision” pay compensation to the Holy Metropolis of Sweden and All Scandinavia following the retraction of a lawsuit filed by the former.

Specifically, a former clergyman of the Church of Greece serving on loan at the Holy Metropolis of Sweden, who refused to return to his original parish position in the Metropolis to which he belonged organizationally, following the completion of his second and final two-year term of secondment, was removed from the office of the priesthood and returned to the status of a layman by decision of the Synodical Court of the Church of Greece, which had jurisdiction over the matter.

The former clergyman in question, who had registered as a member of the Swedish labor union “Vision,” sought recourse from this organization and filed a lawsuit against the Holy Metropolis of Sweden in which he sought financial compensation and the restoration to the parish post where he had been serving in Sweden while on secondment.

Last November, ahead of the commencement of the trial, the Swedish labor union “Vision” withdrew the lawsuit against the Holy Metropolis of Sweden, at the request of the former clergyman, on whose behalf it had been acting, since they realized that the case was entirely groundless and frivolous.

The Holy Metropolis subsequently sought restitution for the legal expenses it incurred in this case. Ultimately, several days ago, the Swedish court found in favor of the Holy Metropolis of Sweden and directed the original plaintiff to pay for this legal expense, with the financial obligation being assumed by the union “Vision”.

The Holy Metropolis of Sweden and its Shepherd His Eminence Metropolitan Cleopas express their thanks to the legal counsel and advisers who handled this case, noting that this latest judgment marks yet another successful milestone in the clearing of all allegations wrongfully made against the Holy Metropolis regarding the handling of its finances. These allegations were previously proven to be groundless following separate relevant findings and reports released by the Swedish Tax Agency and the Swedish Agency for Support to Faith Communities (SST), which had assigned the well-respected public accounting firm KPMG to conduct an audit.

From the Metropolis Headquarters

March 22, 2023

Καθεδρικός Ναός Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης
19 Μαρτίου 2023

Πανοσιολογιώτατε
Μουσικολογιώτατοι,
Αγαπητοί μου Αδελφοί,

Ίσως να ᾽ν᾽ αληθινή, ίσως να επαληθεύτηκε και πάλι πρόσφατα η λαϊκή παροιμία, “Μια φωτογραφία, χίλιες λέξεις!” Έβλεπα στιγμιότυπα και φωτογραφίες από την κηδεία του 23χρονου καταδρομέα των ΛΟΚ, Κυπριανού Παπαϊωάννου, ενός από τα θύματα του δυστυχήματος των Τεμπών, που βύθισε την πατρίδα μας σε εθνικό πένθος.

Στάθηκα για λίγο, κοιτάζοντας μια “αναμνηστική” φωτογραφία, βγαλμένη μέσα στο ναό, όπου τελέστηκε η κηδεία του παιδιού, με πρόσωπα, κάθε άλλο παρά σκυθρωπά, τουναντίον χαμογελαστά.

Διερωτήθηκα, αν πρόκειται για φωτομοντάζ. Ένα μοναδικό στιγμιότυπο, όπου φίλοι του Κυπριανού χαμογελούν, έχοντας στο κέντρο τη σορό του “νεκρού αδελφού”. Μια φωτογραφία, που κάποιοι ίσως θα χαρακτήριζαν ανάρμοστη για την ιερότητα του χώρου και της στιγμής, της ιεράς εξοδίου ακολουθίας.

Οι περισσότεροι θα περίμεναν, όχι χαμόγελα, αλλά ζωγραφισμένη τη θλίψη και την απόγνωση, το θυμό και την ένταση στα πρόσωπα όλων!

Ίσως, κάποιοι, αναλογιζόμενοι το θρήνο της μητέρας του αδικοχαμένου νέου, να θυμήθηκαν τους στίχους του Ιάκωβου Καμπανέλη: “Τι να μου κάνουν δάκρυα δυο και στεναγμοί σαρανταδυό, μανούλα μου. Τί κι αν το δάκρυ μου νωπό, βουβό το στόμα και πικρό, μανούλα μου. Και τρέχω κάποιον για να βρω, να με ρωτάει και τον ρωτώ, τι θα γενεί, τι θα γενεί, ποιος θα πονεί, ποιος θα πονεί, μανούλα μου, μανούλα μου.”

Τίποτα απ᾽ όλα αυτά. Τουναντίον, χαρά και ενθουσιασμός, βεβαιότητα και αισιοδοξία! Η αναφορά των χαμογελαστών παιδιών, όχι στο εδώ και στο τώρα, το εφήμερο, αβέβαιο και πεπερασμένο, αλλά στο μετά και στο επέκεινα, το διαρκώς αναστάσιμο.

Κάποιοι σχολίασαν: “Πολύ ωραία μίλησε ο πατέρας του Κυπριανού, ο π. Χριστόδουλος”. Παρακολούθησα την κηδεία και δεν θυμάμαι, να άκουσα τον ιερέα πατέρα να μιλάει. Το παιδί μιλούσε, δια στόματος του πατέρα του. Ένα flashback της πνευματικής ζωής του παιδιού ήταν η ομιλία, ο επικήδειος λόγος.

Μα μιλάνε οι νεκροί; Κι όμως ο Κυπριανός μίλησε στις καρδιές πολλών νέων ανθρώπων, που την καταβρίσκουν στη νωχελική πραγματικότητα της απόλαυσης της φραπεδιάς, του “χαλαρά, αραχτά και λίαν”!

Άκου λέει, πήγε σε μοναστήρι στην Ελλάδα, για να κάνει “τριήμερο”, δηλαδή να συμμετάσχει προσευχητικώς στις ιερές ακολουθίες, στην έναρξη της Μεγάλης Σαρακοστής, με αυστηρή νηστεία, αποχή από όλα τα φαγητά κι από νερό, για να προετοιμαστεί για το γάμο του, που θα γινόταν το καλοκαίρι. Καλά, και το “bachelor party”, πότε θα γινόταν;

Η ζωή του Κυπριανού, μια πραγματικότητα εκτός πραγματικότητας. Ή, να το πούμε καλύτερα, η ζωή μιας άλλης πραγματικότητας, αγίας και πνευματικής.

Σιωπηλός πλέον ο Κυπριανός στο φέρετρό του, κι όμως λαλίστατος! Βοώσα και ασίγαστη η σιωπή της νέας επικοινωνίας του παιδιού αυτού με αυτούς που, από δω και στο εξής, θα διαλέγεται και θα συναναστρέφεται. Με τους αγίους και όχι μόνον.

Αν δε βιώναμε τα τραγικά γεγονότα των Τεμπών, ποιος θα μίλαγε τώρα για τον Κυπριανό; Ποιος θα ήξερε για το παλληκάρι αυτό της Κύπρου; Ποιος θα συζητούσε για νηστείες και προσευχές, πέραν των συνειδητών μελών της Εκκλησίας;

Η εντάφιος σιωπή του Κυπριανού κραυγάζει, ως αλλότρια προς την πολύβουη σύγχρονη κοινωνία των α-προσώπων! Η σιωπή είναι “η γλώσσα του μέλλοντος αιώνος”, κατά τον Άγιο Ισαάκ το Σύρο και για τον Άγιο Ιωάννη της Κλίμακος, “η μητέρα της προσευχής, η μυστική πνευματική πρόοδος, κρυφή πνευματική ανάβαση”.

Η δυστυχία του δυστυχήματος μετατράπηκε για οικείους και φίλους σε χαρά αναστάσιμη! Προσδοκία και νέα συμπεριφορά και αντίληψη. Αλλαγή πορείας για κάποιους, που παρακολούθησαν τα γενόμενα στην κηδεία.

