Ο Σεβ. Μητροπολίτης Σουηδίας και πάσης Σκανδιναυΐας κ. Κλεόπας, πληροφορηθείς την εις Κύριον εκδημία του Πρωτοπρεσβυτέρου του Οικουμενικού Θρόνου κυρού Σεραφείμ Φαράσογλου, ανέπεμψε δέηση υπέρ αναπαύσεως της ψυχής αυτού στον Καθεδρικό Ναό Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης, ενώ με αισθήματα της κατ’ άνθρωπον θλίψεως και της ελπίδος, που γεννά η εκ νεκρών ανάστασις του Σωτήρος Χριστού, πληροφορεί το ποίμνον της Μητρός Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως στην Σκανδιναυΐα για το θλιβερό αυτό γεγονός.

Ο μεταστάς υπήρξε γέννημα-θρέμμα Φαναριώτης και μεγαλωμένος στα Πατριαρχικά Αναλόγια, επί πρωτοψαλτίας Κ. Πρίγγου και λαμπαδαρίας Θρ. Στανίτσα, ήτο δε μουσικολογιώτατος, πολυγραφώτατος και πολύ δραστήριος σε όλους τους τομείς της τιμημένης Ιερωσύνης του.

Υποδειγματικός οικογενειάρχης, ευτύχησε με την πρεσβυτέρα του Βασιλική, να δημιουργήσουν οικογένεια με χριστιανικές αρχές, ενώ δεν δίστασαν, να προσφέρουν στην Εκκλησία εκ των τέκνων τους και θυγατέρες, αφιερωμένες στο μοναχικό σχήμα.

Ο εκλιπών Πρωτοπρεσβύτερος κυρός Σεραφείμ Φαράσογλου, λαβών τους δύο βαθμούς της Ιερωσύνης εις τας αυλάς της Μητρός Εκκλησίας, προσκληθείς υπό του μακαριστού Μητροπολίτου πρώην Αμασείας κυρού Παύλου, ενετάχθη στο Κληρικολόγιο της Ι. Μητροπόλεως Σουηδίας και πάσης Σκανδιναυΐας την 1^η Δεκεμβρίου 1974, διορισθείς Ιερατικώς Προϊστάμενος του Ιερού Ναού Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου Στοκχόλμης, κατόπιν του Καθεδρικού Ναού Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης, αναλαβών παραλλήλως καθήκοντα Γραμματέως και Πρωτοσυγκέλλου της Ι. Μητροπόλεως.

Ο συντάκτης του παρόντος ενθυμείται την ευγένεια, τον σεβασμό και την διάκριση, χαρίσματα από τα οποία διακατεχόταν ο Φαναριώτης π. Σεραφείμ, καθώς και τις δύο επισκέψεις του στην Στοκχόλμη επί των ημερών της ποιμαντορίας του, κατά τις οποίες προκάλεσε τον ενθουσιασμό των παλαιών ενοριτών του Καθεδρικού Ναού, οι οποίοι έσπευσαν να εκφράσουν τον σεβασμό και την αγάπη τους προς το πρόσωπό του, αναμιμνησκόμενοι των παλαιών ημερών της ενταύθα διακονίας του.

Επίσης, οφείλω να καταθέσω, μεταξύ άλλων, την ευγνωμοσύνη μου για την καλή του διάθεση να μου αποστείλει πολύτιμο αρχειακό και ιστορικό υλικό, για την σύνταξη της μελέτης μου, με τίτλο: «Ἡ Ἱεραποστολίκή Διακονία τοῦ Ἀρχιμανδρίτου Εὐσεβίου Βίττη εἰς τήν Σκανδιναυΐαν, 1965-1980», το οποίο αποτελούσε απόσταγμα της αλληλογραφίας του, με τον επίσης μακαριστό π. Ευσέβιο, αλλά και την συναναστροφή του μετ’ αυτού, κατά τα έτη της συνδιακονίας των στην Ι. Μητρόπολη Σουηδίας.

Από του έτους 1987 έως τους έτους 2021, διηκόνησε στην Ι. Μητρόπολη Περιστερίου ως Ιερατικώς Προϊστάμενος του Ενοριακού Ναού Παμμεγίστων Ταξιαρχών (Παλαιός), όπου ανάλωσε τον εαυτό του στην διακονία του λόγου του Θεού, του καταρτισμού του λαού του Θεού, ως διευθυντής χορωδιών, πάντοτε πιστός οικονόμος των Μυστηρίων της Εκκλησίας και εις όσα διακονήματα του ανέθετε η εκάστοτε προϊσταμένη του αρχή.

Πολυσέβαστε και αγαπητέ μας π. Σεραφείμ, «τον αγώνα τον καλόν ηγώνισαι, τον δρόμον τετέλεκας, την πίστιν τετήρηκας, λοιπόν απόκειταί σοι ο της δικαιοσύνης στέφανος, όν αποδώσει σοι Κύριος» . Αιωνία σου η μνήμη!

Ασπαζόμαστε με σεβασμό και ευγνωμοσύνη την δεξιά σου και ευχόμεθα, η ψυχή σου να συμπαρεδρεύει μετά των Αγγέλων και των Αγίων, στο υπερουράνιο θυσιαστήριο, όπου ήχος καθαρός εορταζόντων και βοώντων, Κύριε δόξα σοι!

Προσευχητικώς και λίαν ευγνωμόνως.

† ο Σουηδίας Κλεόπας 

Το πρωΐ της Κυριακής, 19 Ιανουαρίου 2025, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Σουηδίας και πάσης Σκανδιναυΐας κ. Κλεόπας ανταποκρίθηκε στην πρόσκληση του Λουθηρανού Επισκόπου της Σουηδικής πόλεως Västerås κ. Mikael Mogren, για να παραστεί στις χειροτονίες ενός διακόνου και δύο πρεσβυτέρων, και να συμμετάσχει ακολούθως στην συζήτηση που ακολούθησε, αφιερωμένη στην Οικουμενική Εβδομάδα 2025, η οποία θα πραγματοποιηθεί το διήμερο 20 έως 24 Αυγούστου ε.ε., στην Στοκχόλμη, με την συμμετοχή της Α. Θ. Παναγιότης, του Οικουμενικού Πατριάρχου κ. Βαρθολομαίου.

Στο τέλος της Θείας Λειτουργίας, ο Μητροπολίτης συνεχάρη τον Επίσκοπο και τους νεοχειροτονηθέντες, διεβίβασε τις πατρικές ευχές του Πατριάρχου Βαρθολομαίου και τους προσέφερε από μια εικόνα και την μελέτη του για την Πατριαρχική Επίσκεψη στην Στοκχόλμη, το 2019.

Επίσης, προσεκάλεσε τον Επίσκοπο Mikael, να παραστεί στην Θεία Λειτουργία, στον Καθεδρικό Ναό Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης, στην οποία θα χοροστατήσει ο Οικουμενικός Πατριάρχης, την Κυριακή, 24 Αυγούστου ε.ε.

Ακολούθως, απήντησε στις ερωτήσεις που υπέβαλαν οι διοργανωτές της συζήτησης (panel discussion), αναφέροντας συνοπτικά τα εξής: Ο Διαχριστιανικός Διάλογος είναι καθήκον όλων μας. Δεν είναι θέμα πολυτέλειας, ή επιλογής, αλλά μια έκφραση εσωτερικής αναγκαιότητος, για να γνωριστούμε με τους αδελφούς μας των άλλων Δογμάτων, να τους κατανοήσουμε και να μοιραστούμε μαζί τους τα δικά μας πιστεύω, δίνοντας έμφαση και προτεραιότητα σε ότι μας φέρνει πιο κοντά μεταξύ μας και όχι στο τί μας χωρίζει.

Υπενθύμισε στους ακροατές την διδαχή του Χριστού περί ενότητος στους κόλπους της Εκκλησίας, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει το κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο (ιζ´, 21-24) και η προς Εφεσίους Επιστολή (δ´, 4), όπου επιζητείται η κατά Θεόν ενότητα, «σπουδάζοντες τηρείν εν τω συνδέσμω της ειρήνης την ενότητα του Πνεύματος», καθώς και το Κοντάκιο της Εορτής της Πεντηκοστής, όπου ψάλλει ο υμνωδός: «ότε του πυρός τας γλώσσας διένειμεν, εις ενότητα πάντας εκάλεσε».

Ο Σεβασμιώτατος ανέγνωσε, επίσης, τα ακόλουθα αποσπάσματα από ομιλίες του Οικουμενικού Πατριάρχου κ. Βαρθολομαίου: «Έμαθα από την τρυφερή μου ηλικία να αναπνέω τον αέρα της οικουμένης, να αναγνωρίζω την ανάσα του θεολογικώς διαλέγεσθαι και να αγκαλιάζω τον κόσμο της εκκλησιαστικής συμφιλίωσης. ….. Για μας στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, ο όρος οικουμενικός είναι κάτι περισσότερο από ονομασία: είναι κοσμοθεωρία και τρόπος ζωής».

«Στην ορθόδοξη εικόνα της Φιλοξενίας του Αβραάμ, οι τρεις φιλοξενούμενοι κάθονται στις τρεις πλευρές του τραπεζιού και είναι στραμμένοι ο ένας προς τον άλλον, καθώς διαλέγονται, αφήνοντας την τέταρτη πλευρά ελεύθερη. Η εικόνα χρησιμεύει ως ανοικτή πρόσκληση προς τον καθένα μας. Θα καθίσουμε στο τραπέζι με αυτούς τους ξένους; Θα παραιτηθούμε των προκαταλήψεων και της αλαζονείας μας, ώστε να πάρουμε την θέση μας στο τραπέζι, χάριν της επιβιώσεως του κόσμου μας και ενός ειρηνικού μέλλοντος;»

«Οι δεήσεις μας στην Θεία Λειτουργία «υπέρ της ειρήνης του σύμπαντος κόσμου, ευσταθείας των αγίων του Θεού Εκκλησιών και της των πάντων ενώσεως…», με άμεσες αντανακλάσεις, όχι μόνο στον εκκλησιαστικό, θρησκευτικό χώρο, αλλά και στα παγκόσμια πολιτικά πράγματα, μας υπενθυμίζουν την αποστολή μας ως αποστόλοι της αγάπης, της ειρήνης, της συμφιλίωσης, της αλληλεγγύης και της οικολογικής και κοινωνικής δικαιοσύνης.»

«Δεν έχομεν πλέον την πολυτέλειαν της μεμονωμένης δράσεως ….. Η ενότης, περί της οποίας ημείς πολυπραγμονούμεν, πραγματοποιείται ήδη εις τινας περιοχάς, ατυχώς, διά του μαρτυρίου.»

Εν κατακλείδι, ο Μητροπολίτης είπε ότι, ο φετινός συνεορτασμός του Πάσχα και ο συνεορτασμός των 1700 ετών από την σύγκλιση και συγκρότηση της εν Νικαία Α´ Οικουμενικής Συνόδου μας δίδουν την ευκαιρία, να εργαστούμε πάνω στο πολυπόθητο θέμα της ενότητος.

Το απόγευμα της ιδίας, ο Ποιμενάρχης των Σκανδιναυϊκών Χωρών επέστρεψε στην Έδρα της Επαρχίας του, στην Στοκχόλμη.

On the morning of Sunday, January 19, 2025, His Eminence Metropolitan Cleopas of Sweden and All Scandinavia responded to the invitation of the Lutheran Bishop of the Swedish city of Västerås, His Grace Mikael Mogren, to attend the ordinations of a deacon and two priests, and to participate in the discussion that followed, dedicated to the Ecumenical Week 2025, which will take place from August 20 to 24, 2025, in Stockholm, with the participation of His All-Holiness Ecumenical Patriarch Bartholomew.

