Ανακοίνωση της Ιεράς Μητροπόλεως Σουηδίας προς το ποίμνιό της στην πόλη του Μπορώς και των Περιχώρων αυτής

31st Mar 202531st Mar 2025 Greek Orthodox Parish of Saint Andreas, Malmo

Η Ιερά Μητρόπολις Σουηδίας και πάσης Σκανδιναυΐας, πληροφορηθείσα υπό κατοίκων της πόλεως του Μπορώς, ότι ο π. Ιωάννης Νικολαΐδης προσεχώρησε σε ομάδα του λεγομένου «Πατρίου Ημερολογίου», δηλαδή, σε σχήμα παλαιοημερολογητῶν με έδρα την Αθήνα, επικοινωνεί με το ποίμνιό της στην Ενορία Εισοδίων της Θεοτόκου, Μπορώς Σουηδίας και των περιχώρων, γνωρίζουσα τα κάτωθι:

1) Η Ι. Μητρόπολις δεν έλαβε καμία γνώση για την κίνηση αυτή του π. Ιωάννη Νικολαΐδη από τον ίδιο, αλλά πληροφορήθηκε το γεγονός τόσο από τους πιστούς, όσο και από τις αναρτήσεις ανακοινώσεως και βιντεοληπτικού υλικού, που έχει δημοσιευθεί στην σελίδα της Ενορίας, στο διαδίκτυο (Facebook).

2) Ο π. Ιωάννης Νικολαΐδης συνεχίζει να βρίσκεται σε επιτίμιο αργίας από κάθε ιεροπραξία, επομένως δεν μπορεί να τελεί ούτε την Θεία Λειτουργία, ούτε οποιοδήποτε άλλο Ιερό Μυστήριο ή ιεροπραξία.

3) Με την ανωτέρω πρωτοβουλία του, ο π. Ιωάννης Νικολαΐδης περιφρονεί αρχικώς την οικεία εκκλησιαστική του Αρχή, εν συνεχεία δε τους ενορίτες της Ενορίας του Μπορώς, που όλα αυτά τα χρόνια τον εμπιστεύθηκαν. Επειδή είχε υπογράψει συμβόλαιο με την Σουηδική Λουθηρανική ενορία της πόλης του Μπορώς, παρεχώρησε τώρα, τόσο την χρήση του Παρεκκλησίου, όσο και την κινητή του περιουσία (εικόνες, Επιτάφιο, Ευαγγέλιο, Δισκοπότηρο, κ.ά.) στην καλουμένη «Εκκλησία του Πατρίου Ημερολογίου», με την οποία δεν υπάρχει εκκλησιαστική και μυστηριακή κοινωνία του Οικουμενικού Πατριαρχείου, της Εκκλησίας τῆς Ελλάδος, άλλου Πατριαρχείου ή Ορθοδόξου Αυτοκεφάλου και Αυτονόμου Εκκλησίας ή μονών του Αγίου Όρους. Συνεπώς, δεν αναγνωρίζεται κανένα Ιερό Μυστήριο που τελείται.

4) Το Παρεκκλήσιο εξυπηρετεί τις λειτουργικές και πνευματικές ανάγκες, κυρίως των Ελλήνων Ορθοδόξων, της περιοχής του Μπορώς. Ιδρυτής της Ενορίας υπήρξε ο μακαριστός Αρχιμανδρίτης π. Ευσέβιος Βίττης, ο οποίος ετέλεσε στο Μπορώς την πρώτη του Θεία Λειτουργία, την Πεντηκοστή του 1966, και ίδρυσε «πνευματικόν ορμητήριον εις την πόλιν Μπουρώς, προς πνευματικήν διακονίαν των πέριξ ομάδων του Ορθοδόξου Πληρώματος», την δε Κυριακή, 10 Μαρτίου 1968, Έλληνες πάροικοι της περιοχής Μπορώς και περιχώρων υπέγραψαν Πρακτικό ίδρυσης ενορίας, προς κάλυψιν των θρησκευτικών αναγκών των διαμενόντων στην περιοχή.

5) Η Ι. Μητρόπολις κατέβαλε κάθε δυνατή προσπάθεια, από την ημέρα επιβολής του επιτιμίου της αργίας από πάσης ιεροπραξίας στον π. Ιωάννη Νικολαΐδη, όταν απέστειλε εκπρόσωπό της τον Πανοσιολ. Αρχιμανδρίτη κ. Βαρθολομαίο Ιατρίδη, στις 11 Φεβρουαρίου 2024, ο οποίος δεν μπόρεσε να λειτουργήσει, αφού δεν είχε πρόσβαση στο κλειδωμένο παρεκκλήσιο. Μετά από αυτό το συμβάν, η Ιερά Μητρόπολις φρόντισε αμέσως για την εξασφάλιση του Παρεκκλησίου της St. Birgitta Griftegård (Götagatan 14, 504 30 Borås), και από τότε μία φορά το μήνα, ημέρα Σάββατο, ο Πανοσιολ. Αρχιμανδρίτης κ. Σωσίπατρος Στεφανούδης επισκέπτεται την πόλη του Μπορώς, ιερουργεί στο εν λόγω Παρεκκλήσιο, ενώ τελεί και τυχόν ιερά Μυστήρια.

6) Η Ι. Μητρόπολις Σουηδίας και πάσης Σκανδιναυΐας με άλγος προβαίνει στην παρούσα ανακοίνωση και καταληκτικά ενημερώνει το ποίμνιό της, ότι θα πρέπει να απευθύνεται ΜΟΝΟΝ στους κανονικούς αυτής Κληρικούς, που αποστέλλονται μερίμνη της και λειτουργούν ΜΟΝΟΝ στο Παρεκκλήσιο St. Birgitta Griftegård (Götagatan 14, 504 30 Borås).