Η πνευματική βιωτή του Κυπριανού μίλησε στις ψυχές πολλών, κυρίως νέων ανθρώπων. Ίσως κατάφερε να μεταστρέψει συνειδήσεις, να οδηγήσει κάποιους σε συντριβή καρδιάς και προσευχή και να ᾽γινε συνοδοιπόρος προς Εμμαούς!

Μιμήθηκε ο Κυπριανός και η λευιτική οικογένειά του τη σιωπή του Θεού, γι’ αυτό και ο Άγιος Σωφρόνιος του Έσσεξ λέει ότι “η σιωπή του Θεού είναι απάντηση στις αδικίες μας η πιο εύγλωττη, η πιο ευγενική.”

Η σιωπή είναι το ανάχωμα στους χειμάρρους των ανούσιων λόγων. Είναι μία μορφή ηρωϊκής συμπεριφοράς και πνευματικής δράσης, ενάντια στην “τόλμη” της αυθάδειας και του θράσους, των “παράλληλων διαλόγων”, που δεν διαλεγόμαστε και δεν επικοινωνούμε, όπως θα έλεγε χαρακτηριστικά ο Νομπελίστας ποιητής Γεώργιος Σεφέρης.

Ίσως ο Κυπριανός να επαλήθευσε τη διαπίστωση του Αγίου Σεραφείμ του Σαρώφ: “Απόκτησε την εσωτερική σου γαλήνη και χιλιάδες άνθρωποι θα σωθούν γύρω σου, χωρίς εσύ να το ξέρεις.”

Σήμερα, μαζί με την αναφορά της προσκύνησης του Τιμίου Σταυρού, προβάλλεται και το χαρούμενο γεγονός της Αναστάσεώς Του. Αυτή η συνύπαρξη και η εναλλαγή, Πάθους και Αναστάσεως, φαινομενικά αντίθετων γεγονότων, μέσα στη λειτουργική ζωή της Εκκλησίας μας, δικαιώνει την Πατερική στάση έναντι της ζωής, με το «χαροποιό πένθος» ή την λεγόμενη «χαρμολύπη».

Ο πόνος, που είναι πανανθρώπινο και καθολικό φαινόμενο, είναι δύο ειδών. Πόνος κατά Θεόν και πόνος κατά κόσμον. Γράφει ο απόστολος Παύλος στην Β´ προς Κορινθίους επιστολή του: «Ἡ γάρ κατά Θεόν λύπη μετάνοιαν εἰς σωτηρίαν ἀμεταμέλητον κατεργάζεται, ἡ δέ τοῦ κόσμου λύπη θάνατον κατεργάζεται» (Β΄ Κορ. 7,10).

Ο πρώτος είναι πόνος που τον γλυκαίνει η ελπίδα, ο δεύτερος είναι ο πόνος, που τον κάνει ανυπόφορο η απελπισία. Ο πρώτος κάνει τον άνθρωπο να ταπεινωθεί, ενώ ο δεύτερος τον κάνει να επαναστατήσει και να βλασφημήσει. Από τη λύπη που νιώθει η ψυχή, που πιστεύει στο Θεό, βγαίνει η παρηγοριά, η παράκληση, που λένε οι θεοφόροι Πατέρες και τελείται το λεγόμενο χαροποιό πένθος ή χαρμολύπη, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο Φώτης Κόντογλου στη μελέτη του “Μυστικά ἄνθη”.

Στην πατρίδα μας, όπως προανέφερα, βιώσαμε εθνικό πένθος, εξαιτίας του σιδηροδρομικού δυστυχήματος στα Τέμπη, που στοίχισε τη ζωή σε 58 ανθρώπους και βύθισε στο πένθος πολλές οικογένειες. Η άρση ενός τέτοιου σταυρού μεταβάλλει το πένθος σε χαροποιό, με την ελπίδα της αναστάσεως.

Ο Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος γράφει χαρακτηριστικά στον έβδομο λόγο του: “κράτα όσο μπορείς την μακαρία και κεχαριτωμένη χαρμολύπη της κατανύξεως, η οποία κάνει την ψυχή την ώρα της προσευχής να λυπάται και να χαίρει συγχρόνως και μην παύσεις ποτέ να την εργάζεσαι, μέχρι να σε μεταρσιώσει ψηλά από τα γήινα και σε παραστήσει καθαρό μπροστά στο Χριστό στα ουράνια”.

Στο αντίκρισμα του Ζωοποιού Σταυρού, ας στοχαστούμε το μήνυμά του. Σ’ αυτό το ξύλο της αισχύνης, ο Κύριός μας προσήλωσε τη δική μας αισχύνη, καρφώθηκε στο ξύλου του Σταυρού, για να μάς απαλλάξει από τα δεσμά της αιώνιας καταδίκης και του θανάτου.

Ας συνεχίσουμε, Αδελφοί μου, την πορεία μας προς την Ανάσταση, με τη δύναμη και την ευλογία του Τιμίου Σταυρού. Αμήν!

Ίσως να ᾽ν᾽ αληθινή, ίσως να επαληθεύτηκε και πάλι πρόσφατα η λαϊκή παροιμία, “Μια φωτογραφία, χίλιες λέξεις!”, παρμένη από την ατάκα του 1920, του Αμερικανού επιχειρηματία Fred R. Barnard, “One Look Is Worth Thousand Words!”

Έβλεπα προ ημερών στιγμιότυπα και φωτογραφίες από την κηδεία του 23χρονου καταδρομέα των ΛΟΚ, Κυπριανού Παπαϊωάννου, ενός από τα θύματα του δυστυχήματος των Τεμπών, που βύθισε την πατρίδα μας σε εθνικό πένθος.

Στάθηκα για λίγο, κοιτάζοντας μια “αναμνηστική” φωτογραφία, βγαλμένη μέσα στο ναό, από τον Παναγιώτη Δημόπουλο, όπου τελέστηκε η κηδεία του παιδιού, με πρόσωπα, κάθε άλλο παρά σκυθρωπά, τουναντίον χαμογελαστά.

Διερωτήθηκα, αν πρόκειται για φωτομοντάζ. Ένα μοναδικό στιγμιότυπο, όπου αρκετά παιδιά, προφανώς φίλοι του Κυπριανού, χαμογελούν, έχοντας στο κέντρο τη σορό του “νεκρού αδελφού”, του φίλου, του “κολλητού” τους, του παιδιού τους, του εγγονού τους.

Μια φωτογραφία, που κάποιοι ίσως θα χαρακτήριζαν ανάρμοστη για την ιερότητα του χώρου και της στιγμής, της ιεράς εξοδίου ακολουθίας.

Οι περισσότεροι θα περίμεναν, όχι χαμόγελα, αλλά ζωγραφισμένη τη θλίψη και την απόγνωση, το θυμό και την ένταση στα πρόσωπα όλων!

Ίσως, κάποιοι, αναλογιζόμενοι το θρήνο της μητέρας του αδικοχαμένου νέου, να θυμήθηκαν τους στίχους του Ιάκωβου Καμπανέλη: “Τι να μου κάνουν δάκρυα δυο και στεναγμοί σαρανταδυό, μανούλα μου. Τί κι αν το δάκρυ μου νωπό, βουβό το στόμα και πικρό, μανούλα μου. Και τρέχω κάποιον για να βρω, να με ρωτάει και τον ρωτώ, τι θα γενεί, τι θα γενεί, ποιος θα πονεί, ποιος θα πονεί, μανούλα μου, μανούλα μου.”

Τίποτα απ᾽ όλα αυτά. Τουναντίον, χαρά και ενθουσιασμός, βεβαιότητα και αισιοδοξία! Η αναφορά των χαμογελαστών παιδιών, όχι στο εδώ και στο τώρα, το εφήμερο, αβέβαιο και πεπερασμένο, αλλά στο μετά και στο επέκεινα, το διαρκώς αναστάσιμο.