At the end of the Divine Liturgy, the Metropolitan congratulated the Bishop and the newly ordained, conveyed the paternal blessings of Patriarch Bartholomew and offered them an icon and his book on the Patriarchal Visit to Stockholm in 2019.

He also invited Bishop Mikael to attend the Divine Liturgy at the St. George Cathedral of Stockholm, which will be presided over by the Ecumenical Patriarch, on Sunday, August 24.

He then answered the questions submitted by the organizers of the panel discussion, briefly stating the following: Inter-Christian Dialogue is the duty of all of us. It is not a matter of luxury or choice, but an expression of an inner necessity, in order to get to know our brothers and sisters of other denominations, to understand them and to share with them our own beliefs, giving emphasis and priority to what brings us closer together and not to what divides us.

He reminded the listeners of Christ’s teaching on unity within the Church, as characteristically stated in the Gospel of John (17:21-24) and the Letter to the Ephesians (4:4), where unity according to God is sought, “making every effort to keep the unity of the Spirit in the syndesmos of peace,” as well as the Kontakion of the Feast of Pentecost, where the hymnographer chants: “when he divided the tongues of fire, he called all to unity.”

His Eminence also read the following excerpts from speeches by Ecumenical Patriarch Bartholomew: “I learned from a tender age to breathe the air of the world, to recognize the breath of theological dialogue and to embrace the world of ecclesiastical reconciliation. ….. For us in the Ecumenical Patriarchate, the term ecumenical is more than a name: it is a worldview and a way of life.”

“In the Orthodox icon of the Hospitality of Abraham, the three guests sit on three sides of the table and are facing each other, as they converse, leaving the fourth side free. The icon serves as an open invitation to each of us. Will we sit at the table with these strangers? Will we give up our prejudices and arrogance, so as to take our place at the table, for the sake of the survival of our world and a peaceful future?”

“Our prayers at the Divine Liturgy “for the peace of the whole world, the stability of Holy Churches of God and the unity of all…..”, with direct reflections, not only in the ecclesiastical, religious sphere, but also in global political affairs, remind us of our mission as apostles of love, peace, reconciliation, solidarity and ecological and social justice.”

“We no longer have the luxury of individual action. ….. The unity, about which we talk a lot, is already being realized in some areas, unfortunately, through martyrdom.”

In conclusion, the Metropolitan said that this year’s Easter concelebration and the concelebration of 1700 years since the convening and formation of the First Ecumenical Council in Nicaea give us the opportunity to work on the long-awaited issue of unity.

On the afternoon of the same day, the Exarch of the Ecumenical Throne in the Northern Lands returned to the See of his Eparchy, in Stockholm.

Το μεσημέρι της Πέμπτης, 16 Ιανουαρίου 2025, ο Σεβ. Μητροπολίτης Σουηδίας και πάσης Σκανδιναυΐας κ. Κλεόπας, συνοδευόμενος από τον Πανοσιολ. Αρχιμανδρίτη κ. Βαρθολομαίο Ιατρίδη, Εφημέριο του Καθεδρικού Ναού Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης, ευγενώς προσκληθείς υπό της Εξοχωτάτης Πρέσβεως της Ελλάδος στην Σουηδία κ. Αικατερίνης Φουντουλάκη, μετέβη στην έδρα της Ελληνικής Πρεσβείας, όπου αρχικώς ετέλεσε την ακολουθία του αγιασμού, ενώ στην συνέχεια ευλόγησε την Βασιλόπιττα.

Ακολούθως, ο Ποιμενάρχης ράντισε με αγιασμό το γραφείο της κ. Πρέσβεως, όπως και τα υπόλοιπα γραφεία των υπηρεσιών, κατόπιν δε ευλόγησε δύο πλακούντας την ΑγιοΒασιλειόπιττας, εκ των οποίων, της πρώτης το νόμισμα κέρδισε ο Σεβασμιώτατος, ενώ το νόμισμα της δευτέρας, κέρδισε η Εξοχωτάτη κ. Πρέσβυς.

Στο τέλος, παρετέθη μικρά δεξίωσις, αντηλλάγησαν ευχές για το νέον έτος, ο δε Μητροπολίτης μετέφερε εις πάντας τις Πατριαρχικές ευχές και ευλογίες της Α. Θ. Παναγιότητος, του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου.

Την Κυριακή προ της Χριστού Γεννήσεως, 22 Δεκεμβρίου 2024, μέλη της νεολαίας του Συλλόγου Ποντίων Στοκχόλμης «Εύξεινος Πόντος», συνοδευόμενα από τον Πρόεδρο του Συλλόγου κ. Ηλία Μανωηλίδη, έγιναν δεκτά στον Καθεδρικό Ναό Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης, όπου τους υπεδέχθη ο Σεβ. Μητροπολίτης Σουηδίας και πάσης Σκανδιναυΐας κ. Κλεόπας και προς τον οποίο, όπως και ενώπιον του εκκλησιάσματος, έψαλαν τα πατροπαράδοτα κάλαντα.

Ο Ποιμενάρχης κ. Κλεόπας, αφού ευχαρίστησε τους νέους και τον Πρόεδρο του Συλλόγου για την ευγενική τους πρωτοβουλία, ευχήθηκε, όπως ο σαρκί νηπιάζων Κύριος, ευλογεί τα έργα του Συλλόγου, φωτίζει τα παιδιά μας και όπου κι αν ευρισκόμεθα, να ομολογούμε το όνομα του τεχθέντος Κυρίου μας και να μην λησμονούμε τα έθη, τα έθιμα, τις παραδόσεις και τις ρίζες μας.

Μετά τη διανομή του αντιδώρου, ο Σεβασμιώτατος προσέφερε στους νέους, στις εγκαταστάσεις του Μουσείου Ελληνοχριστιανικής Κληρονομιάς, γλυκίσματα των ημερών και τους ευχήθηκε για την επερχομένη νέα χρονιά.

Την Κυριακή, 8 Δεκεμβρίου 2024, ο Σεβ. Μητροπολίτης Σουηδίας και πάσης Σκανδιναυΐας κ. Κλεόπας χοροστάτησε κατά την Θεία Λειτουργία στον Καθεδρικό Ναό Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης, ενώ στο ιερατικό συλλείτουργο, συνελειτούργησαν, ο Πανοσιολ. Αρχιμανδρίτης Δρ. Βαρθολομαίος Ιατρίδης, Εφημέριος του ως άνω Καθεδρικού Ναού, και ο Αιδεσιμολ. Πρωτοπρεσβ. Δρ. Ευάγγελος E.M. THIANI, κληρικός της Ι. Μητροπόλεως Ναϊρόμπι, του παλαιφάτου Πατριαρχείου Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής.

Ο Σεβ. Ποιμενάρχης, αφού κήρυξε τον θείο λόγο στην Ελληνική και Αγγλική γλώσσα, αναφερθείς στην Ευαγγελική περικοπή της ημέρας, στο τέλος καλωσόρισε τον π. Ευάγγελο, υπογραμμίσας την αρτία γνώση του τυπικού της Εκκλησίας και την θεολογική του κατάρτιση, ενώ, αφού επεσήμανε την μακροχρόνια γνωριμία του με τον Σεβ. Ποιμενάρχη του, Σεβ. Μητροπολίτη Ναϊρόμπι κ. Μακάριο, τον παρεκάλεσε, να του επιδώσει την εσχάτως εκδοθείσα μελέτη του από την Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος, με τίτλο: «Η ιεραποστολική Διακονία του Αρχιμανδρίτου Ευσεβίου Βίττη εις την Σκανδιναυΐαν 1965-1980».

Στην συνέχεια, το Μουσικό Τμήμα της Νεολαίας του Καθεδρικού Ναού Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης παρουσίασε Χριστουγεννιάτικη συναυλία με παραδοσιακά τραγούδια και κάλαντα της Δωδεκανήσου, της Κρήτης, της Κερκύρας, της Κερασούντος, της Δυτικής Θράκης, της Χίου και του Έβρου.

Το εκκλησίασμα καταχειροκρότησε τους νέους για την εξαιρετική απόδοση, ενώ ο Σεβ. Μητροπολίτης κ. Κλεόπας συνεχάρη για την προσπάθεια, αναφερθείς στην εθελοντική προσφορά και τον ενθουσιασμό των νέων μας, και παρότρυνε και άλλους να μιμηθούν το παράδειγμα των παιδιών, που πλαισιώνουν κάθε πρωτοβουλία της τοπικής Εκκλησίας, ευχήθηκε δε για τις επερχόμενες εορτές της του Χριστού Γεννήσεως, της Θείας Επιφανείας και του Νέου Έτους.

Το χρονικό των εγκαινίων του παρεκκλησίου επ’ ονόματι του εν Αγίοις πατρός ημών Νικολάου, Αρχιεπισκόπου Μύρων της Λυκίας του θαυματουργού, εντός του Ησυχαστηρίου, του οποίου πρώτος κτήτωρ υπήρξε ο μακαριστός Αρχιμανδρίτης κυρός Ευσέβιος Βίττης, έχει ως εξής:

Το απόγευμα της Παρασκευής, 8 Νοεμβρίου 2024, ο Σεβ. Μητροπολίτης Σουηδίας και πάσης Σκανδιναυΐας χοροστάτησε κατά την ακολουθία του εσπερινού των εγκαινίων, συμπαραστατούμενος από τον Πανοσιολ. Αρχιμανδρίτη κ. Βαρθολομαίο Ιατρίδη, Εφημέριο του Καθεδρικού Ναού Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης, και τον Αιδεσιμολ. Οικονόμο κ. Γεώργιο Αρβανιτίδη, Εφημέριο της αρτισυστάτου Ενορίας των Αγίων Δημητρίου και Νέστορος Örebro Σουηδίας, αφού προηγουμένως κατά την κρατούσα εκκλησιαστική τάξη, εκόμισε τα εντός της αργυράς λειψανοθήκης λείψανα, τα οποία εναπέθεσε εντός του ιερού δισκαρίου.

Πριν την απόλυση της πανηγυρικής Θείας Λειτουργίας, στην οποία συμμετείχε πλήθος χριστιανών από αρκετές πόλεις της Σουηδίας και της Νορβηγίας, ο Ποιμενάρχης απένειμε, κατ’ ιδίαν προαίρεσιν και φιλοτιμίαν, στον π. Γεώργιο Αρβανιτίδη το οφφίκιον της πνευματικής πατρότητος,  ο δε λαός αναφώνησε το Άξιος!

Επίσης, ετελέσθη το μνημόσυνο του μακαριστού Αρχιμανδρίτου κυρού Ευσεβίου Βίττη, καθώς τον μήνα Νοέμβριο συμπληρώνονται δεκαπέντε έτη από της κοιμήσεώς του, ο δε οικείος Ιεράρχης ανεφέρθη στην προσωπικότητα, την αφοσιωμένη ποιμαντική και ιεραποστολική διακονία και την συγγραφική προσφορά του μακαριστού Γέροντος.

Στην ομιλία του, ο Σεβασμιώτατος κ. Κλεόπας ανέφερε τα εξής: “Η χάρις του Αγίου Πνεύματος και η μνήμη του πολυθαυμάστου και λαοφιλούς Αγίου Νεκταρίου, Μητροπολίτου Πενταπόλεως της Λιβύης, του εν Αιγίνη, μάς συνεκέντρωσαν σε ένα τόπο ιδιαιτέρας σημασίας για την Ιερά Μητρόπολη Σουηδίας, για την Σκανδιναυΐα καθόλη, αλλά και για όσους είχατε την ευλογία να συνδεθείτε πνευματικώς με τον πολυσέβαστο Γέροντα, Θεμελιωτή και Ιδρυτή του παρόντος Ησυχαστηρίου, μακαριστό Αρχιμανδρίτη κυρό Ευσέβιο Βίττη.