4 ΜΑΡΤΙΟΥ – Όσιος Γεράσιμος ο Ιορδανίτης

4th Mar 2025 Greek Orthodox Parish of Saint Andreas, Malmo

Ὑπηρέτης θὴρ τῷ Γερασίμῳ γέρας,
Θῆρας παθῶν κτείναντι πρὶν λῆξαι βίου.
Τῇ δὲ τετάρτῃ Γεράσιμος βιότοιο ἀπέπτη.

Χριστώ εκ νεότητος, ακολούθησας πιστώς,
ζωήν την ισάγγελον, επολιτεύσω σαφώς.
Γεράσιμε Όσιε. συ γαρ εν Ιορδάνου,
διέλαμψας τη χώρα,
θήρα καθυποτάσσεις, τη στερρά σου ασκήσει.
Χριστός γαρ ον εδόξασας,
λαμπρος σε εθαυμάστωσε.

Άγίε Του Θεού, Πρέσβευε Υπέρ Ημών!

Ανακοινώσεις

Η Ι. Μητρόπολις Σουηδίας για την εκδημία του Μητροπολίτου Νεοχωρίου Παύλου

14th Feb 2025 Greek Orthodox Parish of Saint Andreas, Malmo

Ο Σεβ. Μητροπολίτης Σουηδίας και πάσης Σκανδιναυΐας κ. Κλεόπας, πληροφορηθείς την εις Κύριον εκδημίαν του Μητροπολίτου Νεοχωρίου κυρού Παύλου (Αθανάτου), ανέπεμψε δέησιν προς τον Αναστάντα Κύριον, δεηθείς υπέρ αναπαύσεως της ψυχής αυτού και κατατάξεως μετά των αγίων και δικαίων.

Φωτογραφία από romfea.gr

Ο μεταστάς Ιεράρχης, έλαβε τους δύο πρώτους βαθμούς της Ιερωσύνης στην Στοκχόλμη, από τον επίσης μακαριστό Μητροπολίτη Ανέων Πολύευκτο (Φινφίνη), τον και πρώτο Μητροπολίτη Σουηδίας.

Ο Ποιμενάρχης, αναδιφήσας το αρχείο της Ι. Μητροπόλεως Σουηδίας, ανεύρε επιστολήν του Μητροπολίτου Πολυεύκτου προς τον μακαριστόν Οικουμενικόν Πατριάρχην Αθηναγόραν τον Α΄, με ημερομηνίαν 23^η Σεπτεμβρίου 1970, στην οποία αναφέρει, ότι πρόκειται να προβεί στην χειροτονία του θεολόγου και καθηγητού γυμνασίου κ. Ιωάννου Αθανάτου, ετών 30.

Στην επομένη αναφορά του, ο Μητροπολίτης Πολύευκτος, με ημερομηνία 5 Οκτωβρίου 1970, πληροφορεί το Σεπτό Κέντρο, ότι ο εξονομασθείς νέος, την 27^ην Σεπτεμβρίου 1970 προεχειρίσθη εις Διάκονον και ωνομάσθη, κατ΄ αίτησίν του, Παύλος, της χειροτονίας γενομένης στον Ι. Ναό Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου Στοκχόλμης.

Επίσης, την 4^η Οκτωβρίου του ιδίου έτους (1970), εχειροτονήθη Πρεσβύτερος στον εξονομασθέντα Ι. Ναό, ενώ ανέλαβε καθήκοντα Ιερατικώς Προϊσταμένου της Ελληνικής Ορθοδόξου Κοινότητος Στοκχόλμης, παρέμεινε δε στην Σουηδία μέχρι του έτους 1975, οπότε και επέστρεψε οριστικώς πλέον στην Ελλάδα.

Την 28^ην Ιανουαρίου 1995 εχειροτονήθη τιτουλάριος Επίσκοπος της Ι. Αρχιεπισκοπής Αθηνών, υπό τον τίτλον Νεοχωρίου, ενώ την 3^η Νοεμβρίου 2021 προήχθη σε τιτουλάριο Μητροπολίτη.

Ευχόμεθα όπως ο Μέγας Αρχιερεύς, όπως τον κατέστησε λειτουργό των Αγίων Του Μυστηρίων στην επί γης Εκκλησία Του, να τον καταστήσει και στο υπερουράνιο θυσιαστήριο!

Ανακοινώσεις

Συλλυπητήριο μήνυμα Μητροπολίτου Σουηδίας για την επίθεση στο Örebro

5th Feb 20255th Feb 2025 Greek Orthodox Parish of Saint Andreas, Malmo

Ο Σεβ. Μητροπολίτης Σουηδίας και πάσης Σκανδιναυΐας κ. Κλεόπας, πληροφορηθείς την αιματηρή επίθεση που σημειώθηκε σήμερα το μεσημέρι στο Campus Risbergska Skolan, σχολείο εκμάθησης της Σουηδικής γλώσσης για αλλοδαπούς, στην πόλη του Örebro της Σουηδίας, με το παρόν μήνυμα εκφράζει την βαθύτατη θλίψη του για το περιστατικό, που στοίχησε την ζωή σε 12 τουλάχιστον συνανθρώπους μας, ενώ τουλάχιστον άλλοι 4 έχουν υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση και νοσηλεύονται.

Στην συνέχεια, επικοινώνησε με τον Εφημέριο της νεοϊδρυθείσης Ενορίας των Αγίων Δημητρίου και Νέστορος στην πόλη του Örebro, Αιδεσιμολ. Οικονόμο κ. Γεώργιο Αρβανιτίδη, ο οποίος τον ενημέρωσε, ότι, καθώς μέχρι στιγμής γνωρίζει, κανένα από τα θύματα δεν είναι μέλος της εκείσε ενορίας, ενώ του συνεστήθη, να συμπαρασταθεί προσωπικώς στις πληγείσες οικογένειες, μεταβαίνοντας άμεσα στο νοσοκομείο της πόλεως.