Κάποιοι σχολίασαν: “Πολύ ωραία μίλησε ο πατέρας του Κυπριανού, ο π. Χριστόδουλος”. Παρακολούθησα την κηδεία και δεν θυμάμαι, να άκουσα τον ιερέα πατέρα να μιλάει. Το παιδί μιλούσε, δια στόματος του πατέρα του. Ένα flashback της πνευματικής ζωής του παιδιού ήταν η ομιλία, ο επικήδειος λόγος.

Μα μιλάνε οι νεκροί; Ο Κυπριανός μίλησε, με μια ξεχωριστή, ιερή προκλητικότητα, επαναπαυόμενος πλέον στην αμυντική ασφάλεια του Θεού. Κι όμως μίλησε, believe it or not, στις καρδιές πολλών νέων ανθρώπων, που την καταβρίσκουν στη νωχελική πραγματικότητα της απόλαυσης της φραπεδιάς, του “χαλαρά, αραχτά και λίαν”!

Άκου λέει, πήγε σε μοναστήρι στην Ελλάδα, για να κάνει “τριήμερο”, δηλαδή να συμμετάσχει προσευχητικώς στις ιερές ακολουθίες, στην έναρξη της Μεγάλης Σαρακοστής, με αυστηρή νηστεία, αποχή από όλα τα φαγητά, ακόμα κι από νερό, για να προετοιμαστεί για το γάμο του, που θα γινόταν το καλοκαίρι. Καλά, και το “bachelor party”, πότε θα γινόταν;

Η ζωή του Κυπριανού, μια πραγματικότητα εκτός πραγματικότητας. Ή, να το πούμε καλύτερα, η ζωή μιας άλλης πραγματικότητας, αγίας και πνευματικής.

Σιωπηλός πλέον ο Κυπριανός στο φέρετρό του, κι όμως λαλίστατος! Βοώσα και ασίγαστη η σιωπή της νέας επικοινωνίας του παιδιού αυτού με αυτούς που, από δω και στο εξής, θα διαλέγεται και θα συναναστρέφεται. Με τους αγίους και όχι μόνον.

Αν δε βιώναμε τα τραγικά γεγονότα των Τεμπών, ποιος θα μίλαγε τώρα για τον Κυπριανό; Ποιος θα ήξερε για το παλληκάρι αυτό της Κύπρου; Ποιος θα συζητούσε για νηστείες και προσευχές, πέραν των συνειδητών μελών της Εκκλησίας;

Η εντάφιος σιωπή του Κυπριανού κραυγάζει, ως αλλότρια προς την πολύβουη σύγχρονη κοινωνία των α-προσώπων! Η σιωπή είναι “η γλώσσα του μέλλοντος αιώνος”, κατά τον Άγιο Ισαάκ το Σύρο και για τον Άγιο Ιωάννη της Κλίμακος, “η μητέρα της προσευχής, η μυστική πνευματική πρόοδος, κρυφή πνευματική ανάβαση”.

Η δυστυχία του δυστυχήματος μετατράπηκε για οικείους και φίλους σε χαρά αναστάσιμη! Προσδοκία και νέα συμπεριφορά και αντίληψη. Αλλαγή πορείας για κάποιους, που παρακολούθησαν τα γενόμενα στην κηδεία.

Η σιωπή του Κυπριανού μίλησε δυνατά. Η προσεγμένη ολιγωρία του έγινε διδασκαλία, με διαχρονικότητα. Η πνευματική βιωτή του μίλησε στις ψυχές πολλών, κυρίως νέων ανθρώπων. Ίσως κατάφερε να μεταστρέψει συνειδήσεις, να οδηγήσει κάποιους σε συντριβή καρδιάς και προσευχή και να ᾽γινε συνοδοιπόρος προς Εμμαούς!

Μιμήθηκε ο Κυπριανός και η λευιτική οικογένειά του τη σιωπή του Θεού, γι’ αυτό και ο Άγιος Σωφρόνιος του Έσσεξ λέει ότι “η σιωπή του Θεού είναι απάντηση στις αδικίες μας η πιο εύγλωττη, η πιο ευγενική.”

Πόσο δίκιο είχε ο Άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς, όταν έλεγε ότι, “για τρία πράγματα δεν πρέπει να σπεύδετε να μιλήσετε: για το Θεό, μέχρι να ενισχύσετε την πίστη σας σ’ Αυτόν, για την αμαρτία ενός άλλου, μέχρι να γνωρίσετε τη δική σας και για το αύριο.”

Η σιωπή είναι το ανάχωμα στους χειμάρρους των ανούσιων λόγων. Είναι μία μορφή ηρωϊκής συμπεριφοράς και πνευματικής δράσης, ενάντια στην “τόλμη” της αυθάδειας και του θράσους, των “παράλληλων διαλόγων”, που δεν διαλεγόμαστε και δεν επικοινωνούμε, όπως θα έλεγε χαρακτηριστικά ο Νομπελίστας ποιητής Γεώργιος Σεφέρης.

Ίσως ο Κυπριανός να επαλήθευσε τη διαπίστωση του Αγίου Σεραφείμ του Σαρώφ: “Απόκτησε την εσωτερική σου γαλήνη και χιλιάδες άνθρωποι θα σωθούν γύρω σου, χωρίς εσύ να το ξέρεις.”

Α΄ Κυριακή των Νηστειών, Της Ορθοδοξίας
5Μαρτίου 2023

Παναγιώτατε Μητροπολίτα Θεσσαλονίκης κ. Άνθιμε,
Αγαπητοί Πατέρες,
Εξοχώτατοι και Εντιμώτατοι Πολιτειακοί και Στρατιωτικοί Εκπρόσωποι,
Αγαπητοί μου Αδελφοί,

Βρίσκομαι σήμερα στη Θεσσαλονίκη και στο ναό του Μεγαλομάρτυρος Δημητρίου του Μυροβλύτου, έχοντας την εξαιρετική τιμή, να εκπροσωπήσω στη χθεσινή μεγαλειώδη μουσική συναυλία της ΣΟΝΕ, υπό την διεύθυνση του Μουσικολογιωτάτου Μαέστρου κ. Ευάγγελου Αραμπατζή, την Α. Θ. Π., τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο, τις πατρικές ευχές και ευλογίες του Οποίου διαβιβάζω σε όλους σας.

Σήμερα, με την κανονική άδεια του Παναγιωτάτου Μητροπολίτου Θεσσαλονίκης κ. Ανθίμου, προς τον οποίο εκφράζω τη βαθύτατη ευγνωμοσύνη μου για τη φιλοξενία του, καθώς και στον Προϊστάμενο του ναού, Πανοσιολ. Αρχιμανδρίτη κ. Δαμασκηνό, αξιώνομαι να ιερουργώ στο ιερό τούτο παλλάδιο της Ορθοδόξου ημών πίστεως και να ομολογήσω μαζί σας, τα ιερά της δόγματα, στην εορτή της αναστηλώσεως των ιερών εικόνων και της προσκυνήσεως της Αχράντου εικόνος του Ενανθρωπήσαντος Θεού.

Μιας προσκύνησης, που προϋποθέτει τη συνύπαρξη και συμπόρευση Θεού και ανθρώπου, την αλληλοπεριχώρηση, την επαναφορά μας στην προπτωτική παραδείσια κατάσταση, όπως αναφέρει και το απόσπασμα της εξοδίου ακολουθίας, ως ευχή και νοσταλγία του παρελθόντος: “Εις το καθ᾽ ομοίωσιν επανάγαγε, το αρχαίον κάλλος αναμορφώσασθαι.”