Ο ιερός τούτος τόπος ιδρύθη το 1973, μετά δε την οριστική μετάβαση του Γέροντος Ευσεβίου στην Ελλάδα, το 1980, την επισυμβάσα κοίμησή του το 2009, την συντήρησή του από την «Ορθόδοξη Αδελφότητα Άγιος Νικόλαος», μέχρι την οριστική καταστροφή του Ησυχαστηρίου, συνεπεία πυρκαϊάς τον Οκτώβριο του 2010, το Ησυχαστήριο παρέμεινε ακατοίκητο μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας μεταβιβάσεώς του στην Ιερά Μητρόπολη Σουηδίας, μετά των πέριξ αυτής εγκαταστάσεων, η οποία ολοκληρώθηκε την 9^η Νοεμβρίου 2014, δηλαδή πριν ακριβώς 10 χρόνια.

Ορόσημο για τα σημερινά εγκαίνια υπήρξαν τρεις ημερομηνίες: 1) τα δεκαπέντε έτη από της κοιμήσεως του Γέροντος Ευσεβίου, 2) τα δέκα έτη από της μεταβιβάσεως του Ησυχαστηρίου στην κυριότητα της Ιεράς Μητροπόλεως και 3) τα πενήντα έτη από της συγχαρητήριας επιστολής του Γέροντος προς τον μακαριστό Μητροπολίτη πρώην Αμασείας κυρό Παύλο, όπου του ανέφερε, μεταξύ άλλων, τα εξής: «ἐπιθυμῶ διακαῶς τήν μεθ’ Ὑμῶν κοινωνίαν καί δή τήν ἐκ ψυχῆς εὐλογίαν τῆς Ὑμετέρας Σεβασμιότητος πρός στηριγμόν μου εἰς τήν δύσκολον πορείαν μου.

Προσεπιδηλῶ δέ ὅτι τό ταπεινόν ἡσυχαστήριον τοῦ Ἁγίου Νικολάου, τοῦ ὁποίου θεωρῶ τόν ἐαυτόν μου ἀνάξιον οἰκονόμον, εὑρίσκεται εἰς τήν πλήρη διάθεσιν τῆς Ἁγιωσύνης Σας.

Δύνασθε νά τό θεωρῆτε ἀπό τοῦδε ὡς ἀπολύτως ἰδικόν Σας τόπον, ὅπου θά ἔχετε ὅλην τήν ἄνεσιν νά ἀναπαύεσθε, ὁσάκις «κεκοπιακώς ἐκ τῆς ὀδοιπορίας» εἰς τόν ἀνάντη δρόμον Σας αἰσθάνεσθε τήν ἀνάγκην τῆς μονώσεως εἰς ἔρημον τόπον.

Θά συναντήσετε εἰς αὐτό ὅλην τήν ἀφοσίωσιν καί τήν γνησιότητα τῆς ἀγάπης, τήν ὁποίαν διαθέτει ἡ πτωχεία τοῦ γράφοντος.

Μεγίστην δέ εὐτυχίαν δι’ ἐμέ θά ἀποτελέσῃ, ἄν ἡ Σεβασμιότης Σας εὐδοκήσῃ νά τελέσῃ τά ἐγκαίνια τοῦ παρεκκλησίου τοῦ Ἁγίου Νικολάου, τό ὁποῖον ἀποτελεῖ τήν πνευματικήν ἑστίαν τοῦ ταπεινοῦ αὐτοῦ χώρου.

Χωρίς τό παρεκκλήσιον, τό ἡσυχαστήριον θά ἦτο ἐντελῶς κενόν καί ἀπολύτως ψυχρόν καί νεκρόν».

Σήμερα, το παρεκκλήσιο του Αγίου Νικολάου, ανακαινισμένο και εξοπλισμένο. Σας υπενθυμίζω ότι, στις 6 Δεκεμβρίου του 2015 τελέστηκαν τα Θυρανοίξια από τον ομιλούντα.

Αξιωθήκαμε της μεγάλης αυτής χαράς, όπως σημείωνε τότε στην συγχαρητήρια επιστολή του η Αυτού Θειοτάτη Παναγιότης, ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος: «Καί νῦν, μέ τήν πάροδον πολλῶν δεκαετιῶν, ἀπολαμβάνει (ὁ π. Εὐσέβιος) ἐν οὐρανοῖς τούς καρπούς τῶν κόπων του, ὁρῶν τό Ἡσυχαστήριον εἰς τό ὁποῖον ἔζη ἀσκητικῶς καί θεοφιλῶς, περιελθόν πλέον εἰς τήν Ἱεράν Μητρόπολιν Σουηδίας καί πάσης Σκανδιναυΐας καί ἀνακαινιζόμενον, ὥστε νά ἀποτελέσῃ σημεῖον πνευματικῆς ἀναφορᾶς αὐτῆς καί κλίμακα ἀναβάσεως εἰς βαθμίδας πνευματικάς».

Η τέλεση εγκαινίων στους ναούς ανάγεται ήδη στην Παλαιά Διαθήκη και περνά στους χριστιανικούς ναούς, με τελείως διαφορετικό νόημα και τελετουργικό. Με καθαρά αλληγορικό τρόπο, γίνεται αναφορά στα εγκαίνια, που μνημονεύουν οι Προφήτες Ησαΐας και Ιερεμίας, καθώς επίσης στα εγκαίνια της «Σκηνής του Μαρτυρίου», της βασιλείας του Δαυίδ και του Ναού των Ιεροσολύμων από τον Σολομώντα.

Επίσης, ο Κύριός μας επεσκέφθη τον Ναό των Ιεροσολύμων, κατά την διάρκεια της εορτής των Εγκαινίων, όπως διηγείται ο Ευαγγελιστής Ιωάννης (Γρηγορίου Θεολόγου, «Λόγος ΜΔ’», PG 36, στ. 608Β).

Ο ναός, ως ο κατεξοχήν χώρος προσευχής, συμβολίζει ολόκληρο τον κόσμο, νοητό και αισθητό. Μέσα στον ναό αναπτύσσεται η μυστική σχέση Θεού και ανθρώπου, αφενός μεν, με την προσέλευση του τελευταίου και την ανάγκη του για προσευχή, αφετέρου δε, μέσω της παρουσίας του Θεού, ο οποίος ως πανταχού παρών, βρίσκεται και πληροί, με την Θεία Χάρη, τον ναό!

Ας μην ξεχνούμε ότι ο Ναός των Ιεροσολύμων, κατά την περίοδο της Παλαιάς Διαθήκης, συμβόλιζε το ορατό σημείο της παρουσίας του Θεού σε αυτήν. Αποτελεί όμως, ένα προσωρινό σημείο αναφοράς, το οποίο θα αντικατασταθεί στην Καινή Διαθήκη από ένα άλλου είδους σημάδι, το Σώμα του Χριστού, δηλαδή την Εκκλησία.

Στα τέσσερα Ευαγγέλια, ο Ιησούς είχε αναφέρει, πριν από το Πάθος, στους μαθητές Του ότι, ο Ίδιος και το Σώμα Του αποτελούν ναό του Θεού.

Η αναφορά του Ιησού στο γκρέμισμα και την εντός τριών ημερών ανοικοδόμηση του Ναού των Ιεροσολύμων δεν σχετίζεται με την κτιστή ανέγερση του ιστορικού μνημείου, αλλά με την εντός τριών ημερών Ανάσταση του Κυρίου, εννοώντας ως ναό το Σώμα Του.

Το αναστημένο Σώμα του Ιησού είναι το ορατό σημείο και η πνευματική τροφή των μελών της χριστιανικής Εκκλησίας και συνιστά το επίκεντρο του μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας.

Ο Χριστός, ο οποίος είναι ο κατεξοχήν ναός του Θεού, εισερχόμενος να οικήσει στο ανθρώπινο σώμα, διαμέσου της Θείας Κοινωνίας, μεταβάλλει τον άνθρωπο σε ναό του Θεού. Στην πατερική διδασκαλία, η Θεοτόκος και οι Άγιοι χαρακτηρίζονται πολλές φορές ως ναός Θεού.

Καθοριστική επίδραση για τα εγκαίνια των χριστιανικών ναών είχε η πράξη και η περιγραφή των εγκαινίων του Ναού του Σολομώντος, όπως αυτά περιγράφονται στην διήγηση της Παλαιάς Διαθήκης (Βασ. Γ΄ 8,1).

Αδελφοί μου, μπορούμε να ομιλούμε για ώρες για την σημασία των εγκαινίων ενός ναού. Ας συγκρατήσουμε ότι, από την σημερινή ημέρα και εξής, Άγγελος Κυρίου θα διαφυλάσσει την Αγία Τράπεζα κι εμείς, προσερχόμενοι και τελώντας την αναίμακτη ιερουργία, θα μεταβαλλόμεθα σε ναό του εν ημίν Αγίου Πνεύματος.

Ταπεινή ευχή και προσευχή του Επισκόπου Σας είναι η κατακλείδα της αναφοράς του το έτος 2015 προς τον Οικουμενικό Πατριάρχη: «Ευχηθείτε, παρακαλώ, όπως το Ησυχαστήριον τούτο αποτελέση πόλον έλξεως Χριστιανών και μή, αποβή δε το πνευματικόν κέντρον προσευχής, ασκήσεως και πνευματικής περισυλλογής των Ορθοδόξων αδελφών μας, των διαβιούντων εις τας χώρας της πνευματικής δικαιοδοσίας της Ιεράς Μητροπόλεως.

Ευχηθείτε προσέτι, παρακαλώ, όπως Κύριος ο Θεός οδηγή εις τον ευλογημένον αυτό ασκητήριον αγνάς ψυχάς, εμφορουμένας υπό Θείου ζήλου, πνεύματος αυταπαρνήσεως και υπακοής, ως και υπό βαθείας ευσεβείας, αι οποίαι εν συνεχεία θα εμπνέουν και θα στηρίζουν τους αναζητούντας συμπαράστασιν και πνευματικήν καθοδήγησιν.»

Ευχαριστώ θερμά τους αγαπητούς Αδελφούς, τον Πανοσιολ. Αρχιμανδρίτη κ. Βαρθολομαίο Ιατρίδη και τον Αιδεσιμολ. Οικονόμο κ. Γεώργιο Αρβανιτίδη, για την καλοσύνη τους, να με συνοδεύσουν στο Ησυχαστήριο και να συμμετάσχουν στα εγκαίνια του παρεκκλησίου του, τις κυρίες Φωτεινή Μπατσέλα και Τάνια Svedberg, για την φιλοξενία που προσέφεραν σε όλους μας, καθώς και τα μέλη της νεολαίας του Καθεδρικού Ναού Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης, για την απόδοση των ύμνων της σημερινής λατρευτικής συνάξεως.

Εν τέλει, εκφράζω την βαθύτατη ευγνωμοσύνη μου προς τον Πανιερώτατο Μητροπολίτη Φαναρίου κ. Αγαθάγγελο, Γενικό Διευθυντή της Αποστολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, για την προσφορά α) όλων των απαραίτητων ειδών εγκαινίων, β) των αντιτύπων της εικόνος του Αγίου Νικολάου και γ) των χαριτόβρυτων ιερών λειψάνων των Αγίων Βαρβάρας και Ραφαήλ, του οσιομάρτυρος Αγαθαγγέλου του Εσφιγμενίτου και του μάρτυρος Αγαθαγγέλου.”