Παραλλήλως, ο Ποιμενάρχης επικοινώνησε γραπτώς με την Α. Μεγαλειότητα τον Βασιλέα Κάρολο ΙΣΤ´ Γουσταύο της Σουηδίας και με την Α. Εξοχότητα τον Πρωθυπουργό της Σουηδίας κ. Ulf Kristersson, στους οποίους μετέφερε την συμπάθεια της Α. Θ. Παναγιότητος, του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου, προς τους ίδιους και σύμπαντα τον Σουηδικό Λαό, εξέφρασε δε την συμπαράσταση του ιδίου και του ποιμνίου του στην Σκανδιναυΐα, προσεπευχόμενος για την ανάπαυση των ψυχών των θυμάτων και την αποκατάσταση της υγείας των διασωθέντων.

Το μήνυμα συμπαραστάσεως του Σεβ. κ. Κλεόπα προς τις ως άνω Σουηδικές Αρχές έχει ως εξής:

«Μόλις πληροφορήθηκα την άνανδρη, απάνθρωπη και στυγερή δολοφονική επίθεση που συνέβη σήμερα το μεσημέρι στο Campus Risbergska Skolan, στην πόλη του Örebro, που στοίχησε την ζωή σε αθώους συνανθρώπους μας και οδήγησε άλλους βαριά τραυματισμένους στο νοσοκομείο, σπεύδω να Σας διαβιβάσω αρχικώς την αμέριστη συμπαράσταση της Α. Θ. Παναγιότητος, του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου, προς Εσάς προσωπικώς και δι’ Υμών προς τον φιλήσυχο και ειρηνικό Σουηδικό Λαό, παράλληλα δε να Σας εκφράσω και την προσωπική μου οδύνη και του ποιμνίου καθόλου της Μητρός Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως στην Σκανδιναυΐα, προσευχόμενος για την ανάπαυση των ψυχών των θυμάτων, την άμεση αποκατάσταση των τραυματιών και την παρηγορία των οικογενειών των θυμάτων».

Ανακοινώσεις

Condolence Message from Metropolitan Cleopas of Sweden, On the Attack in Örebro

5th Feb 20255th Feb 2025 Greek Orthodox Parish of Saint Andreas, Malmo

His Eminence, Metropolitan Cleopas of Sweden and All Scandinavia, upon learning of the bloody attack that took place today at noon at Campus Risbergska Skolan, a Swedish language school for imigrants in the city of Örebro, Sweden, expresses his deepest sorrow through this message. The attack claimed the lives of at least 12 of our fellow human beings, while at least 4 others have undergone surgery and are currently hospitalized.

He then contacted the Pastor of the newly established Parish of Saints Demetrios and Nestor in the city of Örebro, Reverend Economos George Arvanitidis, who informed him that, as far as he knows, none of the victims are members of the local parish. He was advised to personally support the affected families by visiting the city’s hospital ASAP.

At the same time, the Metropolitan reached out in writing to His Majesty King Carl XVI Gustaf of Sweden and to His Excellency Prime Minister Ulf Kristersson of Sweden, conveying the condolences of His All-Holiness Ecumenical Patriarch Bartholomew to them and to all the Swedish people. He also expressed his own sympathy and that of his flock in Scandinavia, offering prayers for the repose of the souls of the victims and the restoration of health for the survivors.

The message of support from His Eminence Cleopas to the Swedish Authorities reads as follows:

“As soon as I was informed of the cowardly, inhuman, and brutal murderous attack that took place today at noon at Campus Risbergska Skolan in Örebro, which cost the lives of innocent fellow human beings and led others to be seriously wounded and hospitalized, I hasten to convey to You initially the undivided sympathy of His All-Holiness Ecumenical Patriarch Bartholomew to You personally and through You to the peaceful Swedish people. At the same time, I would like to express my own personal sorrow and that of the flock of the Mother Church of Constantinople in Scandinavia, praying for the repose of the souls of the victims, the swift recovery of the injured, and the comfort of the families of the victims.”

Ανακοινώσεις

«Υπαπαντή» νέου μέλους στον Καθεδρικό Ναό Στοκχόλμης

5th Feb 2025 Greek Orthodox Parish of Saint Andreas, Malmo

Το πρωΐ της Κυριακής, 2 Φεβρουαρίου 2025, εορτή της Υπαπαντής του Κυρίου, ο Σεβ. Μητροπολίτης Σουηδίας και πάσης Σκανδιναυΐας κ. Κλεόπας χοροστάτησε στον Καθεδρικό Ναό Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης, όπου συλλειτούργησαν, ο Εφημέριος του Ναού, Πανοσιολ. Αρχιμανδρίτης κ. Βαρθολομαίος Ιατρίδης, και ο Αιδεσιμολ. Οικονόμος κ. Γεώργιος Αρβανιτίδης, Εφημέριος της Ενορίας των Αγίων Δημητρίου και Νέστορος, της πόλεως Örebro Σουηδίας.

Κατά την διάρκεια της Θείας Λειτουργίας και πριν την μετάδοση της Θείας Κοινωνίας στους πιστούς, ο Ποιμενάρχης, όπως συμβαίνει επί των ημερών της αρχιερατείας του, προσκάλεσε τα παιδιά να ανέλθουν στην σολέα, όπου τους εξήγησε επ’ ολίγον το νόημα της σημερινής εορτής, και στην συνέχεια τους επέστησε την προσοχή, να παρακολουθήσουν το Ιερό Μυστήριο του Χρίσματος, που είναι στην ουσία η «Υπαπαντή»-Υποδοχή ενός νέου μέλους στο Σώμα του Χριστού.