“Ὁ ἄνθρωπος τείνει νὰ ἐπαναφέρει στὸν ἑαυτό του τὸ ἀπολεσθέν θεοειδές”, όπως αναφέρει σε ομιλία του ο Σεβ. Μητροπολίτης Χίου κ. Μάρκος. Βέβαια, η συνάντησή μας με το Χριστό, ίσως να θυμίζει την πρώτη λεκτική αντίδραση και δυσπιστία του Ναθαναήλ, όταν συνάντησε το Διδάσκαλο: “ἐκ Ναζαρέτ δύναταί τι ἀγαθόν εἶναι;” Ο Θεάνθρωπος είναι κάτι το νέο και απορριπτέο, ιδιαίτερα για τους Αθηναίους, που είχαν διαποτιστεί με την Αριστοτελική λογική, κι όταν πρωτάκουσαν το κήρυγμα του Σταυρού από τον Απόστολο Παύλο, δεν μπόρεσαν να συλλάβουν το υπέρλογο θαύμα του “ἐνυπόστατου” Θεού.

Ο άγιος Νικόλαος Αχρίδος προβάλει τον εορταστικό χαρακτήρα της ημέρας, όταν λέει, ότι “Τούτη η μέρα μας υπενθυμίζει, όχι μια νίκη, ή έναν νικητή, αλλά τη μακρά αλυσίδα από νίκες και ολόκληρο στράτευμα από νικητές. Πρόκειται για τις νίκες της Εκκλησίας σαν ολότητα.”

Δύο μεγάλοι άγιοι, ο Αρχιεπίσκοπος Κριμαίας Λουκάς ο ιατρός και ο Μέγας Φώτιος, επισημαίνουν το κακό που προκάλεσαν οι εικονομάχοι, “με τον διεστραμμένο νου και την απολιθωμένη τους καρδιά, ανακηρύσσοντας τις εικόνες σε είδωλα και την τιμή στις εικόνες ως ειδωλολατρία.”

Ο μεν πρώτος στιγματίζει “τους ανθρώπους που σχίζουν το χιτώνα του Χριστού” και προκαλούν διαιρέσεις στους κόλπους της Εκκλησίας, όπως οι εικονοκλάστες, ενώ ο δεύτερος αναφέρεται στα θεία δόγματα, σημειώνοντας τα εξής: “Στὴν καθαρώτατη ὅμως καὶ ἁγιώτατη πίστι τῶν Χριστιανῶν ποὺ ἔχει μεγάλη ἀκρίβεια, λόγω τῆς εἰλικρίνειας καὶ τῆς εὐθύτητος, τῆς ἐξάρσεως καὶ τῆς ἀκεραιότητος, ὅταν ἐπιχειρήση κανεὶς νὰ εἰσφέρη καὶ μικρὸ δεῖγμα διαστροφῆς ἢ καινοτομίας, ἀμέσως καταφαίνεται καὶ διακρίνεται ἡ διαστροφὴ καὶ νοθεία μὲ τὴν παράθεσι τῆς ἀληθείας καὶ τοῦ ὀρθοῦ λόγου, καὶ ἡ εὐγένεια τῶν εὐσεβῶν δογμάτων δὲν ἀνέχεται καθόλου οὔτε γιὰ λίγο τὸ νόθο γέννημα.”

Ο Μητροπολίτης Χαλκίδος Νικόλαος Σελέντης αποδίδει, πολύ παραστατικά, τη θεολογική διάσταση του “κατ᾽ εικόνα”: “Αν μπει κάποιος μέσα στην εκκλησία που είμαστε, και πάρει την εικόνα του Κυρίου μας που είναι εδώ στο τέμπλο, και την κατεβάσει από εκεί, και αρχίσει και την κλωτσάει, και την φτύνει, και την υβρίζει, και την ποδοπατεί, τι θα πούμε όλοι μας; Ότι είναι ασεβής.

Αν όμως, εγώ πάρω μίαν άλλη εικόνα, που αξίζει πιο πολύ από την εικόνα που είναι από ξύλο και χρώμα, που είναι ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ, η εικόνα του Θεού, που γι᾽ αυτή την εικόνα κατέβηκε ο Θεός κι έγινε άνθρωπος, και μπήκε στη Βηθλεέμ, και μπήκε στην Υπαπαντή στου Συμεών τις αγκάλες, και μπήκε στον Ιορδάνη, και μπήκε στον Τάφο, αν πάρω αυτή την εικόνα του ανθρώπου, του κάθε ανθρώπου, και κάνω και σ’ αυτή ποδοπατήματα, και βρισιές, και συκοφαντίες, και αδικίες και εκμετάλλευση, τι πρέπει να είμαι; Ασεβέστερος.”

Ο άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς επιβεβαιώνει τα ως άνω, λέγοντας ότι, “Διαφυλάσσοντας τήν ζῶσα Εἰκόνα τοῦ Θεοῦ σέ αὐτόν τόν κόσμο, ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία διεφύλαξε τόν ἄνθρωπο, διεφύλαξε τόν Χριστό ὡς ἄνθρωπο. Ὁ ἴδιος ὁ Θεός ἔγινε ἄνθρωπος, γιά νά βρῆ σ’ ἐμᾶς τούς ἀνθρώπους τήν θεία Εἰκόνα, τήν ζῶσα θεία Εἰκόνα, … για νά ἀνακαινίσῃ τήν Ἰδική Του Εἰκόνα στόν ἄνθρωπο.”

Σύμφωνα με το Ευαγγέλιο της Κρίσεως, ο Δίκαιος Κριτής παραδίδει την τελική κρίση στους περιθωριοποιημένους του κόσμου τούτου. Αυτοί, στο επέκεινα, θα αποτελέσουν το νέο κριτήριο της σωτηρίας μας και θα γίνουν οι κριτές μας! Οι πεινασμένοι, οι διψασμένοι, οι ξένοι, οι γυμνοί, οι ασθενείς κι οι φυλακισμένοι. Οι έξι κατηγορίες ανθρώπων του σύγχρονου κοινωνικού περιθωρίου!

Η δική μας θέληση πλέον θα καθορίσει το αιώνιο μέλλον μας, αν δηλαδή θα ευθυγραμμιστούμε με την ευαγγελική προτροπή, ώστε στάση ζωής να γίνει ο χορτασμός των πεινασμένων και η επίσκεψη των φυλακισμένων, ως ελάχιστη αναγνώριση της παρουσίας στη ζωή μας των ανεκτίμητων αυτών αδελφών, που έχουν τόσο ανάγκη από τη δική μας φιλόστοργη προσέγγιση, κι όχι από μια προσέγγιση ανελέητης ελεημοσύνης, που τους εντάσσει στην κατηγορία “άχθος αρούρης”.

Αν ακόμη διερωτόμαστε, γιατί η εκτίμηση του Κυρίου στρέφεται επιτακτικά στην προσφορά αγάπης προς τους ελάχιστους αδελφούς, ίσως, γιατί στη φτώχεια εκείνων ανακαλύπτουμε τη γνησιότητα της απλότητας που αφήνει ακάλυπτη την αληθινή μας όψη, τη δική μας πνευματική γύμνια, ή το δικό μας μεγαλείο ανθρωπιάς και φιλανθρωπίας, απαλλαγμένο από την υλική και πνευματική ματαιοδοξία και αυτοπροβολή.

Ίσως, γιατί στην μορφή των ελάχιστων αδελφών του Χριστού έχει ζωγραφιστεί η πραγματική εικόνα του Θεανθρώπου, το πρόσωπό Του, όχι εν δόξη, αλλά εν ατιμία, στο πάθος Του, σε τέτοιο βαθμό που να αναρωτιόμαστε, “πού έδυ σου το κάλλος;”

Ας μη λησμονούμε, ότι ακόμα κι η προσευχή μας, για να φτάσει στο Θεό, περνά μέσα από την καρδιά, την ψυχή και το δάκρυ του συνανθρώπου μας, που είναι ο “έτερος εγώ”!