Ακολούθως, στο αρχονταρίκι του Ησυχαστηρίου, παρετέθη πλουσία τράπεζα, την επιμέλεια της οποίας είχε η κ. Σουλτάνα Svedberg, ενώ εδέσματα και γλυκίσματα προσέφεραν και οι κυρίες: Φωτεινή Μπατσέλα, Ιωάννα Σκόνδρα και Γεωργία Γκίτζια, ενώ εκόμισαν διάφορα τινα και πολλές εκ των προσκυνητριών.

Ας είναι πλουσία η ευλογία των Αγίου Νικολάου και Νεκταρίου στην ζωή όλων, τα δε εγκαίνια του Παρεκκλησίου ας είναι αφορμή της απαρχής της νέας σελίδος της ζωής του Ησυχαστηρίου, δια της φανερώσεως προσώπων, τα οποία, με ιεραποστολικό ζήλο και αυταπάρνηση, θα συνεχίσουν το έργο του μακαριστού π. Ευσεβίου, του οποίου η ψυχή θα αγάλλεται, καθώς πενήντα χρόνια μετά, εξεπληρώθη η επιθυμία του για τον εγκαινισμό του ναΐσκου του Ησυχαστηρίου του.

τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου Σουηδίας και πάσης Σκανδιναυΐας κ. Κλεόπα

Ἕνα ἀπό τά πλέον σημαντικά κεφάλαια τῆς ζωῆς τοῦ ἁγίου Νεκταρίου Πενταπόλεως ἦτο ἡ σχέσις πού διεμόρφωσε μέ τούς ἑκάστοτε μητροπολῖτες Ἀθηνῶν, πού ἐπηρεάζοντο κάθε φορά ἀπό τήν προσωπικότητα τοῦ ἑκάστοτε μητροπολίτου Ἀθηνῶν καί τό πῶς ἀντιμετώπιζε τόν ἅγιο ὠς «παρεπιδημοῦντα ἀρχιερέα».

Ἡ σχετική ἄδεια ἐχορηγήθη καί ἔτσι ὁ ἅγιος Νεκτάριος μποροῦσε νά ἐκτελεῖ τά λειτουργικά του καθήκοντα, μαζί μέ τά τῆς διευθύνσεως, σύμφωνα μέ τό ἀπό 31^ης Μαρτίου 1894 διαβιβαστικό, πού ἀπέστειλε τό διοικητικό συμβούλιο στόν διευθυντή, πρός ἐνημέρωσίν του, πού ἐπιγράφεται, «Ἔγγραφον Σεβ. Μητροπολ. Ἀθηνῶν περί ἀδείας νά ἱερουργῇ ὁ διευθυντής διεβιβάσθη πρός τήν διεύθυνσιν ἐπί ἐπιστροφῇ». (Πρακτικά Πολυμελοῦς Συμβουλίου 1896-1905, Τόμ. Β΄, σελ. 141.)

Ὁ ἅγιος Νεκτάριος προσεκάλεσε «τήν Α. Σ. τόν Μητροπολίτην Ἀθηνῶν κ. κ. Γερμανόν καί τήν περί Αὐτόν Ἁγίαν καί Ἱεράν Σύνοδον τοῦ Βασιλείου τῆς Ἑλλάδος» στίς τελικές ἐξετάσεις τῶν μαθητῶν τῆς σχολῆς, πού ἐπραγματοποιήθησαν στίς 19 Ἰουνίου 1895 (Ἐπιστολή 16^ης Ἰουνίου 1895. Βιβλίον Ἀλληλογραφίας πρῶτον, σελ. 66.), στήν ἀπονομή τοῦ «Πρασακακείου βραβείου εἰς τόν ἀριστεύσαντα μαθητήν τῆς ἀνωτάτης τάξεως» καί στήν ἀπονομή τῶν πτυχίων τῶν τελειοδιδάκτων, τοῦ ἰδίου ἔτους (Ἐπιστολές τῆς ἀπό 27^ης Ἰουνίου καί 1^ης Ἰουλίου 1895. Βιβλίον ἀπολυτηρίων ἀρχόμενον ἀπό 29^ης Ἰουνίου 1895, σελ. 1. Βιβλίον Ἀλληλογραφίας πρῶτον, σελ. 69.) καί τοῦ ἑπομένου. (Βιβλίον Ἀλληλογραφίας πρῶτον, σελ. 100-101.)

Τό ἡγουμενοσυμβούλιο τῆς ἱερᾶς μονῆς Ἀσωμάτων Πετράκη, διά τῆς 33^ης πράξεώς του, τῆς 8^ης Μαΐου 1895, ἀπεφάσισε, νά δωρήσει στόν μητροπολίτη Ἀθηνῶν Γερμανό Καλλιγᾶ τό γήπεδο τῆς μονῆς, ἑξήντα στρεμμάτων, στήν θέση «Παναγία Χελωνού» τῶν Ἀμπελοκήπων, πρός ἀνέγερσιν ἱερατικῆς σχολῆς. (Ν. Ράδου, Τά κατά τήν Ριζάρειον Ἐκκλησιαστικήν Σχολήν, σελ. 438.)  Ὁ μητροπολίτης Γερμανός ἔσπευσε νά ἱδρύσει τό «Ἱεροδιδασκαλεῖον», ἀνήγειρε δέ μεγαλοπρεπές σχολικό κτίριο, μέ τό ὄνομα «Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Θεολόγος».

Ἕνα ἔτος ἀργότερα, ὁ μητροπολίτης Γερμανός ἐκοιμήθη καί δέν πρόλαβε νά ἱδρύσει τό ἱεροδιδασκαλεῖο, ὁ δέ ὑπουργός τῶν ἐκκλησιαστικῶν Ἀθανάσιος Εὐταξίας ἐζήτησε, νά ἐγκαταστήσει τήν Ριζάρειο στό σχολικό κτίριο τῆς Γερμανείου σχολῆς, πρόταση ἡ ὁποία ἀπερρίφθη. (Ἀρχιμ. Χρ. Παπαδοπούλου, Ἱστορία τῆς Ριζαρείου Ἐκκλησιαστικῆς Σχολῆς, σελ. 155.)

Τόν Ὀκτώβριο τοῦ 1896, στόν ἀρχιεπισκοπικό θρόνο τῶν Ἀθηνῶν ἀνῆλθε ο ἀρχιμανδρίτης Προκόπιος Οἰκονομίδης. Μέ τήν ἀπό 14^ης Ὀκτωβρίου 1896 ἐπιστολή του πρός τό διοικητικό συμβούλιο τῆς Ριζαρείου, ὁ σχολάρχης ἐπίσκοπος ἐζήτησε ἄδεια, νά διακόψει ἡ σχολή τά μαθήματα, τήν ἡμέρα τῆς προχειρίσεως τοῦ νέου μητροπολίτου καί νά μεταβοῦν σύσσωμοι στόν καθεδρικό ναό, ὅπου θά ἐλάμβανε χώρα ἡ χειροτονία του. (Ἐκκλησία 1894-1908. Βιβλίον Ἀλληλογραφίας πρῶτον, σελ. 111.)

Ἀφοῦ ἀνέλαβε τά καθήκοντά του ὡς μητροπολίτης Ἀθηνῶν ὁ Προκόπιος, τό διοικητικό συμβούλιο τῆς Ριζαρείου ἐθεώρησε σωστό, νά ζητήσει ἀνανέωση τῆς ἀδείας τοῦ ἱεροπρακτεῖν στόν διευθυντή ἐπίσκοπο, ὅπως εἶχε πράξει καί στό παρελθόν, ἐπί Γερμανοῦ Καλλιγᾶ. Ἀντί ἀδείας, ὁ Προκόπιος ἀπέστειλε τήν ἀπό 4^ης Δεκεμβρίου 1896 ἐπιστολή του, συστήνοντας στόν ἴδιο τόν διευθυντή, νά ζητήσει προσωπικῶς ἄδεια, συμφώνως πρός τήν τάξιν τῆς Ἐκκλησίας. (Ἐκκλησία 1894-1908.)

Μετά τήν λήψη τῆς εν λόγῳ ἐπιστολῆς, ὁ ἅγιος Νεκτάριος ἀπήντησε διά τῆς ἀπό 6^ης Δεκεμβρίου 1896 ἐπιστολῆς του πρός τόν μητροπολίτη Ἀθηνῶν (Βιβλίον Ἀλληλογραφίας δεύτερον, σελ. 115-116), λέγοντάς του ὅτι μετέβη πρό ἡμερῶν στό γραφεῖο τοῦ δευτέρου, γιά νά συζητήσουν τά τῆς ζητηθείσης ἀδείας, ἀλλά ὁ Ἀθηνῶν ἀπουσίαζε. Προφανῶς, τά ἀποσιωπητικά στό τέλος τῆς ἐπιστολῆς τοῦ ἁγίου Νεκταρίου ὑπονοοῦν ὅτι ὁ Ἀθηνῶν ἦτο εἰς τό γραφεῖον του, ἀλλά δέν τόν ἐδέχθη εἰς ἀκρόασιν.

Τῆς ἐν λόγῳ ἐπιστολῆς ἠκολούθησε καί δευτέρα ἐπιστολή τοῦ ἁγίου Νεκταρίου, πού χρονολογεῖται δέκα μέρες μετά τήν πρώτη (16 Δεκεμβρίου 1896), καί ἀποτελεῖ ἐπίσημη αἴτηση χορηγήσεως ἀδείας, νά ἱερουργεῖ στήν σχολή. (Βιβλίον Ἀλληλογραφίας δεύτερον, σελ. 117.)

Τήν ἑπομένη τῆς ἀποστολῆς τῆς ὡς ἄνω ἐπιστολῆς τοῦ ἁγίου, ὁ Ἀθηνῶν χορήγησε ἐγγράφως ἄδεια «Πρός τόν Πανιερώτατον Μητροπολίτην πρώην Πενταπόλεως Κύριον Νεκτάριον», νά ἱερουργεῖ στήν σχολή, μέ τήν προϋπόθεση, νά τοῦ γνωστοποιεῖται δύο μέρες πριν. (Ἐκκλησία 1894-1908.)

Παρόμοια ἐπιστολή τοῦ Προκοπίου, μέ ἡμερομηνία 4 Ἰανουαρίου 1897, ἐκοινοποιήθη στό διοικητικό συμβούλιο τῆς σχολῆς. (Ἐκκλησία 1894-1908.)

Ἡ ἀπρόσμενη, ἰδιαζούσης μορφῆς, παρεχομένη ἄδεια προεκάλεσε τήν ἀγανάκτηση τοῦ θεοφόρου πατρός, μέ ἀποτέλεσμα νά ἀποστείλει τήν ἀπό 18^ης Δεκεμβρίου 1896 ἐπιστολή του πρός τό διοικητικό συμβούλιο, ζητώντας, νά ἀπαλλαγεῖ ἀπό τήν ὑποχρέωση νά λειτουργεῖ στήν σχολή, καθώς καί ἐντός τῶν ὁρίων τῆς ἀρχιεπισκοπῆς Ἀθηνῶν. (Βιβλίον Ἀλληλογραφίας δεύτερον, σελ. 117.)

Τό ἀπόσπασμα τῶν πρακτικῶν πού ἀκολουθεῖ, ἀπό τήν συνεδρίαση τοῦ πολυμελοῦς συμβουλίου τῆς 18^ης Ἰανουαρίου 1897, μᾶς πληροφορεῖ σχετικῶς μέ τό τί προηγήθη ἕως ὅτου ὁ μητροπολίτης Προκόπιος χορηγήσει διαρκῆ ἄδεια τελέσεως ἱεροπραξιῶν στόν ἅγιο Νεκτάριο. Στήν μεσολάβηση μελῶν τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου ὀφείλεται τό γεγονός αὐτό, καθώς καί ἡ ἀποκατάστασις τῶν σχέσεων τῶν δύο ἱεραρχῶν.