Ο προσελθών σήμερα στην Ορθόδοξη Εκκλησία, έλκει την καταγωγή του από την Ουγκάντα, είναι καρπός των συναντήσεων της νεολαίας του Καθεδρικού Ναού Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης, όπου οι νέοι και οι ενδιαφερόμενοι για την Ορθόδοξη πίστη κατηχούνται και προετοιμάζονται, για να ενταχθούν κατά περίπτωση, είτε δια του Βαπτίσματος, είτε δια του Χρίσματος.

Ο συγκεκριμένος νέος έλαβε το όνομα Μάρκος, ανέγνωσε το σύμβολο της πίστεως και τα λοιπά προβλεπόμενα στο συγκεκριμένο Ιερό Μυστήριο και, αφού εχρίσθη δια του Αγίου Μύρου, εδέχθη ως δώρο από μεν την ενορία έναν επιστήθιο Σταυρό, από δε τον ανάδοχό του, Δρ. Ιωάννη Ρηγόπουλο, μία περίτεχνη εικόνα του προστάτη του Ευαγγελιστού Μάρκου.

Στην ομιλία του προς το Εκκλησίασμα, ο Σεβασμιώτατος ευχαρίστησε αρχικώς τον π. Βαρθολομαίο, ο οποίος τον εσυνόδευσε κατά την χθεσινή ποιμαντική επίσκεψή του στην Ενορία του Örebro, συνεχάρη δε στην συνέχεια τον π. Γεώργιο για την αφοσιωμένη ιερατική διακονία του στην ενορία του Örebro και την παράθεση πλούσιαςς φιλοξενίας εκείσε, ενώ επεξήγησε την σημασία των λόγων της «απολύσεως» της σημερινής εορτής: «Ὁ ἐν ἀγκάλαις τοῦ Δικαίου Συμεών βασταχθῆναι καταδεξάμενος διά τήν ἡμῶν σωτηρίαν». Δοξάζοντας το όνομα του Τριαδικού Θεού, που επευλογεί το επιτελούμενο ιεραποστολικό έργο στην Επαρχία του Οικουμενικού Θρόνου στην εσχατιά της Ευρώπης, ευχόμαστε και άλλοι πολλοί αδελφοί μας, να δεχθούν τον φωτισμό του Ευαγγελίου της σωτηρίας και να ενταχθούν στους κόλπους της Ορθοδόξου Εκκλησίας, με ιεραποστολικό ζήλο και φρόνημα!

Ανακοινώσεις

“Ypapanti” of a New Member at the Stockholm Cathedral

5th Feb 2025 Greek Orthodox Parish of Saint Andreas, Malmo

On the morning of Sunday, February 2nd, 2025, the Feast of the Ypapanti/ Christ’s Presentation into the Temple, His Eminence Metropolitan Cleopas of Sweden and All Scandinavia presided over the Divine Liturgy in Chorostasia, at the St. George Cathedral of Stockholm.

Cocelebtants were the parish priest, Very Reverend Archimandrite Bartholomew Iatridis, and the Reverend Economos George Arvanitidis, Parish Priest of the Saints Demetrios and Nestor Parish in Örebro, Sweden.

During the Divine Liturgy, before the distribution of Holy Communion to the faithful, as has become a tradition during his episcopacy tenure, the Metropolitan invited the children to come up to the solea, in front of Holy Altar, where he briefly explained the meaning of the feast day. He then drew their attention to the Holy Sacrament of Chrismation, which is essentially the “Ypapanti”—the reception of a new member into the Body of Christ.

The individual being received into the Orthodox Church today hails from Uganda. He is the fruit of the meetings of the St. George Cathedral of Stockholm Youth Ministry, where the youth and those interested in the Orthodox faith are catechized and prepared to be integrated into the Church, either through Baptism or Chrismation, as applicable.

This young man was given the name Mark. He recited the Nicene Creed and the other required prayers as part of the Holy Sacrament, and after being anointed with Holy Myrrh, he received a pectoral cross as a gift from the parish and a beautiful icon of his patron saint Evangelist Mark from his sponsor Dr. Ioannis Rigopoulos.

In his address to the congregation, His Eminence first thanked Fr. Bartholomew for accompaning him during his pastoral visit to the Örebro Parish the day before. He then congratulated Fr. George for his dedicated priestly ministry in the Örebro Parish and for the abrahamic hospitality extended there. His Eminence also explained the significance of the words in the dismissal of the day’s feast: “He who deigned to be held in the arms of the Righteous Simeon for our salvation.”

Praising the name of the Trinitarian God, who blesses the ongoing missionary ministry of the Eparchy of the Ecumenical Patriarchate in the Northern Lands, we pray that many more of our brothers and sisters will receive the enlightenment of the Gospel and will be welcomed into the embrace of the Orthodox Church, with missionary zeal and dedication!

Ανακοινώσεις

Ποιμαντορική Επίσκεψη του Μητροπολίτου Σουηδίας στην Ενορία του Örebro

5th Feb 2025 Greek Orthodox Parish of Saint Andreas, Malmo

Το πρωΐ του Σαββάτου, 1^η Φεβρουαρίου 2025, ο Σεβ. Μητροπολίτης Σουηδίας και πάσης Σκανδιναυΐας κ. Κλεόπας, συμπαραστατούμενος από τον Πανοσιολ. Αρχιμανδρίτη κ. Βαρθολομαίο Ιατρίδη, Εφημέριο του Καθεδρικού Ναού Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης, τον Αιδεσιμολ. Οικονόμο κ. Βασίλειο Χαλήλ, Κληρικό του Πατριαρχείου Αντιοχείας, και τον Αιδεσιμολ. Οικονόμο κ. Γεώργιο Αρβανιτίδη, Εφημέριο της Ενορίας των Αγίων Δημητρίου και Νέστορος της πόλεως Örebro Σουηδίας, ιερούργησε στη νεοσύστατη Ενορία, ενώ στη Θεία Λειτουργία οι ύμνοι αποδόθηκαν στην Ελληνική, Σουηδική, Αγγλική, Σλαβική και Αραβική γλώσσα.