Στο κλίμα του εθνικού πένθους, που όλοι βιώνουμε, ας μας επιτραπεί θεοφιλώς, ως Έλληνες, να πανηγυρίσουμε για τη σημερινή εορτή της Ορθοδοξίας. Μιας ζωντανής Ελληνοορθοδοξίας, όπως εκφράστηκε στις υπεράνθρωπες προσπάθειες των Ελληνικών διασωστικών συνεργείων, που, με παγκόσμια πρωτιά, κατέφθασαν στην Τουρκία και τη Συρία, για να απεγκλωβίσουν συνανθρώπους μας, στα ερείπια, με κίνδυνο της ζωής τους.

Μιας βιωματικής Ελληνοορθοδοξίας, που απεικονίστηκε στις ατελείωτες ουρές, που σχημάτισαν οι εθελοντές αιμοδότες, για τους τραυματισμένους αδελφούς μας στα Τέμπη.

Της διαχρονικής συμπόρευσης του Παρθενώνα και της Αγιά Σοφιάς, όπως αυτή εκφράζεται, ως δάκρυ συγκίνησης στα πρόσωπα των περήφανων ελληνόπουλων, των δικών μας σύγχρονων ηρώων, που αγωνίζονται και διακρίνονται ως ολυμπιονίκες, ως βραβευμένοι μαθητές σε διεθνείς διαγωνισμούς, ως ευεργέτες του έθνους, ως διακεκριμένοι παγκοσμίως, στο χώρο των επιστημών, των τεχνών και των επιχειρήσεων.

Όλοι αυτοί τολμούν και ονειρεύονται, τολμούν και πραγματώνουν το όραμά τους,  γιατί αυτοί κοσμούν την κοινωνία μας και το Γένος μας, με τα επιτεύγματά τους. Γιατί αυτοί μας μαθαίνουν, όλους εμάς, που ζούμε στην Ελλάδα, εντός συνόρων, αλλά και στην άλλη μεγάλη Ελλάδα, εκτός συνόρων, όπου γης, να συν-οραματιζόμαστε, να συνεργαζόμαστε, να μαθαίνουμε ο ένας από τον άλλο, να εμπιστευόμαστε ο ένας τον άλλο, μιας και είναι αναγκαιότητα και αρετή η ενότητα, η ομοψυχία και η αρμονική συμβίωση.

Ο σημερινός εκκλησιαστικός εορτασμός ας αποτελέσει έναυσμα έντονου προβληματισμού για τον καθένα μας, ξεχωριστά και συλλογικά, αν και κατά πόσο μιμούμαστε όλους αυτούς που τιμά η σημερινή εορτή, δηλαδή τους ήρωες αγίους της πίστης μας, τους πρωταθλητές και ολυμπιονίκες της πνευματικής αθλήσεως.

Αν, δηλαδή, γνώμονας της πορείας και ταυτότητάς μας, και η αλήθεια της νεοελληνικής μας ελευθερίας και θρησκευτικής μας συνείδησης, συνοψίζονται στην έξαρση που προκαλούν οι στίχοι: “Απ’ τα κόκκαλα βγαλμένη των Ελλήνων τα ιερά και “Τη Υπερμάχω Στρατηγώ τα νικητήρια”.

Αδελφοί μου,

“Αὔτη ἡ πίστις τῶν Ἀποστόλων, αὔτη ἡ πίστις τῶν Πατέρων, αὔτη ἡ πίστις τῶν Ορθοδόξων, αὔτη ἡ πίστις τήν Οἰκουμένην ἐστήριξεν.” Αμήν!

Οι φωτογραφίες είναι προσφορά του κ. Δημοσθένους Τσαβδαρίδη.

1^st Sunday in Lent, Sunday of Orthodoxy
March 5, 2023

Your All-Holiness Metropolitan Anthimos of Thessaloniki,
Reverend Clergy,
Honorable State Officials and members of the Armed Forces,
Beloved Brethren,

I am here in Thessaloniki today, at the Church of the Great Martyr St. Demetrios the Myrrh-Gusher, having had the exceptional honor of representing His All-Holiness Ecumenical Patriarch Bartholomew at yesterday’s magnificent concert given by the Youth Symphony Orchestra of Greece (SONE) under the direction of its maestro Mr. Evangelos Arambatzis, and I take this opportunity to convey our Patriarch’s paternal wishes and blessings to all of you.

Today, with the canonical permission of His All-Holiness Metropolitan Anthimos of Thessaloniki, to whom I express my deepest gratitude for his hospitality, as well that of this church’s Presiding Priest the Very Reverend Archimandrite Fr. Damaskinos, God has shown me worthy to celebrate the Divine Liturgy at this sacred palladium of our Orthodox Christian faith and, together with you, confess its sacred doctrines during the celebration of the restoration of the holy icons and the veneration of the undefiled icon of God Incarnate.

This veneration presupposes the coexistence of God and man and their journey together in life, our reciprocal containment and return to the condition in which we existed in Paradise prior to the fall of Adam, as is mentioned in the excerpt of the Orthodox funeral service as a prayer expressing a nostalgia for the past: “return me to the state of Your likeness and restore the beauty of old.”

His Eminence Metropolitan Markos of Chios notes in one of his sermons that “man has a tendency to return himself to the God-like state he lost.” Of course, our meeting with Christ may be reminiscent of the first words of disbelief uttered by Nathanael when he met the Teacher: “is it possible for something good to come from Nazareth?” Christ the God-man is something new and therefore subject to dismissal, especially by the Athenians, who were immersed in Aristotelian logic, and so, upon first hearing St. Paul the Apostle preach about the Cross, were unable to fathom the miracle of a “tangible” God, which is something that defies logic.

St. Nicholas of Ochrid focuses on the festal qualities of the day when he notes that “this day reminds us not only of a victory or a victor, but rather, of the long series of victories and an entire army of victors. This is a victory of the Church in its entirety.”

Two great saints, Archbishop Luke of Crimea and Photios the Great, underscore the evil wrought by the iconoclasts, “through their perverted minds and hardened hearts, proclaiming the icons to be idols and the veneration of icons to be idol worship.”

The former castigates “those individuals who tore Christ’s tunic asunder” and caused division in the bosom of the Church, such as the iconoclasts, while the latter refers to the sacred doctrines, noting the following: “however, in the pure and most sacred faith of the Christians, which is very precise due to its sincerity and forthrightness, its exaltation and integrity, when someone tries to interject even a small bit of perversion or novelty, this perversion and adulteration becomes immediately apparent and can be discerned when compared to the truth and upright teaching. The nobility of the pious doctrines cannot suffer this adulterated concoction for even a little while.”

Metropolitan Nikolaos Selentis of Chalkis offers a very illustrative explanation of the theological dimension of the term “in God’s likeness:” “If someone were to enter this church that we are in, remove the icon our Lord, which is here on the icon-screen/iconostasis, take it down and start to kick it, spit on it, curse at it, and trample upon it, what would we all say? That he is impious.

However, if I were to take another icon, which is worth much more than an icon made of wood and paint – the icon which is MAN, fashioned in God’s image, for whose sake God came down from the heavens, became man, was born in Bethlehem, presented Himself in the temple in the arms of Simeon, was baptized in the Jordan River, and was entombed in the Holy Sepulcher…if I take this icon of humanity, of any person, and trample upon it, curse at it, slander it, subject it to injustice and exploitation, what then am I? Even more impious.”

St. Justin Popovic reassures us of the above, noting that “by preserving God’s living image in this world, the Orthodox Church preserved mankind; it preserved Christ as a human being. God Himself became man to find this divine Image – this living divine Image – in us humans … to restore His Image in man.”

According to the Gospel heard on the Sunday of Judgement, the Just Judge shall render final judgement via the marginalized people of this world. Henceforth, they shall serve as the new criterion of our salvation and become our judges! The hungry, thirsty, strangers, naked, sick, and imprisoned – these six categories of people constituting the fringes of contemporary society!