«Συνεδρία 18^ης Ἰανουαρίου 1897. Β΄. Διευθυντής Σχολῆς,- Μητροπολίτης Ἀθηνῶν κ. Προκόπιος,- Ἄδεια τοῦ ἱεροπραττεῖν. Τό Διοικ. Συμβούλιον γνωρίζει ὅτι μετά τόν διορισμόν τοῦ τέως Μητροπολίτου Ἀθηνῶν κ. Προκοπίου ἐξῃτήσατο διά τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2058/7015 ἐγγράφου του ὅπως, ὡς καί ἐπί τοῦ ἀοιδίμου Γερμανοῦ, δοθῇ ἄδεια εἰς τόν Διευθυντήν τῆς Σχολῆς, ἵνα ἱερουργῇ ὁσάκις παρίσταται ἀνάγκη, καθ’ ὅσον ὁ Διευθυντής εἶναι ξένης ἐκκλησιαστικῆς δικαιοδοσίας. Ὁ Μητροπολίτης Ἀθηνῶν ἀπήντησε διά τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 118/117 τῆς 4 Δβρίου 1896 ἐγγράφου του ὅτι δέον νά ζητήσῃ ταύτην ὁ ἴδιος Διευθυντής. Εἰς τοῦτο τό Διοικ. Συμβούλιον ἀπήντησε διά τῶν ὑπ’ ἀριθ. 2067/7016 καί 2067/7045 ἐγγράφων του ὅτι ὡς προϊσταμένη ἀρχή τῆς Σχολῆς δικαιοῦται τό Διοικ. Συμβούλιον νά ζητήσῃ τοῦτο. Μετά συνομιλίαν ὅμως τοῦ κ. Μηλιώτη μετά τοῦ Μητροπολίτου Ἀθηνῶν κ. Προκοπίου ὁ Διευθυντής ἐξῃτήσατο ἀπευθείας τήν ἄδειαν, ἥν ὁ Μητροπολίτης ἐχορήγησεν, ἀλλ’ ὑπό τόν ὅρον, ὅπως ὁ Διευθυντής πρό δύο ἡμερῶν γνωρίζῃ εἰς τήν Μητρόπολιν Ἀθηνῶν ὅτι πρόκειται νά ἱερουργήσῃ ὡρισμένην ἡμέραν. Ὁ δέ Διευθυντής διά τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 513 ἐγγράφου του ἐδήλωσε ὅτι δέν προτίθεται νά ἱερουργήσῃ ὑπό τοιαύτας συνθήκας οὐδαμοῦ τῆς Ἐπαρχίας Ἀθηνῶν, ὅπως καί ἔπραξε κατά τάς ἑορτάς τῶν Χριστουγέννων, ὁπότε ὅμως ἀντήλλαξεν ἐπισκέψεις ὅ τε Διευθυντής καί Μητροπολίτης Ἀθηνῶν, πρῶτον τοῦ δευτέρου ἀποστείλαντος τῷ Διευθυντῇ τό ἐπισκεπτήριόν του. Κατά τάς ἐπισκέψεις ταύτας ἐγένοντο δέουσαι ἐξηγήσεις καί ὁ Σεβ. Μητροπολίτης Ἀθηνῶν ἐχορήγησεν πλήρη ἄδειαν εἰς τόν Σεβ. Διευθυντήν καλέσας αὐτόν καί εἰς ἰδιωτικόν μνημόσυνον». (Πρακτικά Πολυμελοῦς Συμβουλίου, 1896-1905, Τόμ. Β΄, σελ. 35-36.)

Μετά τήν διευθέτηση τοῦ ὡς ἄνω ζητήματος, ὁ ἅγιος Νεκτάριος ἀπέστειλε πρόσκληση εἰς «Τήν Α. Σ. τόν Μητροπολίτην Ἀθηνῶν κ.κ. Προκόπιον καί τήν περί Αὐτόν Ἁγίαν καί Ἱεράν Σύνοδον τοῦ Βασιλείου τῆς Ἑλλάδος», γιά νά παραστοῦν στίς προφορικές ἐξετάσεις τῶν μαθητῶν τῆς σχολῆς, στίς 16 Ἰουνίου 1897 (Ἐπιστολή 12^ης Ἰουνίου 1897. Βιβλίον Ἀλληλογραφίας δεύτερον, σελ. 128), καθώς καί στήν ἀπονομή τοῦ Πρασακακείου βραβείου καί τῶν πτυχίων τῶν τελειοδιδάκτων τοῦ ἰδίου ἔτους (Βιβλίον Ἀλληλογραφίας δεύτερον, σελ. 129-130), τοῦ 1899 (Ἐπιστολές 10^ης καί 25^ης Ἰουνίου 1899. Βιβλίον Ἀλληλογραφίας δεύτερον, σελ. 200, 202), τοῦ 1900 (Ἐπιστολή 16^ης Ἰουνίου 1900. Βιβλίον Ἀλληλογραφίας δεύτερον, σελ. 233-234) καί τοῦ 1902. (Ἐπιστολές 12^ης καί 20^ῆς Ἰουνίου 1902. Βιβλίον Ἀλληλογραφίας δεύτερον, σελ. 314, 315.)

Στίς 29 Ἰουνίου 1899, ὁ μητροπολίτης Πενταπόλεως Νεκτάριος, «τῇ ἀδείᾳ τῆς Α. Σ. τοῦ Μητροπολίτου Ἀθηνῶν καί Προέδρου τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τοῦ Βασιλείου τῆς Ἑλλάδος κυρίου Προκοπίου», ἐχειροτόνησε τόν τέως μαθητή τῆς Ριζαρείου σχολῆς Ἰωάννη Μ. Ἀνδρεάδη, «ἐκ Χίου, Μέλος τῆς ἐκεῖ Νεαμονιτικῆς Ἀδελφότητος», «ἐν τῷ τῆς σχολῆς ναῷ τοῦ Ἁγίου Γεωργίου», εἰς ἱεροδιάκονον, μετονομάζοντάς τον Ἰωακείμ (Ἐπιστολή 8^ης Ἰουνίου 1899 καί χειροτονητήριον γράμμα 25^ης Ἰουνίου 1899. Βιβλίον Ἀλληλογραφίας δεύτερον, σελ. 199, 203)  καί στίς 14 Ὀκτωβρίου 1901, «ἐν τῷ ναῷ τῆς σχολῆς ὁ πρώην μαθητής αὐτῆς Κωνσταντῖνος Καζαντζῆς ὑπότροφος τοῦ κληροδοτήματος Εὐθυμίου προεχειρίσθη εἰς Ἱεροδιάκονον μετονομασθείς Κυπριανός» ὑπό τοῦ ἁγίου, εἰς τόν ναό τῆς Ριζαρείου. (Ἐπιστολές 2^ας, 12^ης καί 15^ης Ὀκτωβρίου 1901. Βιβλίον Ἀλληλογραφίας δεύτερον, σελ. 293, 294.)

Μία ἀκόμη ἐπιστολή ἐστάλη στόν Μητροπολίτη Ἀθηνῶν ἀπό τόν ἅγιο Νεκτάριο, στίς 29 Σεπτεμβρίου 1901, ὅπου τόν ἐπληροφόρει περί τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ μαθητοῦ Κωνσταντίνου Νούσκαλη ἐκ Δράμας. (Βιβλίον Ἀλληλογραφίας δεύτερον, σελ. 293.)

Ὁ ἅγιος Νεκτάριος ἀπέστειλε στόν μητροπολίτη Ἀθηνῶν, α) στίς 4 Μαΐου 1906, «Συστατική ἐπιστολή ὑπέρ τοῦ Στεφάνου Κ. Τσακμάκη πρώην μαθητοῦ τῆς σχολῆς καί κατόπιν συνεχίσαντος τάς θεολογικάς σπουδάς ἐν τῷ Ἐθνικῷ Πανεπιστημίῳ καί ἐν τῷ τοῦ Μονάχου τῆς Βαυαρίας πρό μικροῦ δέ ὑποστρέψαντος ἐκεῖθεν» (Βιβλίον Ἀλληλογραφίας δεύτερον, σελ. 470), β) τήν ἀπό 16^ης Αὐγούστου 1906 συστατική ἐπιστολή γιά τόν «ἐκ Βρυαίνης τῆς ἐπαρχίας Ἀλμυροῦ» Νικόλαο Μυλωνᾶ, ὑποψήφιο κληρικό καί ἀπόφοιτο τοῦ ἐθνικοῦ πανεπιστημίου, πιστοποιήσας «μετά θερμοτάτων συστάσεων, ὅτι ἡ διαγωγή καί πολιτεία αὐτοῦ ἐν τῇ σχολῇ ὑπῆρξε κοσμιωτάτη καί σεμνοπρεπεστάτη καί κατά πάντα ἀξία τοῦ ἱεροῦ σκοποῦ, πρός ὅν προώρισεν ἑαυτόν». (Βιβλίον Ἀλληλογραφίας δεύτερον, σελ. 481-482) καί γ) «Πιστοποιητικόν ὑπέρ τοῦ ἐκ Καλλονῆς Παναγιώτου Θεοδοσίου μαθητοῦ τῆς σχολῆς πρός τήν Α. Σ. τόν Μητροπολίτην Ἀθηνῶν ἀποφασίσαντος νά λάβῃ τό τῆς ἱερωσύνης ἀξίωμα». (Βιβλίον Ἀλληλογραφίας δεύτερον, σελ. 538).

Στίς 30 Νοεμβρίου 1899 ἐξεδόθη καί ἐκοινoποιήθη στό συμβούλιο τῆς Ριζαρείου βασιλικό διάταγμα, σύμφωνα μέ τό ὁποῖο διωρίσθη πενταμελής ἐπιτροπή πρός ἀντιπροσώπευσιν τῆς ἀνεγερθείσης ἱερατικῆς σχολῆς «Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Θεολόγος», στήν θέση «Παναγία Χελωνού», μέ σκοπό τήν συγχώνευσή της μέ τήν Ριζάρειο σχολή.

Κατά τῆς ἰδέας τῆς μεταφορᾶς τῆς Ριζαρείου πρωτοστάτησε ὁ Ἰωάννης Ἀργυριάδης, ὁ ὁποῖος, διά πραγματείας, ὑπεστήριξε τήν ἰδέα περί τοῦ ἀναπαλλοτριώτου καί ἀμετακινήτου τῆς Ριζαρείου. Στίς 14 Ἀπριλίου 1900, ὁ Ἀργυριάδης ἐτελεύτησε τόν βίον, τό δέ ζήτημα ἔληξε τότε, χωρίς νά ψηφισθεῖ σχετικός νόμος. (Ἀρχιμ. Χρ. Παπαδοπούλου, Ἱστορία τῆς Ριζαρείου Ἐκκλησιαστικῆς Σχολῆς, σελ. 160).

Πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς διωρίσθη ὁ μητροπολίτης Ἀθηνῶν Προκόπιος. Τίς πληροφορίες αὐτές ἀρυόμεθα ἐκ τῶν ἀπό 15^ης Δεκεμβρίου 1899 ἐπιστολῶν τοῦ ἁγίου Νεκταρίου πρός τόν μητροπολίτη Ἀθηνῶν καί τό διοικητικό συμβούλιο τῆς σχολῆς ἀντιστοίχως (Βιβλίον Ἀλληλογραφίας δεύτερον, σελ. 216-217), καθώς καί ἐκ τῆς ἀπό 13^ης Δεκεμβρίου 1899 ἐπιστολῆς τοῦ Ἀθηνῶν Προκοπίου πρός τόν ἅγιο. (ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΠΟΛΥΜΕΛΟΥΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ Ρ.Ε.Σ. 1891-1900, σελ. 181-182).