Στην ομιλία του, ο Ιεράρχης των Σκανδιναυϊκών Χωρών, αναφέρθηκε στην μνήμη του εορτάζοντος Αγίου Τρύφωνος, εις δε το τέλος καλωσόρισε τους παρισταμένους, αρχής γενομένης από τον επισκέπτη συλλειτουργό π. Βασίλειο, τον π. Βαρθολομαίο, τα μέλη της Βυζαντινής Χορωδίας του Καθεδρικού Ναού Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης, υπό την διεύθυνση της Δδος Ηλιάνας Αντωνίου, συνεχάρη δε και τον π. Γεώργιο Αρβανιτίδη, τα μέλη του Εκκλησιαστικού Συμβουλίου και τους εθελοντές της ενορίας, οι οποίοι, στην παρακείμενη αίθουσα, παρέθεσαν ακολούθως γεύμα.

Το απόγευμα της ιδίας, ο Ποιμενάρχης και η συνοδεία του επέστρεψαν με το τραίνο στην Στοκχόλμη.

Ανακοινώσεις

Metropolitan Cleopas of Sweden’s Pastoral Visit to the Örebro Parish

5th Feb 2025 Greek Orthodox Parish of Saint Andreas, Malmo

On the morning of Saturday, February 1st, 2025, His Eminence Metropolitan Cleopas of Sweden and All Scandinavia, accompanied by the V. Rev. Archimandrite Bartholomew Iatridis, Pastor of the Saint George Cathedral of Stockholm, Rev. Economos Vasilios Khalil, Cleryman of the Patriarchate of Antioch, and Rev. Economos George Arvanitidis, Pastor of the Saints Demetrios and Nestor Parish of Örebro, Sweden, celebrated the Divine Liturgy at the newly established parish. During the Divine Liturgy, the hymns were chanted in Greek, Swedish, English, Slavonic and Arabic.

In his sermon, the Hierarch of the Scandinavian Countries commemorated the feast of Saint Tryphon. At the end of the service, he welcomed the attendees, beginning with the visiting co-celebrant Fr. Vasilios, Fr. Bartholomew, the members of the Byzantine Choir of the Saint George Cathedral of Stockholm, directed by Ms. Eliana Antoniou. He also congratulated Fr. George, the Parish Council, and the volunteers of the parish, who later hosted a meal in the adjacent hall.

In the afternoon, His Eminence and his entourage returned to Stockholm by train.

Ανακοινώσεις

80 χρόνια μετά, γιατί μιλάμε ακόμη για Άουσβιτς; Του Σεβ. Μητροπολίτου Σουηδίας κ. Κλεόπα

5th Feb 2025 Greek Orthodox Parish of Saint Andreas, Malmo

Την Δευτέρα, 27 Ιανουαρίου 2025, η Α. Θ. Παναγιότης, ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος ανέθεσε στον Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Χριστουπόλεως κ. Εμμανουήλ, στον Ελλογιμώτατο κ. Γεώργιο Πηλιχό, συγγραφέα της μελέτης «Άουσβιτς: Έλληνες – Αριθμός Μελλοθανάτου», και στην ελαχιστότητά μου, να εκπροσωπήσουμε το Οικουμενικό Πατριαρχείο στις εκδηλώσεις τιμής για την 80^η επέτειο από την απελευθέρωση του στρατοπέδου του Άουσβιτς – Μπίρκεναου από τα Σοβιετικά στρατεύματα, στις 27 Ιανουαρίου 1945.

Στην 80^η επέτειο, 50 επιζήσαντες του Ολοκαυτώματος, καθώς και ο Πολωνός Πρόεδρος Aντρέι Ντούντα, κατέθεσαν στεφάνια στο «Τείχος του Θανάτου», στο πρώτο στρατόπεδο του Άουσβιτς, όπου πυροβολήθηκαν χιλιάδες Πολωνοί αιχμάλωτοι, Εβραίοι και Σοβιετικοί αιχμάλωτοι πολέμου, για τους άνω του ενός εκατομμυρίου ανθρώπους, που βρήκαν μαρτυρικό θάνατο στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Άουσβιτς – Μπίρκεναου, στην Πολωνία, από το 1940 ως το 1945, με περισσότερους από 66.000 Έλληνες ανάμεσα στα θύματα, τιμώντας παράλληλα την μνήμη των συνολικά έξι εκατομμυρίων Εβραίων θυμάτων του Ολοκαυτώματος.

Οι επιζώντες του Ολοκαυτώματος ομιλητές και ο Piotr Cywinski, Διευθυντής του Μουσείου του Άουσβιτς, εξέφρασαν την ανησυχία τους για την αναζωπύρωση ακραίων ιδεολογιών. «Το Ολοκαύτωμα δεν ξεκίνησε με το Άουσβιτς, ξεκίνησε πρώτα με λόγια, και τράφηκε από την σιωπή και την αδιαφορία της κοινωνίας», τόνισε στην ομιλία της η επιζήσασα Εύα Ζεπέσι, στέλνοντας ένα ηχηρό μήνυμα στις νεώτερες γενιές, να μην αφήσουν την ιστορία να επαναληφθεί και προειδοποίησαν για τους κινδύνους του αυξανόμενου αντισημιτισμού.