From now on, our will shall determine our eternal future; in other words, if we will adhere to the admonition of the Gospel, so that our perspective on life may become feeding the hungry and visiting the imprisoned, as a small acknowledgement of the presence of these priceless brethren in our lives, who are in such great need of our caring, and not approaching them with an uncharitable charity that lumps them into the category of a “burden upon the earth.”

For those still wondering why the Lord shows such intense appreciation and insists upon our displaying love to the least and most marginalized of our brethren, perhaps it is because in the simplicity of their poverty we are able to discover and uncover our own face, our own spiritual nakedness or magnanimity and philanthropy, devoid of the embellishments of material and spiritual vanity and self-aggrandizement.

Perhaps it is because in the face of these least of Christ’s brethren, the true image of the God-man – His countenance – can be seen; not in glory, but in humiliation, during the time of His passion, to such a degree that we ourselves may wonder “where has Your beauty gone?”

Let us not forget that for our prayers to reach God, they must first pass through the heart, soul, and tears of our fellow man, who is our “alter ego”!

In the midst of this national mourning that we all going through, let gather together as Greeks, in a spirit of devotion to God, to celebrate today’s feast of Orthodoxy. This celebration encompasses a living Greek Orthodox Christianity, as expressed by the superhuman efforts of the Greek rescue teams, who were the first worldwide to arrive in Turkey and Syria to rescue our earthquake-stricken fellow men and women from the rubble, placing their own lives at risk throughout the entire time.

It encompasses an empirical Greek Orthodox Christianity that was illustrated by the endless lines formed by volunteers rushing to donate blood for our injured brethren at Tempi.

It encompasses a continual journey of the Parthenon and the Haghia Sophia, as expressed in the emotional tears streaming down the faces of the proud young Greeks – our own modern-day heroes – who compete and excel in the Olympics, the students being awarded at international competitions, our national benefactors, our world-renowned compatriots from the sciences, the arts, and business.

All these people dare to dream, dare to make their dreams a reality, because they adorn our society and our Nation with their achievements. Because they teach us – all of us – who live within the borders of Greece, as well as in the larger Greece existing outside our national borders, all across the world, to dream together, to work together, to learn from one another, and to trust one another, since unity, concord, and peaceful co-existence are both a necessity and a virtue.

May today’s ecclesiastical celebration serve to spark intense thought in each of us – individually and collectively – regarding the degree to which we emulate all those persons honored during today’s feast; namely, the heroic saints of our faith, the champions and Olympic victors of the spiritual contest.

Let us ask ourselves whether the rubric for the course we have set and our identity, the truth of our liberty as modern-day Greeks and our religious conscience can be summarized in the exaltation derived from the verses of our two national anthems: “sprung from the sacred bones of the Greeks” and “O Champion General, we inscribe to you the prize of victory.”

Beloved brethren,

“This is the faith of the Apostles, this is the faith of the Fathers, this is the faith of the Orthodox, this faith has established the Universe.” Amen!

Photo credit: Demosthenes Tsavdaridis.

“1000 συμμετέχοντες επί σκηνής”

Συνεδριακό Κέντρο “Ιωάννης Βελλίδης”

Θεσσαλονίκη, 4 Μαρτίου 2023

Πανοσιολογιώτατε Εκπρόσωπε του Παναγιωτάτου Μητροπολίτου Θεσσαλονίκης κ. Ανθίμου,
Άγιοι Αρχιερείς,
Αγαπητοί Πατέρες,
Εξοχώτατοι και Εντιμότατοι Πολιτειακοί και Στρατιωτικοί Εκπρόσωποι,
Ελλογιμώτατοι,
Εκλεκτοί προσκεκλημένοι,
Αγαπητοί μου Αδελφοί,

Στο κλίμα του εθνικού πένθους, που όλοι βιώνουμε τις μέρες αυτές, ερχόμενος από τις Σκανδιναυϊκές χώρες στη συμπρωτεύουσα, κι έχοντας την εξαιρετική τιμή να εκπροσωπώ την Αυτού Θειοτάτη Παναγιότητα, τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο, του Οποίου τις θερμές συγχαρητήριες ευχές και ευλογίες σάς μεταφέρω, αισθάνομαι, ότι σήμερα, ενώπιον όλων μας, πραγματοποιείται κάτι το θεωρητικά ακατόρθωτο.

Βιώνουμε απόψε το αποτέλεσμα, όχι μόνον μιας εξαιρετικής πρωτοβουλίας, αλλά και τη δυναμική της συνεργασίας, αφού θα απολαύσουμε τη μελωδία από 1.000 και πλέον συμμετέχοντες, όλους μαζί επί σκηνής, υπό την Διεύθυνση του Μουσικολογιωτάτου κ. Ευάγγελου Αραμπατζή, ενός νέου “Απόλλωνος Μουσηγέτη”, στον οποίο, όπως και σε όλους τους νέους μουσικούς, τραγουδιστές, στα μέλη των χορωδιών, τα μέλη των φιλαρμονικών ορχηστρών και μουσικών σχολείων, απ᾽ όλη την Ελλάδα και την Κύπρο, εκφράζω και διερμηνεύω όλων μας τα εκ βαθέων συγχαρητήρια!

Επαληθεύεται απόψε ο λόγος του Ίγκορ Στραβίνσκι: “Όπως όλες οι δημιουργικές ικανότητες του ανθρώπου, η μουσική είναι η αναζήτηση για ενότητα, επικοινωνία, ένωση με τους συνανθρώπους μας και με τον Δημιουργό.”

1.000 μουσικοί θα ερμηνεύσουν Θεοδωράκη, Λοΐζο και Σαββόπουλο. Όλοι τους, καινοτόμοι στην ιστορία του ελληνικού τραγουδιού, από διαφορετική κατεύθυνση ο καθένας, κατόρθωσαν τη δημιουργική αφομοίωση αξιών που διασώζει η παράδοση. Συνεχίσουν να διεγείρουν συναισθήματα και να συνεγείρουν αισθήσεις, γι᾽ αυτό και η μουσική τους αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της συλλογικής μας ταυτότητας, σημείο αναφοράς της κοινωνίας μας και της εποχής μας.

Θεωρώ, ότι το γνωμικό που διετύπωσε ο αρχαίος τραγικός ποιητής Ευριπίδης, βρίσκει απόλυτη εφαρμογή στην αποψινή συνάθροιση: “μή ζώην μετ’ ἀμουσίας”, δηλαδή, μη ζεις χωρίς τη μουσική. Ας πλημμυρίσουμε τις καρδιές μας με τις μελωδίες αυτές, ένα αφιέρωμα στους αδικοχαμένους αδελφούς μας στα Τέμπη.

Συνεχίστε εσείς οι δημιουργοί, να συνδυάζετε το καλλιτεχνικό γίγνεσθαι με τη φιλανθρωπία. Θερμά συγχαρητήρια ανήκουν, επίσης, στην Πρόεδρο κ. Αλεξάνδρα Γωγούση και το διοικητικό συμβούλιο του ΜΑΖΙ, για την συμβολή τους στη διοργάνωση της αποψινής μουσικής βραδιάς.

Θερμά συγχαρητήρια σε όλους σας! Μάς κάνετε υπερήφανους, στην Ελλάδα, εντός και εκτός συνόρων, εσείς οι 1.000 και πλέον πρεσβευτές της ιστορίας και της παράδοσής μας! Σας ευχαριστώ.

Οι φωτογραφίες είναι προσφορά της ΣΟΝΕ και των κ.κ. Benedict & Tania Svedberg.