Τίς δαπάνες ἀνεγέρσεως τοῦ ἱεροδιδασκαλείου ἀνέλαβε ὁ ἐθνικός εὐεργέτης Ἀνδρέας Βαλλιάνος. (Ν. Ράδου, Τά κατά τήν Ριζάρειον Ἐκκλησιαστικήν Σχολήν, σελ. 442-444.)

Τό πολυμελές συμβούλιο ἀπεφάσισε, νά σταλεῖ ἔγγραφο πρός τόν μητροπολίτη Ἀθηνῶν ὡς πρόεδρο τῆς ἐπιτροπῆς, «ὅπως μετά τήν ἐνέργειαν τῶν δεόντων προκαταρκτικῶν, κατά τά λεχθέντα τότε, προβῇ εἰς τήν σύνταξιν τοῦ σχεδίου τοῦ συνταχθησομένου συμβολαιογραφικοῦ ἐγγράφου καί ἀποστείλῃ αὐτό, ὅπως τό ἐπεξεργασθῇ καί τό Πολυμελές Συμβούλιον». (Ν. Ράδου, Τά κατά τήν Ριζάρειον Ἐκκλησιαστικήν Σχολήν, σελ. 446.) Ἡ ὑπόθεσις αὐτή ἕκτοτε δέν προέβη περαιτέρω καί ἀπέτυχε ἡ μεταφορά τῆς Ριζαρείου στούς Ἀμπελοκήπους. (Ν. Ράδου, Τά κατά τήν Ριζάρειον Ἐκκλησιαστικήν Σχολήν, σελ. 449.)

Στίς 17 Νοεμβρίου 1902, τό πηδάλιο τῆς Ἑλλαδικῆς Ἐκκλησίας ἀνέλαβε ὁ μητροπολίτης Θεόκλητος Μηνόπουλος, ὁ ὁποῖος ἐσύναψε ἀγαθές σχέσεις, τόσο μέ τόν σχολάρχη τῆς Ριζαρείου, ὅσο καί μέ τό διοικητικό συμβούλιο τῆς σχολῆς. Ὁ ἅγιος Νεκτάριος ἀπέστειλε προσκλήσεις στόν νέο μητροπολίτη Ἀθηνῶν καί τήν Ἱερά Σύνοδο, γιά νά παραστοῦν στίς προφορικές ἐξετάσεις τῶν μαθητῶν τῆς σχολῆς, στήν ἀπονομή τοῦ Πρασακακείου βραβείου καί τῶν πτυχίων τῶν τελειοδιδάκτων, τῶν ἐτῶν 1903 (Ἐπιστολή 13^ης Ἰουνίου 1903. Βιβλίον Ἀλληλογραφίας δεύτερον, σελ. 354-355), 1904 (Ἐπιστολές 10^ης καί 18^ης Ἰουνίου 1904. Βιβλίον Ἀλληλογραφίας δεύτερον, σελ. 406-408), 1905 (Ἐπιστολή 13^ης Ἰουνίου 1905. Βιβλίον Ἀλληλογραφίας δεύτερον, σελ. 437), 1906 (Δύο ἐπιστολές α´ Ἰουνίου 1906. Βιβλίον Ἀλληλογραφίας δεύτερον, σελ. 475, 477) καί 1907. (Ἐπιστολή α´ Ἰουνίου 1907. Βιβλίον Ἀλληλογραφίας δεύτερον, σελ. 518.)

Ὁ ἅγιος ἐζήτησε, ἐπίσης, τήν συγκατάθεση καί τήν κανονική ἄδεια τοῦ Ἀθηνῶν γιά τόν «Ἱεροδιάκονον Στέφανον Λαυριώτην, μαθητήν τῆς Πέμπτης τάξεως τῆς καθ’ ἡμᾶς σχολῆς, ἐν τῷ ἁγιωνύμῳ Ὄρει προχειρισθέντα εἰς Ἱεροδιάκονον», «ὅπως ἐν τῷ ναῷ τῆς σχολῆς τελῇ τά Ἱεροδιακονικά αὐτοῦ καθήκοντα, ὁσάκις παρουσιασθῇ ἀνάγκη» (Βιβλίον Ἀλληλογραφίας δεύτερον, σελ. 375), καθώς καί γιά τήν εἰς διάκονον χειροτονία τοῦ Θεολόγου Παρασκευαΐδου, μοναχοῦ «τῆς ἐν Πάτμῳ Ἱερᾶς Σταυροπηγιακῆς Μονῆς τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Θεολόγου» (Βιβλίον Ἀλληλογραφίας δεύτερον, σελ. 457), «τοῦ ἐξ Ὠρωποῦ Παναγιώτου Ἀλεξάνδρου εἰς ἀναγνώστην, ὑποδιάκονον καί Διάκονον» (Ἐπιστολή 5^ης Ὀκτωβρίου 1906, τοῦ ἁγίου Νεκταρίου πρός τόν μητροπολίτη Ἀθηνῶν. Βιβλίον Ἀλληλογραφίας δεύτερον, σελ. 491) καί «τῆς προχειρίσεως τοῦ Νικ. Μυλωνᾶ εἰς Διάκονον καί Πρεσβύτερον ἐν τῷ ναῷ τῆς σχολῆς». (Ἐπιστολή 27^ης Ὀκτωβρίου 1906, τοῦ ἁγίου Νεκταρίου πρός τόν μητροπολίτη Ἀθηνῶν. Βιβλίον Ἀλληλογραφίας δεύτερον, σελ. 493.)

     Ὁ ἅγιος Νεκτάριος προεχείρισε, ἐπίσης, πνευματικόν «τόν Αἰδεσιμώτατον Ἱερέα Ἠλίαν Δ. Χλεχλέν ἐκ Τριπόλεως ἐφημέριον τοῦ ἱεροῦ ναοῦ τῆς Ἁγίας Βαρβάρας», κατόπιν ἐγγράφου αἰτήματος τοῦ μητροπολίτου Θεοκλήτου πρός αυτόν. (Ἐπιστολή 10^ης Δεκεμβρίου 1905. Βιβλίον Ἀλληλογραφίας δεύτερον, σελ. 459.)

Τό ἐκκλησιαστικό συμβούλιο τοῦ μητροπολιτικοῦ ναοῦ Ἀθηνῶν, καθ’ ὑπόδειξιν τοῦ μητροπολίτου Ἀθηνῶν, ἐζήτησε ἐγγράφως ἀπό τό συμβούλιο τῆς Ριζαρείου, στίς 10 Ἀπριλίου 1903 (Ἐκκλησία 1894-1908), νά στέλλονται εἴκοσι ριζαρεῖτες τίς Κυριακές καί τίς ἑορτές, νά ψάλλουν, αἴτημα τό ὁποῖο ἱκανοποίησε ἡ Ριζάρειος, γεγονός γιά τό ὁποῖο ὁ ἴδιος ὁ μητροπολίτης Θεόκλητος μετέβη στήν σχολή, γιά νά ἐκφράσει τίς εὐχαριστίες του στόν διευθυντή. (Ἐπιστολή 10^ης Ἀπριλίου 1903. Ἐκκλησία 1894-1908. Βιβλίον ἐξερχομένων ἐγγράφων τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Ριζαρείου Ἐκκλησιαστικῆς Σχολῆς 1902-1905/19-20, σελ. 472. Βιβλίον Ἀλληλογραφίας δεύτερον, σελ. 347-348.)

Ὁ Μητροπολίτης Ἀθηνῶν προσεκάλεσε, ἐπίσης, τήν «χορείαν τῶν κ.κ. Καθηγητῶν μετά καί τῶν μαθητῶν», εἰς «ἐν τῷ Μητροπολιτικῷ Ναῷ ἐπίσημον μνημόσυνον ὑπέρ τῶν ἐν τῇ ἄπῳ Ἀνατολῇ πεσόντων ἐν τῷ πολέμῳ Ῥώσων», στίς 18 Ἀπριλίου 1904. (Ἐπιστολές 17^ης καί 20^ῆς Ἀπριλίου 1904. Βιβλίον Ἀλληλογραφίας δεύτερον, σελ. 397, 398).

Κατόπιν σχετικῆς παρακλήσεως τοῦ μητροπολίτου Ἀθηνῶν πρός τόν ἅγιο Νεκτάριο, ὁ δεύτερος συνόδευσε, μετά τῶν μαθητῶν τῆς σχολῆς, «τήν ἐκφοράν τοῦ ἐξ ἡμῶν μεταστάντος πρώην Πρεβέζης Γαβριήλ Ἰατρουδάκη». (Βιβλίον Ἀλληλογραφίας δεύτερον, σελ. 497.)

Ὁ ἅγιος Νεκτάριος ἐπληροφορήθη στήν συνέχεια ὅτι δύο μαθητές τῆς Ριζαρείου ὑπεκρίνοντο ὅτι ἦσαν Ὀρθόδοξοι, ἐνῶ ἀνῆκον στήν Εὐαγγελική Προτεσταντική Ἐκκλησία. Ἀφοῦ ὁμολόγησαν τά θρησκευτικά τους φρονήματα, ὁ ἅγιος ἐκάλεσε σέ ἔκτακτη συνεδρίαση, τόν σύλλογο τῶν καθηγητῶν, ὅπου, διά ζώσης φωνῆς καί ἐγγράφως, οἱ μαθητές ὑπεστήριξαν τίς δοξασίες τους καί ἐξέφρασαν τήν ἐπιθυμία, νά ἀπέλθουν τῆς σχολῆς.

Στήν συνεδρίαση τοῦ πολυμελοῦς συμβουλίου τῆς 5^ης Νοεμβρίου 1903, ἀνεγνώσθησαν τά πρακτικά τοῦ καθηγητικοῦ συλλόγου περί ἀποβολῆς τῶν δύο μαθητῶν, τό δέ συμβούλιο ἀπεδέχθη τήν ἀπόφαση τῶν καθηγητῶν (Πρακτικά Πολυμελοῦς Συμβουλίου 1896-1905, Τόμ. Β΄, σελ. 365-366.) καί τά ὑπ’ ἀρ. 1599 καί 1600 ἔγγραφα τοῦ ἁγίου Νεκταρίου περί ἀποβολῆς τῶν δύο μαθητῶν καί ἀνεκοίνωσε τήν ἀπόφασή της στό ὑπουργεῖο (Βιβλίον ἐξερχομένων ἐγγράφων τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Ριζαρείου Ἐκκλησιαστικῆς Σχολῆς 1902-1905/19-20, σελ. 434-435.), ἐζήτησε δέ ἀπό τόν σχολάρχη, νά προβεῖ στήν ἄμεση ἐκτέλεση τῆς ἀποφάσεως. (Βιβλίον ἐξερχομένων ἐγγράφων τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Ριζαρείου Ἐκκλησιαστικῆς Σχολῆς 1902-1905/19-20, σελ. 437.)

Ὁ ἅγιος Νεκτάριος, διά τῆς ἀπό 8^ης Νοεμβρίου 1903 ἐπιστολῆς του πρός τόν μητροπολίτη Ἀθηνῶν (Βιβλίον Ἀλληλογραφίας δεύτερον, σελ. 377) καί τῆς ἀπό 2^ας Ἰουνίου 1904 μακροσκελοῦς ἐκθέσεώς του πρός τήν Ἱερά Σύνοδο (Βιβλίον Ἀλληλογραφίας δεύτερον, σελ. 403-405), ἔδιδε ἐξηγήσεις περί τοῦ ἀνωτέρω συμβάντος στήν σχολή καί γιά τίς ἐνέργειες τοῦ συλλόγου τῶν καθηγητῶν τῆς Ριζαρείου πού ὁδήγησαν στήν ὁριστική ἀποβολή τῶν πλανηθέντων καί ἀποσκιρτησάντων μαθητῶν.