Η τελετή άρχισε στις 4 μ.μ. (τοπική ώρα), και διήρκησε περισσότερο από 2 ώρες, με την συμμετοχή 54 διεθνών αντιπροσωπειών. Μεταξύ των 2,700 περίπου προσώπων που απότισαν φόρο τιμής στα θύματα της ναζιστικής θηριωδίας, μέσα σε μια τεράστια θερμαινόμενη σκηνή, που είχε στηθεί πάνω από την «Πύλη του Θανάτου», την ιστορική πύλη εισόδου του Μπιρκενάου, ήταν βασιλείς, αρχηγοί κρατών και θρησκευτικοί ηγέτες, μεταξύ των οποίων ο Βασιλεύς Κάρολος Γ’ της Αγγλίας, η Πριγκίπισσα της Σουηδίας Βικτωρία, ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο Καγκελάριος της Γερμανίας Όλαφ Σολτς, ο Πρωθυπουργός της Σουηδίας Ούλφ Κρίστερσον και ο Υφυπουργός Εξωτερικών της Ελλάδος Αναστάσιος Χατζηβασιλείου.

Το στρατόπεδο δημιουργήθηκε το 1940 στους στρατώνες του Οσβιέτσιμ, στην κατεχόμενη νότια Πολωνία, και το όνομά του εκγερμανίσθηκε σε Άουσβιτς από τους Ναζί. Οι 728 πρώτοι Πολωνοί πολιτικοί κρατούμενοι έφθασαν εκεί στις 14 Ιουνίου του ιδίου έτους. Το Άουσβιτς ήταν το σύμπλεγμα 30 στρατοπέδων συγκέντρωσης και εξόντωσης του ναζιστικού καθεστώτος.

Στις 27 Ιανουαρίου 1945, ο Κόκκινος Στρατός των Σοβιετικών, προελαύνοντας προς την Γερμανία, κατέλαβε το στρατόπεδο συγκέντρωσης Άουσβιτς – Μπίρκεναου, αποκαλύπτοντας παράλληλα την τραγική αλήθεια για την «τελική λύση», δηλαδή τις προγραμματισμένες μαζικές μεθόδους εξόντωσης κρατουμένων, με την χρήση των θαλάμων αερίων και των κρεματορίων.

Τα στρατόπεδα συγκέντρωσης ανέπτυξαν ως κεντρική τους θεωρία την ύπαρξη κατώτερων και ανώτερων ανθρώπων, την απαλλαγή της κοινωνίας από την παρουσία υπανθρώπων, όπως χαρακτηρίζονταν τότε οι Εβραίοι, και αποτέλεσαν τον αντίποδα της χριστιανικής ηθικής και του ανθρωπισμού, περιφρονώντας παντελώς τις χριστιανικές αρχές της ισότητος και της αγάπης προς τον συνάνθρωπο, αυτόν τον περιφρονημένο και περιθωριοποιημένο αδελφό της Ευαγγελικής περικοπής της Κυριακής της Κρίσεως.

Στις 24 Ιανουαρίου 1945, οι στρατιώτες της 322ης Μεραρχίας Τυφεκιοφόρων της 60ης Στρατιάς του Κόκκινου Στρατού άνοιξαν την εξωτερική πύλη του στρατοπέδου του θανάτου, με το διαβόητο σύνθημα “ARBEIT MACHT FREI” (η εργασία απελευθερώνει) και αντίκρισαν συγκλονισμένοι 7.000 εναπομείναντες εξαθλιωμένους επιζήσαντες ομήρους του στρατοπέδου. Έμειναν άναυδοι μπροστά στο μέγεθος της φρίκης που ξετυλίχτηκε μπροστά τους.

Η αντίστροφη μέτρηση για την οριστική ήττα των Ναζί είχε ήδη ξεκινήσει. Στις 17 Ιανουαρίου 1945, μπροστά στην προέλαση των σοβιετικών στρατευμάτων, οι Ες-Ες ανάγκασαν 60.000 φυλακισμένους να κάνουν την «Πορεία του θανάτου» προς άλλα στρατόπεδα της Δύσης, υποχρεώνοντάς τους δηλαδή σε εξοντωτικές πορείες θανάτου. Όσοι από τους κρατούμενους, λόγω της εξαθλιωμένης κατάστασης της υγείας τους, δεν μπορούσαν να περπατήσουν, εγκαταλείφθηκαν στα στρατόπεδα εξόντωσης, να πεθάνουν από την ασιτία και το ψύχος.

Από τις 21 ως τις 26 Ιανουαρίου 1945, οι Γερμανοί ανατίναξαν τους θαλάμους αερίου και τους φούρνους αποτέφρωσης του Μπιρκενάου και αποχώρησαν.

Στο παρελθόν είχα ασχοληθεί με το θέμα του Ολοκαυτώματος, εξαιτίας της συμμετοχής μου, με ομιλίες σε 3 διεθνή συνέδρια: α) συνοδεύοντας τον Οικουμενικό Πατριάρχη στο Ισραήλ (Δεκέμβριος 2027), και β) εκπροσωπώντας την Α. Θ. Παναγιότητα στο συνέδριο των Αθηνών, μαζί με τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Γέροντα Χαλκηδόνος κ. Εμμανουήλ (Οκτώβριος 2015) και γ) στο συνέδριο της Ρώμης (Φεβρουάριος 2020), προβάλλοντας την θαρραλέα στάση της Ορθοδόξου Εκκλησίας, η οποία, μέσω των ηρωϊκών πνευματικών ταγών της και όλων ανεξαιρέτως των βαθμίδων κληρικών της, αντιστάθηκε δυναμικά στους εκτοπισμούς των Εβραίων, διέσωσε πολλούς και μοιράστηκε, σε αρκετές περιπτώσεις, την ίδια με αυτούς μοίρα, βασανιστήρια, εξορία και εκτελέσεις.