1000 Participants on Stage Held at the Ioannis Vellidis Conference Center

Thessaloniki, 4 March 2023

V. Rev. Iakovos, Representative of His All-Holiness Metropolitan Anthimos of Thessaloniki,
Your Eminences,
Reverend Clergy,
Honorable State and Local Government Officials and Members of the Armed Forces,
Members of the Academic Community,
Honored Guests,
My beloved brethren,

Amidst this period of national mourning that we are all going through at the present time, having traveled from Scandinavia to Greece’s co-capital and being afforded the exceptional honor of representing His All-Holiness Ecumenical Patriarch Bartholomew, whose warmest congratulations and blessings I convey to you, I feel that as I stand here today, before all of you, something theoretically impossible has taken place.

Tonight, we see the result of something more than just a remarkable initiative. We bear witness to the dynamism of collaboration, as we are about to enjoy the melody of over 1,000 participants who have all come together on stage under the direction of maestro Mr. Evangelos Arabantzis, SONE’s (Youth Symphony Orchestra of Greece) conductor, a modern-day “Apollo leading the Muses,” to whom I express, together with all the young musicians and singers, members of the choirs, philharmonic orchestras, and musical schools from all across Greece and Cyprus, the heartfelt congratulations of myself and all the other spectators gathered here!

The words of Igor Stravinsky ring true tonight: “Like all of man’s creative abilities, music is the search for unity, communication, a connection with our fellow man and with our Creator.”

Over one thousand musicians will now perform works by Theodorakis, Loizos, and Savvopoulos. All of the aforementioned, who are famous for the innovations they brought to Greek music, each from their own standpoint, succeeded in achieving the creative integration of the values that have been safeguarded by our tradition. They continue to inspire emotions and awaken the senses, which is why their music serves as an inalienable part of our collective identity; a reference-point of our society and era.

I believe that the adage uttered by the famous tragic playwright Euripides has been fully realized at tonight’s gathering: “I hope I’ll never be without songs.” Therefore, let us fill our hearts with the melodies of this concert, dedicated to the memory of our brethren who tragically perished in the train collision at Tempi.

And you, performers, continue to combine your artistic contribution with philanthropy. Sincere congratulations are also due to the President of MAZI Ms. Alexandra Gogousi and the board of directors for helping to make tonight’s musical event possible.

Warm congratulations are also due to all of you! You ,1,000 ambassadors of our history and tradition, have made Greece proud, both inside our nation’s borders and beyond them as well. Thank you.

Photo credit: SONE, Benedict & Tania Svedberg.

Στα προοίμια της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής, ο Σεβ. Μητροπολίτης Σουηδίας και πάσης Σκανδιναυΐας κ. Κλεόπας επισκέφθηκε την Ενορία του Αγίου ενδόξου Νεομάρτυρος Γεωργίου του εν Ιωαννίνοις, στο Ροσκίλντε της Δανίας, το διήμερο 25 και 26 Φεβρουαρίου 2023, ευρεθείς κοντά στους εκείσε ομογενείς, μέλη του ποιμνίου της Μητρός Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως, στη Σκανδιναυϊκή χώρα του Βορρά.

Ο Σεβασμιώτατος, αφίχθη στο αεροδρόμιο της Κοπεγχάγης, το πρωί του Σαββάτου, 25 Φεβρουαρίου 2023, όπου τον υπεδέχθη ο Πανοσιολ. Αρχιμανδρίτης κ. Αλέξανδρος Λουκάτος, Προϊστάμενος του Μητροπολιτικού Ναού Ευαγγελισμού Θεοτόκου Όσλο, ο οποίος ταξίδεψε οδικώς από το Όσλο.

Αυθημερόν, ο Επίσκοπος συναντήθηκε με ομογενείς που διαβιούν στην Κοπεγχάγη και στο Ροσκίλντε.

Tην επομένη, Κυριακή της Τυροφάγου, 26 Φεβρουαρίου, ο Σεβασμιώτατος προέστη της Αρχιερατικής Θείας Λειτουργίας, στην Ενορία του Αγίου Γεωργίου του εν Ιωαννίνοις Ροσκίλντε, με τη συμμετοχή του π. Αλεξάνδρου.

Τους ύμνους έψαλλαν οι αφοσιωμένοι εθελοντές της ενορίας κ.κ. Παντελεήμων Σμυρνάκης και Αναστάσιος Γαλανόπουλος.

Στο τέλος της ευχαριστιακής σύναξης, ο Ποιμενάρχης καλοσώρισε το νέο Πρέσβυ της Ελλάδος στη Δανία, Εξοχ. κ. Φραγκίσκο Κωστελλένιο, και την Ερίτιμο σύζυγό του Παναγιώτα, οι οποίοι συμμετείχαν προσευχητικώς στη Θεία Λειτουργία, διαβιβάζοντας τις πατρικές ευχές της Α. Θ. Παναγιότητος, του Οικουμενικού Πατριάρχου κ. Βαρθολομαίου.

Στην ομιλία του, ο Σεβασμιώτατος επεσήμανε τα εξής: «Αν η ανθρώπινη ζωή είναι ένας κύκλος, οριακά σημεία αυτού του κύκλου αποτελούν οι αφορμές, από τις οποίες ξεκινά το εορτολόγιο κάθε περιόδου.

Έτσι, το Τριώδιο, με την πρώτη Κυριακή του Τελώνου και του Φαρισαίου, μάς θύμισε την αληθινή στάση ενώπιον του Θεού, με την Κυριακή του Ασώτου, την αξία της γνήσιας μετάνοιας, το Ευαγγέλιο της Κρίσεως, το δέος της μεγαλειώδους εκείνης ημέρας και σήμερα, ένα τέταρτο σημείο, που ανάγεται στην προϊστορική περίοδο του ανθρωπίνου γένους.

Οι Πατέρες της Εκκλησίας όρισαν να εορτάζουμε στην απαρχή των εορτών, το γεγονός της εξώσεως των πρωτοπλάστων από τον παράδεισο “τῆς τρυφῆς”, στην εξορία της γης των κόπων και των δακρύων. Ο πανευτυχής άνθρωπος για το πλήθος των υλικών και πνευματικών αγαθών και μέτοχος της θείας Παρουσίας, διώκεται και στερείται όλων των αγαθών.

Ο υμνωδός της Εκκλησίας, μέτοχος του ιδίου «φυράματος», ως απόγονος του Αδάμ, ζώντας “ἐν μυστηρίῳ” τον σεισμό της ψυχής του, για το πρώτο από τα πιο συγκλονιστικά γεγονότα της ζωής του ανθρώπου, μάς οδηγεί, να ατενίσουμε νοερά τον προπάτορά μας: “Ἐκάθισεν Ἀδάμ ἀπέναντι τοῦ Παραδείσου καί τήν ἰδίαν γύμνωσιν θρηνῶν ὠδύρετο.” Πόνος αβάσταχτος, λύπη που συνθλίβει την ψυχή και εξορίζει την χαρά.

Ο Αδάμ κλαίει διότι γνωρίζει πλήρως και έχει συνείδηση των όσων συμβαίνουν, διότι υπήρξε ο ίδιος κύριος συντελεστής τους. Από την απόλαυση, περιέπεσε στην σκληρή δοκιμασία της δουλείας. Είναι όντως τραγική η στιγμή της αποσπάσεως από την θέα του προσώπου του Θεού Δημιουργού.

Δύο στίχοι της σημερινής ευαγγελικής περικοπής έρχονται επίκαιρα να μάς επαναφέρουν στην σκέψη το μάταιο της προσπάθειας του ανθρώπου, να αντιμετωπίσει την μεγάλη εκείνη απώλεια με τις δικές του δυνάμεις.

Ο άνθρωπος προσπάθησε να αντισταθμίσει την έλλειψη των αγαθών του Παραδείσου, συσσωρεύοντας τα επίγεια αγαθά, σε έναν απελπισμένο αγώνα, να υποκαταστήσει την μακαριότητα με την αφθονία των υλικών αγαθών.