Στήν συνεδρίαση τοῦ πολυμελοῦς συμβουλίου τῆς 1^ης Ὀκτωβρίου 1904, ἀνεγνώσθη τό ἀπό 21^ης Σεπτεμβρίου 1904 ἔγγραφο τοῦ ἁγίου Νεκταρίου (Βιβλίον Ἀλληλογραφίας δεύτερον, σελ. 416), διά τοῦ ὁποίου ἐγνώρισε στό συμβούλιο, ὅτι ὁ μητροπολίτης Ἀθηνῶν συνέστησε τόν καθηγητή Ψάχο, νά προσληφθεῖ ὡς μουσικοδιδάσκαλος στήν σχολή, εἰς ἀντικατάστασιν τοῦ ἀπελθόντος Ἰωάννου Σακελλαρίδου. Τό πολυμελές συμβούλιο ἀνέθεσε στό διοικητικό συμβούλιο νά ἐπιληφθεῖ τοῦ θέματος. (Πρακτικά Πολυμελοῦς Συμβουλίου 1896-1905, Τόμ. Β΄, σελ. 400.)

Ἐπιθυμία τοῦ μητροπολίτου Θεοκλήτου ἦτο ὅπως ἡ Ἐκκλησία ἱδρύσει δικό της «θεολογικό φροντιστήριο», ἀναλαμβάνοντας τήν ἐκπαίδευση καί τήν ἐν γένει πνευματική προετοιμασία τοῦ κλήρου της. Στήν προσπάθεια αὐτή, ἐζήτησε τήν συμπαράσταση τῆς Ριζαρείου, ἡ ὁποία, γιά πενήντα συναπτά ἔτη μέχρι τότε, ἀποτελοῦσε τό κατ’ ἐξοχήν φυτώριο ἱερατικῶν κλήσεων στόν εὐρύτερο ἑλλαδικό χῶρο.

Ὁ μητροπολίτης Ἀθηνῶν Θεόκλητος ἀπηύθυνε πρός τό συμβούλιο τῆς Ριζαρείου τό ἀπό 20^ῆς Ἰανουαρίου 1905 ἔγγραφο, διά τοῦ ὁποίου ἀνήγγειλε ὅτι θά συστήσει «Θεολογικόν Φροντιστήριον» στίς ἐγκαταστάσεις τῆς Γερμανείου σχολῆς, στό ὁποῖο, ἐγκαθιστάμενοι οἱ ἐξερχόμενοι ἀπό τήν Ριζάρειο, θά εἶχαν δωρεάν κατοικία, τροφή καί βιβλία, ὑποχρεούμενοι νά φοιτήσουν στήν θεολογική σχολή, φέροντες τήν περιβολή τῆς Ριζαρείου.

Σύμφωνα μέ τόν κανονισμό τοῦ φροντιστηρίου, οἱ τρόφιμοι θά ἐτέλουν ὑπό τήν ἐπίβλεψιν «εἰδικοῦ θεολόγου εἰς τήν Ἐκκλησιαστικήν Ρητορικήν καί τήν μελέτην τῶν συγγραμμάτων τῶν πατέρων τῆς Ἐκκλησίας πρός τελειοτέραν μόρφωσιν».

Στήν συνεδρίαση τοῦ πολυμελοῦς συμβουλίου τῆς 21^ης Ἰανουαρίου 1905, ἀνεγνώσθη τό ἀπό 20^ῆς Ἰανουαρίου 1905 ἔγγραφο τοῦ μητροπολίτου Ἀθηνῶν, παρακαλώντας τό συμβούλιο τῆς Ριζαρείου, νά ἔλθει ἀρωγός στήν ἵδρυση τοῦ «θεολογικοῦ φροντιστηρίου», στίς ἐγκαταστάσεις τῆς «Γερμανείου ἱερατικῆς σχολῆς Ἀθηνῶν».

Ὁ Ἀθηνῶν ἐζήτησε τήν οἰκονομική ὑποστήριξη τῆς Ριζαρείου γιά τήν ὑλοποίηση τοῦ ἔργου του, ἀλλά καί τήν ἐγγραφή ἀποφοίτων τῆς σχολῆς στό ὑπό ἵδρυσιν φροντιστήριο. Τό συμβούλιο ἀπεφάσισε, νά καλέσει τόν ἅγιο καί τούς καθηγητές θεολογίας τῆς σχολῆς, προκειμένου νά συζητήσουν τό θέμα. (Πρακτικά Πολυμελοῦς Συμβουλίου 1896-1905, Τόμ. Β΄, σελ. 412-413.)

Στήν συνέχεια, στήν συνεδρίαση τοῦ πολυμελοῦς συμβουλίου τῆς 19^ης Μαρτίου 1905, συνεζητήθη ἐκ δευτέρου τό ἔγγραφο τοῦ μητροπολίτου Ἀθηνῶν περί συστάσεως θεολογικοῦ φροντιστηρίου, «ἐν ᾧ ἐγκαθιστάμενοι οἱ ἀπόφοιτοι τῆς Ριζαρείου Σχολῆς θέλουσι διατρέφεσθαι καί στεγάζεσθαι εἰς ὅσον χρόνον διαρκοῦν αἱ ἐν τῇ Θεολογικῇ Σχολῇ τοῦ Πανεπιστημίου σπουδαί αὐτῶν, θά φέρωσι τήν περιβολήν τῆς Ριζαρείου Σχολῆς καί ἐν καιρῷ θά γίνωνται ἱερεῖς. … Οὕτως ἡ πρότασις τοῦ Σ. Μητροπολίτου Ἀθηνῶν ἐγένετο δεκτή ὑπό τόν ὅρον τῆς ἱερώσεως τῶν ἀποφοίτων, ὡς καί αὐτός ἀποδέχεται ἐν τῷ ἀνωτέρῳ ἐγγράφῳ αὐτοῦ, ἀπεφασίσθη δέ ἐτησία ἐπιχορήγησις δρ. 3.000, ἥτις ἄρξεται ἀπό τῆς 1^ης προσεχοῦς Σεπτεμβρίου, κατ’ ἀκολουθίαν δέ διά τό ἐνεστώς ἔτος καταβληθήσεται τό ἐκ τοῦ ποσοῦ τούτου ἀναλογοῦν εἰς τήν τελευταίαν τετραμηνίαν». Ἀπεφασίσθη νά ζητηθεῖ καί σχετική ἄδεια καί πίστωση ἀπό τό ὑπουργεῖο τῶν ἐκκλησιαστικῶν. (Πρακτικά Πολυμελοῦς Συμβουλίου 1896-1905, Τόμ. Β΄, σελ. 419-420.)

Ὁ λόγος γιά τόν ὁποῖο ἡ Ριζάρειος ἦλθε ἀρωγός στήν ἐπιθυμία τοῦ Ἀθηνῶν ἦτο καθαρῶς μία προσπάθεια νά συμβάλλει στό μεγάλο πρόβλημα πού ὑφίστατο τότε, τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ἀποφοίτων μέχρι καί τήν ἡμέρα πού θά περιεβάλοντο τό ἱερατικό σχῆμα, τό ὑπουργεῖο ὅμως δέν ἐνέκρινε τήν ἐπιχορήγηση καί ἡ πρότασις τοῦ Θεοκλήτου δέν ἐπραγματοποιήθη.

Στήν συνεδρίαση τοῦ πολυμελοῦς συμβουλίου τῆς 24^ης Σεπτεμβρίου 1905, ἔγινε δεκτή ἡ παράκλησις τοῦ μητροπολίτου Ἀθηνῶν, ὅπως εἰσαχθεῖ ὡς ἰδιοσυντήρητος στήν σχολή κάποιος νέος, ὁ ὁποῖος θά ἦτο ὑπότροφος κάποιας μονῆς, ἡ ὁποία θά κατέβαλε στήν σχολή ἐγγύηση 300 δρχ. ἀπό 1^ης Ἰανουαρίου 1906. (Πρακτικά Πολυμελοῦς Συμβουλίου 1896-1905, Τόμ. Β΄, σελ. 438.)

Ὁ μητροπολίτης Θεόκλητος, διά τῆς ἀπό 5^ης Φεβρουαρίου 1905 ἐπιστολῆς του (Ἐπιστολαί Διευθυντοῦ πρός τό διοικητικόν συμβούλιον τῆς Ριζαρείου σχολῆς (1892-1908) «Πρός τό Συμβούλιον τῆς Ἐκκλησιαστικῆς Ριζαρείου Σχολῆς», παρακάλεσε, «ἵνα τῆς ἀνωτάτης τάξεως τῆς Ῥιζαρείου Σχολῆς μαθηταί παρασκευάσωσιν ὑπό τήν ὁδηγίαν καί ἐποπτείαν τῶν ἁρμοδίων καθηγητῶν ἀνά ἕνα ἕκαστος λόγον ἐπί ὡρισμένου θέματος, ἵνα ἐκφωνήσωσιν αὐτούς ἐν ταῖς Ἐκκλησίαις τῶν Ἀθηνῶν ἤ τοῦ Πειραιῶς κατά τάς Κυριακάς τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς κατά πρόγραμμα ἐκδοθησόμενον ὑπό τῆς καθ’ ἡμᾶς Ἱ. Μητροπόλεως. Τοῦτο καί εἰς τήν ἀναζωπύρωσιν τοῦ θρησκευτικοῦ αἰσθήματος ὅπως δήποτε ἤθελε συμβάλῃ καί εἰς τήν περί τό κηρύττειν ἐξάσκησιν τῶν σπουδαστῶν ἤθελε συντελέσῃ».

Ὁ ἅγιος Νεκτάριος διεβίβασε στίς 17 Φεβρουαρίου 1905 τό ὡς ἄνω ἔγγραφο πρός τό διοικητικό συμβούλιο, ἐκφράζοντας τήν σύμφωνο γνώμη του πρός τήν πρωτοβουλία αὐτή τοῦ προκαθημένου τῆς Ἑλλαδικῆς Ἐκκλησίας καί «ὅτι ὁ ἁρμόδιος Καθηγητής ἀνέλαβεν ἤδη νά παρασκευάσῃ τούς μαθητάς». (Βιβλίον Ἀλληλογραφίας δεύτερον, σελ. 429.)

Μεγάλη χαρά ἐπλήρωσε τήν καρδία τοῦ ἁγίου Νεκταρίου ἡ παράκλησις τοῦ μητροπολίτου Θεοκλήτου, νά ἀναλάβει ἀφιλοκερδῶς τήν διδασκαλία τοῦ τυπικοῦ καί τῶν ὑμνογράφων τῆς Ἐκκλησίας, στούς μαθητές τοῦ τμήματος βυζαντινῆς μουσικῆς, τοῦ Ὠδείου Ἀθηνῶν. Ὁ ὑμνογράφος πατήρ ἐζήτησε, διά τῆς ἀπό 21^ης Σεπτεμβρίου 1905 ἐπιστολῆς του, τήν συγκατάθεση τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου πρός τόν σκοπό αὐτό (Ἐκκλησία 1894-1908. Βιβλίον Ἀλληλογραφίας δεύτερον, σελ. 448), τήν ὁποία καί ἔλαβε διά τῆς ἀπό 28^ης Σεπτεμβρίου 1905 ἐπιστολῆς πρός αὐτόν. (Ἐπιστολαί Διευθυντοῦ πρός τό διοικητικόν συμβούλιον τῆς Ριζαρείου σχολῆς (1892-1908). Βλ., ἐπίσης, ἐπιστολή α´ Ἰουλίου 1905 τοῦ ἁγίου Νεκταρίου πρός τόν «Μητροπολίτην Ἀθηνῶν καί Ἱεράν Σύνοδον». (Βιβλίον Ἀλληλογραφίας δεύτερον, σελ. 443).