Κλασσική παραμένει η ακόλουθη φράση του Αρχιεπισκόπου Αθηνών Δαμασκηνού Παπανδρέου: «Εγώ έκαμα τον σταυρό μου, μίλησα με τον Θεό και απεφάσισα να σώσω όσες ψυχές Εβραίων ημπορώ, έστω κι αν κινδυνεύω. … Οι Ιεράρχες της Ελλάδος, στρατηγέ Στρόουπ, δεν τουφεκίζονται, απαγχονίζονται. Σας παρακαλώ να σεβασθήτε αυτήν την παράδοσιν.»

Δυστυχώς, δεν μου εδόθη στο παρελθόν η ευκαιρία να επισκεφθώ τον ιερό τόπο μαρτυρίου και τελευτής χιλιάδων συνανθρώπων μας, Χριστιανών και Ιουδαίων, για να αποτίσω φόρο τιμής στα θύματα της ναζιστικής θηριωδίας, κάτι το οποίο τελικώς έπραξα την Δευτέρα, 27 Ιανουαρίου 2025.

Η ημέρα της απελευθέρωσης του στρατοπέδου κηρύχθηκε από τα Ηνωμένα Έθνη «Ημέρα Μνήμης του Ολοκαυτώματος». Η επέτειος αυτή αναδεικνύει την σπουδαιότητα της ιστορικής μνήμης και περισυλλογής, σε μια εποχή που ο ρατσισμός και ο φανατισμός αποτελούν επίκαιρα θέματα, μιας και η ανθρωπότητα προφανώς δεν μαθαίνει από τις δοκιμασίες του παρελθόντος και ξεχνά πολύ γρήγορα, κι όταν ξεχνάς, είσαι καταδικασμένος να ξαναβιώσεις και να ξαναπενθήσεις τις ίδιες φρικαλεότητες!

Ευκαιρίας δοθείσης, θα κάνω μια σύντομη αναφορά στο βιβλίο «Night» (Νύχτα) του βραβευμένου με Νόμπελ Elie Wiesel, που αποτελεί μια οδυνηρή αυτοβιογραφική αφήγηση της επιβίωσής του ως έφηβος στα ναζιστικά στρατόπεδα θανάτου, θέτοντας, επίσης, εύγλωττα φιλοσοφικά και προσωπικά ερωτήματα, σχετικά με το τί ήταν το Ολοκαύτωμα και ποια η κληρονομιά του.

Στην εν λόγω μελέτη του, ο Elie Wiesel αναφέρεται στον απαγχονισμό δύο ενηλίκων Εβραίων κι ενός αγοριού από τα Ες-Ες. Προς εκφοβισμό των κρατουμένων, τα Ες-Ες τους υποχρέωσαν να παρελάσουν μπροστά από τα τρία θύματα. Αν και οι δύο ενήλικες ήταν ήδη νεκροί, το αγόρι χαροπάλευε για αρκετή ώρα. Η οδυνηρή αυτή εικόνα ώθησε έναν από τους κρατουμένους να διερωτηθεί μεγαλόφωνα: «Για όνομα του Θεού, πού είναι ο Θεός;» Τότε άκουσε ενδόμυχα μια φωνή να του λέει: «Εδώ ακριβώς είναι. Κρέμεται σ’ αυτές τις αγχόνες.»

Εδώ τίθεται το πρόβλημα της θεοδικίας. Γιατί να δοκιμάζεται ο δίκαιος και να ευημερεί ο άδικος; Πώς συμβιβάζεται η ύπαρξη του κακού στον κόσμο με την δικαιοσύνη και την ευσπλαχνία του Θεού;

Το ερώτημα αυτό θέτει ο Προφήτης Ιερεμίας και ο Προφητάναξ Δαυΐδ, απευθυνόμενοι προς τον Θεό, η δε περίπτωση του Δικαίου Ιώβ είναι η πλέον αντιπροσωπευτική της θεοδικίας. Δοκιμάζεται η πίστη του Ιώβ, κατά Θεία παραχώρηση, υπομένει με καρτερία τις δοκιμασίες και η προσευχή του είναι: «Εἴη τό ὄνομα Κυρίου εὐλογημένον!», για να επαληθευθεί ο λόγος του Προφήτου Αββακούμ: «Ὁ δίκαιος ἐκ πίστεως ζήσεται».

Ο Απόστολος Παύλος αναφέρεται στην προσωπική του εμπειρία, όταν λέγει: «ὁ Θεὸς ἡμᾶς τοὺς ἀποστόλους ἐσχάτους ἀπέδειξεν, ὡς ἐπιθανατίους, ὅτι θέατρον ἐγενήθημεν τῷ κόσμῳ, καὶ ἀγγέλοις καὶ ἀνθρώποις. ἡμεῖς μωροὶ διὰ Χριστόν, ὑμεῖς δὲ φρόνιμοι ἐν Χριστῷ· ἡμεῖς ἀσθενεῖς, ὑμεῖς δὲ ἰσχυροί· ὑμεῖς ἔνδοξοι, ἡμεῖς δὲ ἄτιμοι. ἄχρι τῆς ἄρτι ὥρας καὶ πεινῶμεν καὶ διψῶμεν καὶ γυμνητεύομεν καὶ κολαφιζόμεθα καὶ ἀστατοῦμεν καὶ κοπιῶμεν ἐργαζόμενοι ταῖς ἰδίαις χερσί· λοιδορούμενοι εὐλογοῦμεν, διωκόμενοι ἀνεχόμεθα, βλασφημούμενοι παρακαλοῦμεν» και «εὐδοκῶ ἐν ἀσθενείαις, ἐν ὕβρεσιν, ἐν ἀνάγκαις, ἐν διωγμοῖς, ἐν στενοχωρίαις, ὑπὲρ Χριστοῦ· ὅταν γὰρ ἀσθενῶ, τότε δυνατός εἰμι».