Όμως, ο Κύριος σαφέστατα μάς υπενθυμίζει ότι τα υλικά αγαθά «σής καί βρῶσις ἀφανίζει καί κλέπται διορύσσουσι και κλέπτουσι».

Είναι καιρός να βγούμε από την απάτη που μάς κατέστησε άβουλα ενεργούμενα της καταναλωτικής κοινωνίας, η οποία, κάτω από το εκτυφλωτικό φως του τεχνοκρατούμενου πολιτισμού, μάς απομυζά και εξαφανίζει από την ψυχή μας κάθε επιθυμία θείας καταβολής.

Έφτασε ο καιρός να επανεύρουμε την ορθή τροχιά μας. Η συσσώρευση των πάσης φύσεως υλικών αγαθών, δεν είναι δυνατόν να την σταματήσει. Το φθειρόμενο δεν μπορεί να μάς εξασφαλίσει την αφθαρσία, ούτε το θνητό να μάς παράσχει την αθανασία.

Ας αφουγκραστούμε, λοιπόν, τα λόγια του Κυρίου: “θησαυρίζετε δε ὑμῖν θησαυρούς ἐν οὐρανῷ”! Το πιο ασφαλές θησαυροφυλάκιο είναι ο ουρανός. Τα αγαθά που ξεφεύγουν από τον νόμο της φθοράς, είναι αυτά για τα οποία μάς έκανε λόγο το ευαγγέλιο της περασμένης Κυριακής· ο χορτασμός των πεινασμένων, η ένδυση των γυμνών, η επίσκεψη των ασθενών και φυλακισμένων.

Είναι όλα εκείνα, που θα μάς ακολουθήσουν και θα δώσουν την καλή μαρτυρία για την “ἐπί γῆς πολιτείαν”.».

Ο Ποιμενάρχης ευχαρίστησε εγκαρδίως τον π. Αλέξανδρο, για τον κόπο στον οποίο υπεβλήθη, να ταξιδέψει οδικώς έξι ώρες από το Όσλο, και ευχήθηκε στους εκκλησιαζομένους τα δέοντα για την είσοδο στην Αγία και Μεγάλη Τεσσαροκοστή. 

Ακολούθησε δεξίωση στην αίθουσα δεξιώσεων του ναού, όπου ο Μητροπολίτης είχε την ευκαιρία να συνομιλήσει με μέλη και φίλους της ενορίας, οι οποίοι ήρθαν από πολλά μέρη της χώρας, ιδία δε αρκετοί νέοι επιστήμονες που δραστηριοποιούνται στη Δανία, καθώς και επισκέπτες από την Ελλάδα.

Ακολούθησε η βάπτιση Δανού ενήλικα, στον οποίο δόθηκε το όνομα Δαμιανός, προς τιμήν του Αγίου Αναργύρου Δαμιανού, καθότι και ο ίδιος είναι γιατρός. Ο Σεβασμιώτατος παρεκάλεσε όλους τους παρισταμένους, να έχουν καθημερινά στην προσευχή τους τον Δαμιανό.

Στον ίδιο ευχήθηκε, να μοιάσει στον προστάτη του άγιο και να αναδειχθεί και ο ίδιος ιεραπόστολος στη γενέτειρά του, προς δόξαν Θεού και βιωματική προσέγγιση και πραγμάτωση της εντολής του Χριστού: “Πορευθέντες, μαθητεύσατε πάντα τα έθνη”.

Το μεσημέρι της ιδίας, ο Σεβασμιώτατος,  συνοδευόμενος από τον π. Αλέξανδρο, παρεκάθησε στο γεύμα, που προσέφεραν οι οικογένειες του νεοφώτιστου και του αναδόχου του.

Το βράδυ της ιδίας ο μεν Ποιμενάρχης επέστρεψε στην έδρα της Επαρχίας του στη Στοκχόλμη, ο δε π. Αλέξανδρος επέστρεψε οδικώς στο Όσλο.

Το φωτογραφικό υλικό είναι προσφορά του π. Αλέξανδρου Λουκάτου και των κ.κ. Αναστάσιου Γαλανόπουλου και Περικλή Ρεντόπουλου.

Not too long ago, some Greek compatriots of ours living in Stockholm called to enthusiastically share with me that they would be traveling to Athens in a few days, together with their children, so that the latter could see the heralded ancient city for the first time, and visit the new – and truly impressive – Acropolis Museum.

I congratulated them on this initiative and suggested that they also visit the Byzantine Museum. They immediately objected, saying that this museum didn’t relate to them and that it was only for the “religious people.” They added that they didn’t attend church much and didn’t want to impose a religion on their children until they reached adulthood.

Even though I was rather surprised by their answer, I considered it my duty to remind them that the history of the Greek people is not limited only to classical Greek civilization, but also includes the eleven centuries of Byzantium, while the Parthenon walks hand in hand with the Hagia Sophia in their journey throughout the centuries. These two monuments, and by extension the periods they represent, could be considered “parallel lives;” to borrow a term coined by Plutarch.

I also told them that aside from their personal views regarding religion, they would be doing a disservice to their children if they didn’t teach them our centuries-old history – not just excerpts of it that they would pick and choose, considering that it is taught throughout the entire world, with Greek studies chairs located at the largest universities across the globe.

I spoke about this telephone conversation with the congregation at the St. George Cathedral in Stockholm during last week’s Saturday of Souls, discussing how important it is for us to be aware of the historical origins of our holy services and rites, like the sacred memorial services and trisagion services that we hold in our churches throughout the year, and especially on the Souls Saturdays in our liturgical calendar.

Perhaps some people might think that the sacred memorial services were first established during the Apostolic era or early Christian times, since the “Apostolic Teachings” speak of memorial services for “three days,” “nine days,” “forty days,” and “one year.” However, according to historians, memorial services are a tradition that dates much further back into antiquity.

The ancient Greeks believed that through prayers and sacrifices, they could placate the gods and achieve the forgiveness of their loved ones’ sins, as is characteristically noted in the Iliad. In Plato’s Republic, we read that during the classical era, some priests contended that they possessed power from the gods to forgive the sins of the “living and dead” by performing the necessary rites and sacrifices for each instance.

The first three-day memorial service following the death of a person used to be held on behalf of the deceased and in honor of Apollo. It was followed by a nine-day memorial service, while the final one, held on the 30^th day (akin to our forty-day memorial today) was performed in honor of Hermes.

During the memorial services or “nekysia,” a meal in honor of the deceased called a “makaronia” [mak-aroh-nee-a] would be offered, where a type of oval shaped wheat pita called a “makaria” was distributed so that those gathered could “beatify” the deceased and bid him well.

Later, this “makaria” was covered in honey and called “melo-makaria,” to enhance its taste and serve as a “sweet offering” to the gods of the underworld to secure their favor.

During the Byzantine era, this honey glazed pita was discontinued from the funeral rituals and instead became associated with the Holy Dodecaimeron (the twelve days encompassing Christ’s Nativity, St. Basil’s Day, and Theophany), renamed from “melo-makaronia” to “melomakarono.” In the West, it was renamed from “maccarone” to “macaroon.”

I conclude my thoughts with a brief but very important reference to the teaching of St. Nectarios of Pentapolis on the importance of conducting sacred memorial services, which is included in his study On the Immortality of the Soul and Sacred Memorial Services. This righteous father among the saints teaches us that we must conduct sacred memorial services regularly, during which we must pray for the repose of our departed loved ones, as well as for the forgiveness of their sins, considering that some sins can still be forgiven since the Final Judgement – our Lord’s Second Coming – has not yet occurred. Therefore, prayer is the best mode of communication with our brethren who have fallen asleep. Moreover, through our prayers, we offer them the chance for remission of their sins. Prayer serves as an expression of love, gratitude, and respect for our fathers and brethren who have fallen asleep in the Lord “in everlasting remembrance!”