Ἐπίσης, διά τῆς ἀπό 8^ης Ἰουνίου 1905 ἐπιστολῆς του, ὁ ἅγιος Νεκτάριος ἐνημέρωσε τό συμβούλιο ὅτι «Ὡς Μέλος τῆς πρός ἐξέτασιν μουσικῶν τινων ζητημάτων Ἐπιτροπείας», παρευρέθη «εἰς τάς ἐν τῷ Ὠδείῳ τελεσθείσας ἐξετάσεις». (Βιβλίον Ἀλληλογραφίας δεύτερον, σελ. 437.)

Ὁ σεβασμός τοῦ ἁγίου Νεκταρίου πρός τά πρόσωπα «τῆς Α. Σεβασμιότητος τοῦ Μητροπολίτου Ἀθηνῶν, τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῶν Ἀρχιερέων καί κληρικῶν» μαρτυρεῖται στήν ἀπό 4^ης Μαρτίου 1906 ἐπιστολή του πρός τό διοικητικό συμβούλιο τῆς σχολῆς, εἰς τό ὁποῖο κατήγγειλε τήν ὑβριστική καί ἀπρεπῆ συμπεριφορά μαθητοῦ, ἐκζητήσας τήν ἄμεσον παρέμβασίν του, πρός διευθέτησιν τοῦ ἐν λόγῳ ζητήματος. (Βιβλίον Ἀλληλογραφίας δεύτερον, σελ. 464).

Ἔχοντας ὑπηρετήσει ὁ ἅγιος Νεκτάριος ὡς ἱεροκῆρυξ τοῦ νομοῦ Εὐβοίας, κατά τά ἔτη 1891-1893, οἱ Χαλκιδεῖς, μέ αἴτησή τους πρός τήν Ἱ. Σύνοδο (Εὔριπος 1968 (28 Μαΐου 1907) 2), ζητοῦσαν τήν ἐκλογή του στόν χηρεύοντα ἐπισκοπικό θρόνο Χαλκίδος καί Καρυστίας.

Λαβών ὁ ἅγιος ὑπ’ ὄψιν τίς ἐνέργειες τῶν πολιτῶν, ἀπηύθυνε τήν ἀπό 20^ῆς Ἰουνίου 1907 ἐπιστολή του πρός τόν πρόεδρο τοῦ ἐμπορικοῦ συλλόγου Χαλκιδέων, Βασίλειο Γεωργιάδη (Βιβλίον Ἀλληλογραφίας δεύτερον, σελ. 523), τόν ὁποῖο εὐχαρίστησε γιά τίς εὐγενικές του διαθέσεις καί τόν διαβεβαίωνε, ὅτι θά ἐδέχετο τήν ἐκλογή, ἄν σ’ αυτό συγκατετίθετο ἡ Ἱ. Σύνοδος.

Διά λόγους δεοντολογίας, ὁ ἅγιος Νεκτάριος ἐνημέρωσε αὐθημερόν τόν μητροπολίτη Ἀθηνῶν Θεόκλητο γιά τίς ἐνέργειες τῶν Χαλκιδέων. (Βιβλίον Ἀλληλογραφίας δεύτερον, σελ. 523-524.) Ἐπεσύναψε στήν ἐπιστολή του τήν ἐν λόγῳ ἐπιστολή του πρός τόν Β. Γεωργιάδη, πρός ἐνημέρωσιν τοῦ Θεοκλήτου. Ἐπίσκοπος Χαλκίδος ἐξελέγη τελικῶς ὁ Χρύσανθος Προβατᾶς. (Ι. Χ. Κωνσταντινίδου, «Χαλκίδος, Μητρόπολις», Θ.Η.Ε. 12 (1968) 60.)

Μελετήσαμε τίς σχέσεις πού ἀνέπτυξαν οἱ ἑκάστοτε προκαθήμενοι τῆς
Ἑλλαδικῆς Ἐκκλησίας μέ τόν Ἅγιο τοῦ εἰκοστοῦ αἰῶνος, σχέσεις πού διεμορφώθησαν βάσει δύο κριτηρίων: α) τῆς ὑψηλῆς θεολογικῆς καί θύραθεν μορφώσεως τοῦ δευτέρου, ἡ ὁποία ἀξιοποιήθηκε πρός τό συμφέρον τῆς Ἐκκλησίας καί τῶν ποιμαινομένων καί β) τῆς κατηγοριοποιήσεως τοῦ ἁγίου ὡς ἐξωκλιματικοῦ ἀρχιερέως, γεγονός πού προεκάλεσε ἀμηχανία στούς μητροπολῖτες Ἀθηνῶν, ὡς πρός τό πῶς θά ἔπρεπε νά ἀντιμετωπίσουν τόν συνάδελφό τους ἀρχιερέα.

Δυστυχῶς, τό πρόβλημα τῆς διευθετήσεως τῆς κανονικῆς θέσεως τοῦ μητροπολίτου Πενταπόλεως ἤρχισε μέ τήν ἀπομάκρυνσή του ἀπό τήν Αἴγυπτο καί συνεχίστηκε, ὄχι μόνον μέχρι τήν κοίμησή του, ἀλλά ἕως ὅτου τό πατριαρχεῖο Ἀλεξανδρείας προέβη ἐγγράφως στήν ἀποκατάσταση καί τόν διακανονισμό του, ζητώντας ταυτοχρόνως συγχώρεση γιά τήν ταλαιπωρία πού ὑπέστη ὁ ἄδολος ἀρχιερεύς τοῦ θρόνου τοῦ εὐαγγελιστοῦ Μάρκου, γιά ἑκατόν ὀκτώ ἔτη.

Το βράδυ του Σαββάτου, 2 Νοεμβρίου 2024, ο Ποντιακός Σύλλογος Στοκχόλμης “Εύξεινος Πόντος” εόρτασε την 40^η επέτειο από της ιδρύσεώς του, στην οποία, προσκληθείς, έδωσε το παρών ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Σουηδίας και πάσης Σκανδιναυΐας κ. Κλεόπας, συνοδευόμενος από τον Πανοσιολ. Αρχιμανδρίτη κ. Βαρθολομαίο Ιατρίδη, Εφημέριο του Καθεδρικού Ναού Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης.

Την παραδοσιακή αυτή εκδήλωση παρουσίασε η κ. Αλεξάνδρα Πασχαλίδου και παρακολούθησαν 650 άτομα. Σ᾽ αυτήν χόρεψαν 90 παιδιά, όλων των ηλικιών.

Ο Πρόεδρος του ως άνω Συλλόγου κ. Ηλίας Μανωηλίδης καλωσόρισε τους παρευρισκομένους και κάλεσε τον Σεβασμιώτατο, να επιδώσει βραβείο, εκ μέρους του Συλλόγου, στον διεθνούς φήμης λυράρη, Μουσικολ. Δρ. Ματθαίο Τσαχουρίδη.

Μετά τον χαιρετισμό της Εξοχ. Πρέσβεως της Ελλάδος στην Στοκχόλμη κ. Αικατερίνης Φουντουλάκη, τον λόγο έλαβε ο Ποιμενάρχης των Σκανδιναυϊκών Χωρών, ο οποίος συνεχάρη τον κ. Μανωηλίδη και το Συμβούλιό του για την άρτια διοργάνωση της εκδήλωση και αναφέρθηκε με συγκίνηση στον Ποντιακό Ελληνισμό, λέγοντας ότι “ο κάθε Έλληνας είναι ταυτόχρονα και Πόντιος”, απεκάλεσε δε τα παιδιά του Συλλόγου “επισήμους της βραδυάς και της Ομογένειας, το παρόν, το μέλλον και το όραμά της.”

Στο τέλος, επέδωσε στον κ. Μανωηλίδη την εσχάτως εκδοθείσα μελέτη του για τον μακαριστό Ιερομόναχο κυρό Ευσέβιο Βίττη, με τίτλο: «Ἡ ἱεραποστολική διακονία τοῦ Ἀρχιμανδρίτου Εὐσεβίου Βίττη εἰς τήν Σκανδιναυΐαν 1965-1980», την οποία εξέδωσε η Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος.

Ἀπολυτίκιον – Ήχος πλ. α’. Τον συνάναρχον Λόγον.

ΑΓΊΑ ΑΙΚΑΤΕΡΊΝΗΣ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΟΜΆΡΤΥΡΟΣ

25 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ

Την πανεύφημον νύμφην Χριστού υμνήσωμεν,
Αικατερίναν την θείαν και πολιούχον Σινά,
την βοήθειαν ημών και αντίληψιν
ότι εφίμωσε λαμπρώς,
τους κομψούς των ασέβων,
του Πνεύματος τη μαχαίρα,
και νυν ως Μάρτυς στεφθείσα, αιτείται πάσι το μέγα έλεος.

Ἡ Ἁγία Αἰκατερίνη καταγόταν ἀπὸ οἰκογένεια εὐγενῶν τῆς Ἀλεξάνδρειας καὶ μαρτύρησε στὶς ἀρχὲς τοῦ 4^ου αἰώνα μ.Χ. Ἦταν εὐφυέστατη καὶ φιλομαθής. Ἤδη σὲ ἡλικία δέκα ὀκτὼ χρονῶν κατεῖχε τὶς γνώσεις τῆς ἑλληνικῆς φιλολογίας καὶ φιλοσοφίας, ἀλλὰ καὶ ἦταν ἄρτια καταρτισμένη καὶ στὰ δόγματα τῆς χριστιανικῆς πίστης.

Ὅταν ἐπὶ Μαξεντίου διεξαγόταν διωγμὸς ἐναντίον τῶν χριστιανῶν, ἡ Αἰκατερίνη δὲ φοβήθηκε, ἀλλὰ μὲ παρρησία διέδιδε πὼς ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς εἶναι ὁ μόνος ἀληθινὸς Θεός. Γιὰ τὸν λόγο αὐτὸ συνελήφθη ἀπὸ τὸν ἔπαρχο τῆς περιοχῆς, ὁ ὁποῖος προσπάθησε μὲ συζητήσεις νὰ τὴν πείσει νὰ ἀρνηθεῖ τὴν πίστη της. Ὅταν ὁ ἔπαρχος διαπίστωσε τὴν ἀνωτερότητα τῶν λόγων τῆς Αἰκατερίνης, συγκάλεσε δημόσια συζήτηση μὲ τοὺς πιὸ ἄξιους ρήτορες τῆς Ἀλεξάνδρειας, τοὺς ὁποίους ὅμως ἡ Αἰκατερίνη ἀποστόμωσε. Καὶ ὄχι μόνον αὐτό, ἀλλὰ κάποιοι ἀπὸ τοὺς συνομιλητές της πείσθηκαν γιὰ τοὺς λόγους της καὶ ἀσπάστηκαν τὴν Χριστιανικὴ Πίστη.

Μπροστὰ σὲ αὐτὴ τὴν κατάληξη, ὁ ἔπαρχος διέταξε νὰ τὴ βασανίσουν σκληρὰ μὲ τὴν ἐλπίδα πὼς ἡ Ἁγία θὰ λύγιζε καὶ θὰ ἀρνιόταν τὸν Χριστό. Ὅμως ἡ Αἰκατερίνη ἔμεινε ἀκλόνητη στὴν πίστη της.

Πέθανε στὸν τροχό, ὕστερα ἀπὸ διαταγὴ τοῦ ἔπαρχου.