Η κραυγή του Χριστού επί του σταυρού εκπληρώνεται ως προφητεία του 21^ου Μεσσιανικού Ψαλμού. Αυτό το υψηλότερο σημείο της Θείας Κενώσεως, κατά τον Άγιο Κύριλλο Αλεξανδρείας, είναι η Σταυρική Θυσία, ονομάζεται δε και τελεία εγκατάλειψις και εκφράστηκε ως κραυγή επί του Σταυρού.

«Υπάρχει το Αουσβιτς, δεν μπορεί επομένως να υπάρχει Θεός», ανέφερε σε συνέντευξή του στον Ferdinando Camon ο Primo Levi, Ιταλοεβραίος χημικός, συγγραφεύς και ποιητής (1919-1987), επιζήσας του Ολοκαυτώματος, (Ferdinando Camon, «Conversations with Primo Levi»).

«Η δοκιμασία της πίστης είναι επομένως τρομακτικά σκληρή: Αναζητούσα όλη μέρα μιαν απάντηση στην ψωριασμένη γη και στις στάχτες του ουρανού, αναζητούσα να βρω αυτό που ένωνε τους θαλάμους αερίων με τον Θεό. (Aaron Zeitlin (1898-1973), «Poems of the Holocaust and Poems of Faith»).

Το ερώτημα της υπάρξεως του Θεού θέτουν οι ανωτέρω λογοτέχνες και αν, σε περιπτώσεις όπως το Άουσβιτς, ο Θεός παραμένει αδιάφορος και απαθής, ή και μήπως έχει ήδη πεθάνει.

Ο Θεός όντως πέθανε, αλλά πώς; Η θανάτωση του Θεού βιώνεται στο παράδοξο της Σταυρικής Του θυσίας, στην Άκρα Ταπείνωση, στο Θείον Πάθος, όπου ψάλλουμε: «Ὁ Σταυρός σου Κύριε, ζωὴ καὶ ἀνάστασις ὑπάρχει τῷ λαῷ σου, καὶ ἐπ’ αὐτῷ πεποιθότες, σὲ τὸν σταυρωθέντα, Θεὸν ἡμῶν, ὑμνοῦμεν· Ἐλέησον ἡμᾶς.»

Δια του Θείου Πάθους, ο Θεάνθρωπος Κύριος μετέχει στο πάθος και τις δοκιμασίες της ανθρωπότητος. Πάσχει με τους πάσχοντες και, Αναστημένος πλέον, συνοδοιπορεί με τον Λουκά και τον Κλεόπα στην πορεία προς Εμμαούς, βεβαιώνοντάς μας ότι «ἰδοὺ ἐγὼ μεθ᾿ ὑμῶν εἰμι πάσας τὰς ἡμέρας ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος».

Ολοκληρώνω τις σκέψεις μου, παραθέτοντας τα ακόλουθα αποσπάσματα από την ομιλία της Α. Θ. Παναγιότητος, του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου, στην Ολομέλεια της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης, στις 27 Ιανουαρίου 2025: «Το Οικουμενικό Πατριαρχείο αποτελεί ζωντανή απόδειξη ότι οι διαφορετικοί πολιτισμοί και οι διαφορετικές θρησκείες μπορούν να συνυπάρχουν με αλληλεγγύη και ειρήνη. Αυτό είναι το όραμα και το μήνυμά μας. … Μπορούμε να δώσουμε ανανεωμένη ελπίδα αν όλοι μας -πολιτικοί και θρησκευτικοί ηγέτες- εργαστούμε από κοινού για έναν κοινό στόχο: δηλαδή να αφήσουμε πίσω μας έναν κόσμο καλύτερο για τα παιδιά μας από αυτόν που κληρονομήσαμε ή δημιουργήσαμε. Έναν κόσμο όπου οι συγκρούσεις και ο πόλεμος δεν θα είναι οι τρόποι επίλυσης των διαφορών και των διαιρέσεων, όπου όλες οι θρησκείες και όλες οι φυλές θα γίνονται ισότιμα και αδιακρίτως σεβαστές, όπου οι άνθρωποι θα έχουν αρκετή αγάπη ως μητρική γλώσσα όλης της ανθρωπότητας και όπου η ποικιλομορφία της φύσης θα προστατεύεται».

Στο ερώτημα, λοιπόν, 80 χρόνια μετά, γιατί μιλάμε ακόμη για Άουσβιτς, απαντούμε: Για να διατηρήσουμε σε εγρήγορση την συνείδησή μας και ζωντανή την ιστορική μνήμη, μεταμορφώνοντας την οδύνη σε αλληλεγγύη, απαλλαγμένοι από μίσος, ρατσισμό και μισαλλοδοξία, τηρώντας στάση ωριμότητας και υπευθυνότητας κι όχι στάση πνευματικά αναπήρων ανθρώπων, οι οποίοι έχουν διαγράψει την λέξη «μνημοσύνη» από το λεξιλόγιό τους, παραδομένοι στον λήθαργο της λησμονιάς, απαθείς παρατηρητές στο μαρτύριο και τις στάχτες συνανθρώπων μας.

Ας προσανατολισθούμε προς την θεόσδοτη δωρεά του καθ᾽ ομοίωσιν!